Glenn van den Burg (host): Nieuw Business Radio. Let's talk business. Met nu People Power met Glenn van den Burg. People Power is een programma over de kracht van mensen in organisaties. Met interviews en laatste inzichten voor betere prestaties en gelukkige mensen.
Deze week ga ik in gesprek met Gerben Eversdijk en Roos van der Spek van de AFAS Foundation. Ook in de studio: Jacob Jan Vreugdehil van Stichting Woord en Daad. En nee, we zijn er nog niet, want Lonneke Roos is onze maandelijkse columniste over maatschappelijk betrokken ondernemen. En Annette van Waning is vandaag mijn co-host. We hebben dus vijf mensen in de studio, het is niet te geloven.
Waar gaan we het over hebben? Een nieuwe aflevering in de serie over corporate foundations. Waarom doen bedrijven aan maatschappelijk betrokken ondernemen? Welk effect heeft dat op medewerkers? En hoe pak je het aan? Vandaag de AFAS Foundation. In twee jaar tijd hebben zij een professionele stichting opgezet met een duidelijk karakter, beïnvloed door de cultuur van AFAS. Met hun foundation willen ze inspireren tot beter ondernemen, met meer organisaties die een deel van hun winst herinvesteren in de maatschappij.
Ik ben blij dat je luistert. Dit is People Power. People Power met Glenn van den Burg.
Ja, met Gerben Eversdijk en Roos van der Spek en Jacob Jan Vreugdehil in de studio, en Annette van Waning als mijn co-host. Annette, dames eerst, goedemiddag. Fijn dat je er bent. Dankjewel. En Gerben en Jacob Jan, fijn dat jullie er zijn. Er zijn zoveel mensen in de studio dat we niet eens genoeg microfoons hebben.
Annette van Waning (co-host): Delen is meer, Glenn.
Glenn van den Burg (host): Gerben, ik wil graag bij jou beginnen. Jij bent directeur van de AFAS Foundation. Wat is het doel van de AFAS Foundation? Waarom zijn jullie opgericht?
Gerben Eversdijk (directeur/voorzitter AFAS Foundation): Het doel van de AFAS Foundation is om het succes van AFAS te delen. Dat deden we al een tijd, maar in 2015 besloten we het te formaliseren. De bedragen en de omvang werden zo groot dat we moesten professionaliseren. We verwachten tot 2022 ongeveer 20 à 25 miljoen euro in de foundation te laten landen. Dat vraagt om structuur.
Glenn van den Burg (host): Wacht even, dat hebben we niet helemaal goed gehoord: tot 2022 tot 25 miljoen? Jeetje mina. Waar komt dat geld vandaan? En kun je voor de luisteraar uitleggen wat AFAS precies doet?
Gerben Eversdijk (directeur/voorzitter AFAS Foundation): AFAS is een softwarebedrijf dat administratieve processen van organisaties automatiseert. In Nederland bedienen we zo’n 180 branches en we hebben ruim 400 medewerkers. We zijn succesvol en dat succes willen we delen. Vroeger gebeurde dat vooral onder de oppervlakte, vanuit bestuur en RvB. In 2015 hebben we gezegd: we leggen het breder in de organisatie, professionaliseren vanwege de omvang, en we scheiden het duidelijk van commerciële activiteiten. Zo ontstond de AFAS Foundation als stichting. Ik ben commercieel manager bij AFAS en voorzitter van de foundation. Een concreet voorbeeld van vóór de stichting: we gaven de Hugo de Groot-school in Rotterdam 300.000 euro; dat droeg bij aan de transformatie naar een superschool. Juist om dit soort donaties los te koppelen van commercie hebben we de foundation neergezet.
Glenn van den Burg (host): Nog één vraag over geld, dan zijn we er klaar mee. Hoe groeit dat bedrag zo? Is er een vaste afspraak met AFAS? Jullie zijn nu een zelfstandige stichting.
Gerben Eversdijk (directeur/voorzitter AFAS Foundation): Formeel is het 4% van de winst voor belastingen, feitelijk zitten we nu rond 6%. Op dit moment hebben we jaarlijks 3 miljoen; in 2016 was het 2,5, in 2017 3 en in 2018 stijgt het verder. We kunnen als stichting niet als vermogensfonds met zekerheid spreken, maar we hebben veel vertrouwen in de toekomst. Het draait niet sec om geld, maar om wat ons drijft als organisatie en de principes van AFAS.
Glenn van den Burg (host): Helder, voldoende geld dus. Wat willen jullie bereiken met de stichting?
Gerben Eversdijk (directeur/voorzitter AFAS Foundation): We willen inspireren tot beter doen. Geven met je hart, vanuit het besef dat we het in Nederland goed hebben en dat veel anderen dat niet kunnen zeggen. We delen wat we hebben en willen andere organisaties inspireren dat ook te doen. Als meer bedrijven meedoen, wordt de impact groter. Dat zit in ons DNA: maximaliseren in wat je doet, blije medewerkers maken blije klanten en daarmee kun je succesvol ondernemen. Dan ben je goed voor medewerkers, klanten, je medemens en de maatschappij.
Glenn van den Burg (host): Jullie kiezen er dus expliciet voor om ook andere bedrijven te inspireren. Een beetje zendingsdrang?
Gerben Eversdijk (directeur/voorzitter AFAS Foundation): Zo zou je het kunnen noemen. Het komt uit de drang om te verbeteren en te zoeken hoe je iets mooier maakt. Het zit in ons DNA.
Glenn van den Burg (host): Roos van der Spek is binnen. Hoe kijk jij hiertegenaan, Roos?
Roos van der Spek (AFAS Foundation): AFAS Foundation heeft “inspireert beter doen” en AFAS Software “inspireert beter ondernemen”. We willen een vliegwiel op gang brengen. Door te laten zien hoe wij het doen en hoe we de wereld een stukje mooier maken, hopen we anderen te inspireren hetzelfde te doen, zodat er veel meer impact ontstaat. Veel bedrijven willen wel, maar weten niet hoe. Geen borstklopperij, het doel is dat de wereld mooier wordt. Als anderen het beter doen en ons weer inspireren: helemaal goed.
Glenn van den Burg (host): Straks praten we verder. Jacob Jan Vreugdehil van Stichting Woord en Daad is er ook, een partij die denk ik blij is met de AFAS Foundation als partner.
[Studiojingle]
Glenn van den Burg (host): Gerben Eversdijk en Roos van der Spek van de AFAS Foundation, en Jacob Jan Vreugdehil van Stichting Woord en Daad. Jacob Jan, noem je jezelf partner of beneficiënt?
Jacob Jan Vreugdehil (Stichting Woord en Daad): Partner, misschien zelfs strategische partner.
Gerben Eversdijk (directeur/voorzitter AFAS Foundation): Helemaal mee eens. We ondersteunen veel projecten, maar op strategische projecten zoeken we echte samenwerking met stichtingen die bij de AFAS Foundation passen, nu en in de toekomst.
Glenn van den Burg (host): Wat doet Stichting Woord en Daad?
Jacob Jan Vreugdehil (Stichting Woord en Daad): We hebben 65 à 70 medewerkers, werken in 17 landen in Afrika, Azië en Zuid-Amerika. We verbinden mensen in de strijd tegen armoede, richten ons op zelfredzaamheid en duurzaamheid. Thema’s: water, sanitatie en hygiëne, onderwijs, werkgelegenheid en agribusiness.
Glenn van den Burg (host): Roos, waarom Woord en Daad als strategische partner?
Roos van der Spek (AFAS Foundation): We zoeken hoekstenen voor ons fundament, zoals onze penningmeester Piet Mars zegt. Woord en Daad is zo’n hoeksteen. Het voelde meteen goed: ze dienden een aanvraag in via onze portal, die sprong eruit. We zoeken niet kortdurig maar een relatie met grote impact en meedenken over de vorm.
Glenn van den Burg (host): In jullie criteria zag ik “verras ons”. Jacob Jan?
Jacob Jan Vreugdehil (Stichting Woord en Daad): Innovatie en onze gedegen inzet op duurzaamheid spelen mee. Dat sluit aan bij hun zendingsdrang om anderen te inspireren.
Glenn van den Burg (host): Gerben, wat trof jullie in hun aanvraag?
Gerben Eversdijk (directeur/voorzitter AFAS Foundation): Het ondernemerschap in hun projecten. Dit water-, sanitatie- en hygiëneproject richtte zich eerst op 60.000 mensen in Ethiopië. Er ís een waterketen, maar die werkt niet; de ontbrekende schakel is ondernemerschap. Dat past bij AFAS. Resultaatgericht en zo inrichten dat het blijft bestaan als wij weg zijn. De aanvraag startte op 100.000 euro, werd een pilot van 475.000 euro, en is nu een programma richting 1 miljoen huishoudens. Wij co-financieren niet: als we iets doen, doen we het volledig.
Glenn van den Burg (host): Jacob Jan, wat gebeurt er concreet in Ethiopië?
Jacob Jan Vreugdehil (Stichting Woord en Daad): We werken in een noordelijke regio met 5,1 miljoen mensen. We willen blijvende verandering. We brengen een vliegwiel op gang via ondernemerschap: we supporten kleine bedrijfjes in de waterketen, trainen ze en starten een innovatieplatform. Voorbeeld: een “loodgieterbedrijfje” op het platteland. Een pomp ligt stil door één ontbrekend boutje; dat boutje moet er komen, iemand moet het fixen en het moet betaald worden. Eigenaarschap en betalen door eindgebruikers zijn cruciaal. Weg van de donor die even langskomt: het systeem moet lokaal werken.
Glenn van den Burg (host): Gerben, dit past bij jullie langetermijnfocus en impactcriteria?
Gerben Eversdijk (directeur/voorzitter AFAS Foundation): Precies. We sturen op impact en continuïteit. Thema’s variëren; iedereen kan aanvragen, grofweg binnen internationaal, gezondheidszorg, onderwijs en maatschappij.
Glenn van den Burg (host): Voorbeelden?
Gerben Eversdijk (directeur/voorzitter AFAS Foundation): Met Bartiméus Sonneheerdt maken we theaterproducties toegankelijk via audiodescriptie. Met Radboudumc kinderpalliatieve zorg op afstand via een app. In Zambia een innovatief hospice waar één verpleegkundige 24 patiënten verzorgt in een duurzaam gebouw. We beperken ons niet tot één thema.
Glenn van den Burg (host): Veel foundations co-financieren, jullie niet. Roos, waarom?
Roos van der Spek (AFAS Foundation): We willen zeker weten dat een project slaagt. Bij 40% van ons en 60% elders is er risico dat het niet rondkomt en het project niet doorgaat. Daarom nemen wij projecten volledig op ons als strategische partner. We werken met tussenverantwoordingen: eerst een deel uitbetalen, dan na verantwoording de rest. Ons primaire doel is dat het project slaagt.
Glenn van den Burg (host): Straks de column van Lonneke Roos: “With great power comes great responsibility.”
[Column]
Lonneke Roos (columnist): Vandaag niet over medewerkersbetrokkenheid, maar over “with great power comes great responsibility”. De Quote 500 stond dit jaar in het teken van goed doen; vermogenden lijken er niet meer bij te horen zonder eigen stichting. In het bedrijfsleven is de vraag niet óf je wat doet, maar wát je doet. Velen juichen dat toe, maar er is ook een andere kant.
Willen we als samenleving dat machtige instituties zoals bedrijven bepalen hoe onze samenleving eruitziet? We vormgeven die samenleving democratisch: one man, one vote. We lijken op te schuiven naar one euro, one vote, met verstrekkende gevolgen. In de VS is er een onderwijsstrijd gaande tussen rijke filantropen en bedrijven met eigen agenda’s. Willen we dat zij bepalen wat onze kinderen leren? In Nederland lijkt dat ondenkbaar, maar bezuinigingen kunnen organisaties dwingen elders middelen te zoeken.
Bedrijven verkennen via ontwikkelingswerk nieuwe markten en creëren first mover advantages. Dat lijkt shared value, maar is filantropie daarvoor bedoeld? Gaan we niet te ver in een instrumentele aanpak? Zonder samenleving en infrastructuur hadden bedrijven nooit kunnen bloeien. Dus wat is de morele verplichting om die samenleving te versterken?
Het staat voor mij niet ter discussie of het goed is dat vermogenden en bedrijven investeren in de maatschappij. Wel: waar wij als democratische samenleving willen dat zij wel of geen invloed op hebben, en hoe bedrijven zelf moraliteit en ethiek vormgeven en bewaken. With great power comes great responsibility. We hoeven niet bang te zijn voor een maatschappelijk debat daarover.
Glenn van den Burg (host): Prachtig, dankjewel Lonneke Roos. Er kan zelfs geklapt worden in de studio vandaag.
We hebben een volle studio met Gerben en Roos van de AFAS Foundation en Jacob Jan Vreugdehil van Woord en Daad. Lonneke hoorde je net, en Annette van Waning schiet er tussendoor met briljante vragen.
We zeiden aan het begin al: de AFAS Foundation wil andere ondernemers inspireren om beter te ondernemen. Roos, wanneer ondernemen ze beter? Wat moeten ze doen?
Roos van der Spek (AFAS Foundation): Aan de kant van “beter doen” inspireren we door anders te werken. Als aanvragen “aardig” zijn, nodigen we stichtingen uit in ons theater voor de AFAS Foundation Challenges: pitch je idee op ons podium. Iedereen binnen die stichtingen mag erbij zijn. Stichtingen inspireren elkaar zo ook. In ons pand lopen dagelijks veel klanten; we maken aftermovies en laten zien wat we doen. Eind van de maand organiseren we “Het Goedste Doel van Nederland” (taaltechnisch fout, maar lekker eigen). Alle stichtingen die we de afgelopen twee jaar hebben gesteund, dingen mee. We zetten het ook open via AFAS-kanalen om een breed publiek te inspireren.
Glenn van den Burg (host): Gerben, borstklopperij ligt op de loer, terwijl je juist wil inspireren. Hoe ga je daarmee om?
Gerben Eversdijk (directeur/voorzitter AFAS Foundation): Marketing zit in ons DNA, dus we delen mooie projecten met films en via onze site. Tegelijk bouwen we aan lange termijn impact; in 2020–2022 is de omvang zó materieel dat we hopelijk veel organisaties hebben geïnspireerd. Het gaat om de keuze, niet de hoogte: stop met uitsluitend aandeelhouderswaarde. Doneer iets, hoe klein ook, en kies daar bewust voor. Het gaat om de mindset.
Glenn van den Burg (host): Hoe communiceren jullie intern?
Gerben Eversdijk (directeur/voorzitter AFAS Foundation): Maandelijks AFAS Cultuurcafé in ons theater: goednieuwsshow, beleid, sprekers, lief & leed, én de foundation met films en presentaties. Na een reis naar Congo presenteerden we wat we zagen; dat raakte mensen. Collega’s noemen de foundation vaak als reden om bij AFAS te werken, zeker jongere medewerkers die betekenis zoeken.
Annette vroeg net: medewerkers willen vast “meehelpen”. Roos?
Roos van der Spek (AFAS Foundation): We doen de “verdubbelaar”: haalt een medewerker geld op voor een doel, dan verdubbelen wij dat. Voor projectreizen nemen we zelden medewerkers mee; betrokkenheid organiseren we via interne events en communicatie.
Gerben Eversdijk (directeur/voorzitter AFAS Foundation): Veel collega’s zijn privé vrijwilliger of toezichthouder, of actief in hun gemeenschap. Dat typeert de vibe bij AFAS.
Glenn van den Burg (host): En extern inspireren, “op de barricade”?
Gerben Eversdijk (directeur/voorzitter AFAS Foundation): We spreken bij FIN en elders. Inspireren is ook doen: als automatiseringsbedrijf hebben wij ons jaarverslag op 3 januari klaar. We zenden continu en willen dat wie AFAS bezoekt, geladen en geïnspireerd vertrekt. Niet alleen zeggen “ga naar bed”, maar opstaan en het doen.
Glenn van den Burg (host): Jacob Jan, waarom is het leuk om met de AFAS Foundation samen te werken?
Jacob Jan Vreugdehil (Stichting Woord en Daad): De combinatie van vertrouwen en resultaatgerichtheid. We zijn samen naar Ethiopië geweest, werden “warm achter de ogen” en terug in het vliegtuig wisten we: er moet wat gebeuren. Er is vertrouwen, maar ook focus op resultaat: duidelijke tabellen, wat gaat er gebeuren, per kwartaal volgen. Het is soms een stok achter de deur: kom maar op met je kwartaalrapportage. Ik kan alles wat hier gezegd is als partner bevestigen.
Glenn van den Burg (host): Mooi. Dank aan Gerben Eversdijk en Roos van der Spek van de AFAS Foundation, Jacob Jan Vreugdehil van Stichting Woord en Daad, Lonneke Roos voor de column en Annette van Waning als co-host.
Na de break zijn we er weer over werkstress, omdat het de Week van de Werkstress is. We bellen met Jeroen Veldboer (directeur HR, Hago) en in de studio is Alexander Stotzé van Achmea over gezondheid. Straks meer.