Voice-over (New Business Radio promo): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers. Met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Met nu Peoplepower.
Glenn van der Burg (Host People Power): Peoplepower is een programma over de kracht van mensen in organisaties. Met interviews en laatste inzichten voor betere prestaties en gelukkige mensen. We hebben deze week weer een People Power Change. Met natuurlijk mijn fijne vriend en collega Jeroen Büscher in de studio. En waar hebben we het met elkaar over? Ondertussen is het iedereen wel duidelijk, toch? Dat het ongelooflijk hard verandert. Allemaal daarbuiten. Alle ontwikkelingen die er zijn in de maatschappij en op technologisch gebied. En de grote vraag is dan natuurlijk: wat doe je daarmee in je organisatie? Hoe verander je mensen? En moet je ze überhaupt wel veranderen? Dat is ook wel een vraag. Want uiteindelijk zijn mensen jouw organisatie. In People Power Change gaan we in gesprek met mensen die die verandering aanvoeren. Wij noemen ze Change Agents. Maar het leuke van vandaag is: eigenlijk hebben we vandaag geen Change Agents in de studio, Jeroen. Eigenlijk hebben we vandaag andersoortige mensen in de studio. En wat dat dan is en wie dat dan zijn, dat gaat Jeroen Büscher jullie vertellen.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): Wellicht geen change agent, maar sowieso een wijsneusje. Welkom bij People Power Change. In deze aflevering gaan we in gesprek met Zeger Schavemaker, Innovation & New Business Developer bij Vialis, en Martinus van der Ruitenbeek, Dr. Innovator bij Volker Infra. Beide organisaties zijn dochters van Volker Wessels. Onze gasten zitten hier niet omdat ze veel van bouwen of verandermanagement weten. Ze zitten hier als sneezers. Sneezers zijn mensen die verkouden zijn van nieuw gedrag, zo schrijf ik in mijn boek Aanstekelijk veranderen. De manier waarop zij handelen en denken, infecteert als het ware hun omgeving. Ze zijn geen change agents met een veranderopdracht, ze zijn de verandering zelf. Hoe denken en handelen sneezers? Dat onderzoeken we in deze uitzending. En natuurlijk verzorgt Harry Starren weer een column. Maar we beginnen met onze gasten. Zeger en Martinus, ik ga er maar vanuit dat ik jullie bij de voornaam mag noemen. Ik begin bij Martinus. Martinus, wat heb jij zelf nodig om te kunnen veranderen?
Martinus van der Ruitenbeek (Dr. Innovator bij Volker Infra): Het klinkt misschien raar, maar tot nu toe was het vaak een zware weerstand van andere mensen of een intern geloof. Ik geloof ergens in en een heleboel mensen zijn het er niet mee eens. Dan gaat het toch gebeuren.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): Dus irritatie leidt tot verandering?
Martinus van der Ruitenbeek (Dr. Innovator bij Volker Infra): Heel vaak wel.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): Wat staat er formeel op je payroll? Wat doe je officieel?
Martinus van der Ruitenbeek (Dr. Innovator bij Volker Infra): Op dit moment staat er Dr. Innovator. Dat is van de laatste twee weken. Daarvoor was het specialist, constructeur, van alles en nog wat. Eigenlijk alles wat ik niet deed stond erop.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): Jij leidt een FutureLab. Wat is dat?
Martinus van der Ruitenbeek (Dr. Innovator bij Volker Infra): Een plek waar mensen bij elkaar komen. Alles draait om bar, koffie, gezelligheid, mensen. De filosofie is: als mensen met elkaar praten, ontstaan er mooie dingen. Het is elke keer weer een beetje magic, maar er komt echt iets uit. Mijn dagelijks bestaan is steeds meer het leiden van dat FutureLab waar nieuwe ideeën geboren worden.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): Wie was de opdrachtgever daarvoor?
Martinus van der Ruitenbeek (Dr. Innovator bij Volker Infra): Niemand. Er waren intern veel gesprekken over hoe om te gaan met mensen met nieuwe ideeën. Die zijn lastig, gooien de boel omver, willen geld. Dat past slecht in een professioneel werkende organisatie. Tot het besef komt dat de wereld zo hard gaat dat je er niet meer omheen kunt. Op een dag was ik het gepraat zat en heb ik een bordje opgehangen: dit is nu het FutureLab. Er was een vergaderkamer, we hingen een nieuw bordje op en toen was het een FutureLab.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): Tamelijk brutaal.
Martinus van der Ruitenbeek (Dr. Innovator bij Volker Infra): Maar het werkte. Ik had ook veel geluk met onze leiding. Ik vertelde het en er was een klik. Ze zeiden: we gaan het gewoon doen. We zeiden: volgend jaar deze tijd is het er. Punt. Of er budget is of niet, wij zorgen dat goede ideeën ontwikkeld kunnen worden en een plek krijgen. Ik begin gewoon een FutureLab.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): Ik ga naar je collega. Zeger, wat staat er op jouw loonstrookje?
Zeger Schavemaker (Innovation & New Business Developer bij Vialis): Innovation & New Business Developer. Die rol heb ik zelf bedacht. Sinds 1 januari heeft Vialis de afdeling New Business Marketing. We hebben mensen gevraagd die innovatief en anders kunnen denken. Ik was er een van. We zijn niet alleen met innovatie bezig, maar ook met businessmodellen en nieuwe markten. Vandaar die titel.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): Waar verdient Vialis haar geld mee?
Zeger Schavemaker (Innovation & New Business Developer bij Vialis): Verkeerstechnische systemen: verkeerslichten, systemen langs de weg, tunneltechnische installaties. Alles langs de weg met een stekker.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): Martinus, waar verdient Volker Infra geld mee?
Martinus van der Ruitenbeek (Dr. Innovator bij Volker Infra): Wij helpen grote integrale projecten: snelwegen met bruggen, tunnels, aquaducten. We doen ontwerp en organisatie, zorgen dat alle partijen goed samenwerken. Vaak met Vialis, KWS, Van Hattum en Blankevoort en externe partijen. Je kunt ons zien als super projectmanagers, met een zware ontwerpcomponent.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): Je plakte dat FutureLab-bordje. Wat vond je baas daarvan?
Martinus van der Ruitenbeek (Dr. Innovator bij Volker Infra): Geweldig. Dat is ook waarom het er nog steeds is. Hij heeft zelf de neiging om nieuwe dingen te doen en ging er volledig in mee.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): Je had een nette baan. Op een dag zei je: ik ga dat werk niet meer doen. Kreeg je dat zomaar verkocht?
Martinus van der Ruitenbeek (Dr. Innovator bij Volker Infra): Dat komt ook omdat ik dat al een paar keer had gedaan. Ik begon als constructeur en was het zat door veel repeterend rekenwerk. Ik ben de ICT ingegaan om dat te automatiseren. Ik maakte een proof of concept dat een groot succes werd. Iedereen paste het meteen groot toe. Dan klapt zo'n systeem in elkaar: te weinig support, niet goed geïmplementeerd. Je krijgt die ellende op je dak. Harde leerschool. Het overkwam me vaker. Toen ben ik naar start-ups en professoren gegaan over hoe je innovatie organiseert en dat gewoon gaan doen.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): En toen rigoureus gezegd: ik ga die mensen helpen?
Martinus van der Ruitenbeek (Dr. Innovator bij Volker Infra): Cruciaal was een duidelijk proces uit de biowetenschappen: Adaptive Cycle of Resilience. Dat past naadloos op innovatieprocessen. Degene die iets verzint, ontploft een bom in je organisatie en wil daarna weer wat nieuws. Andere mensen vinden het leuk om door te ontwikkelen. Die moet je organiseren en samenbrengen. Ik doe vooral het eerste stukje van gekkigheid en extreme dingen. Tot proof of concept, waardering testen, business case eraan, dan stoppen. Pitchen bij de directie, zorgen dat het goed overvalt, en dan handen eraf. Eigenaarschap moet bij de ideeënmakers komen. Het idee moet op eigen benen staan. En het is gezond als andere projectmanagers er zakelijk naar kijken.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): We praten zo verder. Glenn, we gaan het helemaal anders doen. Straks meer.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): We zitten hier met Martinus en Zeger van Volker Wessels. Als je het eerste kwartier luisterde: dit zijn twee mensen die een nette baan hadden en die nog steeds hebben, maar die op een dag zeiden: ik ga iets anders doen. En de omgeving zei: dan ga jij dat maar doen. En ze krijgen nog steeds betaald. Zeger, jij dacht ook: er gaan ideeën verloren. Wat ben je gaan doen?
Zeger Schavemaker (Innovation & New Business Developer bij Vialis): Ik had inspiratie nodig om te veranderen. Ik heb mensen om me heen nodig die inspireren met ideeën en uitdagingen. Die had ik vooral in gesprekken met klanten. Ik was commercieel verkeerskundige. In die gesprekken zocht ik naar de waarde voor de klant. Ik kreeg het verwijt dat ik dingen verkocht die we nog niet hadden. Ik zat met beheerders en verkeersmanagers over bereikbaarheid van de stad. We hebben mooie oplossingen, maar wat is echt jouw probleem? Dan kom je niet altijd bij standaardoplossingen. Dat werd gezien. Men zei: misschien moet jij meer die kant op. Zo heb ik deze functie gekregen. Ik zocht inspiratie binnen Vialis, maar er zijn zoveel andere Volker Wessels-ondernemingen. Ik kreeg een managementopleiding en concludeerde dat ik inspiratie hard nodig heb om te groeien. Ik ben mensen gaan opzoeken binnen Volker Wessels. Ik vroeg rond: ken je iemand die vervelend is, die anders denkt? Zo ontmoette ik Martinus. We wandelden uren door de duinen en spraken over wat ons inspireert. Dat levert energie op.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): Dan dat functioneringsgesprek. Wat deed je de hele dag?
Zeger Schavemaker (Innovation & New Business Developer bij Vialis): Lastige vraag. De sales liep wel. Die klantgesprekken waren goed en de omzet was er. Daardoor creëerde ik vrijheid voor mezelf om tijd aan andere dingen te besteden. Een kantelpunt was die managementopleiding: ik wilde meer met vernieuwing en innovatie. Ik ben vernieuwers gaan opzoeken. Ik ben niet gaan solliciteren, ik ben het gaan doen.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): Er was een moment dat je targets losliet.
Zeger Schavemaker (Innovation & New Business Developer bij Vialis): Dat kwam met de oprichting van de nieuwe businessafdeling. Toen kon ik volledig met innovaties bezig zijn. Ik hoop dat het proces daarvoor eraan heeft bijgedragen dat die afdeling is opgericht. Ik ben ervoor gevraagd. Mijn leidinggevende ging mee als leidinggevende naar New Business en zei vanaf moment één: jij moet erbij.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): Hoe bereik je effect?
Zeger Schavemaker (Innovation & New Business Developer bij Vialis): Ik word blij van combinaties leggen. Mijn doel: binnen twee telefoontjes de juiste persoon te pakken hebben voor een vraagstuk. Dat lukt in zo'n groot bedrijf als Volker Wessels. Ik heb ook de Creative Hub opgericht: een club innovators die elke zes weken samenkomt om te delen wat ze doen en kansen te zoeken om samen te werken. De organiserende kracht is enthousiasme en liefde voor vernieuwing.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): Geldt dat ook in je lab, Martinus?
Martinus van der Ruitenbeek (Dr. Innovator bij Volker Infra): Absoluut. Dat is zelfs een voorwaarde. Als mensen binnenkomen met: ik heb een goed idee, los het op, dan doen we het niet. Je moet zelf eigenaar willen zijn. En bij je leidinggevende organiseren dat je er tijd voor vrijmaakt. Kom met een team van vijf tot zeven en als het kan een week lang. Als mensen het belangrijk vinden, organiseren ze het. Dan is het waarschijnlijk ook een belangrijk issue.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): Je toetst of het idee mensen op de been brengt.
Martinus van der Ruitenbeek (Dr. Innovator bij Volker Infra): Juist. Vroeger had je ideeënbussen en zat er iemand tussen die iets goed of niet goed vond. Nu toetsen we eigenaarschap en beweging. Als iemand een bazin heeft die ouwets is en het druk heeft, dan kunnen we een stap terug doen: organiseer dat je bazin een keer komt. Dan doen we een inspiratie-sessie met managers en sceptici. Ze komen binnen met stropdas en drukte en aan het eind lopen ze te dansen of met zwaarden te doen. Er gaat een knopje om. Mensen zien: innovatie kan leuk zijn en is verbindend. Ze gaan vermoeid maar geïnspireerd weg. Veranderen geeft vaak weerstand, maar als mensen hoofdpijn hebben als ze weggaan, heb je iets goed gedaan: je hebt iets veranderd aan het primatenbrein. Hoe meer hoofdpijn, hoe meer draagvlak.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): Straks bellen we met Harry Starren voor zijn maandelijkse column over de dood.
Harry Starren (Columnist, voormalig directeur de Baak): De dood leeft. Over sommige dingen sprak je niet, zeker niet aan tafel. De dood was zo'n onderwerp. Bij ouderen is het de olifant in de kamer. En er zijn steeds meer ouderen. Onze wereld vergrijst. Voor het eerst telt de Nederlandse bevolking meer mensen boven dan onder de 40. De oudere is hard op weg een meerderheid te worden. Dat heeft consequenties. Een daarvan is dat de dood bespreekbaar wordt, of moet worden. De olifant in de kamer is een kudde geworden en het laat zich niet ontkennen: we gaan dood. Zo laat zich de opkomst van 50PLUS verklaren en de discussie over het voltooid leven. In de boekhandel is de hoek met zelfhulpboeken een groeimarkt. De meeste boeken richten zich op het leven en dat jij er iets van moet maken. Carpe diem is het stilzwijgende uitgangspunt. Er wordt veel nadruk gelegd op eigen verantwoordelijkheid en de maakbaarheid van geluk. Pech hebben is iets voor sukkels. Geluk wordt een recht en een plicht, om Pascal Bruckner te citeren. Dat de zoektocht naar geluk niet gelukkig maakt, is een groeiend vermoeden. Geluk moet je niet nastreven, het is de voorspelbare bijvangst van een zinvol leven. Een leven waarin je iets betekent voor anderen. In diezelfde boekenkast rukt de dood op. Carpe diem krijgt de helpende hand van memento mori, gedenk te sterven. Er zijn twee stromingen. De eerste wijst de weg naar een leven lang fit blijven en voorspelt dat we ouder dan 100 worden, 120 zelfs, en dat het eeuwige leven in het verschiet ligt als we maar tijdig onderdelen vervangen. Waren vroeger priesters de kooplieden van het eeuwige leven, nu zijn het de medici en gezondheidsfanaten. De tweede stroming richt zich op onze omgang met de dood. De dood als laatste levensopgave. René Gude zei: sterven is dood-eenvoudig, we kunnen het allemaal. Dominant is de gedachte om de dood bespreekbaar te maken. De vraag hoe te leven wordt aangevuld met de vraag hoe te sterven. Cicero noemde dat de kernopgave van de filosofie. Albert Camus scherpt dat aan met de vraag van de zelfgekozen dood. Wie leeft, kiest daar kennelijk voor. Hoort dit op People-Power? Ja. Wie regie zoekt over zijn leven, komt onvermijdelijk bij de dood uit. Die moeten we bespreekbaar maken. Hoe dan? Door erover te beginnen. Elk medium kent zijn taboes, bij de radio is dat stilte. Maar een column als deze verdient stilte. Dus drie seconden stilte om te spiegelen op deze column.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): We zitten hier met Martinus en Zeger. In ouderwetse organisaties dacht de baas na en voerde het personeel uit. In hedendaagse professionele organisaties werkt beïnvloeding anders. Zeg je tegen eigenwijze professionals: jij moet dit en dat doen, dan zeggen ze: doe je het lekker zelf. Onze twee gasten brengen verandering omdat ze enthousiast, betrokken en aanstekelijk zijn. Ze zeggen: ik heb iets leuks, en collega's herkennen het. Dat vraagt zelforganisatie, moed van ondernemerschap en veel enthousiasme. Zeger, uiteindelijk moet de schoorsteen roken. Hoe weet de baas dat die gekkigheid tot iets leidt?
Zeger Schavemaker (Innovation & New Business Developer bij Vialis): Onze directie herkent dat sneezers hard nodig zijn. Volker Wessels heeft de ambitie te bouwen aan betere levenskwaliteit. Niet zomaar een weg of woning, maar stilstaan bij wat dat betekent. Onze CSR-manager Lars van der Meulen heeft twaalf mensen aangewezen als ambassadeurs levenskwaliteit. Ik ben er een. We moeten los van hiërarchie de vinger op de zere plek leggen. Het wordt steeds meer gedragen dat individuen vanuit een drive werken aan levenskwaliteit. Er is geen programma. We helpen de visie uitdragen. Ik geloof dat we als bouwbedrijf mooie stappen kunnen maken binnen onze invloedssfeer. Thema’s: gezonde woningen, infrastructuur die gezonder is en beter voor het milieu. We zijn geselecteerd op karakter en drive. We herkennen elkaar in drive, vernieuwing en willen bijdragen. We zijn intrinsiek gemotiveerd en ontwikkelen onze aanstekelijkheid.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): Martinus, hoe aanstekelijk vind jij Zeger? Waarom is hij effectief?
Martinus van der Ruitenbeek (Dr. Innovator bij Volker Infra): Laatst liep ik met Zeger onder een bruggetje door en we begonnen hard te gillen. Je wordt er blij van. Zijn persoonlijkheid maakt dat gekkigheid en ideeën ontstaan. Dat enthousiasme is de drager.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): Je bent technisch opgeleid. Hoe verbind je instrumenteel-denken met gekkigheid?
Martinus van der Ruitenbeek (Dr. Innovator bij Volker Infra): Ik deed een technische opleiding, maar was als kind al bezig met gekkigheid: dingen maken, ontdekken. Het uitvinderschap zit in m'n bloed.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): Iemand komt enthousiast je lab in en vraagt om hulp. Hoe help je?
Martinus van der Ruitenbeek (Dr. Innovator bij Volker Infra): Eerst koffie: deep dive in wat iemand drijft en wil bereiken. Daarna een formeler intake: belemmeringen, wie heb je nodig, middelen, tijd. Je verkent het landschap. De bal ligt bij die persoon: hij regelt het. Als wij het regelen, valt het tegen. Als iemand zelf organiseert, is het een achievement. Enthousiasme gaat gepaard met eigenaarschap. We zeggen ook: de uitkomst kan fantastisch zijn of je gaat gigantisch onderuit. Ook dat is een cadeautje, want zonder sessie zou implementeren een groter probleem geven. De businesscase? Niet innoveren is zeker je einde. We mikken op ongeveer 10% succes. Als 90% slaagt, ben je geen innovatie aan het doen maar verbeterprojecten.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): Zeger, wanneer slaagt innovatie? Hoe komt het ooit in de markt?
Zeger Schavemaker (Innovation & New Business Developer bij Vialis): Wij stoppen niet bij proof of concept. Als werkmaatschappij nemen we het verder mee. We onderbouwen met businesscase en business model canvas. We selecteren op potentie, praten vroeg met klanten: heeft dit waarde? New Business begeleidt het proces tot product. Over interne scepsis richt ik me eerlijk gezegd niet. We communiceren wel intern, maar vooral bewijzen we dat ideeën succesvol kunnen zijn.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): Wat maakt dat ideeën het commercieel halen, Martinus?
Martinus van der Ruitenbeek (Dr. Innovator bij Volker Infra): Commitment en drive. Aan het begin van een design sprint is er ruimte voor gekkigheid en teambuilding. De rest van de week is knetterhard werken, op de vijf minuten geprogrammeerd. Eind van de week heb je een product of dienst doorleefd. Daarna pitch je aan de directie. Vanaf dat moment staat de directie erachter met een productleider en portemonnee. Wij stoppen bij proof of concept om focus te houden. Door de directie en projectleiders vroeg aan te haken, garandeer je doorontwikkeling en eigenaren. De design sprint komt van Google Ventures. Het is een van de methodes; we gebruiken ook andere als die beter passen. Het proces is zeer gestructureerd en hard werken. Je let op de psychologie: daalt energie, dan een oefening. Muziek en kunst zijn essentieel om een sprint goed door te komen.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): Luisteraars werken ook in andere organisaties. Wat raad je hen aan om grassroots-innovatie te laten ontstaan?
Zeger Schavemaker (Innovation & New Business Developer bij Vialis): Neem initiatief. Kom in beweging. Zoek inspiratie om je heen. Zoek medestanders. Ik heb te lang geprobeerd collega's te overtuigen waar geen energie uit kwam, dat kostte enthousiasme. Nu werk ik met medestanders die het leuk vinden om met mij gave ideeën te bedenken. Herken ze door te vragen: wie is de dwarsdenker? Ga langs, loop een rondje, drink koffie. Wie ben je, wat doe je, waarom doe je het zo? Het begint met menselijk contact.
Jeroen Büscher (Host People Power Change, managementauteur): Dit was People Power Change. Ik sprak met Martinus en Zeger van Volker Wessels. Twee sneezers die overal pokon gooien en bloemetjes helpen bloeien. Het FutureLab is geen stickerruimte meer maar een echt lab met stevige processen. Bewondering voor zoveel ondernemerschap en moed, en de keuze om in de organisatie te blijven. Mijn diepe buiging en bewondering voor twee rasechte sneezers. Dank jullie wel.
Glenn van der Burg (Host People Power): Daarmee komt een einde aan het eerste uur van Peoplepower, verzorgd door Jeroen Büscher. In het tweede uur gaan we het hebben over duurzame inzetbaarheid. We waren aanwezig tijdens het congres Inzet op Maat. We spraken onder anderen Christel van de Ven van Factor 5 en Ber Dame van Berenschot. Hoe zorg je voor inzetbaarheid in organisaties? We delen ervaringen en vragen. Blijf luisteren. Aan de andere kant van het uur zie ik je weer.