Voice-over (Jingle): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers, met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. New Business Radio. Let's talk business. Met nu People Power met Glenn van der Burg. People Power is een programma over de kracht van mensen in organisaties, met interviews en laatste inzichten voor betere prestaties en gelukkige mensen.
Glenn van der Burg (Presentator): Deze week ga ik in gesprek met Monique Teeuwen en Peter Verkuijlen van Brabant Zorg. De ouderenzorg is bezig met een grote verandering om cliëntgericht te gaan werken, zodat onze ouderen op een waardige manier verzorgd worden en professionals trots zijn op hun bijdrage. Deze maanden maken wij een reeks programma’s over de mensgerichte veranderingen in de ouderenzorg, geïnspireerd door een opdracht voor Waardigheid en Trots. We spraken veranderaars van Topaz en Archipel Zorggroep en vandaag zijn Monique Teeuwen en Peter Verkuijlen van Brabant Zorg te gast. Dat klopt niet helemaal, maar dat leggen we zo uit. Wil je meer luisteren, abonneer je dan via iTunes of kijk op onze site voor Android, Sonos en PC. Je kunt ook via WhatsApp op de hoogte blijven: sla 0645667548 op, stuur je naam en “podcast aan” en dan sturen wij nieuwe afleveringen zodra ze online staan. Mijn fijne collega Pieter Jan de Bree is co-host, dus die hoor je ook nog tussendoor. Fijn dat je luistert naar People Power. People Power met Glenn van der Burg. Ja, niet alleen Glenn van der Burg; ik ben eigenlijk nooit alleen. We hebben Monique Teeuwen en Peter Verkuijlen te gast van Brabant Zorg. Fijn dat jullie er zijn. Monique, ik zeg dat je van Brabant Zorg bent, maar je werkt er wel en ook weer niet. Hoe zit dat?
Monique Teeuwen-Martens (Vrijwilliger; voorzitter Familiecliëntenraad Nieuwe Hoeve; projectleider Samen Sterk Bewoners en Naasten): Ik werk er helemaal niet. Ik ben familielid en zit in de lokale cliëntenraad van Nieuwe Hoeve, de familiecliëntenraad. Ik ben vrijwillig voorzitter en we hebben met een aantal mensen een prachtig project bedacht waarin families een deel het voor het zeggen hebben. Ik ben een van die familieleden en ik doe mee aan het hele project. Ik ben ook projectleider. We doen van alles met elkaar, samen met management, zorgprofessionals, behandelaars en vrijwilligers.
Glenn van der Burg (Presentator): Daar wil ik alles over horen. Peter, jij hebt een betaalde baan bij Brabant Zorg. Wat doe je?
Peter Verkuijlen (Regiomanager Brabant Zorg): Ik ben regiomanager en samen met twee collega’s verantwoordelijk voor een aantal locaties in de regio Uden–Landerd–Grave. We maken deze reeks omdat veel organisaties in de sector bezig zijn om de cliënt weer meer centraal te zetten. Dat is nodig omdat het in verpleeghuizen gaat om kwaliteit van leven, ook in de laatste fase. Wonen met zorg op een plek die past. Dat klinkt logisch, maar we keken er decennialang anders naar. We zijn bezig het beter te doen en dit project helpt erg.
Glenn van der Burg (Presentator): Wat is nodig om daar te komen? Het klinkt logisch dat je de cliënt centraal stelt, maar blijkbaar gaat dat niet vanzelf.
Peter Verkuijlen (Regiomanager Brabant Zorg): Het gaat om de goede dialoog met de bewoner en de familie. Als je de bewoner goed leert kennen en erkent, kun je van daaruit vertrekpunten creëren om wonen en zorg goed vorm te geven. We hebben de verpleeghuiszorg geprofessionaliseerd en complex gemaakt; nu maken we het weer klein en persoonlijk. Ballast eraf, terug naar de kern: kwaliteit van leven. Professionele kennis is nodig, maar het gaat om de juiste balans tussen wat voor de bewoner belangrijk is en de deskundigheid die nodig is.
Glenn van der Burg (Presentator): Waarom vinden jullie dat zo belangrijk? Het lijkt logisch, maar ik ervaar dat het niet overal zo vanzelfsprekend is.
Peter Verkuijlen (Regiomanager Brabant Zorg): Dat klopt. In de hele organisatie is positieve gezondheid een vertrekpunt, geïnspireerd door Machteld Huber, en onze strategische visie is “samenspel”. Wij kunnen het niet alleen. Zonder dialoog gaat het vaak mis. De cliëntenraad is een belangrijke partij, net als medewerkers, vrijwilligers en familie. Met elkaar ben je jarenlang in dialoog; je vormt samen de beweging.
Monique Teeuwen-Martens (Vrijwilliger; voorzitter Familiecliëntenraad Nieuwe Hoeve; projectleider Samen Sterk Bewoners en Naasten): Het is essentieel om over te gaan van een patiëntenmodel naar kwaliteit van leven. Mensen wonen hier. Mijn moeder zei bij de renovatie: “Kind, ik ben thuis.” Met eigen meubels voelde ze zich gelukkig. Dat is een andere benadering. Je moet begrijpen wat kwaliteit van leven is en kijken hoe je wonen invult.
Glenn van der Burg (Presentator): Vroeger gingen mensen naar een verzorgingstehuis zonder dementie en konden ze de verhuizing verwerken. Nu blijven mensen langer thuis en komen vaak pas als de familie het niet meer aan kan. Dan is de verhuizing anders, toch?
Monique Teeuwen-Martens (Vrijwilliger; voorzitter Familiecliëntenraad Nieuwe Hoeve; projectleider Samen Sterk Bewoners en Naasten): Ja. In ons project Samen Sterk Bewoners en Naasten gaat het om inspraak van vier partners rondom de bewoner met dementie: familie/verwanten, vrijwilligers, zorgprofessionals en behandelaren. En het gaat ook om leren inspraak te hebben als je dat niet gewend bent. Zonder inspraak kom je niet verder.
Glenn van der Burg (Presentator): Jullie project stimuleert die dialoog. Hoe zorg je dat het echt gebeurt?
Voice-over (Jingle): People Power. Inspirerende gesprekken over de kracht van mensen in organisaties. Met Glenn van der Burg.
Glenn van der Burg (Presentator): En mijn fijne collega Pieter Jan de Bree, mijn co-host. Pieter, dit is het moment hè? We moeten nog een jingle voor je maken. We hebben Monique Teeuwen en Peter Verkuijlen in de studio. Peter werkt er en Monique ook, maar dan als vrijwilliger in de cliëntenraad. Monique, Peter vertelde over de dialoog tussen familie, vrijwilligers, zorgprofessionals en behandelaren. Jullie zorgen dat mensen ook leren hoe ze dat moeten doen. Want als je zegt “jullie hebben inspraak”, dan gebeurt er nog niets. Wat is er dan nodig?
Monique Teeuwen-Martens (Vrijwilliger; voorzitter Familiecliëntenraad Nieuwe Hoeve; projectleider Samen Sterk Bewoners en Naasten): We hebben alle partners eenvoudige vragenlijstjes en interviews voorgelegd. Daaruit kwamen veel verbeteracties die we binnen een paar weken zijn gestart. Niet onderzoeken–vergaderen–beleidsplan, maar meteen doen. Ik heb highlights uit interviews gehaald en die onafhankelijk met de leiding besproken. Zij hapten meteen toe, stelden zich kwetsbaar op. Het werkt alleen als je niet veroordeelt, begrijpt waarom dingen zijn zoals ze zijn en samen iets positiefs ontwikkelt. Niet van bovenaf, maar vragen: wat wil jij? Wat willen families?
Glenn van der Burg (Presentator): Je zoekt waar de belangen hetzelfde zijn. Peter, waarom staan jullie daarvoor open?
Peter Verkuijlen (Regiomanager Brabant Zorg): De wil om te verbeteren zit in de organisatie. Maar als het alleen van ons komt, is het ingewikkeld. Dit was een kans om met de familie en cliëntenraad direct de essenties te bespreken. Leiderschap en open cultuur helpen: constante dialoog, verbeteren, elke dag leren. Eigenlijk wil je bewoner en familie aan het roer, want het gaat om hún leven.
Glenn van der Burg (Presentator): Het is het laatste stuk van het leven. Als dat goed kan, is dat van grote waarde voor bewoner en familie.
Monique Teeuwen-Martens (Vrijwilliger; voorzitter Familiecliëntenraad Nieuwe Hoeve; projectleider Samen Sterk Bewoners en Naasten): Afscheid nemen begint al als je in het verpleeghuis komt. Je beseft wat je niet meer kunt. Voor bewoner én naasten is dat een rouwproces. Dat kan je opvangen door thuis al te kijken en gesprekken te voeren. We nodigen iedereen om de bewoner heen uit om te komen kijken: wat er thuis gebeurt, kan dat bij ons ook? De bewoner woont immers bij ons. Dat geeft een andere dimensie. En: door administratieve druk raak je af van de core business. Als je teruggaat naar kwaliteit van leven en weet hoe je dat invult, wordt het anders.
Glenn van der Burg (Presentator): Elke ervaring kan de laatste zijn, maar het is niet alleen afscheid nemen.
Peter Verkuijlen (Regiomanager Brabant Zorg): Klopt. Mensen met dementie kunnen lang bij ons wonen, soms 5 tot 8 jaar of langer. Het blijft gaan om dezelfde essenties. Bij een langer perspectief heb je andere gespreksonderwerpen en een langdurige relatie. Persoonsgerichte zorg is leidend; wat iemand nog kan in hoofd en lichaam bepaalt de ruimte en faciliteit. Dementie is niet alleen neergang; mensen worden sensitiever en hebben lerend vermogen om situaties te hanteren.
Monique Teeuwen-Martens (Vrijwilliger; voorzitter Familiecliëntenraad Nieuwe Hoeve; projectleider Samen Sterk Bewoners en Naasten): Vroeger dachten we: in het verpleeghuis ga je dood. Nu is er een kans om er weer iets van te maken. We proberen bewoners in hun kracht te zetten: ze wonen daar, voelen ze zich thuis, wat gebeurt er dan?
Glenn van der Burg (Presentator): Kun je een voorbeeld geven voor mensen die opzien tegen “het verpleeghuis”?
Monique Teeuwen-Martens (Vrijwilliger; voorzitter Familiecliëntenraad Nieuwe Hoeve; projectleider Samen Sterk Bewoners en Naasten): Mijn moeder demonteerde langzaam. We hebben het haar nooit verteld. Ze vereenzaamde, en op een gegeven moment wist ze het verschil niet meer tussen telefoon en afstandsbediening. Toen is het proces gestart. Op de Nieuwe Hoeve voelde ze zich thuis. Met aandacht bloeide ze op: weer praten, weer dingen doen. En als vertegenwoordiger werd ik gebeld als iets fout ging: prima, samen oplossen. De kamer gezellig kunnen inrichten helpt ook. Ze heeft er bijna 7 jaar gewoond met veel plezier en is eind 2016 op bijna 97-jarige leeftijd overleden. Ik ben nog steeds actief, dat heb ik van mijn moeder. Mijn drijfveer: straks zijn er te weinig opgeleiden en veel ouderen. Als je het samen met families, vrijwilligers, verzorgenden en behandelaren doet, kom je veel verder. Dwing niets; mensen moeten voelen dat het goed is voor hun naaste. Op de Nieuwe Hoeve zie je hoe schitterend dat werkt.
Glenn van der Burg (Presentator): Daarover zo meer. Eerst een column van een oude en nieuwe bekende: onze huisfilosoof, meneer van der Burg. De vraag: wat moet je veranderen om gelukkiger te worden?
Voice-over (Jingle): People Power met Glenn van der Burg. Meer luisteren? people-power.nl
Glenn van der Burg (Presentator; Columnist): Wat moet je veranderen om gelukkiger te worden? Gekke vraag misschien. Ik had me voorgenomen dit jaar wat meer inhoudelijk zelf te doen. Als je presenteert, stel je vragen en doet introducties, maar je vertelt weinig. Mag ik ook eens wat vertellen? Piet, je had een vraag voor me: wat moet je veranderen om gelukkiger te worden? Volgens onderzoek zijn er drie factoren die het verschil in ervaren geluk tussen mensen verklaren: genen (aangeboren), situatie (omgeving) en zelfbeïnvloedbare perceptie. De helft is genetisch, daar kun je niets aan doen. Situatie is maar 10%. We stoppen er veel tijd in (grotere auto, huis, baan), maar het verklaart weinig. Blijft over: 40% is hoe je naar de werkelijkheid kijkt. Dat kun je trainen. Gelukkige mensen maken negatieve gebeurtenissen specifiek (“maandagochtend in Amsterdam werd mijn fiets gejat”) en positieve gebeurtenissen algemeen (“als ik radio maak of op een podium sta, word ik daar gelukkig van”). Minder gelukkige mensen doen het omgekeerde. Je hersenen kun je trainen met een eenvoudig, bewezen protocol (Martin Seligman, Authentic Happiness): drie maanden lang, elke dag in een papieren boekje drie positieve dingen opschrijven. Zo train je je brein om het mooie beter te zien; je geluksniveau stijgt structureel. Makkelijker dan sparen voor een nieuwe auto. Je kunt bij ons het People Power boekje bestellen als dagboekje, of het dankboek van Ernst-Jan Pfauth. Schrijf elke dag drie dingen op waar je dankbaar voor bent.
Glenn van der Burg (Presentator): We praten zo verder met Monique Teeuwen en Peter Verkuijlen van Brabant Zorg: hoe hebben ze die interne dialoog aangepakt en wat heeft het opgeleverd?
Voice-over (Jingle): People Power. Inspirerende gesprekken over de kracht van mensen in organisaties. Met Glenn van der Burg.
Glenn van der Burg (Presentator): En Pieter Jan de Bree, mijn fijne collega. Monique Teeuwen en Peter Verkuijlen van Brabant Zorg zijn in de studio. Monique, het project Samen Sterk zijn jullie gestart om iedereen rondom een bewoner met elkaar in gesprek te brengen voor inspraak. Ondertussen gaat het verder dan alleen inspraak.
Monique Teeuwen-Martens (Vrijwilliger; voorzitter Familiecliëntenraad Nieuwe Hoeve; projectleider Samen Sterk Bewoners en Naasten): Er moet ook iets van terechtkomen. Een concreet voorbeeld dat indruk maakte: een bewoner was behoorlijk agressief. We keken terug in zijn leven en ontdekten dat hij directeur van een fabriek was geweest. Het team besloot de teamkamer tijdelijk ter beschikking te stellen, met een tafel, telefoon en elke dag de krant. Hij kon weer “directeur” zijn. De agressie nam aanzienlijk af. De kracht is dat je samen de sleutel vindt.
Glenn van der Burg (Presentator): Prachtig, maar kost dat niet veel tijd?
Peter Verkuijlen (Regiomanager Brabant Zorg): Nee, het levert tijd op. Energie steken in verkeerde dingen en verkeerde gesprekken geeft werkdruk en teleurstelling. Als je de sleutel vindt, lost het probleem op en ontstaat ruimte voor bewoner, familie, medewerker en vrijwilliger. Je voorkomt onrust en agressie en onderhoudt de relatie beter.
Monique Teeuwen-Martens (Vrijwilliger; voorzitter Familiecliëntenraad Nieuwe Hoeve; projectleider Samen Sterk Bewoners en Naasten): Je ziet groei tussen zorgprofessional en familie. De professional ziet hoe belangrijk de familie is (“hij was directeur”), en de familie voelt erkenning voor ervaringsdeskundigheid. Aandacht geven en samen iets van maken, dát is het.
Glenn van der Burg (Presentator): Hoe organiseer je die dialoog concreet?
Peter Verkuijlen (Regiomanager Brabant Zorg): Het begint met kijken en luisteren. Niet alles komt vanzelf op tafel, daarom hielp het project met familiecoaches: vrijwilligers van de cliëntenraad die met familie spraken over de eerste periode. Dat gaf veiligheid: wat mag je wel of niet zeggen? Hun input werd verder gebracht zodat er iets mee gebeurde. Volgende keer voelt familie hopelijk de veiligheid om direct met zorgmedewerker, psycholoog, arts of teammanager te praten. Dan staat de familie in haar kracht.
Glenn van der Burg (Presentator): Je organiseert veilige eerste inspraak, laat zien dat je er iets mee doet, de drempel zakt en zo ontstaat een continu verbeterproces vanuit bewoner en familie.
Monique Teeuwen-Martens (Vrijwilliger; voorzitter Familiecliëntenraad Nieuwe Hoeve; projectleider Samen Sterk Bewoners en Naasten): Nog een kern: we gaan van een individueel medisch model naar samen wonen in een huiskamer. We organiseren familiebijeenkomsten; lotgenotencontact is super. Je voelt je niet alleen. Het helpt als je het moeilijk hebt met je partner die zich niet goed kan uiten. Dat is ook een kracht die je in gang moet zetten.
Glenn van der Burg (Presentator): De rode draad: de dialoog goed aangaan, goed luisteren, elkaar snappen en vanuit elkaars perspectief werken. Dan gaat het een stuk beter. Over Brabant Zorg met Monique Teeuwen, fantastische vrijwilliger en onderdeel van het team, en Peter Verkuijlen: dank jullie wel. In het volgende uur spreken we met Henk-Jan Maes, HR-manager bij ONVZ, in de reeks HR Creates People Power. Hoe zorgt hij voor energie in zijn organisatie? Dat hoor je in de volgende aflevering van People Power. Fijn dat je luisterde.