Voice-over (New Business Radio): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers. Met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. New Business Radio. Let's talk business. Met nu People Power met Glenn van der Burg.
Glenn van der Burg (Host): People Power is een programma over de kracht van mensen in organisaties. Met interviews en laatste inzichten voor betere prestaties en gelukkige mensen. Deze week ga ik in gesprek met Bert Roelofs, manager HR van Gelre Ziekenhuizen en Judith Winkel van het Antonius Ziekenhuis. Denk jij dat in jouw organisatie meer werkenergie aanwezig is dan nu wordt benut? En hoeveel procent denk je dan, als je daar nou zo'n inschatting van zou moeten maken? Hoe hoog? Wat voor cijfer heb je in je hoofd? Hoe zorg je ervoor dat jouw collega's nog veel meer van zichzelf kunnen geven dan ze nu kunnen doen? En, en dat is niet geheel onbelangrijk, hoe zorg je ervoor dat het werk energie geeft in plaats van dat het alleen maar energie kost? In deze aflevering van People Power gaan we dat onderzoeken. En dan hebben we ook nog onze vraagbaak met professor Rick van Baren. En dan gaan we het hebben over het belang van veiligheid in organisaties. Wil jij nou de laatste aflevering van People Power op je smartphone? Dan kan dat natuurlijk via WhatsApp. Werkt heel simpel. Sla ons nummer op onder je contactpersoon. Is wel belangrijk, want anders kunnen we je geen berichtjes sturen. 0645-667548. En stuur ons een berichtje met je naam en ‘podcast aan’. Dan sturen we je de laatste afleveringen direct zodra ze online staan. Dan kun je ons ook reacties geven en dat vinden we leuk. Wil je ons helpen met je reacties? Alsjeblieft, alsjeblieft. Dan kunnen we het programma alleen maar weer beter, leuker en mooier maken. Dus jouw reacties, opmerkingen of applaus vinden we ook heel erg leuk. Dat kan via WhatsApp, maar je kunt ook mailen naar [email protected]. Ik ben bijzonder blij dat je luistert naar People Power. People Power met Glenn van der Burg. Pietje en Pietje aan de pre. Pietje, vorige keer was je vergeten om te woehoeën volgens mij, of niet? Nu woehoe je de hele tijd door. We hebben het vandaag over werkenergie en we hebben Bert Roelofs aan de lijn, manager HR bij Gelre Ziekenhuizen. Bert, bijzonder leuk dat je er bent. Gelre Ziekenhuizen, help ons even. Waar is dat ergens? Even voor ons beeld, hoeveel mensen werken er bij jullie? We hebben het vandaag over werkenergie. Waarom is dat belangrijk? Ik vind het een mooier woord energie geven dan duurzaam inzetbaar. Want het is natuurlijk dat duurzaam inzetbaarheid, daar krijg je geen energie van. Dat kan niet de bedoeling zijn. Stel je voor dat het niet zou lukken om die werkenergie erin te houden. Wat gebeurt er dan bij jullie? Wat gaat er dan mis? Ja, kortom, het klinkt al snel… Dat heb je met veel van de thema's rondom mensen die bij je werken. Klinkt het als, oh, dat is leuk en dat doen we er een beetje bij. Maar dit zijn allemaal dingen waarvan ik denk, ja, dat is de basis van het ziekenhuis. Geen fouten maken, de juiste oplossingen kiezen. Ga maar door.
Bert Roelofs (Manager HR, Gelre Ziekenhuizen): Ja, dankjewel. Mooi thema. Wij zitten een beetje in het centrum van het land, tegen de Veluwe, Apeldoorn. Mooi gebied, veel groen om ons heen. Dat helpt bij gezondheid. Bij ons werken er 3.500 medewerkers. Ik zeg ook wel 3.500 talenten. Elke dag werkzaam om een goede patiëntenzorg te leveren, op twee locaties: Apeldoorn en Zutphen. Wij leveren elke dag, denk ik, zware patiëntenzorg. Iedereen heeft het over de werkdrukte in ziekenhuizen. Ik denk dat het belangrijk is dat iedere medewerker, waar je ook werkt, elke dag weer met volle energie kan starten, met volle zin zijn werk kan doen. Ik moest het ooit eens aan mijn kinderen uitleggen. Toen zei ik: als ik ervoor kan zorgen dat elke medewerker, als hij ’s avonds naar huis gaat, nog energie overhoudt om leuke dingen te doen, dan heeft hij ook energie om zijn werk leuk te vinden. Volgens mij is dat waar we voor moeten staan: zorgen dat mensen met passie en energie elke dag hele goede patiëntenzorg kunnen leveren. Want dan zijn onze patiënten ook tevreden. Die hebben die goede zorg nodig. Dan moeten we dingen doen om die energie vast te houden. Ik vind energie geven een mooier woord dan duurzaam inzetbaar. Uiteindelijk zie ik het zo: als je een vlam hebt, heb je brandstof en zuurstof nodig. Geef je geen zuurstof, dan gaat die vlam uit. Dan kan je niet koken, dan kan je niet eten. Als de accu leeg is, rijdt hij niet. Dat is bij ons ook zo. Als je geen goede energie hebt, mensen die elke dag met vreugde en met ruimte en energie goede patiëntenzorg leveren, dan heeft dat effecten op patiëntveiligheid en kwaliteit van zorg. Met toename van werkdruk nemen kansen op fouten toe. Er is veel nodig om mensen elke dag gefocust hun werk te laten doen. Het klinkt vaak als iets leuks erbij, maar dit is basis. Geen fouten maken, de juiste keuzes. Dit is core.
Pieter Jan de Bree (Co-host): Pieter Jan hier. Je koppelt het ook meteen aan duurzame inzetbaarheid. Waarom koppel je het daar meteen aan?
Bert Roelofs (Manager HR, Gelre Ziekenhuizen): Ik vind het een beter woord dan duurzame inzetbaarheid. We hebben dat begrip jaren gehanteerd in het vakgebied. Een medewerker zei eens tegen me: als ik daarover in gesprek ga, zie je me nog steeds als een resource. Ik ben een mens en wil als mens benaderd worden. Als mens heb ik energie nodig. Jullie benaderen het instrumenteel, met allerlei instrumenten. Maar probeer contact met mij als mens te hebben. Ik heb wel oplossingen hoe we aan mijn energie kunnen werken. Dat was een belangrijk inzicht. Het hart van je personeel blij houden, hoe je het ook noemt. Het zuurstof waar ik het over had, is eigenlijk ruimte maken. Als wij ruimte geven, geven wij ruimte aan onze mensen. Waar geven we dan ruimte aan? Aan zelf oplossingen bedenken. Als je werkdruk bespreekt en je gaat in gesprek met medewerkers, dan komen ze zelf met oplossingen. Zelf meedenken, alternatieven bespreken, dat geeft energie. Dat betekent aandacht, een volwaardige plek, eigen verantwoordelijkheid. En dat wij dingen voor hen regelen die nu veel energie kosten, dat doen we ook. Die dialoog is veel meer waard dan allerlei instrumenten over een afdeling uitrollen. Daar werd iedereen de laatste tijd een beetje ziek van. Daar krijg je geen energie van.
Glenn van der Burg (Host): Kan je mij wat voorbeelden geven van hoe jullie die dialoog vormgeven en organiseren? Formaliseer je dat? Hoe doen jullie dat?
Bert Roelofs (Manager HR, Gelre Ziekenhuizen): Wat ik doe, maar ook met mijn mensen: het gesprek aangaan. Letterlijk de afdeling op. Samen met een afdelingshoofd of leidinggevende met medewerkers praten. Wat is de situatie? We hadden laatst die brandbrief op de SEH’s: grote werkdruk. Dan moet je van je stoel afstappen en in gesprek met je medewerkers. Wat is er? Wat kunnen we doen? Hoe kunnen we helpen? Wat hebben jullie nodig? Wat kunnen we faciliteren? Dat letterlijk opzoeken helpt. Dan krijg je veel leuke ideeën. Soms zijn procedures lastig. Of je merkt dat het ene team fitnessmogelijkheden heeft en het andere niet. We hebben ontwikkeling nodig. Het is stressvol als je kennis niet op peil is. Dat kan per afdeling verschillen. Dat maatwerk, dat ze dat voelen, geeft teams ruimte en energie. Als je er zelf toe doet. Hoe doe je dat met 3.500 mensen? Elk team, elk individu heeft net iets anders nodig. Grote organisaties zien dat soms niet en maken dan een portal met instrumenten die niemand gebruikt. Wij doen vooral een leiderschapsprogramma. Human leadership, mensgericht leiderschap. Aandacht voor de mens, weg van HR-instrumenten. Dat is centraal in ons leiderschapsprogramma. We geven inspiratiesessies. Binnenkort hebben we Wouter Hart over de bedoeling en de verdraaide organisatie. Leidinggevenden gaan daarover met elkaar in gesprek: hoe vertalen we dat naar onze afdeling? We begeleiden en helpen ze. En kijken hoe dat naar medewerkers kan. Iedereen is uitgenodigd om die slag te maken. Alle leidinggevenden komen daar. Ze omarmen deze vorm: geïnspireerd worden en dan ruimte krijgen om het zelf op te pakken. Medisch specialisten, afdelingshoofden, iedereen vindt dit een goede aanpak. Je moet mensen verleiden, inspireren, meenemen. Dezelfde energie bij hen losmaken. Zorgen dat zij energie en ruimte voelen om het op te pakken. Het is niet een standaard MBA-programma. Het moet bijdragen aan patiëntenzorg. We merken het in patiënttevredenheid. We hebben goede professionals. De kwaliteit van zorg is goed. Het op peil houden daarvan is het belangrijkst door goed te luisteren naar je professionals. Een dokter en verpleegkundige doen goede patiëntenzorg uit passie. Wij moeten zorgen dat dat vuur blijft branden. De afgelopen jaren, met bezuinigingen, is dat geraakt. Dat moet terugkomen. Dan is er goede zorg. De professional wil goede zorg leveren. Dat merk ik zeker hier. We hebben goede mensen. Daar ligt het niet aan. We hebben 3.500 talenten. Iedereen moet kijken waar hij zijn talenten optimaal inzet voor goede patiëntenzorg. Of je nu boekhouder, arbo of verpleegkundige bent. Elke dag hebben patiënten goede zorg nodig. Dat doen we met de juiste talenten.
Glenn van der Burg (Host): Bert, ik heb een conclusie getrokken: het was te kort. Ik wil je graag uitnodigen om een keer een heel uur langs te komen. We hebben een reeks die heet HR Creates People Power en volgens mij heb je nog veel meer te vertellen. Je bent van harte welkom en we gaan buiten de uitzending om regelen dat je binnenkort hier een uur lang te beluisteren bent. Ondanks dat het te kort was, vond ik het wel heel fijn. Dankjewel.
Bert Roelofs (Manager HR, Gelre Ziekenhuizen): Dank je wel en we spreken elkaar later.
Glenn van der Burg (Host): Later meer van Bert Roelofs, manager HR bij Gelre Ziekenhuizen, in een van de volgende afleveringen van People Power. Straks bellen we met eigenlijk een soort collega van hem, want Judith Winkel spreken we straks als projectleider bij het Antonius Ziekenhuis en ook nog zelfstandig adviseur bij haar eigen organisatie Health Check Company. Die hoor je straks. People Power. Inspirerende gesprekken over de kracht van mensen in organisaties. Met Glenn van der Burg. Je hebt hem al gehoord. Hij is voor mij zo vertrouwd dat ik hem wel eens vergeet om hem aan te kondigen. Natuurlijk, mijn fijne collega Pieter Jan de Bree. Met zijn bekende woehoe. Nog steeds geen jingle voor je gemaakt, Piet. Jeetje. We praten over werkenergie. Dat is iets waar wij, in ieder geval Pieter Jan, Nick en een aantal mensen eromheen, en Aukje Nauta die er ooit in haar column mee begon, nogal enthousiast van worden omdat daar veel dingen samenkomen. We bellen met Judith Winkel. Zij is projectleider bij het Antonius Ziekenhuis en daarnaast net begonnen als zelfstandig adviseur. Judith, jouw bedrijf heet Health Check Company, volgens mij. Dan gaan we zo even vragen wat dat is, maar eerst naar je ‘gewone’ baan, je Antonius-ziekenhuisbaan. Werkenergie. Ik heb dit vraagje ook aan Bert Roelofs gesteld. Ik ga hem aan jou ook stellen. Waarom is werkenergie belangrijk? Welke positieve dingen zie je dan op het moment dat iemand goed in zijn werkenergie zit? Doe ook maar even de harde financiële, zakelijke prestatiekant voor mensen die denken: dit is soft geklets. Het is dus een keuze, zeg je, werkenergie? Je zei net dat iemand zich bevlogen op kan stellen en dan ben je meteen getriggerd: hoe stel je je bevlogen op? Hoe doe je dat bij het Antonius? Hoe helpen jullie mensen op de juiste plek te komen? En wat doen mensen dan in het ‘Sterk in je werk’-programma? Neem ons eens mee. Je had het over vitaal, bekwaam en gemotiveerd en je hebt het over vertellen. In hoeverre is dat nog wel nodig, dat vertellen? Heb je een voorbeeld van iemand: eerst A, toen nadenken, workshop doen of op de hei lopen, en toen B? Mooi voorbeeld. En omdat je er toch bent: je bent ook net voor jezelf begonnen als zelfstandig adviseur bij Health Check Company. Als mensen daar meer over willen weten, waar moeten ze naartoe?
Judith Winkel (Projectleider, Antonius Ziekenhuis; Zelfstandig adviseur, Health Check Company): Klopt. Werkenergie is volgens mij waar het om draait. Als je kijkt hoe we tegenwoordig met elkaar in het werk zitten en staan, is werkenergie zo belangrijk omdat het maakt of mensen zich productief of bevlogen kunnen opstellen. Als je met de juiste werkenergie in je werk zit, levert dat voor de medewerker én de organisatie veel voordelen op. En dan heb ik het nog niet eens over burn-out en verzuim die voortvloeien als je werkenergie niet in balans is. Als iemand goed in zijn energie zit, gaat hij met veel motivatie en plezier naar het werk. Daardoor volgen resultaten. Het gaat niet alleen over productie; we streven ernaar dat iemand zo lekker en goed mogelijk zijn werk kan doen. Dat is voor medewerker en organisatie een mooie uitkomst. Aan de harde kant: het is bewezen dat als iemand goed in zijn energie zit, dat productiviteit oplevert, veel minder fouten, en dat het uiteindelijk de organisatie baat. Ik benader vaak de softe kant, omdat die soms vergeten wordt. Niet iedereen zit zo goed tussen werk en energie als je zou willen. Je stelt je niet bevlogen op; bevlogenheid is een uitkomst als je goed in je werk zit. Juiste medewerker op de juiste plek. In het Antonius streven we daarnaar met ‘Sterk in je werk’. Eén van de doelen is: juiste medewerker op de juiste plek. Zit je op de juiste plek, dan werk je vaker vanuit je talent. Dan gaat werk makkelijker en doe je gemiddeld op een dag meer dingen die je leuk vindt. Dan ontstaat het gevoel van bevlogenheid. Het is deels een keuze: kies je voor de juiste plek, dan vraagt dat zelfonderzoek. Niet iedereen heeft altijd die keuze, er spelen thuissituatie of financiële zaken mee. Maar werken vanuit je passie geeft vaak veel energie. Het is een ziekenhuisorganisatie met veel regels en protocollen. Je kunt niet zeggen: ik ga alleen doen wat ik leuk vind. Je draait diensten. Maar met zo’n project maken we mensen bewust dat je, door te ontdekken wie je bent, wat je kan en wat je wil, kleine veranderingen kunt aanbrengen waardoor het anders gaat voelen. We zijn een aanvulling op wat er al is. Vijf jaar geleden was het zoeken binnen het ziekenhuis. Inmiddels zien we dat door continu aandacht te geven, mensen sneller denken: ik hoef niet alleen maar mijn functiebeschrijving te volgen, ik kan zelf een beetje sturen om lekkerder in mijn werk te zitten. Je meldt je niet aan en gaat de wasstraat door. We zijn vooral bezig met bewustwording. We vertellen continu hoe belangrijk het is om vitaal, bekwaam en gemotiveerd te blijven. We activeren op individueel en teamniveau. Individueel bieden we gratis workshops aan, bijvoorbeeld grenzen stellen, omgaan met veranderingen, de ouder wordende medewerker. Mensen kunnen zich aanmelden en krijgen handvatten voor hun situatie. Op teamniveau komen we langs en vertellen over het belang van sterk in je werk. We kijken met teams hoe je zo samenwerkt dat je bevlogenheid als team ervaart. Het is veel aandacht geven aan het onderwerp en vertellen hoe belangrijk het is. Iedereen ziet de technologische veranderingen en dat je tot je zeventigste moet doorwerken. Het is niet meer vanzelfsprekend dat je tientallen jaren in één baan werkt. Wij willen voorkomen dat medewerkers het gevoel hebben dat ze zijn overgeleverd aan wat hen overkomt. Ze kunnen zelfregie pakken. Dus naast activeren stimuleren we zelfregie. En dialoogvoering is ook een van de pijlers. Vertellen is nog steeds nodig. Veel mensen zijn zich niet bewust: ik ben niet tevreden, maar hoe breng ik verandering aan? Dan zie je dat mensen achterover leunen, om zich heen kijken, gaan klagen of de schuld elders neerleggen. Wij willen laten zien dat je door zelf na te denken over wat jij wil, best invloed kunt uitoefenen. Veel mensen vinden dat lastig. Veranderen doe je niet zomaar. Kiezen voor een andere baan of het gesprek met je leidinggevende is kwetsbaar. Daar is veel te winnen: de drempel overgaan van ‘ik zit nu niet lekker’ naar ‘hoe kom ik in de positie dat ik me wel lekker voel in mijn werk’. We hebben ook een ambassadeursgroep, mensen die zich verbonden hebben aan het project en gedachtegoed van Sterk in je Werk. Zij zijn de linking pin tussen het project en de afdeling. Ze komen eens per drie maanden bij elkaar en hebben het over het onderwerp. Onder die ambassadeurs is veel beweging: banen stopzetten, opleidingen gaan doen. Concreet: iemand bij HR zat op een administratieve functie en kon daar niet helemaal haar weg vinden. Ze heeft onder Sterk in je Werk een talentanalyse gedaan en ontdekte dat ze illustraties maken heel leuk vond. Ze is daarover in gesprek gegaan met haar leidinggevende en is nu onderdeel van het communicatieteam en mag illustraties vormgeven, naast een deel administratief werk. Je ziet dat ze een stuk vrolijker rondloopt. Als iemand meer gaat doen waar hij blij van wordt, straalt hij dat uit. Dat heeft effect op anderen. Volgens mij gaat het daarover: met elkaar zo plezierig mogelijk je werk doen. Voor mijn zelfstandige werk: mensen kunnen naar mijn LinkedIn-pagina of Facebook. Zoek op Health Check Company of Judith Winkel. Daar vind je wat ik doe en hoe je contact kunt opnemen.
Glenn van der Burg (Host): Super. Mag ik je bijzonder bedanken, Judith Winkel, projectleider bij Antonius Ziekenhuis en sinds zeer kort zelfstandig adviseur bij Health Check Company. Ga dat vooral zoeken op LinkedIn en natuurlijk op Facebook. Dankjewel, Judith.
Voice-over (People Power bumper): People Power met Glenn van der Burg. Meer luisteren? people-power.nl
Glenn van der Burg (Host): Tijd voor onze vraagbaak met professor Rik van Baren. Hoogleraar, gedragsbeïnvloeding en ondernemer. Rik, bijzonder welkom. Rik, hoeveel bedrijven heb jij eigenlijk ondertussen?
Rik van Baren (Hoogleraar gedragsbeïnvloeding en ondernemer): Ik heb delen van bedrijven. Dat is BF Change Group, DNB, en ik zit nog in een brouwerijtje. Ik ben uit twee anderen gestapt, dus het zijn op dit moment drie. Ik heb een spoor van liquidaties achter me. Ze zijn lang niet allemaal succesvol. Maar dat hoeft ook niet. Je moet kunnen killen.
Glenn van der Burg (Host): Doet dat iets met jouw gedrag dan ook, Rik?
Rik van Baren (Hoogleraar gedragsbeïnvloeding en ondernemer): Ik heb sowieso in het leven geen impulscontrole, wat op allerlei vlakken ellendig is, maar met het opstarten van bedrijven ook zo. Daar doe je niks meer aan, gewoon accepteren. Opgegeven. Het begin is altijd leuk.
Glenn van der Burg (Host): We hebben een belangrijk onderwerp. In een aflevering over de arbeidsmarkt gaat het snel over flex versus vaste contracten. Wij houden ons ook veel bezig met organisatieverandering. Hoe zorgen we dat mensen zich veilig voelen en hoe belangrijk is dat? We hebben het steeds over agile, wendbaar en innovatie, maar dat kan toch niet de ene kant van de medaille zijn? Kun je ons helpen?
Rik van Baren (Hoogleraar gedragsbeïnvloeding en ondernemer): Je overvalt me wel een beetje, Glenn. Maar dit is een doorn in mijn oog. Alles moet veranderen en flexibel. Als je teruggaat naar wat mensen nodig hebben, vanuit evolutie en opvoeding, dan is veiligheid superbelangrijk. Veiligheid in verbondenheid met anderen en veiligheid in voorspelbaarheid. Hersenen functioneren het best met automatismen en bekende patronen. Alles wat onbekend, nieuw of anders is, kost energie. Er zit een grote druk op veiligheid. Te veilig en te vast is ook niet goed. Het mooiste voorbeeld is hechting van kinderen. Voor psychisch gezonde kinderen: basis is veiligheid en vertrouwen. Ik weet: als ik een fout maak, staat iemand achter me. Altijd verzorgd en beschermd. En van daaruit exploreren: durven ondernemen, nieuwe dingen doen. Veiligheid is net iets belangrijker dan exploratie. Mensen veranderen het makkelijkst in een veilige omgeving.
Pieter Jan de Bree (Co-host): Wat me opvalt in trainingen: de één gebruikt veiligheid en vertrouwen als voedingsbodem om te groeien en te exploreren; een ander gebruikt veiligheid als bescherming, zoekt het altijd. Hoe kan dat?
Rik van Baren (Hoogleraar gedragsbeïnvloeding en ondernemer): Dat heeft met hechting te maken. Exploratie is makkelijker als je veilig gehecht bent. Heb je onveiligheid ervaren of ervaar je die, dan is dat wat je zoekt. Dat kan destructief gedrag zijn, blijven hangen aan mensen aan wie je niet moet blijven hangen, verlatingsangst of bindingsangst. Voor mij is het een tweetrapsraket: eerst veiligheid, dan exploreren. Te weinig stimuli is ook niet goed; mensen in een isoleercel draaien door. Maar er zit een volgorde in. Als je die veiligheid niet hebt, ga je die altijd zoeken.
Glenn van der Burg (Host): In teams en organisaties hoor je vaak dat het er niet veilig is, of dat het eerst veilig moet zijn. Lastig begrip.
Rik van Baren (Hoogleraar gedragsbeïnvloeding en ondernemer): Als je de metafoor van hechtingstijlen pakt: veilig is voorspelbaar, rechtvaardig, onvoorwaardelijke steun, maar wel grenzen en correctie. Dat model kun je doortrekken naar volwassenen en organisaties. Veel organisaties straffen fouten af in plaats van ze verstandig te accepteren. Er zit druk richting een stijl die niet goed is. Dat kan doorsijpelen in gezinnen. Het kan tot passiviteit leiden, aangeleerde hulpeloosheid: als je alleen maar gestraft wordt. Onvoorspelbaarheid leidt tot stress. Als alles onvoorspelbaar is en er zijn geen ankers of basis.
Glenn van der Burg (Host): Zit reactief gedrag in organisaties in te veel veiligheid en structuur, of juist in onveiligheid waardoor mensen niet bewegen?
Rik van Baren (Hoogleraar gedragsbeïnvloeding en ondernemer): Aangeleerde hulpeloosheid komt vooral door een gebrek aan autonomie en agency, eigenaarschap. Het gevoel dat het toch geen zin heeft wat ik doe. Dat je niet ervaart dat initiatief effect heeft. Dat kan komen door onvoorspelbare reacties of dat initiatief niet gesteund wordt. In het originele onderzoek met honden: je kan proberen wat je wil, maar je hebt geen invloed. Geen agency.
Glenn van der Burg (Host): Hoe kom je daar dan uit? Veel organisaties willen innovatie en exploratie maar vergeten de veilige bodem. Geef de mensen thuis eens één tip.
Rik van Baren (Hoogleraar gedragsbeïnvloeding en ondernemer): Leiderschap. Balans tussen vrijheid en in het diepe gooien. Zoek het maar uit kan, maar je moet weten dat er iemand met een zwemhaak staat. Dat je rug gedekt is. Dat is veilige hechting: ik kan altijd terug, ze steunen me. Het is niet het eind van de wereld als ik een fout maak. Wel consequenties, maar relationeel leiderschap. In mijn eigen bedrijf hebben we deze discussies ook. Wat hebben mensen nodig om te exploreren? Brede schouders achter je die zeggen: ik heb je rug. Over het algemeen wordt er te formeel, geprotocoleerd, instrumenteel leidinggegeven. Of juist te los. In veilige hechting heb je ook duidelijke regels. Gedrag heeft consequenties. Iedereen heeft kaders nodig. Als mensen vragen naar voorbeelden van goede leiders, kom je eerder bij types die veiligheid geven dan types die je loslaten. Het zou mooi zijn om matching tussen hechtingstijlen en leiderschapsstijlen te onderzoeken, maar daar nemen we zelden de tijd voor.
Pieter Jan de Bree (Co-host): Er is dat spreekwoord: vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Mijn dochter zei over honden: als jij onvoorspelbaar bent naar een hond, doet de hond hetzelfde. Dus je moet voorspelbaar gedrag laten zien over tijd. Een leider zit ook in een paradox. Wat moeten werknemers laten zien om vertrouwen terug te geven, zodat een leider erin stapt?
Rik van Baren (Hoogleraar gedragsbeïnvloeding en ondernemer): Loyaliteit. Wederzijds: ik laat jou niet vallen, jij laat mij niet vallen. In de doelen van de manager meedenken, je eraan committeren, aangeven: ik ga ervoor, ik vecht voor jou. Die uitstraling maakt dat een leider zich veilig voelt. Ik zit Marco Polo te kijken op Netflix. Kublai Khan. Zijn leiderschapsstijl analyseren is leuk. Marco Polo is gegijzeld: dat is werk, toch?
Glenn van der Burg (Host): Voor ons toch niet, Rik? Wij zijn vrije jongens.
Rik van Baren (Hoogleraar gedragsbeïnvloeding en ondernemer): Natuurlijk wel. Nee hoor, helemaal niet.
Glenn van der Burg (Host): Rik, prachtig. Ik vind het bewonderenswaardig dat je zegt: je overvalt me een beetje, en dan binnen een seconde een antwoord. Complimenten voor hoe je dat vormgeeft en twist.
Rik van Baren (Hoogleraar gedragsbeïnvloeding en ondernemer): Dankjewel. Ik vertrouw er volledig op dat het goed komt. Ik weet niet echt waar het over gaat, maar leuk. Dankjewel. We spreken elkaar volgende maand weer.
Glenn van der Burg (Host): Met Glenn van der Burg. En Pieter Jan de Bree. We hebben zo lang met Rik gekletst dat we bijna door het uur heen zijn, Piet. We moeten er alleen nog een strik omheen doen.
Pieter Jan de Bree (Co-host): Ik vind het inspirerend. We hebben het over werk en energie gehad. Termen krijgen pas betekenis als je er met elkaar over hebt. Mensgericht organiseren of mensgericht veranderen: wat betekent dat? Elke keer als we gasten hebben en je vraagt wat betekent het dan? Dan geven mensen daar meteen antwoord op, of via wat ze doen. Dan wordt het pas wat. Je ziet dat het niet eendimensionaal is, maar verschillende perspectieven heeft. De rijkdom zit in die perspectieven. En er is een rode draad in de verhalen. Inspirerend.
Glenn van der Burg (Host): Ik zit twee uur in de studio te kletsen. Eerst met Jaap Jongejan en dan nu met onze twee fijne HR-collega's uit de ziekenhuizen, Judith Winkel en Bert Roelofs. We praten over grote vraagstukken: mensen energie van hun werk laten krijgen of mensen die niet aan het werk komen wel aan het werk krijgen. Uiteindelijk kun je dat alleen oplossen door het klein te maken. Over werkenergie kun je uren kletsen. Maar voor jou is er iets anders dat je energie geeft dan voor mij. Zolang wij het daar niet over hebben, je niet de aandacht krijgt, de ruimte niet, of er niet over nadenkt, blijft het een beetje gelul. Een model is handig als kapstok. Zij noemden ‘vitaal, bekwaam en gemotiveerd’. Dat is een mantra bij hen geworden. Dat helpt. Bij Gelre is het weer anders. Zolang je het als kapstok gebruikt is het prima. Denk je dat je ermee klaar bent, dan gebeurt er niks. De truc, en dat vond ik mooi bij Bert: als in het nieuws is dat de SEH veel werkdruk heeft, gaan ze naar de SEH en zeggen: jongens, wat kunnen we doen om jullie te helpen? Te simpel voor woorden, maar het werkt zo. Aan ons allen gericht: kom uit je kantoor. Ga kletsen met mensen en vraag hoe je kunt helpen.
Pieter Jan de Bree (Co-host): Mooi. Doen we er een strik om. Ik vond het leuk. Inspirerend.
Glenn van der Burg (Host): Volgende week zijn we er weer op maandag. Oh nee, volgende week niet, want het is Pinksteren. De week erna wel, met een aflevering over betekenisvol werken. Dan gaan we het hebben over de kracht en het belang van plezierig samenwerken. Dat hoor je dan. Kun je niet wachten, ga naar onze website peoplepower.radio.nl. Daar kun je nog heel veel afleveringen luisteren. Volgens mij was dit 154 en 155. Tom zit te knikken, onze fantastische redacteur. Ik heb het zowaar goed gegokt. Fijn dat je luisterde. Veel plezier met alle andere afleveringen en tot over twee weken.