Glenn van der Burg (Host): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Nieuw Business Radio, let's talk business. Met nu People Power met Glenn van der Burg.
People Power is een programma over de kracht van mensen in organisaties, met interviews en laatste inzichten voor betere prestaties en gelukkige mensen. Deze week ga ik in gesprek met Tjardo Meulenbroek van Critical Minds en Matthijs Verburg van eelloo.
Visie en strategie lijken typische onderwerpen voor de leiding van de organisatie. Het MT mijmert op de hei over het vergezicht en smeedt een slimme strategie. Toch? Nee, zeggen Tjardo Meulenbroek en Matthijs Verburg. Bij de richting van de organisatie moet je juist alle collega's betrekken. Met z'n allen nadenken over de toekomst. Klinkt als een Poolse landdag... Of niet. Vandaag zijn Tjardo en Matthijs te gast. Beiden ondernemer: de een van Critical Minds en de ander van eelloo. En Aukje Nauta is onze columnist met haar maandelijkse aanrader over duurzame inzetbaarheid.
Wil je meer luisteren? Abonneer je via iTunes of via WhatsApp. Sla ons nummer op: 064566667548 en stuur je naam met ‘podcast aan’. Dan sturen we je nieuwe afleveringen zodra ze online staan.
In de studio Tjardo Meulenbroek van Critical Minds en Matthijs Verburg van eelloo. Heren, wat fijn dat jullie er zijn. Eerst even dat de luisteraars een beeld hebben. Tjardo, bij jou beginnen: wat doen jullie?
Tjardo Meulenbroek (Ondernemer, Critical Minds): Critical Minds zijn we zes jaar geleden begonnen. Mijn compagnon Floris Groeneveld heeft een achtergrond in de scheepsbouw en werkte jarenlang in projecten waar technisch sterke mensen in procesrollen werden gedrukt. Onze filosofie: laat techneuten focussen op techniek en zet procesdenkers in procesrollen zoals projectmanager of planner. Daarmee zijn we gestart, geïnspireerd door onder anderen Ricardo Semler. We zijn nu met 35 mensen.
Glenn van der Burg (Host): Matthijs, eelloo: wat doen jullie en met hoeveel zijn jullie?
Matthijs Verburg (Ondernemer, eelloo): Wij zijn van oudsher een psychologenclub met e-assessmentportals. Veel mensen kennen ons van psychologische testen. We leveren platforms aan klanten en zijn veel bezig met andere manieren van samenwerken en zelfsturing. We hebben vorig jaar het einde van traditioneel HRM bepleit: mensgericht organiseren. Daarmee helpen we organisaties. We zijn met 35 mensen in Nederland en 15 in Roemenië in onze IT-tak, dus 50 in totaal.
Glenn van der Burg (Host): Vandaag gaat het over mensen betrekken bij de richting van je organisatie. Waarom is dat belangrijk, Tjardo?
Tjardo Meulenbroek (Ondernemer, Critical Minds): Onze mensen zitten elke dag bij klanten en zien wat nodig is in ons werk en wat wij zouden moeten bieden. Daarom betrekken we hen bij het hele bedrijfsproces, inclusief de visie.
Glenn van der Burg (Host): Matthijs, waarom bij jullie?
Matthijs Verburg (Ondernemer, eelloo): Bij ons kan het niet anders. We hebben geen klassieke structuren, functies en hiërarchie die werkt. De magneet is waar we naartoe willen en waar we van zijn. Als je daarin gelooft, werk je bij ons. Plannen maken zonder mensen, en dat dan top-down communiceren, druist in tegen hoe we samenwerken. Soms geven we kaders of een denkrichting, maar we doen het met elkaar. Formele hiërarchie bestaat alleen nog bij notaris, bank en Belastingdienst voor de handtekening. Als we buiten de cultuur om besluiten nemen, krijgen we meteen feedback van collega’s: zo werken we hier niet. Het is dus ook cultuurbehoud.
Glenn van der Burg (Host): Het klinkt als het cement van je organisatie: met elkaar in gesprek over waar je naartoe gaat. Tjardo?
Tjardo Meulenbroek (Ondernemer, Critical Minds): Zeker. Wij hebben jaarlijks visiedagen. Een maand van tevoren geven Floris en ik wat richting met ideeën, als voer voor die dagen. We gaan met de hele club drie dagen de hei op, van wie zijn we, wat willen we uitstralen, en vooral: wat gaan we doen. Mooiste dingen ontstaan daar. Vorig jaar wilden wij opsplitsen in kleinere zelfsturende teams; uit de groep kwam: we zijn net gewend, nog niet doen. Dat hebben we gevolgd. Dit jaar kwam de groep zelf: we zijn er klaar voor, van twee naar vijf teams. Dat hebben we ingezet.
Glenn van der Burg (Host): Wat missen organisaties die dit niet doen? Zeker grotere, waar een cockpit het plan uitzet.
Matthijs Verburg (Ondernemer, eelloo): Je mist twee dingen. Eén: idee-kracht. Met twee mensen koers zetten is beperkt; ze zitten vaak minder in de operatie en missen inzichten. Twee: je mist investering in het proces. Als je elkaar serieus neemt, neem je elkaar mee in overwegingen, dilemma’s en keuzes. Kies je samen de richting, dan hoef je later niet met zeepkistsessies iedereen mee te krijgen. De koers komt uit de groep. Je slaat de hele ‘buy-in’-fase over.
Glenn van der Burg (Host): Drie dagen op de hei met mensen die normaal bij klanten zijn: forse investering. Haal je dat eruit?
Tjardo Meulenbroek (Ondernemer, Critical Minds): Absoluut. We gaan verder: elke twee weken hebben we een Critical Minds-dag. Mensen komen niet bij klanten, maar naar kantoor voor leren en ondernemen. Een groeiende groep met meer rollen werkt één à twee dagen per week intern aan ondernemen met hun teams: productontwikkeling, nieuwe klanten, waar willen we naartoe, groei. Ja, dat drukt declarabele uren, maar onze visie is business, fun en purpose combineren. Zonder plezier en zingeving geen goede business.
Een voorbeeld: collega Bas Hillestroom werd geraakt door plasticvervuiling in Vietnam. We gaven hem ruimte om één tot twee dagen per week iets met duurzaamheid te doen. Twee jaar lang vooral investeren en ideeën, geen resultaat. Sinds vorig jaar helpen we bedrijven in drie dagen van lineair naar circulair denken, met dienstverlening om het echt te implementeren. Nu is dat een team van vijf. Dit was er niet geweest zonder ruimte en intrinsieke motivatie.
Glenn van der Burg (Host): Is dat proces bij jullie democratisch? Meepraten of ook meebeslissen?
Tjardo Meulenbroek (Ondernemer, Critical Minds): We gebruiken methodieken als de Disney-loop (dromen, realistisch maken, kritisch kijken) en de Talking Stick om iedereen te laten spreken. We hebben leidende principes opgesteld omdat het soms losgeslagen werd. Met de Talking Stick spraken niet alleen de luiden, maar ook de stilleren. Uiteindelijk besluiten we met z'n allen binnen kaders: onze vijf teams maken hun eigen plannen en budgetten en beslissen daarbinnen. Een team dat nu in de VS iets wil neerzetten, doet forse uitgaven binnen het afgesproken budget en draagt daar verantwoordelijkheid voor.
Glenn van der Burg (Host): Hoe hou je balans tussen ontwikkelen en geld verdienen?
Tjardo Meulenbroek (Ondernemer, Critical Minds): Twee dingen: teams stellen zelf plannen en budgetten op en monitoren visueel elke twee weken. En we letten op teamdiversiteit (bijv. via MBTI-profielen): doeners én denkers, dromers én afmakers, ratio én gevoel. De ene keer lukt het beter dan de andere, maar die balans bewaken we expliciet.
Glenn van der Burg (Host): Matthijs, stel dat iedereen roept: we moeten een restaurant beginnen en stoppen met online tools. Wat doe je?
Matthijs Verburg (Ondernemer, eelloo): Als echt iedereen dat wil en er zit een logisch plan onder, dan word ik daar vermoedelijk ook enthousiast van. We werken dagelijks samen; als zij massaal iets willen dat wij belachelijk vinden, klopt er iets niet in de gezamenlijke basis.
Glenn van der Burg (Host): Loop je jezelf weleens in de weg als ondernemer die moet loslaten?
Matthijs Verburg (Ondernemer, eelloo): Je bent één van de spelers. Als je iets wil, moet je zelf aan de bak. Soms wil je dat dingen sneller gaan; dat geldt wederzijds. En ja, ik heb ideeën waar niemand warm voor loopt. Dan heroverweeg ik: is het een goed idee, past het bij dit bedrijf, of is het mijn eigen ondernemende drive die elders hoort?
We gebruiken vaak consent: kan iedereen hiermee leven? Niet iedereen hoeft het fantastisch te vinden, maar er is geen overwegend bezwaar. Als iemand vindt dat iets echt fout is en dat goed kan onderbouwen, luisteren we. Dat doe je voor belangrijke dingen, niet over het kopieerapparaat. Zo vind je snel een lijn.
Glenn van der Burg (Host): We praten zo verder, maar eerst bellen we met Aukje Nauta voor haar maandelijkse aanrader over duurzame inzetbaarheid. Vandaag haar pleidooi voor afschaffing van nachtwerk.
Aukje Nauta (Columnist, hoogleraar Universiteit Leiden, adviseur): Ik ben op zoek naar energievreters, en nachtwerk en ploegendiensten zijn grote boosdoeners. 15% van de beroepsbevolking werkt ’s nachts: zorg, horeca, vervoer, industrie. Korte termijn: slaperigheid en verminderde prestaties; lange termijn: verhoogd risico op diabetes, obesitas, hart- en vaatziekten, slaapstoornissen en aanwijzingen voor meer borstkankerrisico bij vrouwen. Nachtwerk verstoort de biologische klok.
De Gezondheidsraad noemt lapmiddelen: voorwaarts roterende roosters (ochtend–middag–nacht), dutjes, melatonine, lichtinterventies. Maar uiteindelijk: beperk nachtwerk zoveel mogelijk. Ik vind het vreemd dat in de industriële tijd de machine belangrijker werd dan de gezondheid van mensen. Schaf nachtwerk af waar het kan. Waar het niet kan (brandweer, zorg), maak het mensgerichter: vraag of iemand ochtend- of nachtmens is en maak individuele roosters. Automatiseer waar mogelijk.
Let ook op toeslagen: die kunnen mensen in ongezond werk vasthouden. Bied in plaats daarvan tijd, ruimte en scholing om binnen enkele jaren over te stappen. Als je iets wilt met duurzame inzetbaarheid: beperk nachtwerk. Lekker slapen is gezond en essentieel.
Glenn van der Burg (Host): Dank je wel, Aukje. Tot de volgende maand.
Met Tjardo Meulenbroek en Matthijs Verburg praten we verder over collega’s betrekken bij richting en visie. Waarom is dat belangrijk? Meer hersens denken mee en je organiseert energie om echt in beweging te komen, in plaats van achteraf overtuigen. Hoe pak je het aan? Dat vertelden jullie beide.
Stel dat luisteraars dit willen gaan doen. Waar begin je, Tjardo?
Tjardo Meulenbroek (Ondernemer, Critical Minds): Het staat of valt met goed contact met je mensen. Trek daar meer tijd voor uit en ga op een ander niveau in gesprek: persoonlijk, hoe het echt met iemand gaat, én vraag wat zij vinden van hoe het gaat in het bedrijf. Zo ontwikkel je idee-kracht. Wij zitten in Kamerik in het Groene Hart juist om wandelingen te kunnen maken; in de natuur raak je andere dingen dan aan een vergadertafel. Dat is stap één.
Glenn van der Burg (Host): Oké, gewandeld en gevraagd: waar gaan we heen? Wat nog meer, Matthijs?
Matthijs Verburg (Ondernemer, eelloo): Presenteer niet eerst een dichtgetimmerd plan met de vraag “Wat vinden jullie?”. Dan is de energie weg. Nodig uit bij het strategische dilemma: klanten zien ons zo, we willen dat; of: techniek verandert, ons product bestaat over drie jaar misschien niet meer. Begin met de moeilijke puzzel. Je kunt ook delen waar jij wakker van ligt; dat maakt verbinding met de ziel van het bedrijf en geeft maximale meedenkkracht. In kleinere teams, met dertigen of met honderden: het kan allemaal.
Glenn van der Burg (Host): Zo’n eerlijk verhaal kan ook onzeker maken. Hoe maak je die overgang soepel?
Matthijs Verburg (Ondernemer, eelloo): Niet. Welkom in de echte wereld. Mensen behoeden voor onzekerheid is paternalistisch. Iedereen weet dat de wereld niet risicoloos is. Neem mensen mee in hoe het echt is en zoek samen vertrouwen in de goede dingen doen. Niet fatalistisch, wel oplossingsgericht. Niet de boodschap gladstrijken, maar constructief eerlijk zijn.
Glenn van der Burg (Host): Tjardo, jullie schakelden later externe procesbegeleiding in. Advies?
Tjardo Meulenbroek (Ondernemer, Critical Minds): Eerst zelf doen. Oprecht en transparant zijn – dat zijn kernwaarden bij ons. Zeg het als je het niet weet en leg het open, ook als je nog midden in je denkproces zit. Dat maakt het echt en het verbindt, intern en soms met klanten. Later, als je een paar stappen verder bent, kan een externe procesbegeleider helpen. Maar in de overgang van hiërarchisch naar participatief: geef het goede voorbeeld en wees eerlijk.
Glenn van der Burg (Host): Als je meer participatief wilt werken, begin je dan meteen met het vergezicht?
Tjardo Meulenbroek (Ondernemer, Critical Minds): Na de persoonlijke gesprekken: ja, begin bij de waarom-vraag. Waarom bestaan we, waarom doen we wat we doen, waar gaan we naartoe? Dat bespreken we ook al in sollicitaties en introductiedagen. Je kunt met luchtiger onderwerpen beginnen, maar mensen moeten kiezen voor wie je bent en waar je in gelooft; dat is duurzaam, niet het leuke personeelsfeest.
Glenn van der Burg (Host): Dank voor dit uur en jullie inzichten over samen richting bepalen in plaats van met een klein clubje bazen. Tjardo Meulenbroek van Critical Minds: meer op criticalminds.nl. Matthijs Verburg van eelloo: eelloo.nl.
Straks in Leading People Power is Harry Starren er met gast Abel Kemmeling, oprichter van Spring Associates, adviseur en filosoof. Meepraten of meer programma’s? people-power.nl.