Station voice (New Business Radio): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers. Met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Nieuw Business Radio. Let's talk business. Met nu People Power met Glenn van der Burg. Peoplepower is een programma over de kracht van mensen in organisaties. Met interviews en laatste inzichten voor betere prestaties en gelukkige mensen.
Glenn van der Burg (Host People Power): Deze week ga ik in gesprek met Allard Droste, auteur van Semco in de polder. Jullie kennen het misschien allemaal wel. Het Braziliaanse bedrijf Semco van voorman Ricardo Semler is al jaren een voorbeeld van extreem anders organiseren. Geen vaste werktijden. Werknemers bepalen zelf hoeveel ze verdienen. Ze bepalen en kiezen zelf hun baas. Financiële informatie is beschikbaar voor iedereen. En het bedrijf is succesvol. In zijn boek Semco in de polder geeft Allard Droste de onorthodoxe managementstijl van het Braziliaanse Semco een Hollandse tintje. Met een gedeelde droom, zonder een hoop organisatiegedoe en met veel meer werkplezier. En hij heeft het zelf toegepast, in de praktijk, bij zijn eigen bedrijf in gevelbekleding Aldoa. Vandaag vraag ik Allard waarom het zo belangrijk is en hoe je dat voor elkaar krijgt. Deze aflevering van People Power hebben we samen met het UWV gemaakt. Natuurlijk is het UWV actief om mensen weer aan het werk te helpen, maar ze zijn er ook voor werkgevers. Bijvoorbeeld bij de Participatiewet, ziekte en ontslag, en met inspiratie voor meer werkplezier. Straks in de uitzending vragen we aan Betsy Gerrits van het UWV hoe het UWV kan helpen. Wil jij meer luisteren? Ga dan naar onze website peoplepower.radio. Daar vind je hoe je je kunt abonneren, bijvoorbeeld via iTunes, en je kunt alle afleveringen los naluisteren. Fijn dat je luistert naar People Power. People Power met Glenn van der Burg. Mijn fijne collega en co-host Pieter Jan de Bree is aanwezig met zijn wekelijkse woertje. En Allard Droste is in de studio. Allard, wat bijzonder leuk dat je er bent. Ik heb altijd een standaardvraag aan iemand die een boek schrijft: waarom heb je het boek geschreven?
Allard Droste (Auteur ‘Semco in de polder’; ondernemer): Die vraag krijg ik vaker, maar het bizarre is dat ik voor mijn gevoel helemaal geen boek heb geschreven. Ik was gewoon lekker aan het werk, deed mijn dingen en merkte al snel dat ik het anders deed dan de rest of de omgeving. Af en toe krabbelde ik wat op. Soms een maand niets, dan weer een paar avonden tikken, soms een hele zomervakantie en dan weer drie jaar niet. Na een jaar of vijf, zes had ik ineens 200 pagina’s in mijn laptop. Ik dacht: wat moet ik ermee? Leuk voor mijn zonen, voor later, of voor mijn medewerkers. Totdat ik een vriend ontmoette die zei: wat gaaf, daar moet je een boek van maken. Ik dacht: een boek? Ik ben geen schrijver, wie zit er te wachten op mijn verhaal? En toch geschiedde het. Binnen een paar weken was er een uitgever die zei: dit willen we uitgeven. Ineens was er een kaft en een boek en 200 pagina’s. Ik krijg vaak de vraag: hoe schrijf je nou een boek? Eerlijk: ik zou het niet weten. Begin en schrijf. Misschien is dat wel het geheim: Jip-en-Janneketaal, zonder er heel veel over na te denken. Waarom ging ik tikken? Omdat ik merkte dat ik theorieën had, bijvoorbeeld hoe je met klagers moet omgaan. Ik hoorde mezelf dat telkens uitleggen. In plaats van het voor de tiende keer uitleggen, tikte ik het uit als naslagwerk. Van één A4 werden er twee, van één theorie kwamen er tien. Dat werd uiteindelijk het boek. Elf jaar geleden ben ik begonnen met het bedrijf. Ik kwam uit een andere werksituatie, had tien jaar voor een groot bedrijf gewerkt en vond het tijd om voor mezelf te beginnen. Ik dacht: werk kan anders. Ik kon een bestaand bedrijf overnemen, Aldoa, en ben stap voor stap van start gegaan. Had ik aan het begin het beeld: ik ga het anders doen? Ja en nee. Achteraf valt veel te duiden. Ik ben gewoon begonnen, maar met oprechte intenties om het anders te doen. Anders omgaan met mensen is de rode draad. Je hebt twee keuzes: zie je mensen als economische eenheden of als mens? Ik heb altijd het laatste geprobeerd. Toevallig was ik baas en mede-eigenaar, samen met Jan Boom, maar ik zag de mens als teamgenoot. Vertrouwen en samenwerken, vanaf dag één. Wanneer kwam Semler om de hoek? Dat is ook bizar. Mijn titel was ‘Goud in Handen’. Als je normaal werkt en leuk met mensen omgaat, heb je goud voor het oprapen. Bij de uitgever zei de uitgeefster: het boek is prima, maar de titel moet anders, te generiek. Zij hoorde iets van Ricardo Semler en Semco. Ik kende hem niet. Ik boos naar huis. Ondertussen de VPRO Tegenlicht-documentaire gekeken, veel respect gekregen. Terug met mijn gouden kaftje. Ze was resoluut: Semco moest in de titel. Uiteindelijk zei ik: doe dan maar ‘Semco in de polder’. Ik voelde me de jongen uit de polder. Het lijkt alsof ik Semler las, een bedrijf kocht en dacht: zo ga ik het doen. Totaal niet. Ik deed maar wat naar eer en geweten, wat later bleek te lijken op het gedachtegoed van Semler. Waar komt het vandaan? Vertrouwen zit in me. Ik vertrouw mensen blind als ze in mijn omgeving zijn. Eigen verantwoordelijkheid komt van mijn ouders. Resultaat bepaal je zelf, succes bepaal je zelf, geluk bepaal je zelf. Verder laat ik me elke dag inspireren door mensen en bedrijven, neem overal wat mee, lees veel biografieën. Maar het meeste doe ik op gevoel. We zitten zo in ons hoofd; ik doe dingen omdat het goed voelt. Toen ik het bedrijf kocht, trof ik een fantastisch vakbedrijf van 32 jaar oud met 13 medewerkers en 2,5 miljoen omzet, maar alles was oud, kapot, niet onderhouden. Oude software, en de cultuur was op. Weinig vernieuwing, verjonging, mensen mochten niet meedenken. Hard werken, veel vakmanschap, maar niet samen sterk en modern organiseren. De oude baas was klassiek de baas. Niet per se kwaadwillend, maar zo gewend: zij bepaalden alles. Ik stapte binnen, broekie begin dertig, en zei: jongens, we gaan het samen doen. Dertien mannen keken: jij bent toch de baas? Zweet brak uit bij iedereen, ook bij mij. Vanaf minuut één gaf ik vertrouwen. Mensen snakken daarnaar. Symbolisch: ik liet dertien sleutels namaken. Iedereen kreeg een sleutel van het gebouw. Dit is ook jouw gebouw. Open de deur wanneer jij wil. Ik kreeg opmerkingen: zou je dat wel doen? Ik zie dan mooie dingen ontstaan. Het tweede stuk, eigen verantwoordelijkheid, was heftig. Mensen waren het niet gewend en werden afgestraft als ze met ideeën kwamen. Dat moest om. Hoe kreeg ik dat voor elkaar? Het is mensenwerk. De één komt meteen los, de ander moet je meenemen. Ik gebruik vaak de metafoor leren fietsen: van zitje, naar driewieler, naar samen oefenen, naar zelf kunnen. Bij de één is het anders dan bij de ander, en dat mag. Iedereen mag zijn wie hij is. Je hoeft niet overal in te excelleren. Doe waar je goed in bent, word daar beter in. Mensen willen een paar essentiële dingen op het werk: gezien worden, zichzelf kunnen zijn, meedenken, ergens bij horen en trots zijn. In de oude setting wisten medewerkers amper voor welke klanten ze werkten. Nu gaan we jaarlijks met de bus langs projecten. Dan staat Fred de lasser naast Joeri die heeft verkocht, naast Joke van de facturen, naast Bas die tekende. Iedereen is trots. Dat geeft energie en betere inzet. Meedenken: mensen hebben misschien wel een idee per dag, maar voeren er gemiddeld hoogstens één per jaar door. Toen ik begon was dat nul. Ik maakte het ultra simpel: kom met je idee, vraag je buurman links en rechts of het goed is. Zeggen ze ja, voer het uit. Goed of slecht, maakt niet uit. Niet via formulieren en comités. We vierden elk idee. Elke vrijdag lunchten we samen; het eerste idee kreeg een podium en een beloning. We hadden krasloten met gegarandeerde prijzen tussen 25 en 1000 euro. Ik gaf het geld meteen. Mensen zagen: hier is vertrouwen en waardering. Na een half jaar vroeg niemand er meer om; de intrinsieke motivatie nam het over. Ik ben erachter gekomen dat ik de grootste fouten zelf maak. Ik hou van hard werken, maar veel mensen kunnen dingen beter en efficiënter dan ik. Ik zet graag de grote lijnen uit en zet mensen in hun kracht. Een groep kan meer dan ik alleen. Het gaat ook mis. Mijn diepste crisis: we zijn historisch twee weken dicht in de zomer. Voor de zomer kwam er een order via de fax binnen en werd opgepakt. De ploeg na de zomer zag dezelfde fax en maakte de order nog een keer. We hadden dezelfde opdracht twee keer in de hal liggen. Dure les. Dan is de neiging om controle en extra management in te bouwen groot. Wij deden dat niet. We bespraken het, lieten de groep het voelen en oplossen. In het begin was elke fout “de fout van de baas”. Nu kijken we naar elkaar, zonder wijzende vinger. We bespreken dagelijks onze fouten en leren ervan. Er is altijd wel iemand die met een oplossing komt. Wij vergaderen 0,0 in de klassieke zin. Wel hebben we elke dag 10 minuten stand-up rond een bord, vijf over half negen tot kwart over. Vier vragen: 1. Wat ging er gisteren goed? 2. Wat ging er fout? 3. Wat is er vandaag te doen? 4. Wat zou er vandaag mis kunnen gaan? Door dit systematisch te doen, bouwen we team, leren we van fouten en weten we wat er speelt. In 10 minuten klaar. Wat ik luisteraars wil meegeven: twee dingen. Eén: vertrouwen. Ga met iets meer vertrouwen elkaar tegemoet. Het is gratis en je krijgt er mooie dingen voor terug. Twee: een beetje rebellie. We volgen braaf het systeem van vergaderen en beoordelingsgesprekken. Doe meer op gevoel, met de juiste intenties. Skip eens een vergadering, laat een formulier liggen en maak een klant blij. Je ziet meer positieve energie.
Pieter Jan de Bree (Co-host People Power): Dat vertrouwen is essentieel. Eerder ja zeggen dan nee, positief kijken naar mogelijkheden. Zo werken wij ook samen: uitgaan van eigen kunnen en elkaar vertrouwen.
Betsy Gerrits (Hoofd Werkgeversdienstverlening UWV Werkbedrijf): UWV helpt mensen die werk zoeken aan het werk, en daarvoor hebben we werkgevers nodig die mensen een baan bieden. Zeker in deze krappe arbeidsmarkt zijn veel werkgevers op zoek naar geschikte werknemers. Wij hebben zicht op de arbeidsmarkt: waar is nog potentieel aanbod, of is dat er niet en kunnen we andere afspraken maken? Zijn er regelingen of subsidies mogelijk, welke producten zijn interessant, waar kunnen we helpen bij het invullen van de Baanafspraak? In de volle breedte zijn we gesprekspartner voor werkgevers in de regio over arbeidsmarktvraagstukken en het vinden van personeel. De ideale kandidaat is vaak al aan het werk. Kijk daarom naar mensen die gemotiveerd zijn en geschikt te maken zijn. Onze ambitie is dat werkgevers meteen aan ons denken omdat we kennis en kunde hebben om goed mee te denken en advies te geven. Veel werkgevers weten ons al te vinden, maar nog niet allemaal. Hoe vinden ze ons? Via uwv.nl of werk.nl. Stel je vraag, we denken mee. We zijn 24/7 online met veel informatie. Wil je in gesprek, dan organiseren we dat via het regionale werkgeversservicepunt. Je spreekt dan met een expert in jouw regio en sector. We kijken wie er beschikbaar is, of welke aanpalende sectoren interessant zijn. Voorbeeld: we werken al jaren samen met Taxiwerk uit Hoogeveen, voor personen- en leerlingenvervoer. We zoeken mensen met de vereiste papieren. Als die schaars zijn, kijken we naar gemotiveerde mensen en bieden we opleiding, groepsgewijs of individueel. Zo krijgen mensen maatwerk, komen ze aan het werk en kan het bedrijf afspraken nakomen. Kost dit de werkgever geld? Nee, dit is publieke dienstverlening, al betaald via belastingen. Wij zorgen dat vraag en aanbod elkaar makkelijker vinden. In een oververhitte arbeidsmarkt denken we creatief mee: hoe maak je mensen die niet direct lijken te passen toch waardevol? Er zijn maatregelen: werken met behoud van uitkering voor een periode, opleidingsmogelijkheden, begeleiding, jobcoaching voor bepaalde groepen. Voordeel van mensen die het werk nog niet precies kunnen maar wel willen: je kijkt anders naar je organisatie en past functies aan. Ja, het kost tijd en energie, maar er zijn instrumenten om het te verzachten. Zo krijg je misschien andere mensen dan je aanvankelijk dacht, met grote meerwaarde.
Glenn van der Burg (Host People Power): Dankjewel. Allard, stel je luistert en denkt: ik wil het ook anders. Waar begin je?
Allard Droste (Auteur ‘Semco in de polder’; ondernemer): Doe het op je eigen manier. Kopieer niet; cultuur is wie jij bent. Kijk anders naar je mensen. Als mensen gemotiveerd en enthousiast zijn, is veel snel te leren. We hebben talloze voorbeelden: een man met 39 dienstjaren die “overtollig” was verklaard, via UWV aangenomen — hij bloeit op. Een jonge knaap via een traject van de gemeente: begon met vegen, ging pallets opruimen, aan de machine staan, de machine leren, doet nu de logistiek. Niet naar Harvard geweest, wel serieus genomen. Nog een voorbeeld: via een medewerker kwam een buurman mee. Handig, geen metaalervaring. Na weken stond hij aan de machines. Nu zit hij bij commercie, omdat hij dat wilde. Geen diploma, wel power, passie en interesse. Zoveel is mogelijk als je uitgaat van wat iemand wél kan en vertrouwen geeft. Ik ben niet geïnteresseerd in iemands stempels of verleden; we leven vandaag en morgen. Laat maar zien wat je wel kan. Veel bedrijven focussen op wat medewerkers niet kunnen: verbeterprogramma’s, degradatie, negatieve energie. Bij mij gaat het om wat je wel kan. Mensen voelen zich opgelucht en groeien. Vertrouwen is essentieel. Draai het om en vraag: wil je gewantrouwd worden? Niemand zegt ja. Vertrouwen geven vinden we lastig, vaak voorwaardelijk. En ja, er gaan dingen mis. Elke dag. Dit is vallen en opstaan. Maar door het samen te bespreken, ervan te leren en verantwoordelijkheid te delen, groeit het team en de resultaten.
Glenn van der Burg (Host People Power): Dankjewel, Allard Droste, schrijver van Semco in de polder. En dank aan Pieter Jan de Bree, mijn fijne co-host. Wij gaan door naar de volgende aflevering van People Power. In die aflevering is Joanne Zwiste te gast, HR-directeur van Eneco, in onze reeks HR Creates People Power. Meer afleveringen luisteren? peoplepower.radio. Fijn dat je luisterde. Meepraten of meer programma’s? people-power.nl