Transcript

Voice-over (Jingle): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers, met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow.

Voice-over (Jingle): People Power is een programma over de kracht van mensen in organisaties. Met interviews en laatste inzichten voor betere prestaties en gelukkige mensen.

Glenn van der Burg (Host): Deze week ga ik in gesprek met Siebren Houtman van eelloo en Mark Vletter van Voys Telecom over verbinden in een organisatie zonder leidinggevenden. Want als er geen leidinggevenden zijn, hoe spreek je af wie wat doet? Hoe kom je erachter wie waar goed in is? En hoe blijf je jezelf ontwikkelen? Pieter Jan de Bree is de co-host van vandaag. Aukje Nauta is onze columnist met haar maandelijkse aanrader over duurzame inzetbaarheid. Wil je meer luisteren? Abonneer je op onze podcast of meld je aan via WhatsApp op 06 45 66 75 48. Fijn dat je luistert naar People Power. People Power met Glenn van der Burg.

Glenn van der Burg (Host): In de studio: Siebren Houtman van eelloo. Siebren, welkom.

Siebren Houtman (Gast, eelloo): Dankjewel. Fijn om er weer te zijn. Te lang geleden eigenlijk.

Glenn van der Burg (Host): We praten over verbinding. Je hoort die term overal: verbondenheid, met elkaar verbonden zijn. Juist in een organisatie zonder managers is dat uitdagend. Waarom is verbinding zo belangrijk?

Siebren Houtman (Gast, eelloo): Om twee redenen. Eén: de verbinding van jezelf aan iets dat groter is dan jij alleen. Mensen willen samen iets bereiken, dat geeft betekenis. Twee: de verbinding aan het werk zelf. Je wilt als organisatie iets moois bereiken, maar ook snappen: wat draag ík bij? Wie doet wat en hoe werken we samen? Werk verdelen kan eigenlijk alleen als je in verbinding bent met elkaar. Zeker zonder leidinggevenden moet je van elkaar weten: wie is wie, wat kan iemand, wat wil iemand, en wat moet er gebeuren zodat je dat bij elkaar brengt. Dat gaat dieper dan competenties of skills; je wilt weten wie iemand als mens is. Wat is je verhaal? Dat vraagt om een cultuur waarin je zulke vragen durft te stellen.

Glenn van der Burg (Host): Waarom is dat dieper nodig? Als je weet dat iemand graag events organiseert en er goed in is, is dat toch genoeg?

Siebren Houtman (Gast, eelloo): Nee. Veel mensen voelen zich vervreemd of niet gehoord, alsof ze een radertje zijn. Gezien worden als mens is essentieel. Iedereen heeft een uniek verhaal en je wilt daar ruimte voor in werk en groepen. Dat leidt tot diepere verbinding.

Glenn van der Burg (Host): Helpt die persoonlijke verbinding ook om met veranderingen mee te bewegen? Taken verdwijnen, technologie neemt over. Maakt dit het makkelijker werk opnieuw te verdelen?

Siebren Houtman (Gast, eelloo): Ja. Als je verbonden bent, zie je sneller wat mogelijkheden en kansen voor anderen zijn. Je helpt elkaars doelen realiseren, ook als het niet direct in teamdoelen past. Je leert elkaar beter kennen en kunt sneller schakelen bij verandering, omdat je weet wie de ander is en wat je aan elkaar hebt.

Glenn van der Burg (Host): Hoe doen jullie dit bij eelloo, zonder leidinggevenden?

Siebren Houtman (Gast, eelloo): We verbinden door verhalen te vertellen en naar elkaars verhalen te luisteren. We hebben daar methodiek en tooling voor, maar vooral een cultuur: we zijn benieuwd naar jouw verhaal, ook als het niet over werk gaat. Voor het werk verdelen gebruiken we tooling. Komend jaar lanceren we de RH Playground: met spelregels voeden we de cultuur en houden we gezamenlijk bij welk werk er ligt en wie welke rol pakt. Projecten zijn inzichtelijk, we bespreken maandelijks wie wat doet en welke rollen nodig zijn. Elk project heeft een eigenaar, duidelijke doelen en benodigde vaardigheden. De Playground heet zo omdat we werk meer speels en lerend willen benaderen, in plaats van alleen KPI-gedreven en afrekenend.

Glenn van der Burg (Host): Mooi. We bellen zo met Mark Vletter, oprichter van Voys Telecom. Ook daar werken ze zonder leidinggevenden. Hoe doen zij dat?

Voice-over (Jingle): People Power. Inspirerende gesprekken over de kracht van mensen in organisaties. Met Glenn van der Burg.

Glenn van der Burg (Host): Vier jaar geleden sprak ik Mark Vletter in Groningen voor mijn boek Managementmythes, omdat Voys één van de slimste bedrijven was. Tijd om bij te praten. Mark is Chef Leuk Werk. Welkom Mark.

Mark Vletter (Gast, Voys Telecom): Dankjewel.

Glenn van der Burg (Host): Zonder leidinggevenden wil je toch dat talent tot zijn recht komt. Hoe zorg je daarvoor?

Mark Vletter (Gast, Voys Telecom): We starten bij: waar ben je goed in? We gebruiken twee tools: Gallup CliftonStrengths en DISC (gedragsprofielen). Dat helpt mensen hun sterke punten te zien. Daarna kiezen ze zelf welke rollen ze willen oppakken. Vaak is er een sterke link tussen waar je goed in bent en wat je leuk vindt. Het werk organiseert zich om die rollen heen.

Glenn van der Burg (Host): Je zegt rollen, dus geen functies?

Mark Vletter (Gast, Voys Telecom): Klopt. In 2012 zijn we gestopt met functiebeschrijvingen. Die beperken. Mensen vinden het leuk in verschillende teams verschillende werkzaamheden te doen en dus ook meerdere rollen te hebben. Gemiddeld zit iemand in drie teams (“cirkels”) en heeft zes à zeven rollen. Vaak voeren één tot drie rollen de hoofdmoot.

Glenn van der Burg (Host): Hoe houd je overzicht wie wat doet en of al het werk gedaan wordt?

Mark Vletter (Gast, Voys Telecom): Er is meer structuur dan in een klassiek harkje. Functies worden eens per jaren geüpdatet; bij ons is er continue, kleine verandering. Alles wat repetitief is, koppelen we als verantwoordelijkheid aan een rol in de juiste cirkel. We hebben een tool: je zoekt wie verantwoordelijk is voor bijvoorbeeld het up-to-date houden van helppagina’s; je ziet dat het Harriët is en vraagt haar om een update. Onboarding? Je zoekt wie verantwoordelijk is voor de “soft landing” en komt bijvoorbeeld bij Zoë. Rollen zijn een één-op-één match met het actuele werk.

Glenn van der Burg (Host): Wat als iemand wat anders wil doen of een rol niet meer wil?

Mark Vletter (Gast, Voys Telecom): Je bepaalt zelf of je een rol houdt. Je kunt aangeven: ik wil dit werk niet meer doen. Voorbeeld: de rol Captain Planet (duurzaamheid) werd door Wouter teruggegeven omdat hij te weinig tijd had. Dan valt de rol terug naar de overgebleven roldrager of we zoeken iemand via onze rollenmarktplaats. De roltoewijzer in de cirkel (een rol op zich) wijst rollen toe, faciliteert strategie en beheert resources (grotendeels elders belegd). Die persoon kan zelf de rol doen, iemand anders aanwijzen of de marktplaats gebruiken. Soms vragen mensen zelf om aan een rol toegevoegd te worden; dat kan als er ruimte en nut is.

Glenn van der Burg (Host): En als iemand zijn rollen inlevert en weinig doet?

Mark Vletter (Gast, Voys Telecom): Dat valt snel op. Zonder rollen moet je je afvragen of iemand nog een plek heeft. Aannemen en contractverlengingen doen we als team. We onderzoeken drie- of vijfjarige contracten met een grote herevaluatie: vind jij het nog leuk, leer je nog, past het nog? Past het niet, dan helpen we soms bij een plek elders; we hebben goed klantnetwerk.

Glenn van der Burg (Host): Wie helpt medewerkers bij hun ontwikkeling als er geen beoordelingsgesprekken zijn?

Mark Vletter (Gast, Voys Telecom): Primair jezelf, maar we faciliteren. We hebben geen eindejaarsbeoordelingen; mensen maken een jaarplan (dit wil ik doen), met evaluatiemomenten die ze presenteren aan hun cirkel. Er zijn rollen die dit proces begeleiden, trainingen helpen vinden en de kwaliteit van evaluaties verbeteren.

Glenn van der Burg (Host): Wat kan iemand in een traditionele organisatie morgen doen?

Mark Vletter (Gast, Voys Telecom): Begin bij jezelf. Neem een avond voor reflectie: waar wil ik over drie jaar staan? Maak geen to-dolijstjes, maar stoplijstjes: wat ga ik niet meer doen om ruimte te maken voor je sterke punten? Bespreek dat met je leidinggevende: hier ben ik minder van nature goed in en dit kan ik wél heel goed; mag ik daar meer ruimte voor? Dat levert meer waarde op.

Glenn van der Burg (Host): Dankjewel, Mark Vletter van Voys. Op naar Groningen voor inspiratie en een mooie treinreis om je stoplijstje te maken.

Glenn van der Burg (Host): De laatste aanrader voor de vakantie van Aukje Nauta. Aukje, fijn je te spreken.

Aukje Nauta (Columnist, Factor 5 / Universiteit Leiden): Dankjewel. Mijn aanrader: geef je baan creatieve zin. Aanleiding: David Graeber’s boek Bullshit Jobs. Hij claimt dat 40% een baan zonder zin heeft; daar is kritiek op, maar veel mensen ervaren zinloosheid. Sylvain Engelen (JobPersonality/123test) legde alle beroepen langs RIASEC (Realistic, Investigative, Artistic, Social, Enterprising, Conventional). Voorkeuren van mensen zijn gelijkmatig verdeeld, maar slechts 2% van de beroepen is artistiek. Dus een structurele mismatch. Niet iedereen kan een “star job” (zoals kunstenaar of radiopresentator), maar we kunnen beroepen creatiever maken. Voorbeelden: een event organisator die eigen creatieve visuals maakt; een callcentermedewerker die veelgestelde vragen filmt, waardoor het werk artistieker wordt én vragen dalen. Als er te weinig artistieke banen zijn, maak je baan dan creatiever. Stimuleer artistieke talenten in het werk zelf in plaats van alleen in de vrije tijd. Dat vergroot plezier én opbrengst.

Glenn van der Burg (Host): Prachtig. Dankjewel, Aukje Nauta. Na de zomer spreken we je weer.

Voice-over (Jingle): People Power. Inspirerende gesprekken over de kracht van mensen in organisaties. Met Glenn van der Burg.

Glenn van der Burg (Host): In de studio: Pieter Jan de Bree en Siebren Houtman van eelloo. We praten over verbinding om te zorgen dat mensen kunnen doen waar ze goed in zijn, werkenergie ervaren en zich ontwikkelen. Siebren, mensen horen eelloo en Voys en denken: dat is ver weg. Wij zijn nog een “gewone” organisatie met functies en profielen. Hoe begin je?

Siebren Houtman (Gast, eelloo): Begin met serieus luisteren naar wat mensen willen en kunnen, en naar hun verhaal. Dat sluit aan bij Aukjes punt: als er een mismatch is, moet je wat. Verzamel verhalen van tien, vijftig of honderd mensen: wat is ieders verhaal en hoe maken we daar iets van dat voor iedereen klopt? Dat maakt je organisatie duurzamer en betekenisvoller. Daarna maak je de werkvoorraad inzichtelijk: liever opgaves en projecten dan functies. Als de basis ligt (iedereen weet van zichzelf én van elkaar wat ze willen en kunnen), verdeel je het werk op een manier die recht doet aan mensen. Tooling helpt om projecten en opgaves zichtbaar te maken en rollen te verdelen. De puzzel valt vaak mee; mensen overschatten zelden wat ze kunnen. En ja, tooling helpt schalen, maar het begint met de vraag: is werk er voor mensen of zijn mensen er voor werk? Werk moet voor mensen zijn. Als je dat omarmt, beïnvloeden mensen de werkvoorraad: er ontstaan projecten die beter passen.

Glenn van der Burg (Host): Hoe zorg je dat dit veilig voelt in organisaties die veel reorganisaties hebben gehad?

Siebren Houtman (Gast, eelloo): Vertrouwen is cruciaal: het komt te voet en gaat te paard. Begin klein en oprecht: luister naar verhalen, toon echte interesse. Purpose mag geen trucje zijn; beter eerlijk zeggen dat je geld wilt verdienen dan schijnoprechtheid. Echte purpose begint bij oprechte aandacht voor wat mensen belangrijk vinden. Dat kost tijd. Als de basis er is, kun je concreet worden met iets als de RH Playground: een jaarspel waarin je samen een “handboek” schrijft, een kunstwerk maakt dat de missie uitbeeldt, en het werk verdeelt. Iedereen heeft een spelerskaart (kwaliteiten), je vormt teams per opgave en kijkt wat werkt. Maar zonder cultuur van veiligheid en nieuwsgierigheid is het zinloos. Ik zie veel “duurzame inzetbaarheid” die draait om mensen stretchen zodat ze blijven doen wat de organisatie wil. Echte duurzame inzetbaarheid begint bij: wat willen de mensen hier? Dan werk je nog steeds aan dezelfde purpose, maar in authentieke rollen.

Glenn van der Burg (Host): Helder. Ik stel voor dat we na de vakantie een uur lang filosoferen over werk. Dankjewel, Siebren Houtman van eelloo. En dank aan Pieter Jan de Bree, mijn co-host.

Glenn van der Burg (Host): Straks praten we verder over werkenergie met Inge van Nispen en Anne van der Horst (eelloo), Christel van de Ven (Factor 5) en Pieter Jan de Bree (People Power). We organiseerden samen een event over werkenergie. Wat het is, waarom het belangrijk is en hoe je eraan werkt, hoor je in het volgende uur. Fijn dat je hebt geluisterd.