Voice-over (Station promo): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers. Met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. New Business Radio. Let's talk business. Met nu People Power met Glenn van der Burg.
Glenn van der Burg (Host): People Power is een programma over de kracht van mensen in organisaties, met interviews en de laatste inzichten voor betere prestaties en gelukkige mensen. Deze week ga ik in gesprek met Harry Starren en Siebren Houtman van eelloo. Werk is er voor mensen en niet andersom: dat is de visie van eelloo. In deze filosofische aflevering gaan we in op vragen als: wat is werk, welke rol speelt werk in ons leven, waarom maken we ons zo druk over werk, en hoe ziet werk eruit als robots en algoritmes taken overnemen? In de studio: Harry Starren en Siebren Houtman. Straks bellen we met Aukje Nauta, onze columnist, met haar maandelijkse aanrader over duurzame inzetbaarheid. Wil je meer luisteren? Dat kan nu ook op Spotify—zoek People Power. Je kunt je ook via WhatsApp aanmelden: 0645-667548, stuur je naam en “podcast aan”, dan krijg je de nieuwste afleveringen. Fijn dat je luistert naar People Power. Het is hengstenbal vandaag: allemaal mannen in de studio. Welkom, Siebren Houtman van eelloo en Harry Starren. Harry, hoe kondig ik jou tegenwoordig aan? Ik ben een beetje klaar met “oud-directeur van de Baak.”
Harry Starren (Gast, denker/ondernemer): Ik ook. Het was de leukste functie die ik ooit had, maar ik mis het vooral giral. Vroeger heette dat los werkman, maar wel op niveau. Ik doe van alles wat mijn hand vindt of waar mijn telefoon voor gaat.
Pieter Jan de Bree (Co-host): Ja, hallo!
Glenn van der Burg (Host): We hebben een filosofisch uurtje over werk. Siebren, jij bent de aanstichter.
Siebren Houtman (Gast, eelloo): Klopt. Philosofie helpt mij omdat ik concreet worden soms lastig vind. In plaats van drie keiharde voorbeelden wil ik onderzoeken wat werk is, hoe ingewikkeld het is, hoe het in de samenleving past. Laten we filosoferen.
Glenn van der Burg (Host): Eerste vraag: wat is werk eigenlijk?
Siebren Houtman (Gast, eelloo): Moeilijk. Veel mensen zijn er dagelijks mee bezig en zeggen “ik ga naar mijn werk.” Wat mij zorgen baart: veel mensen kunnen niet meer zeggen dat hun werk bijdraagt aan hun identiteit of wat ze belangrijk vinden. Je ziet onvrede: vervreemding van het doel. Werk je bijvoorbeeld bij een bedrijf dat publiekelijk als schadelijk wordt gezien, dan kun je opeens denken: heb ik mijn hele leven iets slechts gedaan? De relatie tussen zingeving en werk raakt kwijt. Kun je er trots op zijn—op jouw manier?
Harry Starren (Gast, denker/ondernemer): Ik denk bij werk vaak aan betaald werk. Daartegenover staan corvée-klussen die je liever niet doet, zoals gras maaien—tenzij je het leuk vindt, dan heet het hobby. Als anderen er wat aan hebben, heet het vrijwilligerswerk. Hoe leuker het werk, hoe vaker het slechter werd betaald—zeker in de culturele sector—al verbetert dat. Betaalrelatie en afzien horen bij transactioneel werk: je ruilt tijd en bent blij als het over is. Ik heb zelf “alleen nog maar vrije tijd”: ik doe veel dingen ook voor niks, en soms wordt dat onverwacht betaald. Juridisch speelt gezagsverhouding mee bij wat we “baan” noemen. We zijn ook werkverslaafd geraakt; we vrezen de leegte. Strikt economisch kunnen we met vier uur per dag toe, dus er is veel nutteloos werk. Status speelt ook: werk geeft bestaansrecht. In de oudheid werkten slaven; vrije mensen werkten niet. De industriële tijd draaide dat om. Nu vinden we het verdacht als iemand niets doet. Daarom spreekt een basisinkomen: mensen gaan dan de goede dingen doen. Er zijn ook “bullshit jobs” (Graeber): veel tegenhouden en vergaderen zonder resultaat. Misschien hebben we fake banen gecreëerd—vroeger in het communisme, nu in het kapitalisme.
Glenn van der Burg (Host): Kunnen we zonder werk?
Harry Starren (Gast, denker/ondernemer): We moeten meer rollen erkennen dan alleen de werkrol. Op begrafenissen hoor je zelden “papa was te weinig op kantoor,” maar wel “hij was er als hij nodig was.” Vriendschap, vaderschap, zorg: dat is betekenisvol. Veel wat waarde heeft, drukken we niet in geld uit. Twee mensen hun eigen was ophangen telt economisch niet; elkaars was doen en factureren verhoogt het BNP—absurd. We waarderen te veel wat in geld meetelt. We putten aarde en mensen uit. We moeten meer dimensies waarderen.
Siebren Houtman (Gast, eelloo): Binnen organisaties kun je ook ruimte maken voor meer dimensies dan geld. Laat mensen tijd besteden aan wat zij belangrijk vinden, ook als het niet direct rendeert. Geef ruimte voor identiteit, trots en betekenis.
Harry Starren (Gast, denker/ondernemer): Als de werkgever calculeert, doet de werknemer dat ook. Als je uren telt, gaat iedereen kiet spelen. Stop je met calculeren, dan geven mensen vaak meer.
Glenn van der Burg (Host): We bellen met Aukje Nauta voor haar maandelijkse aanrader.
Aukje Nauta (Columnist): Benut de krapte op de arbeidsmarkt: versterk je positie. De economie groeit, werkloosheid is historisch laag, vacatures zijn hoog—maar loonstijgingen blijven achter. Als vakbonden het niet genoeg voor elkaar krijgen, doe het zelf: stap naar je baas. Vraag een loonsverhoging als dat belangrijk is, maar misschien wil je liever zinvoller of uitdagender werk, een cursus of congres, promotie, of ga buiten netwerken en proefsolliciteren. Onderhandelmacht komt van je BATNA—Best Alternative to a Negotiated Agreement. In deze krapte hebben werkenden alternatieven en dus macht. Begin een gesprek met vragen: hoe gaat het, hoe vinden jullie dat ik het doe, wat kan beter? Knoop hun belangen aan die van jou. Zo krijg je maatwerk: wat jij nodig hebt om beter te worden.
Glenn van der Burg (Host): Dank je wel, Aukje. Terug naar het gesprek: robotisering en algoritmes nemen werk over. Krijgen we te weinig werk?
Harry Starren (Gast, denker/ondernemer): Het gaat vooral om algoritmes en AI. Besluiten worden anoniem en onpersoonlijk. Wie krijgt de opbrengst? Nu vooral Big Tech. Belast de opbrengst van automatisering—zoals je arbeid belast—en gebruik dat voor arbeid in aandacht en relaties: liefde, zorg, gemeenschap. We lijden aan vervreemding en eenzaamheid. Herstel verbinding: aandacht in winkels, wijkopbouw, community-rollen. Automatiseer gerust, maar haal het menselijke contact niet weg. Belast robots/algoritmes en financier gemeenschapswerk.
Glenn van der Burg (Host): Noem zo’n baan van de toekomst.
Harry Starren (Gast, denker/ondernemer): Community manager of wijkopbouwwerker: iemand die het geheel verbindt, activiteiten organiseert, naar mensen omziet. Betaal dat uit de opbrengsten van AI.
Siebren Houtman (Gast, eelloo): Aandacht moet je expliciet willen waarderen. Iedereen wil dat in zorg en onderwijs. Organiseer dat. Tegelijk: laat niet alleen kapitalisme met algoritmes aan de haal gaan. Algoritmes optimaliseren vaak bestaande ongelijkheid—denk aan recruitment dat “hetzelfde type” blijft selecteren. We hebben ethici en kunstenaars nodig bij AI, om te bewaken dat technologie mensen helpt, niet alleen grote platforms. Laat AI ook talenten koppelen aan plekken van maatschappelijke waarde, niet alleen aan winst.
Harry Starren (Gast, denker/ondernemer): We zitten in een nieuwe fase van roofkapitalisme, vergelijkbaar met de vroege industriële tijd. Data-eigenaarschap en opbrengsten moeten herijkt. We hebben ons data weggegeven; dat vraagt politieke actie en nieuwe afspraken. Haal een deel van de opbrengst weg en verdeel rechtvaardiger.
Glenn van der Burg (Host): En als individu?
Harry Starren (Gast, denker/ondernemer): Je kunt collectief uitstappen en in maatschappen of netwerkjes meer autonomie organiseren—zoals verpleegkundigen die als groep zich laten inhuren. Minder smeken, meer nieuwe verhoudingen creëren.
Glenn van der Burg (Host): Het uur vloog voorbij. Dank jullie wel. Siebren Houtman van eelloo, Harry Starren en Pieter Jan de Bree. In de volgende aflevering bij Leading People Power met Harry Starren zijn te gast: Saskia Stoltz (Creative Director, Power of Art House) en Lizette Mattar (directeur, Humanity House.