Voice-over (Jingle): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers, met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Nieuw Business Radio. Let's talk business. Met nu People Power.
Glenn van der Burg (Host): People Power is een programma over de kracht van mensen in organisaties, met interviews en laatste inzichten voor betere prestaties en gelukkige mensen. We hebben een prachtige gast in de studio. Het gaat over componeren vandaag, in allerlei vormen en opties. Componeren van klassieke muziek is een eenzame bezigheid die opperste concentratie vergt. Maar dat hoeft niet te betekenen dat elke componist een teruggetrokken bestaan leidt. Merlijn Twaalfhoven, die gerekend wordt tot Nederlands grote eigentijdse componisten, heeft de Turnclub opgericht: een netwerk van vooral kunstenaars die met hun mindset en vaardigheden helpen bij verandering van samenleving en organisatie. Dat leidt tot interessante processen, projecten en vooral ook uitkomsten. Harry Starren gaat daarover in gesprek met Merlijn Twaalfhoven.
Voice-over (WhatsApp-call-to-action): Wil jij de nieuwste afleveringen van People Power via WhatsApp? Sla ons nummer op onder je contactpersonen: 0645-667548. Stuur ons een berichtje met je naam en ‘podcast aan’. Dan sturen we je de nieuwste afleveringen direct zodra ze online staan. En het leuke is, dan kunnen wij ook met jou communiceren.
Glenn van der Burg (Host): Fijn dat je luistert naar People Power.
Harry Starren (Host): Ja Glenn, we spreken met Merlijn Twaalfhoven. Die heb ik ooit ontmoet in de Nieuwe Kerk via zijn muziek. Daar speelde een orkest, klassieke muziek van de Triodos Bank. De muzici kwamen vanuit alle hoeken van de zaal op ons af, zo herinner ik me dat. Ik werd overweldigd door emotie. Toen ik hoorde dat de componist, Merlijn Twaalfhoven, nog leeft, dacht ik: die wil ik ontmoeten. Dat is gebeurd en dat doen we nu met de luisteraar ook. Merlijn, hoe word je componist?
Merlijn Twaalfhoven (Componist; oprichter Turnclub): Ik wilde vooral muzikant worden. Muziek is een ongelooflijk mooie communicatievorm. Je communiceert, bouwt relaties, ontmoet elkaar. Ik ben hard viool gaan studeren, maar dan speel je stukken die af zijn, van componisten die overleden zijn. Je reproduceert volgens specifieke stijlregels. Ik kon niet alles uitdrukken wat ik wilde uitdrukken. Toen dacht ik: ik moet componeren. Het beeld van de componist is iemand die dood is. In de klassieke muziek worden componisten doorgaans pas na hun dood erkend. De concurrentie is moordend, vooral met mensen van generaties of eeuwen geleden. Je moet concurreren met Mozart, die permanent wordt gespeeld door de beste orkesten en veel fans heeft. Toch wilde ik mijn eigen soort muziek maken.
Harry Starren (Host): Componist staat vaak hoger in aanzien dan uitvoerend muzikus. Maar om daartussen te komen is niet eenvoudig. Moet je vechten om gespeeld te worden?
Merlijn Twaalfhoven (Componist; oprichter Turnclub): Absoluut. Ik ben mijn eigen concerten gaan organiseren. Om mij heen werd veel geklaagd dat hedendaagse muziek en Nederlandse componisten niet worden gespeeld. Ik trok me dat niet aan en regelde zelf podia. Dan moet je van alle markten thuis zijn, touwtjes aan elkaar knopen. Mijn grootste zwakte is dat ik te veel tegelijk wil doen. Maar juist bij organiseren helpt dat.
Harry Starren (Host): Glenn zei: misschien is alles componeren—een orkest, een bijeenkomst, een stuk. Verbindingen maken.
Merlijn Twaalfhoven (Componist; oprichter Turnclub): Scheppen, ja. Maar er is verschil tussen iets volgens het boekje nabouwen en echt iets nieuws maken. Ik zie een grote noodzaak om dingen anders te doen. Ik ben vaak verbijsterd over wat we elkaar en de natuur aandoen. Ik groeide op op het platteland, zag hard werken en leerde liefde voor de natuur. Verwondering leidt tot vragen in plaats van gedachteloos doen wat hoort.
Harry Starren (Host): Laten we naar de Turnclub gaan. Wat is de Turnclub?
Merlijn Twaalfhoven (Componist; oprichter Turnclub): Ik merkte dat kunst in veilige kaders belandt—concertzalen, musea—en daarmee onschadelijk wordt gemaakt. Ik bracht mijn kunst naar plekken als vluchtelingenkampen, zigeunerghetto’s, wijken, natuurgebieden. Dan word je snel een prediker van eigen projecten. Voordat ik daar bitter van werd, dacht ik: ik ben niet alleen. Ik bouw een platform. De Turnclub is voor mensen die nieuwe ideeën en vragen in de samenleving willen brengen, die vertragen, uit gebaande paden halen en oordelen uitstellen. Er is vaak jaloezie op mensen die tijd nemen en een andere blik hebben; tegelijk vereist dat moed, want je laat verwarring en pijn toe. We zoeken een ‘turn’ in jezelf, lokaal veranderen met verhalen en turners die de grote waarden als duurzaamheid en gerechtigheid tastbaar maken.
Harry Starren (Host): Wie zijn de clubleden?
Merlijn Twaalfhoven (Componist; oprichter Turnclub): Een paar honderd professionals, veel kunstenaars maar niet alleen. Ook verbinders tussen werelden—mensen met één been in overheid, onderwijs, zorg, en één been in cultuur of samenleving. Veel freelancers en zzp’ers met eigen projecten. Bekenden als Anoek Nuyens, Tinkebell, en ook makers die lokaal fascinerende vragen stellen. We ontmoeten elkaar offline, delen twijfels, bepalen strategieën en zetten stappen. Soms een avond, een weekend, of een langzamere reis—zoals tien dagen met de trein naar Montenegro voor een festival over green culture. Het gaat om tijd nemen en trager doen.
Harry Starren (Host): Is de Turnclub jouw initiatief?
Merlijn Twaalfhoven (Componist; oprichter Turnclub): Geïnspireerd door ‘The Art of Impact’ van minister Bussemaker—kunst op ongebruikelijke plekken en met impact. Na 125 projecten was het geld op, maar de mindset bleef. Veel makers staan niet op kunstpagina’s en hebben geen vast publiek; ze zijn onzichtbaar. Wij zetten hen op de radar. We ontdekten kunstenaars in zorg, circulaire economie, energie, oceaanleven. Vera Bachrach bedacht de ‘do-it-yourself-kip’: je krijgt bevruchte eieren, voedt kuikens op, en na negen weken zit er een mes en instructie bij om te slachten, plus een recept. De meesten kúnnen het niet meer—je krijgt instant vegetariërs. We zijn geen activisten met dogma’s; we verleiden mensen om beter te kijken. Het is complex en ambigu, en die gevoelens mogen er zijn.
Harry Starren (Host): Het doet denken aan organisatieverandering: niet uit de muur trekken, maar zelf doen. Laat de CEO iedereen persoonlijk ontslaan en een half uur in de ogen kijken—dan laat hij het wel. We outsourcen te veel en raken vervreemd.
Merlijn Twaalfhoven (Componist; oprichter Turnclub): We outsourcen bijna alles. Soms heerlijk, maar het maakt het leven ook simplistisch. Door complexiteit toe te laten en niet alleen voor efficiëntie te gaan, wordt het leven rijker. Vliegreizen bijvoorbeeld: maak het bijzonder, niet gedachteloos. Ik pleit voor een bedachtzaam leven waarin je zintuigen openstaan en je je verwondert. Wees totaal mens—eigenlijk vraagt dat van iedereen iets van de kunstenaar.
Mark Janssen (Senior medewerker Learning & Development, Paresto – Jingle): Ik ben Mark Janssen, senior medewerker Learning & Development bij Paresto, de cateraar van het ministerie van Defensie. In mijn organisatie verdwijnt elke mist en de lucht wordt steeds blauwer, omdat ook ik luister naar People Power.
Harry Starren (Host): Merlijn, we spraken over componeren, de wereld intrekken en de Turnclub: de turn in jezelf, met en voor de wereld. Je hebt een club opgericht om de wereld te veranderen, niet via politiek of multinationals, maar als zwerm, met ruimte om te mislukken en risico te nemen. De mindset van de kunstenaar, maar zonder het geïsoleerde en excentrieke. Wie zitten er in die zwerm en wat doen jullie samen?
Merlijn Twaalfhoven (Componist; oprichter Turnclub): We hoeven niet per se samen te werken aan één project, maar we bundelen krachten: connecties, verhalen, en het begrip ‘kunstkracht’ naar buiten brengen. In plaats van alles als ondernemer alleen te moeten doen—website, administratie, marketing—kijken we wat we samen kunnen: verhalen vertellen, kanalen vinden, zichtbaarheid. Ik spreek hier namens velen; zij hoeven er niet allemaal te zijn.
Harry Starren (Host): Kunnen organisaties jullie huren?
Merlijn Twaalfhoven (Componist; oprichter Turnclub): Ja. Maar als je ons met een probleem belt, maken we het eerst groter. Niet door meteen te trekken aan een knoop, maar door te rafelen of soms door te snijden. We zoeken de autonome ruimte midden in de context. Het onderscheid ‘toegepaste’ versus ‘autonome’ kunst is een misverstand. De autonome geest van de kunstenaar hóórt juist midden in een context. Voorbeeld: Martijn Engelbregt liep met mensen met onbegrepen klachten de natuur in. Hij beloofde: we vinden jouw medicijn. Ze vertelden verhalen bij planten, maakten associaties, brouwden hun eigen ‘medicijnen’, gecontroleerd op giftigheid. Het gaat om ritueel, betekenis, en bevrijding—niet om bewezen werking, maar om anders kijken. De kunst van niet-weten is essentieel en wordt vaak overgeslagen in organisaties.
Harry Starren (Host): Is dat de kern van de kunstenaar—beginnen bij niet-weten?
Merlijn Twaalfhoven (Componist; oprichter Turnclub): Ja. Een kunstenaar is onzekerheidsvaardig. Dat moet je niet outsourcen; iedereen moet het kunnen. In een onzekere tijd huur je een kunstenaar niet voor een quick fix, maar om tijd te nemen, om af te wijken van de rechte lijn. Organisaties zouden een kunstenaar in residence moeten hebben—zonder KPI’s en zonder totumfunctie. Bestuurders met ‘wicked problems’ hebben de artist mindset nodig. Wat we vaak terugkrijgen: de kunstenaar stelt vragen die we ons nooit eerder hebben gesteld—dan valt het stil.
Harry Starren (Host): De kinderlijke blik helpt ook—maar de kunstenaar heeft vakmanschap om vormen te maken voor wat we niet in woorden of cijfers vatten. Je pleit voor levende kunst, niet alleen het meesterwerk achter glas. Mogen mensen aan jouw werk zitten?
Merlijn Twaalfhoven (Componist; oprichter Turnclub): Ja, per definitie. Veel van mijn werk mislukt als mensen er niet aan meedoen. Het publiek is onderdeel. Mijn grote inspiratie als componist is Frans Bauer: meezingen. Er was eens een experiment: een zaal die níet meezong—na twee liedjes was hij kapot. Kunst is verbinding en samen beleven, zoals bij rituelen of Griekse tragedies. Ik waardeer ook het knappe ‘achter glas’, maar dat is een niche. Het echte feest is het samen benutten en beleven. Technologie idem: we ontnemen soms de vakmanschap, zoals de taxichauffeur die door apps zijn kunst van navigeren verliest. De kunstenaar zit in iedereen: bakker, chauffeur, jij en ik. Kunst dreigt te vervreemden van haar oorsprong; ik zoek die oorsprong terug—in verbinding.
Harry Starren (Host): Kom van de berg af, zeg je. Het genie in de ivoren toren leverde veel moois op, maar nu is het tijd om te vragen waar we mee bezig zijn en zelf het stuur te pakken.
Glenn van der Burg (Host): Merlijn Twaalfhoven, de Turnclub is van ons allemaal, maar jij gaat wel voorop. Dank voor het gesprek. Harry, dankjewel dat je weer bijzondere gasten brengt om over kunst, cultuur en filosofie te praten. Vond je het mooi?
Harry Starren (Host): Prachtig. Ik hou van mooie dingen en van het ontstaan daarvan. De schets is vaak mooier dan het schilderij. Doe mij maar een singer-songwriter met een gitaar of iemand achter een piano.
Glenn van der Burg (Host): Dames en heren, dankjewel Harry, dankjewel Merlijn. In de volgende aflevering van People Power gaan we in gesprek over autisme en werk met onze partner ABN AMRO. Fijn dat je luisterde. Meepraten of meer programma’s? people-power.nl
Voice-over (Jingle): Inspirerende gesprekken over de kracht van mensen in organisaties met Glenn van der Burg.