Voice-over (Jingle): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers. Met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Met nu Peoplepower. Peoplepower is een programma over de kracht van mensen in organisaties. Met interviews en laatste inzichten voor betere prestaties en gelukkige mensen.
Jeroen Busscher (Host People Power Change): Welkom bij Peoplepower Change, waarin Jeroen Busscher en ik in gesprek gaan met mensen die zorgen voor verandering in organisaties. Vandaag in de studio bestsellerauteur Jan van Setten. Wil jij nou de nieuwste afleveringen van People Power via WhatsApp op je telefoon? Sla ons nummer dan op onder je contactpersonen 06 45 66 75 48. Stuur ons een berichtje met je naam en “podcast aan”. Dan sturen wij de nieuwste afleveringen direct zodra ze online staan. En wat heel leuk is: dan kunnen we ook met je communiceren, je vragen stellen, jij kunt tips geven en vertellen wat je ervan vindt. Fijn dat je luistert. Verandermanagement is een tautologie geworden. Vroeger waren managers aan het managen en dan moest er af en toe iets veranderd worden. Freeze and unfreeze, zo heb ik het aan het begin van mijn carrière nog geleerd. Tegenwoordig is veranderen hetzelfde als een organisatie zijn. Maar hoe verander je dan eigenlijk? En hoe verander je mensen? Zij zijn de thema’s die de organisatie vormen. Wij hebben in dit programma gesprekken met change agents. Zij inspireren door hun manier van doen anderen om hun gedrag te veranderen. In People Power Change onderzoek ik samen met mijn geliefde co-host Glenn van der Burg, mijn naam is Jeroen Busscher, hoe change agents denken, hoe zij handelen en vooral hoe zij katalyseren. En vandaag, u heeft het al gehoord, hebben wij een hele speciale gast: Jan van Setten. U kent hem van zijn boeken Hoe krijg ik ze zover, De Klantenvriendelijkste en zijn laatste boek Live, ofwel Leven is Verwarrend Eenvoudig. Jan van Setten, heel erg welkom in de studio. Elke uitzending begint met dezelfde vraag, de enige die je al kent: Jan, wat heb jij nodig om te kunnen veranderen?
Jan van Setten (Spreker en bestsellerauteur): Een motief. Heb je een beweegreden om in verandering te komen, dan komt de beweging. Geen reden om te bewegen, geen reden om te veranderen.
Jeroen Busscher (Host People Power Change): Wat is voor jou een moverende reden?
Jan van Setten (Spreker en bestsellerauteur): Dat de waarde die ik zelf kan toevoegen of ondervinden stijgt. Misschien kan ik door mijn gedrag een beter en leuker leven krijgen, of een ander daarmee inspireren.
Jeroen Busscher (Host People Power Change): Hoe waardeer je je huidige leven?
Jan van Setten (Spreker en bestsellerauteur): Op een schaal van 0 tot 10 zit ik op een 9+.
Jeroen Busscher (Host People Power Change): Je neefje van acht vraagt: oom Van Setten, wat doet u eigenlijk voor de kost?
Jan van Setten (Spreker en bestsellerauteur): Dan zeg ik: oom Jan is verbaal banketbakker. Ik provoceer mensen in hun denken en doen.
Jeroen Busscher (Host People Power Change): In een grijs verleden was je zelf manager, met zelfs een volgens Mintzberg zinloze MBA. Hoe kom je van serieus manager naar banketbakker?
Jan van Setten (Spreker en bestsellerauteur): Ik heb echte banen gehad. Als laatste was ik verantwoordelijk voor Alcoa Bouwgroep. Het leukste vond ik in kwartaalmeetings: managers opzwepen en het vuur van binnen ontsteken zodat resultaten werden gehaald. Iemand zei: waarom ga je dit niet gewoon doen voor je werk? Jij vindt het leuk, mensen vinden het leuk. Toen kwam mijn Calvinistische rem: je kunt toch niet de hele dag doen waar je zin in hebt? Totdat je dat gaat doen. En dat doe ik nu.
Jeroen Busscher (Host People Power Change): Wanneer is je dag zinvol geweest?
Jan van Setten (Spreker en bestsellerauteur): Als er een komma achter de dag staat. Ik vraag aan het einde: wat ga je net een beetje anders doen dan je van plan was? Deel dat met een collega en spreek een “waar-blijkt-dat-uit”-moment af. Als ik voel dat die komma-energie er is en mensen geraakt zijn, dan was het zinvol. Leuk én zinvol. Groei geeft geluk; al bij kleine stapjes komt er in de hippocampus een stofje vrij. Daar krijg ik energie van.
Jeroen Busscher (Host People Power Change): Stel: alles loopt anders, je glijdt uit, en je kunt vanaf nu alleen nog maar directeur zijn van Alcoa. Wat zou je anders doen?
Jan van Setten (Spreker en bestsellerauteur): KPIs naar de achtergrond. Ze zijn niet de moverende reden, maar het resultaat van veel plezier in iets doen. Vroeger dacht ik dat 15% rendement op geïnvesteerd vermogen iedereen zou laten kwispelen. Niet dus. De mens is de motor van de business. Jezelf toestaan om te veranderen is cruciaal. En desnoods ontdek je manieren die niet werken, val je op je snuit, sta je op en kom je dichter bij je doel.
Jeroen Busscher (Host People Power Change): Je verhalen gaan vaak over jezelf toestaan en doen wat je echt wil. Hoe heb je dat ontwikkeld?
Jan van Setten (Spreker en bestsellerauteur): Door stil te staan en eerlijk te zijn: krijg ik hier energie van? Wil ik dit blijven doen? Ik wilde dichter op de mens kruipen. Een trigger: ik trainde kleine hockeymeiden. Geen verstand van hockey, wel mentaal. We stonden 2-0 achter. Ik zei: zorg dat er altijd een blauw hemd bij het balletje is en eindig bezweet. We wonnen de tweede helft 1-0. Een manager langs de lijn vroeg: doe jij dit ook bij volwassenen? Zo rolde ik mijn eerste opdracht in naast mijn baan. Spannend: ik had opties, kantoor, zekerheid. Mijn vrouw zei: wat kan er misgaan? Desnoods verkopen we het huis, zoek je weer een baan. Ik kreeg het boekje Even Eagles Need a Push. Zelfs een adelaar heeft een zetje nodig, maar moeder blijft in de buurt. Dat doen wij te weinig: elkaar een zwieper geven én nabij blijven.
Jeroen Busscher (Host People Power Change): In het volgende blok het beroemde “hoe dan”: wat houdt mensen tegen en wat drijft hen om de stap te zetten?
Voice-over (Jingle): Peoplepower op New Business Radio.
Mark Janssen (Senior medewerker Learning & Development, Paresto): Ik ben Mark Janssen, senior medewerker Learning & Development bij Paresto, de cateraar van het ministerie van Defensie. In mijn organisatie verdwijnt elke mist en de lucht wordt steeds blauwer, omdat ook ik luister naar Peoplepower.
Voice-over (Jingle): Meepraten of meer programma's? people-power.nl
Jeroen Busscher (Host People Power Change): Welkom terug bij People Power Change. We kijken hoe de katalysator voor verandering tot die verandering brengt. Jan, wat weerhoudt mensen om zich te ontwikkelen en die energie aan te boren, los van hypotheek en instrumentele excuses?
Jan van Setten (Spreker en bestsellerauteur): In de binnenbocht: angst in vele facetten. Maar vaak stellen we te snel de hoe- en doe-vraag. Daarvoor moet: waarom eigenlijk, en waar gaat dit over? Als je baas komt met “we gaan clean, lean, mean, sexy”, verwonder je en vraag: neem me mee in de visie achter deze keuze. Als er geen visie is, wordt inkopen lastig. Soms is er ook onbewustzijn: mensen kijken als een konijn in koplampen. Dan moet je niet motiveren of faciliteren, maar respectvol confronteren: con-fronteren, samen naar de grens. Eerst bewustzijn openen met prikkelende vragen, dán inzichten aanbieden. Cruciaal: vraag wat voor jou een reden is om mee te doen. Laat mensen zelf één reden opschrijven en uitwisselen. Als ze elkaar overtuigen, ben jij klaar. Overtuigen door de manager is passé; je kunt beïnvloeden, maar mensen overtuigen zichzelf.
Jeroen Busscher (Host People Power Change): Richten we ons op ventieltrekkers of juist op enthousiastelingen?
Jan van Setten (Spreker en bestsellerauteur): Niet of-of. Kijk waar weerstand en waar energie zit in het team. Laat ze met elkaar praten. Bij nieuw CRM: sommigen staan te trappelen, anderen hangen in de ankers. Laat hen elkaar beïnvloeden; ze geloven elkaar vaak eerder dan “de gast die ervoor staat”.
Jeroen Busscher (Host People Power Change): Hoe help jij ze naar die nieuwe blik?
Jan van Setten (Spreker en bestsellerauteur): Door vragen die passen bij hun betrokkenheidsniveau. Bij onbewustzijn confronterender. Voorbeeld: vijf ziekenhuisdirecteuren over een veiligheidsmanagementsysteem. Ik bagatelliseerde eerst 1,9% fouten: “moeten we hier tijd aan besteden?” Iemand was opgelucht. Dan de confrontatie: 1,9% is 33 hockeyspelers per week. “Ik ben niet geïnteresseerd in hockey,” zei hij. Niet geraakt dus. Dan: houdt u meer van voetbal? PSV-stadion, 35.000. In Nederland lopen 72.000 mensen een vermijdbare infectie op, vijf mensen per dag sterven vermijdbaar. “Hoe groot is uw gezin?” Toen raakte het. Eerst raken, dan pas het brein aan het werk.
Jeroen Busscher (Host People Power Change): Mag ik de ventieltrekker zijn? Jij staat op een podium, iedereen lacht, heeft een kostelijke middag. De volgende dag gaat alles hetzelfde.
Jan van Setten (Spreker en bestsellerauteur): Daarom werken wij met de opdrachtgever vooraf aan de komma na de dag. We dwingen een “stroopwafelactie”: één klein, concreet ding dat je vanaf nu wel of niet meer doet. Kaizen: klein beginnen, dat smaakt naar meer. Succes kweekt succes. Je gaat trots voelen en zet de volgende stap makkelijker.
Jeroen Busscher (Host People Power Change): En als het helemaal misgaat met een groep?
Jan van Setten (Spreker en bestsellerauteur): Zoek het niet bij jezelf, want daar vind je het. Vrij vertaald: kijk bij jezelf waar je hem gemist hebt. Negen van de tien keer zoom je niet in op het niveau waar de groep zit. Als je niet schakelt, gaat het mis.
Jeroen Busscher (Host People Power Change): We gaan luisteren naar onze columnist.
Harry Starren (Columnist): Landgenoten, ik heb het niet op optimisten. Popper noemde optimisme een morele verplichting. Ik betwijfel dat inmiddels. Optimisten zijn aangenaam, maar ik verdenk ze van zelfgenoegzaamheid. Ik pleit voor pessimisme als morele verplichting. Ongenoegen is de brandstof voor vooruitgang. We zijn in slaap gevallen in ons innerlijke universum. Hernieuw de belangstelling voor sociale onrechtvaardigheid en onze rol daarin. Statistieken dan, voor wie ze nodig heeft: 188.000 mensen werken onder het minimumloon. 387.000 kinderen leven op of onder de armoedegrens. Het aandeel van arbeid in wat we samen verdienen daalde naar 73%, kapitaal steeg naar 26% en is verdrievoudigd. We hebben begrotingsoverschot en gratis geld, maar woningnood groeit en jongeren geven de helft van hun inkomen uit aan huur. Met mij gaat het uitstekend, ik bezit onroerend goed; dat tekort heeft mij rijk gemaakt. De optimisten hebben gelijk, maar alleen omdat er genoeg pessimisten zijn die bereid zijn er wat aan te doen.
Jeroen Busscher (Host People Power Change): Jan, op deze rokende puinhopen van onze optimistische blik: ben jij een optimist?
Jan van Setten (Spreker en bestsellerauteur): Ja. Onder gedrag liggen twee aandrijfassen: pijn vermijden en plezier binnenhalen. Gezond pessimisme creëert de noodzakelijke pijnprikkel: wat als je niet meegaat, hoe ziet één, twee, drie jaar eruit? En optimisme richt op verlangen: wat wordt er beter als we de stap zetten? Bij de één heb je meer pessimisme nodig, bij de ander meer optimisme. Veroordeel jezelf niet, blijf kijken.
Jeroen Busscher (Host People Power Change): Organisaties worden platter en zelfsturender. Wat moet de werker van nu doen om bij te dragen?
Jan van Setten (Spreker en bestsellerauteur): Gebruik de navigatiemetafoor: elk systeem heeft minimaal twee punten nodig: waar sta je nu en waar wil je heen? Die veranderen zelden: we willen klanten zo blij maken dat ze terugkomen, en we staan voor samen de klus klaren met oog voor kwaliteit, veiligheid, milieu. De vraag is: kunnen we dat blijven doen zoals altijd, of worden we de V&D van de branche? Check je navigatie, kijk hoe het beter en leuker kan.
Jeroen Busscher (Host People Power Change): Hoe krijg je anderen mee, niet als Jan van Setten met theater, maar als onderknuppel in een corporate?
Jan van Setten (Spreker en bestsellerauteur): Communiceer in drie dimensies, en betrek mensen bevragend: 1) Wat gaan we veranderen/verbeteren/stoppen? 2) Welke visie zit daarachter? Waarom zou dit moeten? 3) Wat zijn de consequenties? De opbrengsten én de te managen shit. Vraag vervolgens: wat moeten wij en ik dan doen, en geloof ik dat het zin heeft? Als daar “ja” op komt: gas erop.
Jeroen Busscher (Host People Power Change): Je talent is grote dingen zo simpel maken dat je denkt: waarom heb ik dit niet zelf bedacht?
Jan van Setten (Spreker en bestsellerauteur): Mijn motto: het leven is verwarrend eenvoudig. Verwarring is het voorportaal van nieuwe inzichten. Erken weerstand vooraf. Zeg: de helft gaat in de ankers, een deel begrijpt het niet, een paar vindt het leuk. Laat de weerstand komen, dan werken we ermee. Wees op een zekere manier onzeker: ik heb een duidelijk beeld, maar help mee hoe we er komen.
Jeroen Busscher (Host People Power Change): We spoelen twintig jaar vooruit. Je laatste boek is één regel lang en de titel verleidt tot lezen.
Jan van Setten (Spreker en bestsellerauteur): Titel: Het is nog simpeler. Strapline: - Als je iets wilt weten, vraag het. - Als je iets wilt zeggen, zeg het. - Als je iets wilt doen, doe het — met respect als vangrail.
Jeroen Busscher (Host People Power Change): Wij stappen uit deze rollercoaster. Ik dank mijn vriend en collega Jan van Setten. Ik buig wederom diep in respect voor mijn baas en allesbepaler, degene die alweer op een spreadsheet heeft verteld dat vanaf nu alles anders gaat en dat dat ook nog voordelig is. U kent hem niet, maar u zult hem toch in uw hart dragen. Dames en heren, het woord is aan Glenn van der Burg en ik dank u voor het luisteren. Groeten, Jeroen Busscher.
Glenn van der Burg (Host People Power): Ja, dat was weer een uurtje People Power Change. Het enige bericht dat ik nog voor u heb, is dat we in de volgende aflevering van People Power in gesprek gaan met Wendy Ladage, manager HR Nederland bij SUEZ, en Martine Bolhuis, HR-partner van Stralburg. We praten over duurzame inzetbaarheid: hoe pakken ze dat aan bij SUEZ? Dat hoor je in de volgende aflevering van People Power. Kun je niet wachten? Ga naar peoplepower.radio, daar vind je de volgende aflevering.