Transcript

Voice-over (Jingle): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers. Met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. New Business Radio. Let's talk business. Met nu People Power met Glenn van der Burg. People Power is een programma over de kracht van mensen in organisaties. Met interviews en laatste inzichten voor betere prestaties en gelukkige mensen.

Glenn van der Burg (Host, People Power): Deze week ga ik in gesprek met Gabby Delhaas van het Sectorinstituut Transport en Logistiek en Tom van Disseldorp, Managing Partner bij Centraal Beheer Open. De AOW-leeftijd is gestegen, dat weten we allemaal. Kennis veroudert sneller en we vergrijzen en ontgroeien. Duurzame inzetbaarheid staat hoog op de HR-agenda. Wat is het belang voor organisaties en hoe geven organisaties invulling aan duurzame inzetbaarheid? In deze reeks afleveringen spreken wij met HR-verantwoordelijken en experts over duurzame inzetbaarheid. En vandaag hebben we een bijzondere aflevering, want we spreken met Gabby Delhaas, manager instroom van het Sectorinstituut Transport en Logistiek, en Tom van Disseldorp, managing partner bij Centraal Beheer Open. We gaan met het Sectorinstituut praten over hoe zij het tekort aan chauffeurs oplossen in de sector en hoe zij inspelen op de gevolgen van bijvoorbeeld de toekomst van autonoom rijden binnen deze beroepsgroep. Dus we hebben ze nu tekort, maar misschien in de toekomst hebben we er wel te veel. Hoe ga je daarmee om? Deze aflevering van People Power maken we samen met Centraal Beheer Open. Een initiatief van Centraal Beheer waarin zij werkgevers uit verschillende branches samenbrengen. Hierdoor ontstaat een netwerk waarin kennis en ideeën worden uitgewisseld. En wat heel leuk is, ze organiseren samen ook totaal nieuwe oplossingen die je in je eentje nooit had kunnen bedenken. Wil je de nieuwste afleveringen van People Power via WhatsApp? Sla ons nummer op onder je contactpersonen 0645667548 en stuur ons een berichtje met je naam en ‘podcast aan’. Dan sturen we je de laatste afleveringen zodra ze online staan. Ik vind het ongelooflijk fijn dat je luistert naar People Power. In de studio in Den Haag – we zijn een keer niet in Hilversum, maar live in Den Haag, vanuit een glazen huis – hebben we Gabby Delhaas, manager instroom van het Sectorinstituut Transport en Logistiek, en Tom van Disseldorp, managing partner van Centraal Beheer Open. Fijn dat jullie er zijn allebei.

Gabby Delhaas (Manager Instroom, Sectorinstituut Transport en Logistiek): Dankjewel.

Tom van Disseldorp (Managing Partner, Centraal Beheer Open): Bijzonder leuk. Ja, hartstikke leuk.

Glenn van der Burg (Host, People Power): Gabby, we gaan bij jou beginnen. Er is een probleem. We hebben te weinig chauffeurs, toch?

Gabby Delhaas (Manager Instroom, Sectorinstituut Transport en Logistiek): Ja, nog steeds helaas.

Glenn van der Burg (Host, People Power): Geef eens aan hoe groot het probleem is. Daar gaan wat wisselende geluiden over.

Gabby Delhaas (Manager Instroom, Sectorinstituut Transport en Logistiek): Je moet denken aan duizenden arbeidsplekken die tekort zijn. Vacatures die er op dit moment bestaan bij diverse transportorganisaties. Dan moet je echt denken aan 8.000 à 9.000 op jaarbasis. Dat is gigantisch.

Glenn van der Burg (Host, People Power): En wie bestuurt al die vrachtwagens nu dan?

Gabby Delhaas (Manager Instroom, Sectorinstituut Transport en Logistiek): Die staan soms zelfs al stil. Er zijn organisaties met zo’n groot personeelsprobleem dat zij simpelweg hun behoeften of afspraken niet kunnen vervullen. In veel gevallen gaat het nog wel, maar dan doen ze vaak een beroep op chauffeurs die ze al in dienst hebben, met alle gevolgen van dien. Als mensen altijd hele lange dagen maken, dan is daar na een tijdje ook een keer de rek uit. Dat is een serieus probleem.

Glenn van der Burg (Host, People Power): Betekent het dat bedrijven die bij jullie zijn aangesloten soms nee moeten verkopen? Dat ze zeggen: we hebben niemand meer, we kunnen jouw goederen niet van A naar B brengen?

Gabby Delhaas (Manager Instroom, Sectorinstituut Transport en Logistiek): Ik hoor dat af en toe. Veelal vinden ze nog een oplossing, maar dan wordt er extra een beroep gedaan op mensen die al in dienst zijn. Die werken dan gewoon langer. Op de lange termijn is dat niet wenselijk. Voor ons is de noodzaak om te helpen gigantisch. We kunnen echt bijdragen aan de sector door grote en kleine bedrijven aan personeel te helpen.

Glenn van der Burg (Host, People Power): Tom, zie je dit in meer branches voorkomen? Arbeidsmarktkrapte klinkt algemeen, maar is het echt zo?

Tom van Disseldorp (Managing Partner, Centraal Beheer Open): Je hoort het steeds meer. Niet alleen in transport en logistiek, maar ook in IT. Het wordt voor steeds meer sectoren lastig om mensen te vinden, laat staan goede mensen. Lang niet iedereen voldoet aan de gevraagde kwalificaties of competenties. En ja, het is een probleem, maar je zult ermee moeten dealen. Het is wat het is.

Glenn van der Burg (Host, People Power): Is er niet ook te veel roepen “ik kan geen goede mensen vinden”? Had je dit niet kunnen zien aankomen?

Tom van Disseldorp (Managing Partner, Centraal Beheer Open): Eens. Dit komt niet uit de lucht vallen. Je kunt de klok erop gelijkzetten wanneer mensen met pensioen gaan. Bedrijven leven vaak in het hier en nu: vandaag moet de planning rond. Er is ook nog een dag van morgen, en volgend jaar. Zeker bij kleine transportorganisaties waar een directeur-eigenaar ook de planning en HR doet – soms zelf meerijdt – ontbreekt vaak de tijd voor langere termijn. Dat biedt voor het sectorinstituut juist kansen om bij te dragen.

Glenn van der Burg (Host, People Power): Zie je verschil tussen kleine en grote bedrijven?

Gabby Delhaas (Manager Instroom, Sectorinstituut Transport en Logistiek): Grote organisaties hebben vaak meer HR-capaciteit en kunnen langer op bepaalde thema’s inzoomen. Kleine bedrijven kennen elkaar juist beter en komen via hun netwerk makkelijker aan mensen: familie, vrienden. Over het algemeen is het voor kleine bedrijven niet per se een groter probleem, maar zij hebben minder tijd voor lange termijnvisie, simpelweg door tijdgebrek.

Glenn van der Burg (Host, People Power): Hoe lang duurt het om chauffeur te worden? Stel dat ik het wil leren – hoe lang ben ik onderweg?

Gabby Delhaas (Manager Instroom, Sectorinstituut Transport en Logistiek): Dat hangt af van hoe snel je het oppakt, maar reken op ongeveer een half jaar. We testen vooraf op geschiktheid. We organiseren zij-instroomavonden voor geïnteresseerden, leggen het vak uit en de verschillende deelmarkten. Het beroep leent zich ook goed voor vrouwen, zeker bij vormen van distributie zonder zware fysieke arbeid. Parttime wordt gebruikelijker, wat voor veel vrouwen aantrekkelijk is. We nemen vooraf vijf testen af: praktische rijtest (binnen 28 lessen moet je kunnen besturen), Nederlandse taal, rekenen, lerend vermogen. Zo voorkomen we valse verwachtingen en vergroten we kans op succes. Onze uitval is ongeveer 15% en dat is laag.

Petra Lange (HR Manager, Avanade): Ik ben Petra Lange, HR Manager bij Avanade. Luister jij ook naar People Power? De plek om geïnspireerd te worden. Meepraten of meer programma's? people-power.nl

Glenn van der Burg (Host, People Power): Leuk. Als je meer wilt luisteren, ga naar peoplepower.radio. Daar vind je alle afleveringen en ook die met Petra. Zo komen we bij Gabby Delhaas en natuurlijk Tom van Disseldorp. Vraagstuk: te weinig chauffeurs voor het beroepsgoederenvervoer. Gabby, waar haal je ze vandaan? Hoe zorg je dat mensen überhaupt komen?

Gabby Delhaas (Manager Instroom, Sectorinstituut Transport en Logistiek): We hebben de site ikwordvrachtwagenchauffeur.nl en voeren campagnes om mensen te enthousiasmeren. Twee jaar geleden werkten we met een sectorplan: doel 2000 chauffeurs, we haalden er ruim 2600. Vorig jaar was het doel 1500, we vonden er 3000. Veel mensen stappen over vanuit andere sectoren – horeca, zorg, onderwijs, ICT – vaak hoger opgeleid, die altijd al chauffeur wilden worden maar het financieel of praktisch niet konden. Wij zijn de uitvoeringsinstantie van het SOOB-fonds (Stichting Opleidings- en Ontwikkelingsfonds Beroepsgoederenvervoer over de Weg en de Verhuur van Mobiele Kranen). Via die subsidie kunnen mensen met 15% eigen bijdrage de opleiding doen, met baangarantie van een jaar. Werkten ze al bij een SOOB-bedrijf, dan vaak een contract voor onbepaalde tijd.

Glenn van der Burg (Host, People Power): Hoe werkt dat proces concreet? Ik meld me aan op de site, en dan?

Gabby Delhaas (Manager Instroom, Sectorinstituut Transport en Logistiek): We bellen eerst voor motivatie. Daarna kom je naar een zij-instroomavond, waar we het vak uitleggen en de deelmarkten. We organiseren die door het hele land. We kijken naar regionale vraag en aanbod; overal zijn vacatures, maar in sommige regio’s nijpender. Op de avond kun je direct in contact komen met transportorganisaties. Vervolgens heb je een gesprek met een adviseur van ons mobiliteitscentrum. Als motivatie en achtergrond goed zijn, ga je naar een testdag. Werkgevers kiezen met welke kandidaten ze verder willen. De baangarantie gaat in nadat je de opleiding met goed gevolg hebt afgerond. Je start pas met de opleiding als er al een match is met een werkgever, zodat je weet waar je het voor doet. Vinden we niet direct een match, dan helpen wij verder in het vervolgproces.

Tom van Disseldorp (Managing Partner, Centraal Beheer Open): Wat ik mooi vind is dat STL al in die allereerste fase de match met leden/werkgevers maakt. Iedereen wil op zijn talent worden ingezet; als je dat in je proces verankert, zet je extra stappen.

Gabby Delhaas (Manager Instroom, Sectorinstituut Transport en Logistiek): We leren door te doen. Eerst lieten we iedereen op de avond al met werkgevers praten. Dat leidde soms tot teleurstelling als motivatie of geschiktheid onvoldoende was. Nu brengen we kandidaten pas met werkgevers in contact als wij ze in de basis geschikt achten. Dat vergroot de kans op een goede match. Ons team is overzichtelijk, circa 15 mensen. Een adviseur bemiddelt rond de 100 mensen per jaar. Vorig jaar verdubbelde de doelstelling halverwege; dat was pittig, maar het is goed verlopen.

Glenn van der Burg (Host, People Power): We praten zo verder met Gabby en Tom, maar eerst de columnist van dienst: Barbara van Veen. Zij is futurist; we kijken in de toekomst.

Barbara van Veen (Futurist, Columnist): Mijn naam is futurist Barbara en ik help ondernemers beter beslissen met het oog op de toekomst. Ik doe onderzoek bij de TU Delft. Ik geloof niet dat de toekomst te voorspellen is, maar wel te managen. Daarvoor ontwikkel je een brede toekomstvisie en denk je terug naar het heden. In transport en logistiek is er veel gaande. Mensen trekken naar de steden, die worden autoluwer. Opslag- en distributiecentra verhuizen naar buiten de stad; je gaat op andere tijden en langere routes rijden. Ondertussen moet je naar nul-emissie, want stedelingen vinden duurzaamheid steeds belangrijker. Dat maakt de business duurder. Tegelijk kopen consumenten massaal online; je gaat van bulkopslag naar één-op-één opslag en belevering. Technologie versterkt die beweging, omdat het een duurzame en persoonlijke wereld binnen handbereik brengt. Met een brede toekomstvisie hoef je niet alleen prijzen te verhogen of marges op te eten; je ziet nieuwe mogelijkheden om je businessmodel stap voor stap toekomstbestendig te maken via pilots en experimenten. Twee toekomsten: 1) AI maakt de dienst uit. Alles is autonoom – vrachtwagen, heftruck, drone – en regelt eigen processen. Machines plannen optimale routes en minimaliseren opslag. Je moet leren samenwerken met AI; er zit niet meer “een knop op”. Niet meegaan betekent niet meer meedoen. Dit kan de menselijke chauffeur de baan kosten. 2) De duurzame wereld. Alles wordt software-gedreven, autonoom en hernieuwbaar. Huizen, spullen en kleding zijn zelfdenkend, reparabel en veranderbaar. Nieuwe features zijn software-upgrades. Mobiliteit buiten loop- of fietsafstand wordt niet gestimuleerd. Je overleeft als je precisieleveringen doet en preventief bevoorraadt. Ook hier nemen AI en machines veel werk over. Deze technologie bestaat al. Volgers worden er binnen tien jaar mee geconfronteerd. Ondernemers kunnen nu kiezen wat ze wenselijk vinden en via kleine stappen daarheen bewegen. Bespreek met je medewerkers hoe zij willen samenwerken met intelligentie; zo creëer je nieuw, zinvol werk. De toekomst wordt geen betere versie van vandaag; technologie verandert ons hevig. Vorm dus snel een beeld van je wenselijke toekomst en werk daar naartoe.

Glenn van der Burg (Host, People Power): Mooi. Dankjewel Barbara van Veen. Gabby, jij bent ongelooflijk succesvol in het enthousiasmeren en begeleiden van nieuwe chauffeurs. Maar Barbara zegt: over een paar jaar verandert de rol ingrijpend. Hoe bereid je je daarop voor?

Gabby Delhaas (Manager Instroom, Sectorinstituut Transport en Logistiek): Ik hoor vooral dat de rol verandert, niet dat ze niet meer nodig zijn. We sluiten onze ogen daar niet voor. Waar we kunnen, bereiden we mensen en bedrijven daarop voor. Bedrijven werken vaak in het hier en nu; onderwijs speelt ook een belangrijke rol om anders in te vullen. Dat de wereld verandert en wendbaarheid nodig is, is duidelijk. Wij kunnen bijdragen door mensen weerbaarder te maken en de gesprekken te voeren over duurzame inzetbaarheid richting de toekomst.

Glenn van der Burg (Host, People Power): Tom, dat is best spannend. Veel beroepen veranderen. Is daar voldoende aandacht voor?

Tom van Disseldorp (Managing Partner, Centraal Beheer Open): De verwachting is dat binnen tien jaar zeker 30% van de huidige functies door techniek wordt overgenomen. Het bewustzijn neemt toe, maar je moet het gesprek voeren – werkgever en medewerker. Tien jaar vooruit is vaak te ver; focus op dichterbij en op wendbaarheid. In ons Open-netwerk zien we dat wendbaarheid belangrijker wordt. Organisaties gaan minder star werken, met agile, scrum, en meer uitwisseling tussen teams om klantvragen te beantwoorden en wendbaar te zijn.

Glenn van der Burg (Host, People Power): Gabby, jullie hebben overzicht over een hele sector. Zijn er al nieuwe functies bijgekomen?

Gabby Delhaas (Manager Instroom, Sectorinstituut Transport en Logistiek): We ondersteunen vooral waar concrete vacatures zijn. De vraag verschuift wel: naast chauffeurs groeit de behoefte aan planners, supervisors, teammanagers en andere functies die cruciaal zijn voor het welslagen van ondernemingen. We zullen als organisatie wendbaar moeten zijn om tijdig te ondersteunen zodra nieuwe vragen opkomen.

Glenn van der Burg (Host, People Power): Jullie waren al vroeg bezig met krapte. Wat heb je geleerd waar anderen van kunnen leren?

Gabby Delhaas (Manager Instroom, Sectorinstituut Transport en Logistiek): Focus helpt: een dedicated campagne op een duidelijk beroep maakt helder wat je biedt. En het laden van trots op het vak is cruciaal. Het is een fantastisch beroep en 1% van de beroepsbevolking is vrachtwagenchauffeur. De chauffeur is vaak de ambassadeur van een organisatie. We zetten mensen die de stap maakten als ambassadeur in onze campagnes; niets werkt krachtiger dan hun eigen verhaal. Je ziet het beroep al veranderen richting klantgerichtheid en gastvrijheid.

Glenn van der Burg (Host, People Power): Dankjewel. Gabby Delhaas, manager instroom van het Sectorinstituut Transport en Logistiek, en Tom van Disseldorp, managing partner bij Centraal Beheer Open, dank dat jullie er waren. Wij zijn er volgende week weer met twee verse afleveringen van People Power. Dan gaan we in gesprek met ITVT, een IT-organisatie gespecialiseerd in mensen met autisme en hoogbegaafdheid. Wat ze precies doen, hoor je volgende week.