Station voice (New Business Radio jingle): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers. Met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Nieuw Business Radio. Let's talk business. Met nu People Power met Glenn van der Burg. People Power is een programma over de kracht van mensen in organisaties. Met interviews en laatste inzichten voor betere prestaties en gelukkige mensen.
Glenn van der Burg (Host): Deze week gaan we in gesprek met Peter van Hofwegen en Frans de Bie van IT Vitae en Matthijs Verburg van eelloo. Van de ruim 100.000 mensen met een vorm van autisme is een te groot gedeelte niet aan het werk. Organisaties zijn vaak niet ingericht op de sterktes en zwaktes van mensen met een vorm van autisme. Naast de maatschappelijke rol van werk is het ook een gemis aan kwaliteit binnen organisaties. IT Vitae is het ICT-expertisecentrum voor mensen met autisme en hoogbegaafden. De grote vraag: hoe zorgt IT Vitae ervoor dat mensen met autisme duurzaam aan de slag gaan, en wat kunnen andere werkgevers daarvan leren? Fijn dat je luistert naar People Power. Drukke boel in de studio, allemaal mannen. Peter van Hofwegen en Frans de Bie van IT Vitae en Matthijs Verburg van eelloo zijn er. Wat leuk dat jullie er zijn, welkom. Eerste vraag: hoe groot is het vraagstuk? Waarom moeten we het hierover hebben? Frans of Peter?
Frans de Bie (IT Vitae): Je zei het net al: heel veel mensen zitten thuis. In onze doelgroep, met hbo-plus denkniveau, is het werkloosheidspercentage nog steeds rond de 70%. Dat is fors. En we hebben het over denkniveau, niet per se een afgeronde hbo-opleiding. Daarnaast zijn er, zoals kinderombudsman Marc Dullaert uitrekende, zo’n 8.000 leerplichtige jongens en meisjes die thuiszitten omdat ze niet in het onderwijssysteem passen. Die komen daarna ook in de werkloosheid terecht.
Glenn van der Burg (Host): Terwijl mensen met hbo-werkdenkniveau op de rest van de arbeidsmarkt nauwelijks te vinden zijn. Help ons: waarom is dit zo?
Peter van Hofwegen (IT Vitae): Er is een relatie tussen heel slim zijn en kwetsbaar zijn. Hoe hoger het IQ, hoe groter vaak het gevoel dat de maatschappij niet past. Dat merk je al op jonge leeftijd: je sluit niet aan bij groepen, wordt gepest, voelt je eenzaam of depressief. Veel van onze mensen vinden school te makkelijk, maar voelen zich er niet thuis. Van onze 450 studenten heeft 90% zijn eerdere opleiding niet afgemaakt, variërend van middelbaar onderwijs tot universiteit. De sociale fit ontbreekt vaak. Grote klassen helpen niet. En persoonlijk: mijn zoon raakte in havo 3 de weg kwijt. Als je te vaak thuiszit, concludeer je: dit systeem past niet bij mij.
Frans de Bie (IT Vitae): Bij mij thuis ook uitdagingen: we hebben vier kinderen en ieder had op zijn manier moeite met het onderwijssysteem. Twee hebben dyslexie. Zelfs vakken als wiskunde worden taliger. Het onderwijssysteem past misschien voor zo’n 60% van de leerlingen; 40% zit niet goed. Wij richten ons op de 20% aan de bovenkant die uitvalt, kijken naar leervermogen én werkvermogen. Want het doel is werk.
Glenn van der Burg (Host): Op jullie site las ik de term “gedragsbandbreedte” in organisaties: binnen de bandbreedte is gedrag oké, erbuiten vinden mensen het raar. Jullie doelgroep valt sneller buiten de norm?
Frans de Bie (IT Vitae): Precies. Onze studenten krijgen vaak het verwijt horkerig te zijn. Niet omdat ze dat zijn, maar omdat sociale context lastig is. Soms snappen ze niet wat er precies van ze verwacht wordt.
Peter van Hofwegen (IT Vitae): En veel smalltalk kost ze energie. Iemand zei: “Ik heb alleen maar pauze als ik door mag werken.” Liever doorwerken dan verplichte koetjes-en-kalfjes. Open vragen als “Wat heb je dit weekend gedaan?” zijn vaag. Zij praten dan liever over het algoritme dat ze ’s nachts kraakten.
Glenn van der Burg (Host): We communiceren als mensheid ook vaak impliciet. Dat helpt niet.
Peter van Hofwegen (IT Vitae): Zeker niet bij sollicitaties. Vraag “Vertel eens iets over jezelf” leidt tot stiltes. En de eerlijkheid is genadeloos. Iemand zei: “Ik haat sollicitatiegesprekken, want dan moet ik een uur liegen over wat ik niet kan.” Je hoeft niet alles te vertellen, maar ze zijn vaak te eerlijk. Een kandidaat die “het ijs wilde breken” zei tegen een afdelingshoofd van 900 man: “Best wel een klerenzooi met die sollicitatieprocedure.” Hij had inhoudelijk gelijk, maar als openingszin was het onhandig.
Glenn van der Burg (Host): Het onderwijs lijkt slechts voor 60% passend. En op werkplekken bestaat ook zo’n bandbreedte. We hebben nog steeds een miljoen mensen aan de kant. Hoe kijken jullie daarnaar?
Peter van Hofwegen (IT Vitae): Veel talent zit te laag in het onderwijs vanwege onevenwichtigheden (10 voor wiskunde, 1 voor Frans). Waarom zou je dan Frans móéten leren? Bij IT Vitae leiden we op wat relevant is voor het werk: fantastische developers, testers, security, data. Natuurlijk ook Scrum/Agile en samenwerken, maar focus op de kernvaardigheid.
Glenn van der Burg (Host): Over taalgebruik: zeg je “mensen met autisme”? En waarom is werk zo belangrijk; alles bij jullie leidt naar werk.
Peter van Hofwegen (IT Vitae): “Mensen met autisme,” niet “autisten,” al mogen mensen zelf kiezen. Iedereen is beperkt op een manier. Werk is cruciaal: je komt van de bank, bouwt een bestaan op, krijgt zelfvertrouwen, sociale contacten, zelfstandigheid en inkomen. En salarissen zijn vaak mooi. Onze instroom is grotendeels jongens (circa 90%): IT is technisch, en autisme wordt bij jongens vaker gediagnosticeerd. Thuiszitten vergroot eenzaamheid; feestjes mijden omdat je niets te vertellen denkt te hebben. Werk doorbreekt dat.
Glenn van der Burg (Host): Dan IT Vitae. Er was een dag dat jullie dachten: we gaan er wat aan doen. Wat was het idee?
Peter van Hofwegen (IT Vitae): Precies dat. We dachten: we kunnen dit. Naïef en eigenwijs, maar het bleek te kloppen. Ik uit uitzenden/detacheren, Frans uit IT en educatie. We zagen dat mensen met (vaak ongediagnosticeerde) autisme geweldige IT’ers kunnen zijn. We hebben het gewoon georganiseerd.
Frans de Bie (IT Vitae): Naast opleiden brengen we mensen naar werk en houden ze daar met re-integratie, coaching en advies. Nieuwe manager, privésituatie: we komen langs, coachen, voorkomen uitval. Het begint met opleiden en vooral met vertrouwen geven.
Glenn van der Burg (Host): Ik kom bij jullie binnen, veel te slim, maar vastgelopen. Wat gebeurt er?
Frans de Bie (IT Vitae): We doen zorgvuldige selectie. We krijgen meer aanmeldingen dan plekken: 1.500 aanmeldingen, 450 ingestroomd. We zoeken passie voor IT, toetsen capaciteiten met een talentscan. Is dat goed, dan volgt een assessmentperiode: ben je er klaar voor? Kun je dag-nachtritme omzetten, ben je op tijd, verzorgd, kun je stress van officiële examens aan, hoe zit het met medicatie als er depressie speelde? Daarna doen we officiële certificeringen: Microsoft, Linux, etc.
Peter van Hofwegen (IT Vitae): Richtingen: software test engineer, programmeur, cybersecurity (ethical hacking) en data science. We leiden op waar de markt om schreeuwt én wat past bij onze profielen. Geen game development, hoe hip ook; we willen duurzame banen.
Frans de Bie (IT Vitae): Data science is WO-niveau. We deden met studenten de AIVD-kerstpuzzel (de moeilijkste van het jaar). Ze losten alle 34 opgaven op. De AIVD kwam kijken: wat zijn dit voor slimmeriken? De eerste oplossingen kwamen binnen minuten. Als je het antwoord vindt, wéét je dat het klopt. Studenten zeiden eerlijk: “Eigenlijk te gemakkelijk dit jaar.” Niet om te bluffen, maar zo ervaren ze het. En bedenk: dit zijn mensen die gemiddeld vijf jaar thuiszaten.
Peter van Hofwegen (IT Vitae): Een van de slimste dames moest van de gemeente komkommers plukken om haar uitkering. Terwijl haar brein pk’s nodig heeft. Nu doet ze via ons hoogcomplex DNA-onderzoek. Zonde dat talent zo lang onbenut bleef.
Glenn van der Burg (Host): Na de opleiding: zo snel mogelijk aan de slag. Wie betaalt dit allemaal?
Peter van Hofwegen (IT Vitae): Je zou denken dat bedrijven staan te trappelen, maar vaak horen we bezwaren: “We kunnen nu de begeleiding niet bieden,” “we reorganiseren.” Terwijl men geen beeld heeft van de doelgroep. Ga in gesprek en 99 van de 100 keer zeggen ze: wauw, die willen we. We plaatsen bij o.a. ASML, Team High Tech Crime, Deloitte, EY, KPMG, Societe, Centric, Rijksoverheid, Belastingdienst. Na de studie starten we met een werkervaringsplek (2–6 maanden), zeker als iemand nul werkervaring heeft. Daarna detacheren we een jaar via ons NEN-gecertificeerde uitzendbureau (NBVU), volledig transparant. Statutair vastgelegd als social enterprise: inkomsten uit detachering financieren de stichting en opleiding. Eén volledig traject kost gemiddeld 20.000 euro van instroom tot en met werk. We doen kleinschalig onderwijs (klassen van ca. 10), intensieve begeleiding, certificering én plaatsing. Baangarantie geven we niet, maar 95% gaat naar betaald werk. Bedrijven “betalen” via de detacheringsperiode; soms is er bijdrage vanuit UWV/gemeente of privé. Voor kwetsbare profielen zoeken we soms direct plek zonder detachering; loyaliteit van onze mensen is groot.
Glenn van der Burg (Host, columnist): Vorige week maakten we met New Business Radio 16 uur radio in 2 dagen over duurzaamheid, vanuit een glazen studio naast Den Haag Centraal. Thema’s: van CO2 tot biodiversiteit, transparantie, diversiteit, krottenwijken en zwerfafval. Alex van Eck leerde zijn hond plastic flesjes apporteren; 2 miljoen honden die dat doen en zwerfafval is zo weg. Laatste gasten: Zytec met een innovatie die mechanische koppelingen van pompen/motoren vervangt met magneten en koper; veel minder onderhoud en energiegebruik, potentieel 50% van de klimaatdoelstelling van de industrie. Twee gedachten blijven hangen: we hebben een groot probleem door onze inventiviteit, maar juist die inventiviteit en samenwerking kunnen de schade herstellen. People power is cruciaal. Jij als leidinggevende/HR/adviseur/coach bent nodig om menselijke potentie te ontsluiten voor een duurzame wereld. Ik geloof daar nog heiliger in.
Glenn van der Burg (Host): Terug in de studio met Peter van Hofwegen en Frans de Bie (IT Vitae) en Matthijs Verburg (eelloo). Matthijs, we hebben jou nog niet veel gehoord. Waarom juist deze heren en hoe kwamen jullie in contact?
Matthijs Verburg (eelloo): Via ons netwerk. We keken of mensen van IT Vitae bij ons konden werken. Ondertussen hoorde ik hun verhalen. Veel organisaties willen diversiteit en inclusiviteit, maar de praktijk is lastig; het wordt snel doelgroepenbeleid. Treurig hoeveel mensen met talent aan de kant staan. Gelukkig zijn er initiatieven die dóén. Werkgevers passen zich weinig aan het individu aan. Mooi voorbeeld: iemand liep vast op huishouden en boodschappen, niet op werk. Oplossing: regel dat thuis, sponsor het als bedrijf. Peace of mind, en iemand kan excelleren. Die manier van denken is zeldzaam, maar nodig. Neurodiversiteit is essentieel: verschillende breinen versterken elkaar.
Peter van Hofwegen (IT Vitae): Helemaal mee eens. Het gaat niet om MVO-vinkjes; je hébt deze mensen nodig. Neurodiversiteit (ADHD voor creativiteit, autisme voor structuur en innovatie) brengt je verder. Harvard Business Review (2017) liet zien dat bedrijven die dit omarmen (o.a. HP, Microsoft) succesvoller zijn. Grote techbedrijven faciliteren ook randzaken: wasserij, goed eten, vervoer, zodat mensen zich kunnen concentreren op complexe vraagstukken. Zet mensen in hun kracht.
Glenn van der Burg (Host): Zijn er bedrijven die het omdraaien: “Asperger getest? Dan ben je bij voorbaat uitgenodigd.”
Peter van Hofwegen (IT Vitae): Fox-IT onder Ronald Prins zei jaren geleden al: zet Asperger op je cv en je wordt juist uitgenodigd. Hartverwarmend, maar nog schaars.
Glenn van der Burg (Host): Waar zit de hobbel om neurodivers te worden?
Frans de Bie (IT Vitae): Beeldvorming. “Autisme” is een container én een scheldwoord geworden. Onze studenten willen er niet mee geassocieerd worden; ze moeten dan uitleggen wat ze níet zijn. Bij bemiddeling praten wij liever over de persoon: wat werkt voor Henk of Kees? De term autisme roept verkeerde beelden op.
Glenn van der Burg (Host): Is dat waarom jullie ook “en hoogbegaafden” in de ondertitel gebruiken?
Peter van Hofwegen (IT Vitae): Ja. Veel van onze mensen zijn hoogbegaafd en ergens in het spectrum, gediagnosticeerd of niet. Sommigen willen “autisme” niet op hun LinkedIn. Dan benadrukken we hun talent. Een jongen viel uit op de TU Delft, wilde “niet tussen de autisten.” Kwam toch, zag alleen maar mensen zoals hij, rondde cybersecurity af en start nu op een prachtige plek. Hij is nu trots op zijn autisme en een ambassadeur. En het beeld dat ze stug of stil zijn klopt niet: zet ze bij elkaar en binnen een uur is het gezellig, vol humor. Iemand zei eens: “Heb je een momentje?” — “Nee, ik bezit geen tijd, dus ik heb geen moment.” Briljant.
Glenn van der Burg (Host): Mannen, dank voor de mooie verhalen. Het gaat om waar mensen vandaan komen en waar ze terechtkomen — en jullie krijgen dat voor elkaar. Meer info: itvitae.nl (Vitae met ae, van “leven”). We zetten de HBR-review over neurodiversity bij de aflevering. In de volgende People Power: People Power Change, met Jeroen Buscher en Harry Starren als gast. Luister via peoplepower.radio.