Voice-over (New Business Radio): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers. Met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. New Business Radio. Let's talk business. Met nu People Power met Glenn van der Burg.
Glenn van der Burg (Host, People Power): People Power is een programma over de kracht van mensen in organisaties. Met interviews en laatste inzichten voor betere prestaties en gelukkige mensen. Deze week ga ik in gesprek met Wendy Vierveijzer en Annemiek Huigen, allebei rechter. Twee rechters in the house, dat vind ik spannend. En Jesse Segers van Sioo. Vrouwe Justitia is met haar blinddoek neutraal voor iedereen. Met haar weegschaal weegt ze argumenten en bewijzen af, en met haar zwaard velt ze haar oordeel. Sta je er wel eens bij stil dat de rechtspraak ook gewoon een organisatie is, die sterk beïnvloed wordt door ontwikkelingen in de samenleving en de politiek? Die rechterlijke organisatie kampt met uitdagingen. Hoe doen ze dat met onafhankelijke top-professionals, de rechters? We vragen het aan Wendy Vierveijzer, rechter en rechtbankbestuurder in Zutphen – ik zie ze al schudden, dus ik vraag zo hoe het echt zit – Annemiek Huigen, rechter in Amsterdam en lector leiderschap bij opleidingsinstituut SSR, en Jesse Segers, hoogleraar en rector van Sioo. Deze aflevering van People Power maken we samen met Sioo. Sioo verandert u en uw organisatie met opleidingen en maatwerktrajecten over verandermanagement, organisatiekunde en leiderschap bij veranderingen. Wil je de nieuwste afleveringen via WhatsApp? Sla 0645 667548 op, stuur je naam en ‘podcast aan’, dan sturen wij de nieuwste afleveringen zodra ze online staan. Fijn dat je luistert naar People Power.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Met in de studio Wendy Vierveijzer en Annemiek Huigen. Vertel eerst even hoe het echt zit, want dit heb ik van internet geplukt.
Wendy Vierveijzer (Rechter en teamvoorzitter, Rechtbank Gelderland): Ik ben rechter in de Rechtbank Gelderland.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Gelderland? Dat is toch niet Zutphen?
Wendy Vierveijzer (Rechter en teamvoorzitter, Rechtbank Gelderland): Gelderland heeft locaties Arnhem en Zutphen.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Dus ik zat in de buurt. En teamvoorzitter ook nog?
Wendy Vierveijzer (Rechter en teamvoorzitter, Rechtbank Gelderland): Ja, teamvoorzitter ook nog.
Glenn van der Burg (Host, People Power): En jij, zat ik bij jou goed?
Annemiek Huigen (Rechter, Rechtbank Amsterdam; Lector Leiderschap, SSR): Redelijk. Kort door de bocht wel.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Rechters zijn onafhankelijk, scheiding der machten, alles wat we op school leren. En dan hebben we het ineens over de organisatie en alles wat er op jullie afkomt. Laten we beginnen bij de buitenwereld. Welke ontwikkelingen hebben invloed op de rechterlijke organisatie?
Wendy Vierveijzer (Rechter en teamvoorzitter, Rechtbank Gelderland): De rechtspraak is de derde staatsmacht. In landen om ons heen zie je dat de rechtspraak onder druk komt te staan. Dat geldt ook voor ons. We maken ons daar zorgen over en vinden het belangrijk om de rechtspraak goed op de kaart te houden.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Waarom komt die onder druk te staan? Wat zie je gebeuren?
Wendy Vierveijzer (Rechter en teamvoorzitter, Rechtbank Gelderland): In Europa is de onafhankelijkheid niet meer vanzelfsprekend. Lang dachten we dat iedereen begreep hoe essentieel onafhankelijke rechtspraak is voor de democratische rechtsstaat. Dat lijkt minder vanzelfsprekend.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Komt dat ook doordat burgers mondiger zijn en alles ter discussie stellen?
Wendy Vierveijzer (Rechter en teamvoorzitter, Rechtbank Gelderland): Zeker. De samenleving versnelt, globalisering en digitalisering maken dat iedereen direct service verwacht. Eisen worden hoger. Mensen zijn mondiger. Zaken worden complexer. Er zijn alternatieven zoals arbitrage. We moeten hard werken om onze rol te blijven vervullen en duidelijk maken dat rechtspraak noodzakelijk is voor iedereen.
Glenn van der Burg (Host, People Power): En het is ook nog eens vanzelfsprekend voor veel mensen.
Wendy Vierveijzer (Rechter en teamvoorzitter, Rechtbank Gelderland): Dat is het angstige. In Europa zie je landen waar politieke ontwikkelingen maken dat het niet meer vanzelf spreekt. Dan kunnen er dingen gebeuren die we niet willen.
Glenn van der Burg (Host, People Power): En als onafhankelijke rechter moet je ook oppassen wat je daarover zegt. Een soort catch-22.
Annemiek Huigen (Rechter, Rechtbank Amsterdam; Lector Leiderschap, SSR): Je zit in een spagaat. Je wilt naar buiten brengen wat je vindt, maar je moet ook afstand houden omdat je erover moet kunnen beslissen. De balans tussen mengen en buiten houden blijft lastig.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Er is ook de grilligheid van de politiek, opsporing, beboeten, soorten zaken, die allemaal jullie kant op komen. Kun je daar invloed op uitoefenen?
Annemiek Huigen (Rechter, Rechtbank Amsterdam; Lector Leiderschap, SSR): Bij wetgeving is er advies door de Raad van State. Verder hebben we het te doen met bestaande wetgeving en internationalisering: meer internationale verdragen. Dat maakt het niet makkelijker.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Wat vraagt dit van de organisatie? Hoe speel je daarop in?
Wendy Vierveijzer (Rechter en teamvoorzitter, Rechtbank Gelderland): Naast maatschappelijke ontwikkelingen zijn er interne organisatorische veranderingen. De herziening van de gerechtelijke kaart: van 24 naar 19 gerechten. Bestuurlijk is er veel gereshuffled. Een reorganisatie, met grote impact op leiderschap. Je moet opnieuw kijken waar we voor staan. We willen toekomstbestendig zijn. Die interne veranderingen maken het spannender.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Wat vraagt dit van jullie als rechters en van jou als leider?
Wendy Vierveijzer (Rechter en teamvoorzitter, Rechtbank Gelderland): Ik ben teamvoorzitter en stuur een team van rechters en secretarissen aan. Ik ben geen bestuurder van de rechtspraak. Ik volg een MD-opleiding om te onderzoeken of ik bestuurder wil worden. Nog niet uit.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Annemiek, wat vraagt dit?
Annemiek Huigen (Rechter, Rechtbank Amsterdam; Lector Leiderschap, SSR): We balanceren tussen distantie en verbinding met de samenleving. Van oudsher spreek je alleen en ben je onafhankelijk, maar door complexiteit moet je meer samenwerken. We werken keihard aan deskundige, snelle, toegankelijke en maatschappelijk effectieve rechtspraak. Veel initiatieven, dat is ons richtinggevend rijtje.
Glenn van der Burg (Host, People Power): We gaan zo verder praten.
Glenn van der Burg (Host, People Power): De buitenwereld vindt van alles en verwacht veel. Een punt dat blijft hangen is meer samenwerking. Dat klinkt makkelijk, maar wat vraagt dat, Annemiek?
Annemiek Huigen (Rechter, Rechtbank Amsterdam; Lector Leiderschap, SSR): Veel. We komen van individueel werken, als rechter én als gerecht. Nu werk je intern meer samen vanwege complexiteit en ook tussen gerechten. Je bent niet langer bestuurder van één rechtbank of hof; je voelt je verantwoordelijk voor de hele rechtspraak. Collectiviteit is nodig om sterk te staan in een hectische omgeving. De paradox is: hoe doe je verbinding en blijf je onpartijdig en onafhankelijk?
Glenn van der Burg (Host, People Power): Je zit bovendien in een veld met OM, politie, Justitie, gemeenten, jeugdzorg, RvdK en de burger.
Annemiek Huigen (Rechter, Rechtbank Amsterdam; Lector Leiderschap, SSR): En dat vraagt goede leiders, met visie en strategie.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Waarom is leiderschap zo belangrijk?
Annemiek Huigen (Rechter, Rechtbank Amsterdam; Lector Leiderschap, SSR): Omdat je leiders nodig hebt met visie om deze complexiteit goed vorm te geven. Veel teamvoorzitters en bestuurders zijn doorgegroeide professionals. Het besef dat leidinggeven een ander vak is, is helder. Dus moet je mensen daarvoor opleiden.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Wendy, jij bent zo’n leider. Hoe is dat?
Wendy Vierveijzer (Rechter en teamvoorzitter, Rechtbank Gelderland): Als rechter focus je op inhoud, kwaliteit, uitspraken. Daar kies je voor. In management wordt het breder: van je postzegel af, samen de rechtspraak verder brengen, aansluiting bij de maatschappij, zaken sneller doen én kwaliteit hoog houden. Dat is een spanningsveld. Ik krijg energie van breder kijken: wat is er nodig om samen stappen te zetten?
Glenn van der Burg (Host, People Power): Soms wil je sneller dan anderen, soms is de inhoud leidend, soms kan iets wettelijk niet. Een zoektocht. Jullie zochten samenwerking met Sioo over leiderschap. Jesse, hoe ontstond dat?
Jesse Segers (Rector, Sioo; Honorary Professor): Ik werd gevraagd een keynote te geven over leiderschap. Daarna hebben we structuur gebracht: welk soort leiderschap is nodig? Sommige leiderschapsfuncties beheerst de rechtspraak goed, andere zijn ingewikkelder. Externe beweging is complex: verbinden én onafhankelijk blijven. Je hebt zelfstandige professionals die onderdeel zijn van een groter geheel; samenwerken raakt autonomie. In professionele bureaucratieën moeten complexere vraagstukken in minder tijd en meer samenwerkingsvormen worden opgelost. Dat vraagt reflectie en vakmanschap.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Welke vraag stelde je aan Sioo, Annemiek?
Annemiek Huigen (Rechter, Rechtbank Amsterdam; Lector Leiderschap, SSR): Binnen de rechtspraak namen we stappen. Leiderschap is in visitatierapporten benoemd als ontwikkelpunt. We startten team Leiderschap, kregen een lector Leiderschap (uniek in Europa), en de top besloot tot een Leiderschapsacademie om meer in huis op te leiden. Elk gerecht heeft een portefeuillehouder MD. We ontwierpen o.a. een traject Aankomend Bestuurders, waar Wendy in zit. Via dat traject nodigden we Jesse uit; hij hielp ook mee het traject te evalueren en een programma voor zittende bestuurders te ontwerpen.
Jesse Segers (Rector, Sioo; Honorary Professor): Als buitenstaander zag ik vriendelijke, slimme mensen die de uitdagingen scherp zien. Geen ivoren toren. Maar: oordeel vormen is hun kracht; het uitvoeren van dat oordeel is in het primaire proces niet hun taak. Nu moet het wel, en sneller. Dat is een vak; daar moet je in opleiden. Wij helpen patronen doorbreken: niet enkel inspirerend maar ook impact; niet enkel individueel maar ook collectief; niet enkel cognitief maar ook handelend. Als buitenstaander kun je de spiegel voorhouden en voorkomen dat je in bekende patronen valt.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Ik ben benieuwd naar de opzet van het programma, maar eerst de column van Aukje Nauta.
Aukje Nauta (Bijzonder hoogleraar, Universiteit Leiden; Columnist People Power): Er is een nieuw soort carrière in opkomst: de persoon neemt zelf verantwoordelijkheid, vrijheid en groei zijn kernwaarden, succescriteria zijn subjectief, men wisselt vaker van baan, en voelt zich meer met de professie dan met de organisatie verbonden. Deze woorden zijn van Douglas Hall uit 1976 over de ‘Protean Career’. Millennials worden vaak neergezet als compleet nieuw, maar onderzoek laat zien dat psychologische verschillen tussen generaties verwaarloosbaar zijn. We hebben behoefte aan hokjes om onzekerheid te reduceren. Rapporten tonen ook ‘ouderwetse’ loyaliteit: in teams werken en een goede band met het bedrijf. Achter de millennial schuilt een mens zoals ieder ander, met huisje-boompje-beestje-wensen. Zelf merk ik dat zogeheten millennial-kenmerken ook bij oudere generaties voorkomen. Laten we generatiedenken nuanceren en meer naar mensen kijken dan naar labels.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Mooi, dank je wel, Aukje.
Mark Janssen (Senior medewerker Learning & Development, Paresto): In mijn organisatie verdwijnt elke mist en de lucht wordt steeds blauwer, omdat ook ik luister naar People Power.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Wendy Vierveijzer en Annemiek Huigen in de studio, samen met Jesse Segers van Sioo. Wendy, jij zit in het leiderschapsprogramma. Hoe ziet het eruit?
Wendy Vierveijzer (Rechter en teamvoorzitter, Rechtbank Gelderland): We zijn vorig jaar november gestart met 18 deelnemers. Eerst persoonlijk leiderschap: wie ben ik, wat kan ik, mijn bijdrage. Daarna naar buiten: als je de rechtspraak opnieuw mocht uitvinden, hoe zou dat eruitzien? Met externe sprekers en CEO’s. Dat gaf prachtige vergezichten. Jesse hielp ons terug te brengen naar kleinere stappen: hoe breng je verandering tot stand, wie heb je nodig, hoe neem je mensen mee. Daar staan we nu.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Hoe voelt zo’n dag?
Wendy Vierveijzer (Rechter en teamvoorzitter, Rechtbank Gelderland): Vermoeiend, maar ontzettend leuk en leerzaam. Je bouwt een sterk netwerk op, inspireert elkaar, en je neemt zaken mee in je dagelijks werk.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Het gaat om jouw groei én om verandering in de organisatie. Pas je al dingen toe?
Wendy Vierveijzer (Rechter en teamvoorzitter, Rechtbank Gelderland): We hebben allemaal een leiderschapsclaim geformuleerd. Ik ben met meerdere dingen bezig. Een belangrijk accent: tijdige rechtspraak. Zaken sneller afdoen. Wachten op een uitspraak kan schadelijk zijn, zeker bij familie- en jeugdrecht. Idealiter zou ik een ‘loket’ ontwerpen: wie het snel wil, krijgt een korte uitspraak; wie meer wil, een andere route. Productdifferentiatie.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Dat zie je in het bedrijfsleven, minder in de rechtspraak.
Wendy Vierveijzer (Rechter en teamvoorzitter, Rechtbank Gelderland): Gisteren las ik een prachtig vonnis na, mooi geslepen met drie rechters. Maar wie leest dat proza nog? Is zo’n uitgebreid vonnis altijd nodig? Of volstaat de uitspraak, zodat we tijd aan andere zaken kunnen besteden? Relevante overwegingen.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Denk je ook aan technologie?
Wendy Vierveijzer (Rechter en teamvoorzitter, Rechtbank Gelderland): Graag. Agenda-invulling, digitale instroom en landelijke verdeling. Digitalisering is wel een uitdaging. Maar het zou helpen om zaken te verdelen, ook landelijk. Als Groningen druk is met aardbevingszaken, kunnen anderen overnemen. We werken aan meer uitwisseling.
Jesse Segers (Rector, Sioo; Honorary Professor): Dit is zo’n mooi, klein en visiegedreven voorbeeld. Men weet waar oplossingen liggen. De vraag is: hoe krijg je het gedaan? Complexe materie, juridisch kader, wat mag. En wat als er iets misgaat? Dan moet je kunnen teruggrijpen.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Experimenteren dan?
Annemiek Huigen (Rechter, Rechtbank Amsterdam; Lector Leiderschap, SSR): Kan. Daar is wetgeving voor. Er lopen experimenten: mondeling uitspraak, meer regie. De uitdaging is: hoe schaal je breed? Doe je het in Groningen hetzelfde als in Amsterdam? Burgers mogen vergelijkbare behandeling verwachten. En samenwerking en werkverdeling horen daarbij: één rechtspraak.
Annemiek Huigen (Rechter, Rechtbank Amsterdam; Lector Leiderschap, SSR): Over de opzet: elk gerecht heeft een bestuurder met portefeuille MD. Met hen ontwerpen we samen met team Leiderschap en externe experts, zoals Jesse. Deelnemers denken mee in het ontwerp. Samen leren is effectiever, ook al is het onderwijskundig minder strak. Je leert elkaar diep kennen, bouwt vertrouwen, spreekt dezelfde taal en vormt een organisatiebreed netwerk. Daarmee is het ook een veranderprogramma.
Wendy Vierveijzer (Rechter en teamvoorzitter, Rechtbank Gelderland): Het programma staat niet vast. Voor elke tweedaagse ontwerpen we met een groep de volgende stap: waar staan we, welke volgende stap, wie betrekken we. In het begin wennen, nu juist leuk en bijzonder dat we invloed hebben op het programma en al doende leren.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Volgende stap is van inspireren naar realiseren. Hoe ziet dat eruit?
Annemiek Huigen (Rechter, Rechtbank Amsterdam; Lector Leiderschap, SSR): In het traject zit action learning. Met leercoaches in kleinere groepen werk je je leiderschapsclaim uit en zet je die om in actie. Claims moeten uit je tenen komen. Je kunt het niet alleen; je betrekt mensen, leert hoe je dat doet, en gaat door na het traject. Voor zittende bestuurders doen we dat ook, zodat het samen optrekt.
Jesse Segers (Rector, Sioo; Honorary Professor): In de praktijk loop je tegen gedoe aan. Je deelt je claim, de eerste zegt: niet doen. Of zegt ja en doet niets. Soms presenteer je al een oplossing terwijl mensen nog niet betrokken zijn bij het probleem. Dan moet je een paar stappen terug: eerst probleemdelen, dan samen naar oplossingen.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Een mooie strik erom. Jesse?
Jesse Segers (Rector, Sioo; Honorary Professor): Vergeet in Nederland niet dat de rechtspraak nummer vijf van de wereld is. Er zijn uitdagingen en de rechtspraak is een cruciale tegenmacht in de democratie. Het gaat om behoud en verder versterken van die positie.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Prachtig compliment. Dank jullie zeer. Wendy, succes met je zoektocht. Annemiek, dank voor je inzichten. In de volgende aflevering is het tijd voor People Power Café Forum, met meerdere gasten onder leiding van Harry Starren. Wil je meer luisteren? peoplepower.radio. Dankjewel.
Voice-over (People Power): Meepraten of meer programma's? people-power.nl