Voice-over (New Business Radio): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers. Met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. New Business Radio. Let's talk business. Met nu People Power met Glenn van der Burg.
Glenn van der Burg (Host People Power): People Power is een programma over de kracht van mensen in organisaties. Met interviews en laatste inzichten voor betere prestaties en gelukkige mensen. Deze week ga ik in gesprek met Aukje Nauta en Cristel van de Ven, beiden in de studio. Daar ben ik natuurlijk heel blij mee. Beiden experts duurzame inzetbaarheid, partners in Factor Vijf. Ze komen hier vertellen over hun sabbatical, want ze zijn er een tijdje tussenuit geweest. Noem je dat eigenlijk zo? Dat gaan we vragen aan ze. Het heeft er in ieder geval waarschijnlijk voor gezorgd dat ze weer veel nieuwe inzichten en inspiratie hebben opgedaan. In deze aflevering hoor je wat dat is geweest. Voor de show hou ik natuurlijk al de hele tijd van haar aanraders: columnist. En Cristel is hier ook al vaker langs geweest. We zijn benieuwd wat ze allemaal meegemaakt hebben de afgelopen tijd.
Wil je de nieuwste afleveringen van People Power via WhatsApp? Sla ons nummer op: 0645667548. Ging dat te snel? Ga naar onze website peoplepower.radio. Je moet het nummer opslaan en ons melden dat de podcast aan gaat. Wil je er vanaf, meld je dan af met ‘podcast uit’. Fijn dat je luistert naar People Power.
Aukje Nauta (Partner FactorVijf; expert duurzame inzetbaarheid): In 2009 doken Cristel en ik in Den Bosch een kroeg in en bedachten we Factor Vijf. We wilden mensen en organisaties verbinden. Dat liep goed, misschien beter dan gedacht. Vanaf januari 2010 deden we mooie opdrachten en was het altijd druk. Langzamerhand waren we toe aan een nieuw verhaal. Dat is lastig als je leuke opdrachten hebt, want dan is het ingewikkeld om ook de tijd te nemen om te lezen, te onderzoeken en een nieuw verhaal te ontwikkelen.
We geven training academisch leiderschap aan hoogleraren van de Universiteit Utrecht. In een dialoog zei een bestuurder: een sabbatical kan, het staat in de CAO, maar niemand doet het. Dat sloeg bij ons aan. Op een vrijdagmiddag aan het biertje dachten we: wij kunnen dit zelf beslissen, waarom doen we het niet? In een split second namen we het besluit: van 1 april tot 1 oktober 2019 nemen we vrij.
Wat ik voor me zag was even niets. Doelloos die sabbatical in. Dat is deels mislukt, want ik ben een paar dingen blijven doen die ik te leuk vond, zoals de training academisch leiderschap en mijn columns hier in het programma. Mijn agenda was wel de helft leger. Ik noem het liever een R&D-periode waarin ik kon nadenken over wat ik wil en hoe ik duurzame inzetbaarheid kan tweaken naar iets waar nog meer mijn hart ligt en waar ik meer impact mee heb.
Het moeilijkste was nee verkopen aan klanten. Fijn was dat ik even niet op leads hoefde te reageren. Het gaf focus. Ik zeg nu bewuster ja of nee. Commercieel interessante dingen laten we soms liggen als ze niet leuk genoeg zijn of te ver reizen. Ook ben ik meer gaan sporten. Ik ontdekte yoga, maar dat deed ik zo fanatiek dat ik nu een tenniselleboog heb.
Ik ben gaan onderzoeken: het persoonlijke is wetenschappelijk. Wat werkt voor mij om op een plezierige manier te blijven werken, ontspannen en leren? Op de werkvloer zie ik dat mensen vaak niet voor zwaktes durven uitkomen. Dat staat leren in de weg. Schaamte is relationeel en nuttig, het leidt tot beschaving, maar we moeten haar onder ogen zien en kijken naar het verlangen eronder. Een eenvoudig voorbeeld: een schrijfster die zich schaamde voor afwijzingen, besloot 100 keer afgewezen te worden. Ze kreeg 107 afwijzingen en 43 acceptaties, waaronder The New Yorker. Door schaamte te erkennen en te delen, ontstaan nieuwe mogelijkheden.
Mijn nieuwe thema: schaamteloos leven en werken. Hoe zorgen we dat mensen elkaar echt de waarheid durven zeggen? Op het werk hebben mensen vaak een onbetaalde bijbaan: verbloemen wie ze zijn, indruk maken, schaamte over beperkingen. Vanaf half mei heb ik veel gelezen, geschreven en geïnterviewd. Vanaf eind september ben ik een theatercollege gaan try-outen: Schaamteloos leven en werken. Het is ervaringsleren: eerst voel je schaamte, vervolgens onderzoek je het, dan ontstaat bevrijding en kun je zoeken naar wat je echt wilt. Mijn verlangen: een simpel leven met lezingen en een boek over dit thema, en in organisaties rondlopen om mensen en organisaties te ontwikkelen.
Cristel van de Ven (Partner FactorVijf; expert duurzame inzetbaarheid): Ik heb echt 90% minder gewerkt dan normaal. De training academisch leiderschap liep door, maar dat was zo'n beetje het enige. Ik wilde lummelen, in de tuin prutsen, ervaren hoe ik mezelf en mijn omgeving zou vinden als ik het minder druk had. Ze vonden me nog steeds leuk. En ik wilde lezen; ik had stapels boeken en onderzoeken waar ik niet aan toe kwam. Ik heb een opleiding gevolgd.
Mijn dagelijkse ritme bleef met schoolgaande kinderen en een werkende man redelijk gelijk. Ik had plannetjes per week. De vrijheid voelde ik om daar vanaf te wijken. Wennen duurde lang. Ik hield een dagboek bij en pas na zes weken had ik een dag die ik had weggerommeld zonder schuldgevoel. In het begin deed ik toch werkafhandeldingen, belastingaangifte, onkruid wieden. Daarna met de kinderen 130 km naar oma fietsen. En op een maandag zat ik om half elf in de bioscoop tussen bejaarde vrouwen. Toen dacht ik: dit is het dus.
Wat gewoontes betreft: ik bleef lang mail en social checken. Na drie weken stierf het mailverkeer uit en dat was griezelig: straks word ik vergeten. Rationeel wist ik dat het niet zo is. Nu mail ik minder, denk beter na voordat ik mail. Elke mail levert er zes op. Ik reageer minder op cc’s en heb mensen gevraagd me niet overal in cc te zetten. Bel of mail me als je advies nodig hebt, maar niet overal voor.
Mijn nieuwe thema kwam door een interview met Laurie Santos (Yale). Haar cursus The Science of Wellbeing is als MOOC te volgen. Ik heb die gevolgd en vond het fantastisch. We stellen doelen (grote namen bedienen, meer verdienen dan de buurman, altijd goed presteren uit angst om af te gaan) die ons niet duurzaam gelukkig maken. We overschatten de impact van negatieve gebeurtenissen, we worden niet gelukkig van een hoog salaris of status, maar wel van werk dat past, waarin je minimaal vijf keer per dag doet waar je goed in bent. Mijn focus: werk van betekenis. Wat is dat voor jou en hoe craft je je werk zodat je tot je recht komt?
Ik schreef een boekhoofdstuk met Onno Hamburger en Erwin Klappen over dit thema. En ik geef workshops met de WOOP-methodiek (Wish, Outcome, Obstacles, Plan). Per wens kost invullen circa vijf minuten en het is wetenschappelijk effectief. Voorbeeld: mijn wens is minder snacken. Outcome: in de stationshal geen ongezonde kioskenkopen. Obstakel: honger en verleidingen. Plan: twee boterhammen in mijn tas. Zo kan je ook werkdoelen halen. Natuurlijk helpt het als de omgeving meedoet; omgevingen vol verleiding maken het lastiger. Scripted upselling vergroot geen werkgeluk; onderzoek laat zien dat zulke service-eisen de kans op depressiviteit vergroten.
Mark Janssen (Medewerker Learning & Development, Paresto; luisteraar-jingle): Ik ben Mark Janssen, medewerker Learning & Development bij Paresto, de cateraar van het ministerie van Defensie. In mijn organisatie verdwijnt elke mist en de lucht wordt steeds blauwer, omdat ook ik luister naar People Power.
Glenn van der Burg (Host People Power): Wil je net zoals Mark Janssen ook een leuke jingle inspreken? Dat kan via onze WhatsApp-service. Zeg: ik ben [naam] en vertel waarom je naar People Power luistert.
In de studio Aukje Nauta en Cristel van de Ven, gezellig allebei tegelijk. Het hele bedrijf dicht: ‘Wij zijn gesloten wegens sabbatical.’ Je stopt met opdrachten doen en dan ontdek je gewoontes. Bij Cristel was dat veelvuldig mailen en social checken; nu mailt ze bewuster en staat minder in cc. Aukje ervoer minder verandering omdat ze R&D deed, maar voelde opluchting dat leads even niet hoefden. Nu maken jullie bewuster keuzes. Het werk dat wij doen geeft dopamine bij elke nieuwe opdracht en fear of missing out speelt. De opbrengst van een half jaar geen opdrachten: je mist werk ook wel, maar mensen zijn je niet vergeten, je hoeft niet overal ja op te zeggen en je kunt met minder werk af.
Hebben jullie elkaar gemist? Jullie schreven elkaar brieven.
Halverwege mei hebben jullie bij Maven Publishing met Bertolt Gunster gebrainstormd. Daar ontstond ‘schaamteloos leven en werken’ voor Aukje. Cristel volgde de MOOC van Laurie Santos en richt zich op werk van betekenis, met onder andere een boekhoofdstuk en workshops met WOOP.
Madelijn Strick (Sociaal psycholoog UU; columnist People Power): Vandaag stond in de krant dat Ismaël Akzamay, een jonge cabaretier met een Marokkaanse achtergrond, stopt met optreden. Hij twijfelt over het verhaal dat hij op het podium vertelt: grappen die stereotypen over de Marokkaanse cultuur bevestigen. Wat hij zegt is niet onwaar, maar hij overdrijft om te laten lachen. Wat heeft dit met humor op het werk te maken? Op het werk bevestigen grappen vaak stereotypen over geslacht, etniciteit, seksuele geaardheid. Wat moeten we daarmee?
Onderzoek laat zien dat moppen de mening van mensen niet of nauwelijks veranderen, maar bestaande vooroordelen bevestigen. Als je toch al een negatief beeld had, wordt dat beeld bevestigd. Sterker nog, als de grap verteld wordt door iemand uit de groep zelf, dan lijkt het extra waar. Bovendien creëert zo'n mop een sociale norm waarin racisme is toegestaan; het relativeert discriminatie en maakt de weg vrij voor buitensluiting, agressie en acceptatie van ongelijkheid.
Ik vind het begrijpelijk dat Ismaël stopt met grappen die stereotypen bevestigen. Tegelijkertijd hoop ik dat hij doorgaat met grappen maken die stereotypen ontkrachten of verwarring zaaien, zodat ruimte ontstaat voor reflectie. Je kunt ook spot drijven met discriminatie zelf. Theo Maassen deed dat met de grap over buitenlanders en het gat in de ozonlaag. Het is een dunne lijn. Ik hoop dat dit inspireert; het is goed om de wetenschap er af en toe bij te pakken.
Glenn van der Burg (Host People Power): Mooi dat je laat zien wat het gevolg is. Je intentie kan goed zijn, maar als het effect is dat je stereotypen invrijft en discriminatie relativeert, dan is het verstandig daarmee te stoppen. Dankjewel en tot de volgende keer.
Aukje Nauta (Partner FactorVijf; expert duurzame inzetbaarheid): Een prachtige column van Madelijn Strick, het zet aan tot denken. Ik ontwikkelde ooit voor SZW een dialoogkaart ‘Moet Toch Kunnen?’ met posters als: iemand begroeten met ‘kebabkoning’, kan dat? Het gesprek erover is de manier om het op te lossen. Dat raakt aan mijn thema: je zult dit schaamteloos moeten bespreken om grenzen te verkennen. Humor kan helpen om dingen waar je je voor schaamt bespreekbaar te maken, terwijl humor zelf onderwerp van gesprek moet zijn als het kwetst.
Ik was ooit postbode in Groningen. Als vrouw en Fries was ik bron van spot. Je merkt wanneer er liefde en respect in een grap zit en wanneer niet. Dat maakt veel uit. Bystanders zijn belangrijk: meelachen kan erger zijn dan één foute grap.
Cristel van de Ven (Partner FactorVijf; expert duurzame inzetbaarheid): In lezingen over diversiteit zeg ik vaak hetzelfde als over duurzame inzetbaarheid: elk mens is anders, maatwerk is nodig. Onder de vlag ‘duurzame inzetbaarheid’ zegt iedereen: klopt. Onder ‘diversiteit en inclusie’ vinden velen maatwerk ineens ingewikkeld. Dus soms helpt het label om het moedig gesprek te voeren. Maar eigenlijk moeten we het hebben over: wat is voor jou belangrijk? Waar schaam je je voor? Welke verlangens heb je? Wat heb jij nodig om gelukkig te werken en te leven?
Glenn van der Burg (Host People Power): De conclusie van dit uur met Cristel van de Ven en Aukje Nauta is dat we dit één keer per half jaar moeten doen. Dan hebben we het niet per se over de sabbatical, maar over wat jullie het afgelopen halfjaar tegenkwamen en willen delen. Laat ons weten wat je daarvan vindt via de bekende kanalen.
Dank aan Aukje Nauta en Cristel van de Ven. Fijn dat jullie terug en ‘new & improved’ zijn. Meer luisteren kan via peoplepower.radio of je podcastapp. In het volgende uur komt Inge Postma van de ABN AMRO Foundation langs over maatschappelijke betrokkenheid van medewerkers. Fijn dat je luisterde.
Voice-over (People Power): Meepraten of meer programma's? people-power.nl