Transcript

Glenn van der Burg (Host): People Power op New Business Radio. Deze week spreek ik met Michael van Loenen van YouBeDo en Matthijs Verburg van eelloo. YouBeDo is een online boekwinkel met een maatschappelijk doel: 10% van je aankoopbedrag gaat naar een goed doel dat jij zelf kiest. Sterker nog, soms is het zelfs 12%. Door de vaste boekenprijs is er voor consumenten geen reden om niet bij YouBeDo te bestellen: dezelfde levertijden via Centraal Boekhuis, dezelfde prijs, maar mét impact. Zijn jullie bol.com al voorbij?

Michael van Loenen (YouBeDo): Tot 12% doneren klopt; soms meer, soms iets minder. Groter dan onze blauwe vrienden? Nog niet. Maar ons stuk van de taart groeit. Dankzij de wet op de vaste boekenprijs kunnen we dezelfde levertijden en kwaliteit bieden als anderen. Het verschil zit in marketing en in onze missie: we nemen genoegen met minder en herverdelen geldstromen. We zijn twaalf jaar geleden gestart, de eerste jaren parttime, en geven nu zo’n zeven jaar vol gas. We hebben bewust de consumentenmarkt deels losgelaten en zijn ons meer op de zakelijke markt gaan richten. Daar zagen we grotere orders en dus grotere donaties. Een ABN AMRO-vestiging bestelde ineens voor duizenden euro’s aan boeken; één bestelling leverde al honderden euro’s donatie op. Dat was het signaal: hier zit ons vliegwiel. Inmiddels werken we met corporates en instellingen als ABN AMRO, NS, SVB, opleiders, ziekenhuizen en scholen — we volgen de boekenstroom in de zakelijke markt.

Glenn van der Burg (Host): Hoe werkt dat voor een medewerker van bijvoorbeeld ABN AMRO? Bestelt die via YouBeDo of anders?

Michael van Loenen (YouBeDo): Voor ABN AMRO hebben we een eigen ABN AMRO-boekenwinkel gebouwd: onze techniek en filosofie in ABN-stijl, met projecten van ABN AMRO Foundation erin. Medewerkers bestellen daar hun boeken en kiezen dan uit de foundation-projecten (zoals Cruyff Foundation of KidsRights). Niet elke klant wil een eigen portal; sommigen sturen medewerkers gewoon naar YouBeDo. Beide kan.

Glenn van der Burg (Host): Matthijs, waarom heb je Michael uitgenodigd?

Matthijs Verburg (eelloo): Omdat zij het anders dóen. Wij zijn veel bezig met andere vormen van leiderschap en organiseren. Je kunt dat mooi vertellen, maar ondernemen is het bewijzen. YouBeDo laat zien dat je zonder één cent extra van de consument structureel goede doelen steunt. Rationeel gezien is er geen reden om niet bij hen te kopen — behalve onbekendheid. En Michael kan goed vertellen over anders organiseren; dat inspireert anderen.

Glenn van der Burg (Host): Eelloos missie is óók maatschappelijk. Licht jullie visie nog even toe?

Matthijs Verburg (eelloo): We hebben drie dromen: - Iedereen een trots verhaal, ongeacht hoeveel of welk talent. - Mensgerichtere organisaties, weg uit hokjes en harken. - Anders matchen op de arbeidsmarkt: niet op cv, maar op bijdrage, potentieel en drijfveren. We bouwen tools en omringen die met een manier van werken waarin ze het beste tot hun recht komen. We kiezen bewust voor klanten die bij dit verhaal passen, ook als dat een kleinere niche is. Dan zijn we geloofwaardig en leveren we meer waarde.

Glenn van der Burg (Host): Veel organisaties die “anders” willen, komen uit bij zelfsturing of holacratie. Hoe is dat bij jullie, Michael?

Michael van Loenen (YouBeDo): We groeiden hard: omzet keer zes, in een half jaar van drie naar tien mensen. Dat gaf chaos: veel energie, maar weinig alignment. Ik las Reinventing Organizations (Laloux). De notie van heelheid sprak me enorm aan: dat je bij ons volledig mens kunt zijn. Iedereen las het boek, en we zijn samen gaan ontwerpen: hoe samenwerken, feedback, salarissen, transparantie? Eerst dachten we: zelfsturing, iedereen z’n toko. Dat knalde soms alle kanten op. Toen zei een collega: “Dit werkt niet. We missen spelregels en een plek voor afspraken.” Holacracy bleek te rigide voor ons, maar we hebben wel elementen overgenomen. De gamechanger was ritme en helderheid: rollen, cirkels en een vaste cadans.

Concreet: elke dinsdag 10:00 doen we een “Tactical” in holacratische volgorde. In 45 minuten lopen we staccato door projecten: voortgang, wat gaat goed, waar zit je vast, wat heb je nodig. Strak, efficiënt, iedereen komt aan bod — en daarna weer werken. Vrijheid in het dagelijks werk, maar verankerd in een gezamenlijke ritmiek. We zijn nu met acht à negen mensen; één cirkel is overzichtelijk. De sleutel is verantwoordelijkheid en aandacht: elkaar helpen bij blokkades en vieren wat lukt.

Glenn van der Burg (Host): Matthijs, hoe borgen jullie ritme en overzicht?

Matthijs Verburg (eelloo): We zijn 35 mensen in NL en 15 in Roemenië. Alles loopt via onze Challenger-app: ambities, projecten, wie is tracker, wie is betrokken. Maandelijks doen we een “Epic Talk”: trackers vinken aan wat nieuwswaardig is (mooi, spannend, complex), en dat lichten we plenair toe. Ontwerpen en discussiëren doe je in de initiatieven zelf. De cadans verschilt per team; technisch werk volgt de release-cycli en is strakker. We blijven dit zelf uitvinden; dat is kracht én soms zwakte.

Glenn van der Burg (Host): Wat levert anders organiseren op bij jullie, Michael? Wat zie je bij mensen gebeuren?

Michael van Loenen (YouBeDo): Hoge betrokkenheid en commitment. We hebben geen vaste werktijden en geen vakantiedagen. Dat vraagt verantwoordelijkheid, en die nemen mensen ook: bij problemen of deadlines werken ze langer door of komen terug van vakantie, zonder gelazer. Wederzijdse waardering groeit. Transparantie over hoe het gaat en samen ritme houden schept eigenaarschap.

Matthijs Verburg (eelloo): Wij werken al zo’n acht jaar zonder vrije dagen. Het gaat uitstekend. Schaf het goedkeuringscircus af: bijna niemand neemt misbruik. Als je elkaar serieus neemt, volgt loyaliteit natuurlijker. Controlemechanismen (vakantiedagen tellen, declaraties micromanagen) ademen wantrouwen. Als je die weghaalt, wordt de sfeer opener. Mensen laten meer van zichzelf zien; je begrijpt elkaar beter. Politieke spelletjes (ellebogenwerk) werken bij ons niet; transparantie haalt dat snel boven water. Feedback komt niet alleen “van de baas”, maar van collega’s — dat is scherper en eerlijker. We organiseren “RH-gesprekken” (Resources for Humans): enkele keren per jaar in kleine groepjes feedback en vooral feedforward op je doelen en potentieel. Jaarlijks pitch je ook je arbeidsvoorwaarden; collega’s reflecteren mee.

Glenn van der Burg (Host): Luisteraars in grote organisaties denken nu: mooi, maar wij zijn met 1.500 of 150.000. Waar kun je beginnen zonder de hele boel om te gooien?

Matthijs Verburg (eelloo): - Ga opgavegericht werken: koppel projecten/opgaven aan talenten i.p.v. aan de hark. Gebruik dit om ballast (onnodige checks) te schrappen. - Start in het moederschip, niet in een losgezongen start-up. Laat iedereen ervaren dat het anders kan in échte projecten (bijv. het kerstfeest). Geef budget en mandaat, minder checks & balances. Dan wek je energie in de grote kudde i.p.v. buitenom.

Michael van Loenen (YouBeDo): - “Attack the mothership”: identificeer de vrijdenkers en veranderaars, zet ze bij elkaar en laat ze het anders doen. Succes en vrolijkheid werken aanstekelijk; nieuwsgierigheid volgt. - Vertrouwen bouw je door kleine successen; laat zien dat ruimte en richting wérken. De meeste mensen willen nuttig bijdragen. Begin klein, maar zichtbaar.

Glenn van der Burg (Host): Boekentips voor wie veilig de eerste stap wil zetten — en bestel ze bij YouBeDo zodat je meteen doneert.

Matthijs Verburg (eelloo): Ricardo Semler – de Semco-boeken (Semco-stijl). Toegankelijk, praktijkgericht, zet je aan het denken zonder recepten.

Michael van Loenen (YouBeDo): Frederic Laloux – Reinventing Organizations. Inmiddels ook vertaald en als beeldrijke editie beschikbaar.

Glenn van der Burg (Host): Mijn tip: Nine Lies About Work van Marcus Buckingham c.s. Negen “waarheden” uit organisaties die niet blijken te kloppen, luchtig en onderbouwd geschreven.

Glenn van der Burg (Host): Dank aan Michael van Loenen (YouBeDo) en Matthijs Verburg (eelloo). Volgende keer praten we over flexibel werken met prof. Tanja van der Lippe (Universiteit Utrecht) en Christine Bajens (De Hore). Meer luisteren? peoplepower.radio