Voice-over (New Business Radio promo): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers, met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. New Business Radio. Let's talk business. Met nu People Power met Glenn van der Burg.
Voice-over (Programma-intro): People Power is een programma over de kracht van mensen in organisaties. Met interviews en laatste inzichten voor betere prestaties en gelukkige mensen. Deze week gaat Glenn van der Burg in gesprek met professor Tanja van der Lippe (Universiteit Utrecht) en Christine Baaijens (manager Research, Dehora).
Glenn van der Burg (Host): Werk verandert: innovatie, digitalisering en globalisering beïnvloeden ons werk. Deze maatschappelijke verandering biedt kansen en brengt uitdagingen met zich mee voor de organisatie van werk. People Power maakt samen met de Future of Work Hub van Universiteit Utrecht een reeks programma's over de toekomst van werk. De Future of Work Hub is een platform waar wetenschappers, organisaties en beleidsmakers samen maatschappelijke vragen beantwoorden over werk. In deze aflevering: fluïde werken. Mede door het nieuwe werken heeft tijd- en plaatsonafhankelijk werken een grote vlucht genomen. We werken op de zaak, onderweg, in de kroeg en thuis. Dat maakt de combinatie van zorg en werk vaak makkelijker. Maar hoeveel flexibiliteit kan een mens aan? Wanneer is het goed voor productiviteit en gezondheid en wanneer niet? In de studio: professor Tanja van der Lippe, hoogleraar sociologie aan de Universiteit Utrecht, en Christine Baaijens, manager Research van Dehora. Wil je de nieuwste afleveringen van People Power via WhatsApp? Sla ons nummer op: 06 45 66 75 48. Stuur een bericht met je naam en ‘podcast aan’, dan sturen we je de nieuwste afleveringen zodra ze online staan. Fijn dat je luistert naar People Power. Tanja van der Lippe en Christine Baaijens in de studio. Fijn dat jullie er zijn! In de vorige aflevering twee mannen, nu twee vrouwen, ik ben weer in balans. Ik moest gelijk denken aan ‘het nieuwe werken’. Een jaar of acht, negen geleden hoorde ik die term voor het eerst en dacht: dat doe ik al lang. De laatste tijd lijkt het alsof het weer een beetje over is. Hoe zit dat, Tanja?
Prof. Tanja van der Lippe (Hoogleraar Sociologie, Universiteit Utrecht): Ik denk niet dat het over is. In Nederland werkt nu ongeveer een derde van de mensen regelmatig thuis. Acht, negen jaar geleden was dat vergelijkbaar, iets minder. Wel is er iets veranderd: mensen werken nu vaker een hele dag of twee dagen per week thuis. Rond 2000 werkten mensen vooral thuis om werk af te maken. Nu is thuiswerken vaak onderdeel van beleid: meer autonomie, minder werkplekken op kantoor, soms zelfs noodzakelijk thuiswerken. We hebben het daarbij vooral over hoger opgeleide professionals, zoals kantoormedewerkers of universiteitsmedewerkers, minder over fabriek of zorg, behalve bijvoorbeeld thuiszorg.
Glenn van der Burg (Host): Christine, heb jij een voorbeeld uit de praktijk?
Christine Baaijens (Manager Research, Dehora): Het nieuwe werken is een containerbegrip met verschillende segmenten. Voor professionals gaat het veel over thuiswerken en tijd- en plaatsonafhankelijk werken. Maar niet iedereen kan zelf bepalen waar of wanneer er gewerkt wordt. Zo’n tien jaar geleden begonnen grote organisaties (banken, verzekeraars) het kantoor echt op ‘het nieuwe werken’ in te richten. Toen werd thuiswerken gestimuleerd en is ook gekeken naar minder vierkante meters. Daardoor kun je soms niet eens op kantoor werken, ook al wil je dat wel.
Glenn van der Burg (Host): Ik sprak ooit met professor Peter Vink (TU Delft) over wat het beste werkt: eenpersoonskamer, tweepersoonskamer, kantoortuin, of een mix. Zijn conclusie: werk waar het past bij het soort werk. Toch zie ik bijna overal kantoortuinen, en daar is veel gedoe over. Worden we er niet ongelukkig en minder productief van?
Prof. Tanja van der Lippe (Hoogleraar Sociologie, Universiteit Utrecht): Onze eerste onderzoeksresultaten laten zien dat kantoortuinen niet goed zijn voor prestaties. Mensen worden afgeleid, zetten koptelefoons op, zoeken toch een ‘vast’ plekje of proberen een eigen zone te creëren om productiever te zijn.
Christine Baaijens (Manager Research, Dehora): Ons brein filtert prikkels. In een café negeer je gemakkelijk gesprekken van onbekenden. In een kantoortuin hoor je collega’s praten over iets dat relevant kan zijn voor jouw werk. Je brein zegt: let op! Dat maakt focussen moeilijk. Daarom kan een rommelige omgeving als een café soms makkelijker zijn dan een kantoortuin vol bekende prikkels.
Prof. Tanja van der Lippe (Hoogleraar Sociologie, Universiteit Utrecht): Thuis kun je je tijd meer zelf controleren. Theoretisch vergroot dat autonomie en focus, wat productiviteit verhoogt. Maar er is ook een keerzijde: je kunt afgeleid raken door huishoudelijke taken; hulp van collega’s is minder direct; en je bent minder zichtbaar, wat promotiekansen kan beïnvloeden. Grote meta-analyses laten uiteindelijk een licht positief effect van thuiswerken zien, afhankelijk van mate en context: één dag per week werkt vaak goed; drie dagen wordt al snel te veel. Reistijd en type werk maken uit.
Glenn van der Burg (Host): Thuisomgeving helpt ook: een eigen werkkamer met deur dicht werkt anders dan de keukentafel. En die beroemde video van die minister met de kinderen die binnenkomen tijdens een interview: charmant, maar je moet soms de deur op slot.
Christine Baaijens (Manager Research, Dehora): Het is vooral maatwerk, en de één kan het beter dan de ander. Dat is een belangrijk punt.
Jingle (People Power): People Power. Inspirerende gesprekken over de kracht van mensen in organisaties. Met Glenn van der Burg.
Glenn van der Burg (Host): Tanja van der Lippe, Universiteit Utrecht, en Christine Baaijens van Dehora in de studio. Christine, wat is Dehora? Veel mensen kennen het niet. Ik las ‘voorheen Atos’, maar daar moet je een keer vanaf.
Christine Baaijens (Manager Research, Dehora): We heetten vroeger Atos. Toen Atos Origin naar Nederland kwam, waren er twee bedrijven met dezelfde naam. Op ons verzoek is de naam veranderd in Dehora. Wij richten ons op personele inzet: de juiste mensen, op het juiste moment, op de juiste plek; afstemming tussen werkaanbod en -vraag. ‘Hora’ verwijst naar uur/tijd, dus heel passend.
Glenn van der Burg (Host): We eindigden met de cliffhanger dat sommige mensen beter flexibel kunnen werken dan anderen. Tanja?
Prof. Tanja van der Lippe (Hoogleraar Sociologie, Universiteit Utrecht): Grofweg zijn er twee typen: integreerders en segmenteerders. Segmenteerders houden werk en privé liever strikt gescheiden. Als ze ’s avonds nog mail checken, blijven ze er mentaal in hangen en slapen soms slechter. Integreerders schakelen makkelijk: bij het zwembad even mailen, daarna weer aandacht voor het kind. Voor integreerders werkt thuiswerken en schuiven met tijd/plaats vaak prima; segmenteerders moeten strakker scheiden en bijvoorbeeld een aparte werkplek thuis hebben. Jongere medewerkers zijn gemiddeld meer integreerders; oudere generaties vaker segmenteerders. Over multitasken: niemand kan dat echt; vrouwen integreren vaker noodgedwongen vanwege zorg. Voor HR is het belangrijk om hiermee rekening te houden: een integreerder kun je prima ’s avonds mailen; bij een segmenteerder liever niet. Je kunt het meten met vragenlijsten; maar mensen herkennen zichzelf meestal wel.
Christine Baaijens (Manager Research, Dehora): Naast type persoon gaat het om zelfdiscipline en zelfkennis. Thuis kun je zo een dag vullen met nuttige huishouddingen en toch je werkdoel niet halen. Stel daarom duidelijke doelen voor thuiswerkdagen. De thuissituatie speelt ook mee: ruimte, kinderen, rust. En het vraagt vertrouwen: op kantoor is ‘hard werken’ zichtbaar; thuis minder. Sommigen gaan dan te lang door om te bewijzen dat het afkomt, met risico op overbelasting.
Glenn van der Burg (Host): Ik hoor vaak dat als je mensen vrijheid geeft waar en wanneer ze werken, ze juist meer gaan werken.
Prof. Tanja van der Lippe (Hoogleraar Sociologie, Universiteit Utrecht): Ons onderzoek laat een nieuwe genderongelijkheid zien bij thuiswerken: mannen gaan gemiddeld meer betaald werk doen; vrouwen doen thuis meer zorg- en huishoudwerk. Dat komt niet door functieverschillen, maar door rolpatronen en socialisatie die in de thuiscontext ‘aangaan’. Oplossingen: voor vrouwen helpen zichtbare rolmodellen (leidinggevenden die ook thuiswerken, maar grenzen tonen); voor mannen helpt een minder extreme ‘altijd-aan’ organisatiecultuur.
Christine Baaijens (Manager Research, Dehora): Veel draait om afspraken: wat verwachten we wel/niet in de avond? Sommige landen blokkeren mail buiten werktijd, maar je kunt ook teamafspraken maken. Vrijheid van de één raakt de vrijheid van de ander. Maak dat bespreekbaar.
Glenn van der Burg (Host): Hebben we een maatschappelijk probleem met altijd aanstaan?
Prof. Tanja van der Lippe (Hoogleraar Sociologie, Universiteit Utrecht): Ja. Werkdruk en burn-outrisico nemen toe. We verwachten van elkaar voortdurende bereikbaarheid. Collectieve afspraken (zoals in Frankrijk/Duitsland) kunnen groepen helpen die structuur nodig hebben. In Denemarken wordt veel thuisgewerkt, maar met strikte scheiding tussen werk- en privétijd; dat verlaagt druk.
Christine Baaijens (Manager Research, Dehora): Wees je als organisatie bewust van normen en waarden rond bereikbaarheid. Zet in mails bijvoorbeeld: “Je hoeft niet nu te reageren.” Altijd-aan gaat trouwens breder dan werk: ook sociaal en privé leggen we de lat hoog.
Sponsorboodschap (Lifeguard): Mijn naam is Volo Bredt. Met Lifeguard help ik teams en organisaties naar meer energie en betere prestaties. Voor nieuwe ideeën luister ik standaard naar People Power.
Glenn van der Burg (Host): Hoe zorg je dat flexibel werken ook echt werkt? Wat kun je morgen verbeteren?
Christine Baaijens (Manager Research, Dehora): - Wederzijds vertrouwen en passende afspraken tussen leidinggevende en medewerker. - Match tussen wensen/mogelijkheden van medewerkers en wat de organisatie kan bieden. - Bewust investeren in samenwerking en teamgevoel. - Goede werkplekken (thuis en op kantoor). Help medewerkers productiviteit van thuis naar kantoor te vertalen (en andersom): korte wandelingen, focusblokken, etc. Veel mensen weten niet bewust wanneer ze productief of creatief zijn; maak dat bespreekbaar.
Prof. Tanja van der Lippe (Hoogleraar Sociologie, Universiteit Utrecht): We bieden vanuit de Future of Work Hub (Universiteit Utrecht) Leven Lang Leren-programma’s en trainingen, zoals ‘hoe laat je thuiswerken werken?’. Belangrijk: kijk niet alleen naar het individu, maar naar het hele team. Uit groot Europees onderzoek (11.000 werknemers, 9 landen) blijkt: hoe meer je collega’s thuiswerken, hoe slechter jouw prestatie. Vooral als collega’s meer dan één dag per week thuiswerken. Dat effect zie je ook als je zélf nooit thuiswerkt. Hulp, afstemming en zichtbaarheid in het team nemen af. Daarom: maak teamafspraken en denk team-breed.
Christine Baaijens (Manager Research, Dehora): Regel teamdagen waarop iedereen aanwezig is, bijvoorbeeld twee vaste dagen per week, voor binding, zichtbaarheid en snelle hulp. Als dat niet kan: plan een dagelijks virtueel koffiemoment. Let op planning: voorkom dat nooit het hele team tegelijk aanwezig is.
Prof. Tanja van der Lippe (Hoogleraar Sociologie, Universiteit Utrecht): Pak ook de woensdag erbij. Nu zijn maandag, dinsdag en donderdag vaak vol; woensdag en vrijdag leeg. Door woensdag als gezamenlijke dag te benutten, spreid je drukte (verkeer, kantoorbezetting) en vergroot je teambinding.
Glenn van der Burg (Host): We sluiten af met een tip voor morgen. Christine?
Christine Baaijens (Manager Research, Dehora): Maak een concreet lijstje: wanneer ben je productief, wanneer werk je graag samen, en wat heb je nodig? Bepaal per dag je doelen en richt je dag daarop in.
Prof. Tanja van der Lippe (Hoogleraar Sociologie, Universiteit Utrecht): Vraag morgenochtend aan je collega hoe hij/zij wil samenwerken: vaker op afstand of vaker samen op kantoor? En check of iemand een integreerder of segmenteerder is. Dat is meteen een leuk koffietafelgesprek.
Glenn van der Burg (Host): Wil je weten of je integreerder of segmenteerder bent? We zetten de test op onze website bij de shownotes (podcastversie). Tanja stuurt het linkje, dan komt het erop. Dank voor jullie komst: Tanja van der Lippe (Universiteit Utrecht) en Christine Baaijens (Dehora). In de laatste aflevering van 2019 is het weer tijd voor Café Forum: een café vol ondernemers die het anders doen. Waarom, hoe, en is dat altijd leuk? Dat hoor je in de volgende aflevering. Fijn dat je luisterde. Meepraten of meer programma's? people-power.nl