Voice-over (New Business Radio): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers. Met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Let's talk business. Met nu People Power met Glenn van der Burg. People Power is een programma over de kracht van mensen in organisaties. Met interviews en laatste inzichten voor betere prestaties en gelukkige mensen.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Deze week ga ik in gesprek met Katja Severin en Ellen Masselink van BAM en Wilfred Verweij van Sioo. De impact van de veranderende wereld op de bouw- en infrastructuursector is groot. Eén overheidsopdrachtgever bestaat eigenlijk al niet meer en de klant achter de klant is misschien wel belangrijker dan de directe opdrachtgever. In een complexe en dynamische wereld volstaat denken in transacties niet meer en wordt relationeel denken steeds belangrijker. Wat betekent dit voor een groot bouwbedrijf als BAM? Wat is het belang van samenwerking? We gaan in gesprek met Ellen Masselink en Katja Severin. Zij zijn van The Office for Strategic Partnerships bij BAM, en met Wilfred Verweij, programmamanager bij Sioo. Deze aflevering van People Power maken we samen met Sioo. Wil je de nieuwste afleveringen via WhatsApp? Sla ons nummer op: 06-45-66-75-48, stuur je naam en ‘podcast aan’, dan sturen we je de nieuwste afleveringen zodra ze online staan. En wil je ons helpen? Vul dan onze enquête in op peoplepower.radio. Katja, Ellen en Wilfred in de studio, wat leuk dat jullie er zijn. De BAM, groot bouwbedrijf: volgens mij gaat het voor een belangrijk gedeelte over infrastructuur, toch? Heb je een voorbeeld van een project waarvan je denkt: dat was echt prachtig?
Ellen Masselink (The Office for Strategic Partnerships, BAM): Het gaat over zowel bouw als infra. Een mooi voorbeeld is Forum in Groningen, net geopend. Fantastisch project: de nieuwe huiskamer van de stad, met bibliotheek, filmzalen, een multifunctioneel centrum en heel bijzondere architectuur. Opdrachtgever was de gemeente Groningen. We waren al begonnen voordat de aardbevingen speelden. Een parkeergarage was al klaar, en toen begon de bodem te trillen en moesten we aanpassingen doen.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Jullie wereld is in beweging, Katja. Wat is er gaande?
Katja Severin (The Office for Strategic Partnerships, BAM): Grote opdrachtgevers merkten dat projecten niet opleverden wat ze beoogden. Bouwbedrijven accepteren bepaalde risico’s niet meer, en opdrachtgevers heroverwegen risicotoedeling en samenwerking. Partijen als Rijkswaterstaat zoeken naar hoe het anders kan. De marktvisie is een paar jaar geleden opgesteld in crisistijd; toen ontstonden mooie initiatieven om elkaar beter te begrijpen, maar als het beter gaat, laten we die vaak los. Nu is er echt een kentering: Rijkswaterstaat zegt “we zijn in transitie, we willen het anders”, en we gaan het samen ontdekken. Dat is ook een tegenbeweging tegen louter papieren aanbestedingen. Door zaken als de bouwfraude werd kennisdelen taboe, werelden raakten gescheiden. Maar grote thema’s als duurzaamheid en mobiliteit lossen we niet op in silo’s. We hebben elkaar nodig.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Doorlooptijd en wijzigingen halverwege projecten?
Katja Severin (The Office for Strategic Partnerships, BAM): Wijzigingen zijn de grootste belemmering voor voortgang. Hoe eerder je samen aan tafel zit en onderzoekt wat kan en niet kan, hoe voorspelbaarder het wordt. Er is een trend naar aanbesteden op functionaliteit en beschikbaarheid in plaats van voorgeschreven oplossingen. Daar zijn we nog niet, maar daar gaan we wel naartoe. Dan word je co-creator en creëer je samen.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Wat vraagt dit van jullie organisatie?
Katja Severin (The Office for Strategic Partnerships, BAM): Heel veel. Je moet zien en erkennen dat de vraagstukken gelaagder zijn. Dat vraagt een andere manier van procesontwerp, partners zoeken en de klant bevragen: wat bedoel je echt? Past wat we maken bij je doel? De juridische laag blijft, maar duidelijke afspraken, transparantie en marktconformiteit zijn juist goed. Alleen zijn we doorgeschoten; we hebben elkaar klemgezet. De praktijk is weerbarstig en technologie verandert snel; oude contracten voorzien daar niet altijd in. En “de overheid” bestaat niet; het zijn verschillende mensen met verschillende beelden. Wij moeten ons proactiever verdiepen in wat de klant bezighoudt en hoe we kunnen helpen. We zijn gewend reactief te zijn; bestek schrijft voor en je voert uit. Dat verandert. Mooi, want we kunnen ons vakmanschap breder inzetten om klanten te helpen met effectieve oplossingen.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Voorbeeld van anders aanbesteden?
Katja Severin (The Office for Strategic Partnerships, BAM): Schiphol deed een Best Value-aanbesteding. Na de aanbieding ga je met elkaar in dialoog over wat er in je aanbod zit en waarom. Een opdrachtgever kan nog steeds een andere partij kiezen, maar je voert het inhoudelijke gesprek. Schiphol formuleerde opdrachtdoelstellingen voor negen tot twintig jaar en vroeg de markt: hoe kunnen jullie ons helpen die te bereiken? Open vraag, die veel losmaakt: ideeën over zero waste, circulair bouwen en digitalisering. In dit geval doen we het met BAM, Heijmans en VolkerWessels samen. Schiphol depends on us; echt partnerschap. Samen kijken wat het beste is voor Schiphol en de continuïteit.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Dat vraagt andere kwaliteiten en samenwerking. Hoe organiseren jullie dat? Dat hoor je zo.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Het voelt alsof er veel noodzaak is tot communicatie, verbinding, invoelen; niet wat je traditioneel met techniek associeert, Ellen.
Ellen Masselink (The Office for Strategic Partnerships, BAM): Dat zijn onderscheidende competenties van de toekomst. Misschien daarom ook twee vrouwen verantwoordelijk voor het Office for Strategic Partnerships. Ik heb veel voor overheden gewerkt, begrijp wat hen bezighoudt, welke taal werkt en hoe politieke druk werkt. Onze opgave is de organisatie en veel collega’s hierop voor te bereiden en deze vaardigheden te ontwikkelen.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Hoe pak je dat aan?
Ellen Masselink (The Office for Strategic Partnerships, BAM): Twee dingen: duidelijke visie én klein beginnen. We willen echt partnership met grote overheden: vraagstukken open delen, samen onderzoeken. Dat onderzoekend denken en handelen ontwikkelen we met hulp van Sioo, heel praktisch.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Dat vraagt ook iets aan de ethiek en integriteit, Katja. Vertrouwelijkheid, precompetitief aan tafel, vertrouwen?
Katja Severin (The Office for Strategic Partnerships, BAM): Vertrouwen is key. Bij Schiphol kan het door een langjarig contract. Trekt Rijkswaterstaat het naar voren en nodigt meerdere partijen uit, dan moeten wij kennis durven delen. Er zijn drempels: wij terughoudend in delen, zij in vragen. Je borgt vertrouwelijkheid met afspraken, maar vooral door te doen. We maken het soms te moeilijk. Niet alles juridisch dichttimmeren, maar begrijpen waarom we dit doen en wat je wel en niet doet. Proberen helpt de barrières te doorbreken.
Glenn van der Burg (Host, People Power): We weten de toekomst niet; laten we het proberen. Wilfred, bij Sioo: is dit smullen?
Wilfred Verweij (Programmamanager, Sioo): Zeker. In veel sectoren weten we dat het oude niet meer werkt en de toekomst onduidelijk is. Begin is accepteren dat er geen blauwdruk is. Je moet beter onderzoeken wat er gebeurt in de dynamiek, zonder te denken dat je het daarna voor altijd weet. Met BAM gingen we op ontdekkingstocht in de wereld van overheden, in gesprek met Rijksvastgoedbedrijf, gemeenten, Schiphol. We cocreëerden met BAM een programma dat gaandeweg verandert. Het maken van de interventie is de interventie.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Wat hebben jullie gemaakt? Hoe ziet het eruit?
Wilfred Verweij (Programmamanager, Sioo): BAM stelde een kopgroep samen van 10-12 mensen, waaronder Ellen en Katja. Met die groep reisden we langs verschillende overheden en projecten, om te zien wat er speelt. Bijvoorbeeld de spanning tussen juridische kaders en snel veranderende technologie. We werkten op drie niveaus: individueel (onderzoekende dialoog, vragen stellen), team (elkaars kwaliteiten, kwetsbaarheden, drijfveren leren kennen) en organisatie (hoe functioneert BAM, impliciete spelregels). We oefenden, bereidden gesprekken met opdrachtgevers voor, voerden ze als team, evalueerden en voegden waar nodig theoretische kaders en taal toe. We gingen naar waar het gebeurde, zoals Forum Groningen, en spraken daar met betrokkenen.
Ellen Masselink (The Office for Strategic Partnerships, BAM): Positief was dat iedereen zijn netwerk openlegde. We kregen toegang tot netwerken rondom projecten. De groep werkte als een sneeuwbal: inzichten werden gedeeld in de eigen onderdelen en kwamen terug op projecten. Een belangrijk inzicht: het woord ‘onderzoeken’ veel meer gebruiken. Niet zomaar iets aannemen, maar op zoek naar drijfveren en doorvragen. En ontdekken dat dit leuk is.
Aukje Nauta (Columnist; adviseur Factor V en bijzonder hoogleraar Universiteit Leiden): Absenteeism is wegblijven zonder goede reden. Het tegenovergestelde is leavism: vrij nemen om achterstallig werk te doen. Twee derde van Engelse HR-managers ziet voorbeelden; wereldwijd doet een derde het wel eens. Voorbeelden stapelen zich op, zoals bij universiteiten waar structureel wordt overgewerkt. Ik coachte iemand die zich een week ziek meldde om een rapport te schrijven. Ouderschapsverlof wordt soms ingezet om werk af te krijgen, met schuldgevoelens. Wat doe je tegen leavism? Rapporten alleen helpen weinig. We moeten dieper graven: waarom moet alles meer met minder? Zeg vaker nee tegen onmogelijke eisen, of je nu bestuurder, CEO of werknemer bent. Ook ik vind nee-zeggen lastig en maak soms extra uren, maar probeer strenger te kiezen wat ik echt wil en kan, en de rest te laten. Doen we dat massaal, dan temperen we leavism wellicht. Overdrijf je purpose niet; behoud balans.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Dank je wel, Aukje. We gaan verder. Katja, zo’n programma klinkt gestructureerd, maar jullie gingen juist op reis en in gesprek. Wat zette dat in beweging?
Katja Severin (The Office for Strategic Partnerships, BAM): Het was bewust vrijblijvend: wat wil jij ermee? Dat gaf dynamiek; iedereen kijkt anders en sommigen vonden dat lastig. De deelnemers kwamen uit verschillende businessunits: van Energy Systems tot Schakel en Schrale (monumentenzorg). We vroegen businessunits wie ze wilden afvaardigen, zodat de verspreiding breed zou zijn. Je hoopt op een olievlek met twaalf ‘apostelen’. Dat is mooi, maar ook utopie. Ik heb geleerd meer los te laten. Iedereen heeft een eigen tempo en brengt andere inzichten. Belangrijk: luister naar elkaar en naar de opdrachtgever. Als dát het al oplevert, is veel gewonnen.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Grote doelen, maar kleine stappen. Ellen?
Ellen Masselink (The Office for Strategic Partnerships, BAM): In het begin hadden we andere verwachtingen en stroeve momenten. Juist daar leerden we het meest: onderzoeken wat er gebeurt en dat open bespreken. Dat heb je straks ook met de klant nodig.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Wat ligt er in het verschiet?
Ellen Masselink (The Office for Strategic Partnerships, BAM): We zijn nog maar net begonnen. We maken nu de overstap naar infra, met name bij Rijkswaterstaat, omdat zij de transitie agenderen zoals wij die belangrijk vinden. We geloven in deze aanpak en willen meer collega’s en klanten meenemen. Blijven leren is het adagium.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Blijft het bij steeds nieuwe groepen van twaalf?
Ellen Masselink (The Office for Strategic Partnerships, BAM): Sioo leerde ons telkens opnieuw naar de context te kijken. Geen blauwdruk herhalen. Voelen wat er op dat moment nodig is en dat vastpakken.
Katja Severin (The Office for Strategic Partnerships, BAM): Zo’n traject met Sioo helpt, maar je moet het daarna klein in de organisatie implementeren. Het houdt niet op na een jaar. Klein beginnen voorkomt verlamming en helpt grote stappen te zetten.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Dank jullie wel: Katja Severin en Ellen Masselink van BAM en Wilfred Verweij van Sioo. In de volgende aflevering spreken we Britt Ruys, HR-verantwoordelijke bij de gemeente Zaanstad, in onze reeks HR Creates People Power. Meer luisteren kan via peoplepower.radio of jouw favoriete podcast-app: zoek op People Power Podcast. Fijn dat je luisterde.