Station voice-over (New Business Radio): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers. Met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. New Business Radio. Let's talk business. Met nu People Power met Glenn van der Burg. People Power is een programma over de kracht van mensen in organisaties. Met interviews en laatste inzichten voor betere prestaties en gelukkige mensen.
Glenn van der Burg (Host): Deze week ga ik in gesprek met Martine Bolhuis en Walter Lammersen van Centraal Beheer en Ad van Zonneveld van Achmea. Ze zijn niet allemaal in de studio. Er is slechts één in de studio en dat heeft een belangrijke reden, want het coronavirus grijpt om zich heen en heeft steeds meer invloed, ook op HR-afdelingen. Veel organisaties gaan over tot ingrijpende maatregelen en dat roept verschillende vragen op voor zowel de werkgever als de werknemer. Wat zijn bijvoorbeeld de juridische mogelijkheden en verplichtingen die je hebt? In deze aflevering ga ik in gesprek met Walter Lammersen, beleidsadviseur sociale zekerheid bij Centraal Beheer, Ad van Zonneveld, HR-beleidsadviseur bij Achmea, en Martine Bolhuis, expert duurzame inzetbaarheid van Centraal Beheer. Ik vraag ze de zeven veelgestelde HR-praktijkvragen rondom het coronavirus. Deze aflevering van People Power maken we samen met Centraal Beheer Open. Het is een initiatief van Centraal Beheer waarin zij werkgevers uit verschillende branches samenbrengen in een netwerk waar kennis en ideeën worden uitgewisseld. Wil je meer luisteren? Ga naar peoplepower.radio of zoek ons op je favoriete podcastapp. Zoek op People Power podcast. Fijn dat je luistert naar People Power. People Power met Glenn van der Burg. Een bijzondere uitzending voor ons en ook weer een noviteit, want we hebben niet één, maar twee mensen aan de lijn. Martine Bolhuis hangt in ieder geval aan de telefoon. Hoi Martine.
Martine Bolhuis (Expert duurzame inzetbaarheid, Centraal Beheer): Ja, ik ben er. Dit is even andere koek. Dan kunnen we elkaar niet zien, dat is vreemd. We gaan ons vast weer aanpassen en het leidt weer tot innovaties, zoals voor ons dat we gewoon een conferencecall in de uitzending hebben. Voor ons ook voor het eerst.
Glenn van der Burg (Host): Walter Lammersen in de studio. Walter, leuk dat je er bent. En als het goed is hangt Ad ook. Ad, ben je er ook?
Ad van Zonneveld (HR-beleidsadviseur, Achmea): Ja, ik ben er ook. Dit zijn bijzondere tijden. Zo bijzonder dat volgens mij nog nooit iemand zoiets dergelijks heeft meegemaakt.
Glenn van der Burg (Host): Martine, hoe zit jij er eigenlijk bij?
Martine Bolhuis (Expert duurzame inzetbaarheid, Centraal Beheer): Ik zit thuis en pas me aan, net als velen. Vorige week was de eerste volledige week helemaal thuis. Ik ben gewend om thuis te werken en mijn werk leent zich daarvoor, maar nu moest ik echt schakelen. Er gebeurt veel in de wereld, de impact is groot en er is onzekerheid, dat raakt me. Iedereen werkt nu thuis en we hebben veel overleg via Teams en calls, dat vraagt op een andere manier energie. Het is wennen om daar ritme in te krijgen. Ik heb twee kinderen thuis die behoorlijk zelfstandig zijn, maar het is passen en meten: wie zit in welke kamer. Mijn partner werkt ook thuis, dus dat afstemmen doen we samen.
Glenn van der Burg (Host): Zeer herkenbaar. Martine is medewerker van Achmea, een grote organisatie. Ad, jij werkt daar als beleidsadviseur bij HR. Kijk jij er anders naar vanuit werkgeversperspectief?
Ad van Zonneveld (HR-beleidsadviseur, Achmea): Niet zozeer anders. Ik werk gemiddeld twee dagen per week thuis, de andere dagen op kantoor of een locatie van Achmea. Thuiswerken is niet nieuw, maar zo lang achter elkaar en zonder fysiek contact met collega's is wennen. We bellen, skypen en teamsen veel. Na zeven afspraken achter elkaar moet je er even tussenuit. Dat adviseren we ook als werkgever: zorg voor voldoende pauze en afleiding. Als het past en je hebt het afgestemd, ga even naar de supermarkt of laat de hond uit. Niet alleen maar zitten en werken. Op kantoor heb je standaard afleiding, thuis moet je dat bewuster organiseren.
Glenn van der Burg (Host): Hoe gaan jullie daarmee om binnen Achmea? Communicatie met medewerkers is in dit soort situaties belangrijk en gaat anders dan normaal.
Ad van Zonneveld (HR-beleidsadviseur, Achmea): Veel communicatie loopt via AchmeaNet, ons intranet. Niet via mail, maar via het officiële medium. Medewerkers worden daar goed op de hoogte gehouden: stand van zaken en wat er verwacht wordt. Eerst was het verzoek aan collega's in Brabant om zoveel mogelijk thuis te werken als dat kan, daarna voor heel Achmea. Op AchmeaNet staat ook een lange lijst met veelgestelde vragen en antwoorden. Leidinggevenden en collega's blijven daarnaast natuurlijk cruciaal.
Glenn van der Burg (Host): Naast praktische informatie over thuiswerken, vrije dagen en vakantie is er ook behoefte aan perspectief en cohesie. Hoe ga je daarmee om?
Ad van Zonneveld (HR-beleidsadviseur, Achmea): Wij hebben binnen ons team minimaal twee keer per week een overleg. Aan het begin van de week checken we hoe iedereen erbij zit, later in de week een werkoverleg. Ook dan starten we met: hoe gaat het, wat bevalt goed, wat valt tegen. Daarnaast regelmatig contact met je leidinggevende en andere collega's. Belangrijk om de connectie te houden en motivatie hoog. Soms met video, soms alleen audio. Die verantwoordelijkheid ligt bij leidinggevenden én medewerkers.
Glenn van der Burg (Host): Martine, wat zie jij bij andere werkgevers als het gaat om communicatie met medewerkers?
Martine Bolhuis (Expert duurzame inzetbaarheid, Centraal Beheer): Veel organisaties zoeken naar manieren om te blijven communiceren. Teams helpt om elkaar te zien; beeld werkt anders dan alleen geluid. Er is net wat meer aandacht voor elkaar: hoe is het met je? Een mooi voorbeeld is Versa Welzijn: zij vragen medewerkers actief om tips te delen over hoe je deze tijd doorbrengt. Op die manier inspireer je elkaar, motiveer je en houd je cohesie. Afstand en alleen werken doet mentaal iets met mensen; sommigen haken af of worden somberder. Dan is blijven zien en gevoel delen belangrijk. Deze tijd vraagt ook om leiderschap. Als dingen onzeker worden, kijken mensen naar de leider. Prachtig, al die autonomie, maar nu moet je er zijn voor je mensen. Je kunt niet vaak genoeg contact met ze hebben. Communiceer veel en duidelijk: wat kan wel, wat kan niet. En geef complimenten, hoe klein ook. Dat doet veel voor motivatie.
Glenn van der Burg (Host): We praten zo verder met Martine Bolhuis, Ad van Zonneveld en Walter Lammersen over wat je als werkgever kan en moet doen in de coronacrisis. Straks: wat is de verantwoordelijkheid van de werkgever?
Diverse stemmen (Jingle/promo): Ik ben Lars Blauw, adviseur duurzame inzetbaarheid bij Centraal Beheer Open. Ik ben Rachel van Raam, hoofd HR en plecht vos. Ik ben Mark Janssen, senior medewerker Learning & Development bij Paresto. Ik ben Annick van ELO en ik luister natuurlijk altijd naar People Power. Want People Power is er voor jou en niet andersom. People Power op New Business Radio.
Glenn van der Burg (Host): Met aan de telefoon, wegens alle coronamaatregelen, Martine Bolhuis en Ad van Zonneveld, en in de studio Walter Lammersen. Allen van het concern Achmea. Martine en Walter werken bij Centraal Beheer en Ad bij de werkgever Achmea. Ad, als je kijkt naar de verantwoordelijkheid van de werkgever: wat moeten werkgevers nu doen?
Ad van Zonneveld (HR-beleidsadviseur, Achmea): Twee zaken. Eén: zorg voor een veilige werkomgeving, zeker voor wie niet thuis kan werken. Bied een veilige werkplek op kantoor of locatie, met minimaal anderhalve meter afstand. Je ziet bij supermarkten plexiglas schermen bij de kassa's. Mijn vrouw heeft een Primera; daar hebben we plastic schermen opgehangen en sindsdien alleen pinbetalingen toegestaan. Specifiek bij Achmea: devies is werk thuis waar het kan. Aantal medewerkers op kantoor is klein. Bedrijfsrestaurants zijn gesloten. Waar mensen wel op kantoor zijn, houden ze afstand.
Glenn van der Burg (Host): En jullie contactcenters?
Ad van Zonneveld (HR-beleidsadviseur, Achmea): Techniek voor thuiswerken was er al voor de crisis. Dat is opgeschaald. Sinds vorige week worden bijna alle calls vanuit huis afgehandeld.
Glenn van der Burg (Host): Als thuiswerken geen optie is, kun je medewerkers verplichten om naar het werk te komen?
Ad van Zonneveld (HR-beleidsadviseur, Achmea): Als jij een veilige werkplek kunt bieden en thuiswerken echt niet kan, moeten mensen naar de werkplek komen. Bij luchtwegklachten blijf je thuis, dat is RIVM-richtlijn en dan ben je in principe ziek, dus ziekmelden. Bij angst, bijvoorbeeld astma, ga in gesprek. Kijk of je de angst kunt wegnemen en anders zoek samen naar een oplossing. Nu op je strepen staan helpt niet; het is geven en nemen.
Glenn van der Burg (Host): Richtlijnen voor opvang en werken nu kinderen thuis zijn?
Ad van Zonneveld (HR-beleidsadviseur, Achmea): Bied ruimte om werk en zorg te combineren. Richt je dag flexibel in. Misschien ben je 's ochtends minder bereikbaar en werk je later door. Ruil eventueel werkdagen met je partner. Als het echt niet gaat, neem kortdurend verlof in overleg met je leidinggevende. We hebben begrip dat productiviteit lager kan zijn. Iedereen neemt zijn verantwoordelijkheid. Je bent niet acht uur per dag maximaal productief, dat is logisch.
Martine Bolhuis (Expert duurzame inzetbaarheid, Centraal Beheer): Voor wie niet gewend is thuis te werken is het lastiger om pauzes te nemen en te bewegen. De valkuil is langer doorwerken en meer uren dan op kantoor. Werk en privé vloeien in elkaar over. Sommige werkgevers zien dat ook gebeuren. Mooi zijn de initiatieven om het sociale te behouden: een vrijdagmiddagborrel via Skype of Zoom. Bij Centraal Beheer is de koffiecorridor open via Teams om even samen koffie te drinken. Nodig en leuk.
Glenn van der Burg (Host): Walter staat te trappelen, want we hebben juridische en sociale zekerheidsvragen. Als je in deze tijd een evenementenbureau of horecazaak hebt en je omzet valt van 100% naar bijna 0, dan moet je actie ondernemen. Hoe zit het met de noodmaatregel en quarantaine?
Walter Lammersen (Beleidsadviseur sociale zekerheid, Centraal Beheer): Er zijn maatregelen met impact, ook op verzuimverzekeringen. En de arbeidsmarkt verandert mogelijk radicaal door plots wegvallend werk. De regering heeft snel en fors gehandeld. De werktijdverkorting (WTV) is dichtgezet vanwege enorme toeloop; daarvoor in de plaats is de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkbehoud (NOW) gekomen. Verschil: werkgevers kunnen NOW aanvragen als ze ten minste 20% omzetdaling verwachten. De overheid vergoedt via UWV een groot deel van de loonkosten, tot 90%, onder de voorwaarde dat je geen personeel ontslaat om bedrijfseconomische redenen. Anders dan bij WTV worden WW-rechten van werknemers niet verbruikt. De regeling geldt voor drie maanden en kan met drie maanden worden verlengd. Na afloop mag je, als er structureel werkverdwijnt en je dat kunt aantonen, in principe om bedrijfseconomische redenen ontslag aanvragen via UWV, met toepassing van afspiegeling en transitievergoeding. Maar de NOW is juist bedoeld om te overbruggen en ontslag te voorkomen. Mogen mensen blijven werken? Ja. De tegemoetkoming is gekoppeld aan omzetdaling. Valt omzet volledig weg, dan is de tegemoetkoming maximaal 90% loonsom; bij 50% omzetdaling is het ongeveer 45%. Het is geen verbod om te werken; thuismaaltijden of andere omzetbeperkende initiatieven zijn prima. Belangrijk: NOW betaalt voorschotten uit op basis van verwachting en rekent achteraf af.
Glenn van der Burg (Host): Stel dat een medewerker in quarantaine moet. Heeft die recht op loondoorbetaling?
Walter Lammersen (Beleidsadviseur sociale zekerheid, Centraal Beheer): Er zijn scenario's: 1) Ziek: dan ben je arbeidsongeschikt en heb je recht op loondoorbetaling bij ziekte (maximaal 104 weken). Werkgever kan dat (deels) verzekeren via een verzuimverzekering. 2) Preventieve quarantaine zonder ziek te zijn, bijvoorbeeld na terugkeer uit een risicogebied of omdat je niet mag terugvliegen: je bent niet ziek, maar gevaar voor de omgeving. Werkgever kan verwachten dat je (thuis) de bedongen arbeid verricht voor zover mogelijk. Loon wordt doorbetaald, maar dit is geen verzuim; er is dan geen claim op de verzuimverzekering. 3) Te laat terug van vakantie door maatregelen: normaal zou te laat terugkomen voor eigen rekening zijn en kan de werkgever loon stoppen of vakantiedagen inhouden. In deze uitzonderlijke situatie spelen redelijkheid en billijkheid een hoofdrol. Juridisch kan loonstoppen in klassieke gevallen, maar wij adviseren in deze tijd maatwerk en coulance. 4) Mild verkouden of coronagerelateerde verschijnselen zonder ziekmelding: werkgever zal je niet op de werkplek willen hebben. Je bent niet ziek; loon doorbetalen en waar mogelijk thuiswerk laten doen. Dit leidt tot veel ziekmeldingen; onderscheid tussen ziek en quarantaine is belangrijk. Grijs verzuim ligt op de loer; lastige materie voor arbodiensten en verzekeraars.
Glenn van der Burg (Host): Mag je iemand vanwege het virus ontslaan?
Walter Lammersen (Beleidsadviseur sociale zekerheid, Centraal Beheer): Ontslag om bedrijfseconomische redenen kan in beginsel, ook nu, mits structureel werkvermindering en via de normale UWV-procedure met afspiegeling en transitievergoeding. Ontslag bij ziekte is verboden. Juist daarom is de NOW verstandiger: je houdt mensen in dienst en krijgt tot 90% loontegemoetkoming. Dat is maatschappelijk en bedrijfseconomisch beter.
Martine Bolhuis (Expert duurzame inzetbaarheid, Centraal Beheer): Binnen bedrijven zie je dat het ene werk minder wordt en het andere meer. Herverdeling is vaak mogelijk. Mensen tonen creativiteit: in de zorg melden oud-medewerkers zich spontaan. Kijk binnen je organisatie waar werk toeneemt en waar afneemt. Voor sommige bedrijven met volledig weggevallen klantstroom is dat lastig, maar vaak is creativiteit te vinden.
Glenn van der Burg (Host): Martine, heb je nog iets mee te geven uit het Open Netwerk van Centraal Beheer?
Martine Bolhuis (Expert duurzame inzetbaarheid, Centraal Beheer): Bij een van de grootste gemeenten zie je dat future work skills belangrijk blijven, maar dat mensen nu laten zien wat er mogelijk is. Samen schouders eronder werkt echt. Door de noodzaak pikken mensen sneller dingen op. Mensen willen graag bijdragen; ritme en betekenis zijn belangrijk. Werkgevers: houd de verbinding en bespreek wat iemand nu kan bijdragen. Laat niemand langs de zijlijn staan. In de zorg werken we meer met apps voor contact, zodat minder huisbezoek nodig is of je samen wandelt op afstand. En bedrijven als Miele voelen zich verantwoordelijk voor hygiëne; zij zorgen dat desinfectie- en sterilisatieapparatuur blijft functioneren en balanceren daarbij veiligheid en gezondheid. Daarnaast: het boekje Wegwijs in arbeidsvoorwaarden 2020 staat op centraalbeheer.nl, de achttiende editie. Aangepast aan de huidige wetgeving, handig voor ondernemen en werkgeverschap.
Glenn van der Burg (Host): Je ziet mooie saamhorige initiatieven. Solidariteit binnen organisaties groeit, eigenaarschap neemt toe. Er is vertrouwen in experts en hun koers. Dank voor jullie bijdrage: Martine Bolhuis en Walter Lammersen van Centraal Beheer en Ad van Zonneveld van Achmea. Fijn dat jullie er waren, fysiek en virtueel. In het volgende uur gaan we het hebben over Artificial Intelligence: hoe dat ons kan helpen in plaats van ons werk overbodig te maken. Nog een tip: wij maken voor een aantal organisaties een interne podcast om medewerkers op de hoogte te houden, niet alleen met praktische informatie of een update van de CEO, maar ook met mooie initiatieven. Kunnen we helpen, dan weet je ons te vinden. Leuk dat je hebt geluisterd naar People Power.