Station voice-over (New Business Radio): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers. Met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Nieuw Business Radio. Let's talk business. Met nu People Power met Glenn van der Burg. People Power is een programma over de kracht van mensen in organisaties. Met interviews en laatste inzichten voor betere prestaties en gelukkige mensen.
Glenn van der Burg (Host): Deze week ga ik in gesprek met professor Joop Schippers, Guus van Deelen van SHV, Tom Bos van Online Academy en Farid Tabarki. Wat doet de coronacrisis met onze arbeidsmarkt? Stort het in, veert het terug en werken de maatregelen van dit kabinet? We vragen dat straks aan professor Joop Schippers. Trainingen en opleidingen worden afgelast door corona. Hoe kan een afdeling Learning & Development toch van waarde zijn in deze tijd? We leggen de vraag van onze People Power-luisteraar voor aan Guus van Deelen, Global Manager Learning & Development bij SHV, en Tom Bos, directeur van Online Academy. En Farid Tabarki verzorgt de column. Wil je de nieuwste afleveringen van People Power via WhatsApp? Sla ons nummer op: 0645 667548, stuur je naam en ‘podcast aan’. Je kunt ons ook jouw vraagstuk sturen. Waar wil jij bij geholpen worden? Wij zoeken dan een expert of vakgenoot die met een advies komt. Fijn dat je luistert naar People Power. We wisten dat corona er ook bij ons voor zou zorgen dat een aflevering anders loopt dan verwacht. We hebben via onze WhatsApp-service gevraagd waar je hulp bij kunt gebruiken. We hebben Tom Bos van Online Academy aan de lijn. Hi Tom.
Tom Bos (Directeur, Online Academy): Hey, goeiedag Wim.
Glenn van der Burg (Host): En als het goed is Guus van Deelen ook van SHV.
Guus van Deelen (Global Manager Learning & Development, SHV — spreekt op persoonlijke titel): Klopt, hallo.
Glenn van der Burg (Host): Hi Guus. Via onze WhatsApp-service kregen we de vraag: hoe kan de afdeling Learning & Development medewerkers op afstand ondersteunen in tijden van corona? Aangezien trainingen en events niet doorgaan, hoe kan je toch van nut zijn en blijven? De vraag komt van een L&D’er in de fulfillment-logistiek. Guus, begin bij jou.
Guus van Deelen (Global Manager Learning & Development, SHV — spreekt op persoonlijke titel): Vooraf: ik zit hier niet namens mijn organisatie, maar namens mezelf. Dat is de disclaimer. De vraag is niet eenduidig te beantwoorden; het hangt sterk af van de branche. Bij het ene bedrijf is het een gekkenhuis, bij het andere ligt het stil. Er zijn kortetermijnbrandjes en langeretermijnuitdagingen. Mijn korte antwoord: vraag het de business. Onderzoek de dilemma’s waar we nu tegenaan lopen. Dat dit tot verandering leidt is zeker, maar welke precies verschilt per bedrijf. Bij de ene organisatie moeten mensen geupskilled worden, bij de andere is er taakuitbreiding. Valkuil: vraag niet meteen naar trainingsmateriaal, dan zit je al in je leerparadigma. Begrijp eerst de dilemma’s en uitdagingen en kijk daarna welke bijdrage L&D kan leveren. Misschien is een e-learning nodig, maar misschien moet een werkproces slimmer worden georganiseerd omdat je nu in gesplitste diensten werkt. Vraag simpel: waar heb je behoefte aan? Dat is soms lastig te beantwoorden. Ik heb vorige week een quickscan met tien veelgehoorde thema’s gestuurd naar mijn interne klanten met de vraag: mail binnen een dag je top 3, dan kijken wij hoe we kunnen helpen. Ga vooral niet zelf massaal content creëren over digitaal thuiswerken of leidinggeven op afstand. Er is enorm veel gratis aanbod via onder meer LinkedIn Learning. Steal with pride, verbind de behoefte aan wat al beschikbaar is. In logistiek is het druk. Ga met managers in gesprek: wat is er nu anders voor bijvoorbeeld de chauffeur? Anderhalve meter afstand en pakketje op de stoep snapt iedereen, maar misschien moet men nu zelf het busje vullen vanwege afstandsregels. Er is maar één manier om goede antwoorden te vinden: ga met de klant in gesprek, snap wat anders is, welke dilemma’s er spelen en waar L&D kan ondersteunen. Je kunt open vragen stellen, maar mensen hebben het druk. Help door een voorzet te doen: schets een top 3 op basis van signalen en laat aanvullen. Houd het simpel en laagdrempelig. Als er even geen prangende vragen zijn, maak L&D dan niet belangrijker dan het is. Pak achterstallige klussen op, zoals processen rondom cursusinschrijvingen verbeteren. Veel restaurants gebruiken deze tijd om te verbouwen; L&D kan de eigen winkel op orde brengen om straks efficiënter te werken.
Glenn van der Burg (Host): Tom, bij jullie is het vast een gekkenhuis.
Tom Bos (Directeur, Online Academy): Het is drukker dan normaal, vooral door kortetermijnbehoeften bij organisaties met mensen die thuis zitten en niet kunnen werken. Er wordt gezocht naar zinnige tijdbesteding: leren, compliance-certificeringen vervroegen, dat soort zaken. Op de basisvraag: bij ons gaat bijna geen enkele training niet door; vrijwel alles loopt door, maar verplaatst naar online lesgeven. Eerste vraag: kan het niet gewoon doorgaan, maar dan online? Dat is voor deelnemers en voor veel zzp-trainers prettig. Je had toch gepland om te trainen. De pakketdiensten hebben het omgekeerde probleem: extreme druk, dus daar schuif je trainingen wellicht even op. Als het niet kan doorgaan, onderzoek waarom precies en of het toch online kan. Niet alles leent zich: basislasttechniek in een schuurtje zou ik niet adviseren. Maar veel kan wel. Voor trainers is het schakelen. Mensen zijn gewend aan lokaal, tafeltjes, samenwerking. Online kan dat ook. Wij besteden nu veel tijd aan het trainen en begeleiden van opleiders in online lesgeven. De kwaliteit gaat snel omhoog doordat iedereen ervaring opdoet en veel kennis deelt. Moeilijker zijn trainingen met fysieke apparatuur of medische praktijkvaardigheden. Maar communicatie, zakelijk schrijven: die kunnen prima online. Je kunt live meekijken wat iemand typt en gedrag soms beter observeren dan klassikaal. Groepen werken ook, het is even wennen en je doet wat concessies. We gebruiken naast ons eigen platform ook andere tooling en hebben dat snel opgeschaald. In e-learning zie je nu veel vraag naar product- en tooltrainingen: Microsoft Teams, Office 365. Leidinggeven op afstand ook, maar minder dan verwacht; de eerste twee weken houden mensen vooral hun hoofd boven water en zorgen dat basisfuncties werken. Als thuiswerken langer duurt, verschuift de aandacht naar virtuele teams en leidinggeven op afstand.
Guus van Deelen (Global Manager Learning & Development, SHV — spreekt op persoonlijke titel): Ik kreeg vanochtend een appje van een geroutineerde trainer: “Guus, help, het is zover. Ik moet ook digitaal. Na jaren traineren moet ik geloven aan Zoom en Teams.” Komisch, maar tekenend. Veel docenten zien nu pas hoeveel digitaal mogelijk is. Jammer dat er een crisis nodig is om de rijkdom aan leermogelijkheden te benutten. De late majority wordt nu geforceerd mee te doen en ervaart dat er veel meer kan dan klasjes met beamers en hoefijzeropstellingen. Volgende stap: wegbewegen van alles paraat in hoofden naar kennis beschikbaar stellen op het moment van de vraag. De eerste battle is gewonnen.
Glenn van der Burg (Host): Het onderwijs maakt nu massaal materiaal. Ik kreeg een mail van de school van mijn kinderen: “Niet zomaar delen.” Terwijl je zou denken: deel het juist.
Tom Bos (Directeur, Online Academy): Het is het YouTube-principe: het best bekeken en gewaardeerde filmpje komt boven drijven. Niet perfect, maar een kwaliteitsfilter. Delen mag juridisch niet altijd zomaar, maar er komt veel goed materiaal beschikbaar, ook over scholen heen. Gebruik elkaars uitleg als die beter is, of ter inspiratie om je eigen verhaal te verbeteren. Stimuleer dat, met de juiste toestemmingen.
Glenn van der Burg (Host): Stel dat we nog drie maanden thuis zitten. Wat betekent dat voor leren en ontwikkelen?
Guus van Deelen (Global Manager Learning & Development, SHV — spreekt op persoonlijke titel): Veel L&D-afdelingen worden gezien als trainingsorganisator en kostencentrum, dus daar gaat snel de kaasschaaf overheen. Pijnlijk, maar soms gezond: het dwingt terug naar de essentie. Waar zijn we echt van en wat niet? Wat is klantwaarde? Niet per se klasjes boeken, maar organisatieproblemen oplossen waar leren onderdeel van is. Op korte termijn doet het pijn, maar positieve bijvangst is scherpere keuzes en meer waarde voor de business, nu en straks.
Tom Bos (Directeur, Online Academy): Als we zo lang thuis zitten, moet je van pleisters plakken naar duurzame oplossingen. Nu doen we veel tijdelijke online oplossingen, maar langdurig thuis vraagt om een structurele herontwerp van leertrajecten: maximale waarde uit fysiek als het weer kan, en maximale waarde uit online interventies, live en asynchroon. Deze periode levert waardevolle ervaring op die we blijvend kunnen inzetten. Hopelijk blijft het beste van online leren hangen.
Glenn van der Burg (Host): Dank voor het beantwoorden van de vraag. Guus van Deelen, volledig namens zichzelf, en Tom Bos van Online Academy, dank jullie wel. Straks de column van Farid Tabarki, tijdgeestonderzoeker. Als er veel verandert, is dat voor een tijdgeestonderzoeker super interessant. Die hoor je zo.
Station voice-over (People Power bumper): People Power. Inspirerende gesprekken over de kracht van mensen in organisaties. Met Glenn van der Burg.
Glenn van der Burg (Host): Als je tijdgeestonderzoeker bent, dan is dit een fascinerende tijd. Onze columnist Farid Tabarki is tijdgeestonderzoeker. Ik ben benieuwd naar zijn column, Farid.
Farid Tabarki (Tijdgeestonderzoeker en columnist): Met Michel de Montaigne, een renaissancefilosoof uit de 16e eeuw, had ik onverwacht een uitermate moderne gast uit het verleden te pakken. Ik presenteerde Durf te Denken, een tv-serie van Human met gesprekken waarbij steeds één filosoof centraal stond. Mijn gasten in het programma waren ervan overtuigd dat Michel de Montaigne nu een blogger zou zijn. Zo levendig en tegelijkertijd zo licht legde hij zijn dagelijke beslommeringen vast. De actualiteit van zijn tijd komt in zijn verslag naar voren als spannend en veranderlijk. De nieuwe wereld was net ontdekt en creëerde behalve rijkdommen voor nieuwe groepen de ondernemers ook nieuwe inzichten. de inwoners van Mexico waren ontwikkelder en technisch bekwamer dan alle volken al daar," schreef Montaigne. Zij dachten dan ook, net als wij, dat de wereld ten einde liep, en zij beschouwden de verwoestingen die wij bij hen aanrichtten als een teken daarvan. Montaigne zag scherp hoe een heel beperkte technische voorsprong van de ene groep kan leiden tot doemdenken bij een andere Die gedachte sluit aan bij de wijze waarop de Doomsday Preppers, onderwerp van een serie op Discovery Channel, over bedreigingen van de huidige samenleving nadenken. Tegen de invloed van op almacht beluste overheden, dreigende natuurrampen of zelfs zombies, menen zij zich tot de tanden toe te moeten bewapenen. De wereld zoals we die kennen, komt op een dramatische manier tot zijn einde. Die gedachte is sinds Montaigne, en vast ook daarvoor, niet uit te roeien. In onze eigen eeuw zijn er mensen die oprecht geloven dat onze planeet in botsing zal komen met de planeet Nibiru en dat de machtigen der aarde dit feit verzwijgen. Ja, dat deze planeet nog nooit is waargenomen brengt de gelovigen niet op andere gedachten. Technische vooruitgang, zo mogen we wel stellen, is geen adekwaad medicijn tegen bijgeloof en pseudowetenschap. Integendeel, juist door technologie hebben aanhangers van complottheorieën er in de vorm van sociale media krachtige hulpmiddelen bij gekregen om het publiek te werven voor hun onzin. De goedgelovigen van nu zijn de Mexicanen van welleer. Als optimist die ik ben, vrees ik dat de angstige Mexicanen wel een punt hadden. Al waren ze over het einde der tijden te pessimistisch. Er zijn wel degelijke ontwikkelingen, vaak aangemoedigd door techniek, die de status quo van ons leven in gevaar brengen. Het mondiale financiële systeem bevordert ongelijkheid en trekt een wissel op de toekomst. Aan klimaatverandering blijven we maar met z'n allen bijdragen en algoritmes krijgen het gezonde verstand te verdringen. De opkomst van het coronavirus biedt ons nu de mogelijkheid om onze maatschappij radicaal anders in te richten. Van deze late zin had ik overigens ook kunnen maken. De opkomst van het coronavirus dwingt ons nu om de maatschappij radicaal anders in te richten. De geschiedenis heeft laten zien dat de mensheid in staat is tot dit soort radicale koerswijzigingen. Laten we alles op alles zetten om inderdaad deze twee vliegen in één klap te slaan.
Glenn van der Burg (Host): Mooi. Wij zijn bijzonder blij met Farid Tabarki, dank je wel.
Jeroen Buescher (Columnist People Power): Hallo, mijn naam is Jeroen Buescher en ik heb een column bij People Power. Die columns gaan over gedrag en hoe je dat zou kunnen veranderen. Wil je alle columns van People Power luisteren? Ga dan naar peoplepower.radio en klik op Onze columnisten. En zoek mijn naam, Jeroen Buescher, of zoek in jouw favoriete podcast-app naar People Power columns. Was getekend, uw Jeroen Buescher.
Glenn van der Burg (Host): De coronacrisis hebben we nog nooit meegemaakt. De grote vraag is welke invloed dit heeft op de arbeidsmarkt, nu en straks. We hebben een van de vooraanstaande arbeidseconomen van Nederland, professor Joop Schippers, hoogleraar arbeidseconomie aan de Universiteit Utrecht. Hij hangt aan de telefoon. Joop, fijn dat je er bent.
Professor Joop Schippers (Hoogleraar Arbeidseconomie, Universiteit Utrecht): Fijn om er te zijn, in goede gezondheid. Op afstand, hopelijk snel weer in de studio.
Glenn van der Burg (Host): Wat doet deze crisis met de arbeidsmarkt? Wat gebeurt er nu?
Professor Joop Schippers (Hoogleraar Arbeidseconomie, Universiteit Utrecht): Net als de samenleving staat de arbeidsmarkt op zijn fundamenten te trillen. Veel mensen zagen hun werk verdwijnen, zoals in de horeca. Anderen krijgen juist extra werk, vooral in de zorg; daar worden enorme prestaties geleverd. Sommige bedrijven hebben niet veel zieken maar liggen stil door ontbrekende onderdelen uit bijvoorbeeld China. Supermarkten draaien overuren. Dit is een rare crisis: normaal zie je brede economische neergang met sectoren als bouw en industrie voorop en zorg/onderwijs later, nu is het anders. Maatregelen kunnen van de ene op de andere dag veranderen. Als cafés over twee weken weer open mogen, herstelt werkgelegenheid daar snel, ook al blijft een deel van het publiek weg. Het is daardoor ingewikkeld om voorspellingen te doen.
Glenn van der Burg (Host): Draait op veel gebieden toch relatief veel door?
Professor Joop Schippers (Hoogleraar Arbeidseconomie, Universiteit Utrecht): ICT-bedrijven draaien vaak door, behoudens ziekte of onderdelen. De bouw marcheert vooralsnog redelijk door. In de landbouw zie je verschillen: de tuinbouw wacht op seizoensarbeiders uit Oost‑Europa die niet kunnen of durven komen door grenzen en besmettingsangst; de aspergeteelt in Brabant heeft het zwaar. Tegelijk ontstaan boeiende initiatieven: mensen die nu aan de kant staan doen tijdelijk ander werk, kinderopvang, boodschappen voor mensen in isolement. Professionaliteit is nu minder belangrijk; mensen pakken dingen op die normaal niet van hen zijn.
Glenn van der Burg (Host): Komt die creativiteit ook door de abrupte aard van de crisis?
Professor Joop Schippers (Hoogleraar Arbeidseconomie, Universiteit Utrecht): Zeker. Omdat het massaal is, heeft het weinig zin om in je eentje bij de pakken neer te zitten. Mensen doen wat nodig is. Zoals bij rampsituaties: iedereen helpt, ongeacht functie.
Glenn van der Burg (Host): Wat is straks het effect op de arbeidsmarkt?
Professor Joop Schippers (Hoogleraar Arbeidseconomie, Universiteit Utrecht): Er is een enorme sprong in digitalisering. In het onderwijs is binnen anderhalve week veel onderwijs digitaal gegaan, met bellen, Skypen, MS Teams. Mensen die dit nooit deden, maken nu clips en organiseren teamvergaderingen. Dat kan blijven: met vier mensen vergaderen is digitaal reuzepraktisch. Waarom straks in de file voor een uurtje overleg? Daarnaast gaan mensen, van hoog tot laag, nadenken of de economie en arbeidsmarkt goed in elkaar zaten. Ministers benadrukken nu hoe belangrijk zorgmedewerkers, vakkenvullers en politieagenten zijn. Dat zijn juist groepen die jaren protesteerden over lage beloningen. Na afloop is het logisch dat de samenleving denkt: hebben we hen niet verwaarloosd?
Glenn van der Burg (Host): Het lijstje vitale beroepen zijn niet de bestbetaalde. Ze zijn cruciaal.
Professor Joop Schippers (Hoogleraar Arbeidseconomie, Universiteit Utrecht): Deze mensen hebben straks een groot recht van spreken: “Wij hebben jullie erdoorheen geholpen.” Wie neemt het ze kwalijk? Breder rijst de vraag: moeten we onze economie zo verweven houden? Internationalisering draai je niet terug, maar wil je productieketens met 17 partners wereldwijd, of meer stappen in eigen huis of regionaal? Als één schakel uitvalt, ligt alles stil. Minder specialisatie, meer verbreding, en voor Nederland eerder EU/Benelux-gericht. Dat zie je ook in voedselketens: lokaal consumeren is beter voor product en milieu. Het lijstje ‘strategische producten’ dat je dichtbij wil hebben, wordt waarschijnlijk langer.
Glenn van der Burg (Host): Wat gaat er verdwijnen? Maatregelen richten zich op behoud, maar zwakke plekken kunnen nu wel omvallen.
Professor Joop Schippers (Hoogleraar Arbeidseconomie, Universiteit Utrecht): Er komt waarschijnlijk een shake‑out aan de marge. Supermarkten vragen nu om contactloos betalen en zelfscannen; dat pusht de uitstroom van caissières. Mensen leren snel zelf scannen; dat draai je niet terug. Pakketbezorging: vaker neerzetten bij de deur zonder overdracht, dat kan nieuwe bezorgvormen versnellen. Overal waar digitalisering toeneemt, komt de vraag: willen we terug naar menselijk contact, of houden we het zo omdat het efficiënter is? Robots worden niet moe. Elke crisis geeft een push aan verdere digitalisering en robotisering. Tegelijkertijd zien we hoe belangrijk mensen in zorg, politie, brandweer zijn. Vakbonden leggen nu al de nadruk op hun belang. Zodra de laatste IC‑patiënt vertrekt, komen de eisen op tafel. Terecht.
Glenn van der Burg (Host): Misschien is het goed als het kabinet daarin vooroploopt en waardering met daden ondersteunt.
Professor Joop Schippers (Hoogleraar Arbeidseconomie, Universiteit Utrecht): Een mooi voornemen voor een nieuw regeerakkoord.
Glenn van der Burg (Host): Dank je wel, Joop. Dit is nog niet over, dus we spreken elkaar snel weer. Er staat al een moment gepland om je in de studio te ontvangen. Voor nu dank voor je bijdrage. We zijn aan het einde van deze aflevering, nummer 315. In de volgende aflevering duiken we weer in de boeken met journalist, psycholoog en auteur Dominique Heitema. Die hoor je in de volgende People Power. Fijn dat je luisterde.