Voice-over (Station promo): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers. Met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. New Business Radio. Let's talk business. Met nu People Power met Glenn van der Burg. People Power is een programma over de kracht van mensen in organisaties. Met interviews en laatste inzichten voor betere prestaties en gelukkige mensen.
Glenn van der Burg (Host): Deze week gaan we in gesprek met Jan Bonjer en Robert Verhoeven. En natuurlijk met Harry Starren, want zoals elke maand gaat People Power op café. In Café Forum verkennen we een fenomeen dat aandacht verdient. Deze maand praten we over de switch in je carrière. Wat beweegt je een ommezwaai te maken? Is het niet zonde van de ervaring? Hoe vergaat het mensen die de switch maken? Hoe zijn ze ertoe gekomen? En wat is hen onderweg overkomen? Wordt de ommezwaai van uitzonderlijk misschien een doodnormale zaak, een nieuwe routine? We gaan in gesprek met Jan Bonjer. Hij is hoofdredacteur, nog net even volgens mij, van het Financieele Dagblad en hij verruilt de journalistiek voor de functie van dijkgraaf. Wat bezielt hem? En we spreken met Robert Verhoeven, die een profijtelijke carrière in het vastgoed had, winkelcentra waren zijn specialisme, en die carrière verruilde voor een complete andere rol: die van fotograaf. Hij won al enige prijzen en heeft hier al flink wat foto’s gemaakt, waarvoor ik natuurlijk blij ben, tenminste als ik ze krijg. Mooie foto’s, maar veel verdienen doet hij niet. Wat bezielt hem? Harry en ik hebben zelf ook wel wat ommezwaaitjes gemaakt. Ik ben niet voor niets bij de radio terechtgekomen. Is een zwabberend bestaan misschien een betere karakteristiek voor een loopbaan dan eentje zonder lijn? Daar gaan we allemaal achter komen in deze aflevering van People Power Café Forum. Fijn dat je luistert. Harry Starren, wat leuk dat je er bent.
Harry Starren (Co-host): Ik verheug me altijd op die maand. Heel veel nachtjes. Ik lees veel, wat jij niet weet. Nee, jij leest nauwelijks, jij schrijft boeken trouwens. Mag ik dat gezegd hebben? Komt er binnenkort iets uit? Ik ga er donderdag over spreken. Spannend, want ik heb een nieuwe uitgever. Bij elk boek een nieuwe uitgever, geloof ik. Ik verslijt meer uitgevers dan vrouwen. Op het punt van vrouwen ben ik niet zo avontuurlijk. Ik ben een saaie man wat dat betreft. Donderdag hoor ik of mijn hopelijk nieuwe uitgever mijn boek wil doen. Misschien zegt ze wel: dit is erg druk. Ze wil het wel doen, maar heeft het nog niet gelezen. Ik heb haar tijdens corona ontmoet, telefonisch, maar telefonisch was ze heel leuk. A blind date. Dit is de tijd van u heeft een hele prettige stem.
Glenn van der Burg (Host): Laten we onze gasten erbij halen. Jan Bonjer is er en hij wordt dijkgraaf. Jan, wat bezielt je? Je hebt zo’n mooie baan.
Jan Bonjer (Hoofdredacteur FD; aankomend Dijkgraaf Hollandse Delta): Ik heb een hele mooie baan en die heb ik acht jaar met veel plezier gedaan. In totaal ben ik twintig jaar hoofdredacteur en dat is een prachtig vak. Maar ik wil mezelf uitdagen op een andere manier en ook buiten de journalistiek in de samenleving actief zijn. Ik vind dijkgraaf ongelooflijk relevant.
Harry Starren (Co-host): Meen je dat echt? Dijkgraaf klinkt zo saai.
Jan Bonjer (Hoofdredacteur FD; aankomend Dijkgraaf Hollandse Delta): Het is eigenlijk een politieke functie, want we stemmen voor de waterschappen, dat weten weinig mensen. De waterschappen zijn minder bekend, daar ga ik iets aan doen. Ze zorgen voor de veiligheid in de delta. Dat is geen luxe en geen vanzelfsprekendheid. Ook zorgen ze voor gezond, zoet en voldoende water. Water is de bloedsomloop van onze fysieke omgeving. Het is niet vanzelfsprekend dat we veilig achter de dijken wonen, gezond water uit de kraan hebben en dat boeren de beschikking hebben over zoet water.
Harry Starren (Co-host): We gaan ontdijken, heb ik begrepen.
Jan Bonjer (Hoofdredacteur FD; aankomend Dijkgraaf Hollandse Delta): Voor een deel geven we de rivier weer de ruimte en dat is belangrijk. Je moet het water de ruimte geven als er veel water is. We zijn een tijd beperkend geweest in dat beheer. Ruimte aan de rivier geeft mooie effecten en een groter waterbergend vermogen. Tegelijk hebben we veel nieuwbouwwijken gebouwd zonder veel waterbergend vermogen, daar moeten we aan de slag. Sommige huizen lopen gevaar. Het water is een bedreiging, maar ook een kans. We kunnen niet zonder.
Harry Starren (Co-host): Er waart een spook door de journalistiek. Pieter Broertjes werd burgemeester, Sjors Fröhlich werd burgemeester, jij dijkgraaf. Is het een trend?
Jan Bonjer (Hoofdredacteur FD; aankomend Dijkgraaf Hollandse Delta): Bij de vakbond zeggen ze: drie keer is structureel. Laten we het een trend noemen. Journalisten zijn maatschappelijk betrokken. We praten wel over een periode van ruim tien jaar en drie mensen. Ik doe graag mee aan die trend, maar we moeten het ook relativeren.
Harry Starren (Co-host): Intersectorale mobiliteit is helemaal in. Belangrijk ook.
Glenn van der Burg (Host): Robert, jij ziet de wereld als een winkelcentrum. Jij zat in een profijtelijke sector. Wat bezielt jou om over te stappen?
Robert Verhoeven (Fotograaf; voormalig vastgoedprofessional): Wat mooi aan de uitnodiging is dat ik kon nadenken over mijn switches. Bijna elke switch werd voorafgegaan door een crisis. Mijn eerste crisis was de dood van mijn vader in 1982. Mijn studietoelage stopte. Ik verkocht tweedehands kleding op het Waterlooplein en nam twee studieleningen op. In 1993 was er een crisis: tot dan was ik onderzoeker detailhandel. Toen werd ik consultant winkelcentra. De mooiste crisis was rond 1999-2000: combinatie van ontslag, scheiding en liefdesverdriet. Ik werd gedwongen niet alleen naar buiten maar ook naar binnen te kijken. Als ik één boodschap heb: de crisis van 1999 was de belangrijkste. Vanaf dat moment werd het beter.
Harry Starren (Co-host): Wat trof je aan toen je naar binnen keek?
Robert Verhoeven (Fotograaf; voormalig vastgoedprofessional): Een pijnloze diepte en een grote angst dat ik het niet alleen zou kunnen bolwerken. Mijn vader leerde me dat werken voor een baas tot narigheid kon leiden. In mijn leven heb ik maximaal vijf jaar voor een baas gewerkt en was ik vaak de baas zelf; dat leidde ook tot rechtszaken. In de kern ben ik vrolijk, maar ik heb duwtjes nodig. As we speak is dit mijn beste tijd.
Glenn van der Burg (Host): Wat was de afweging om fotograaf te worden? Wanneer wist je het?
Robert Verhoeven (Fotograaf; voormalig vastgoedprofessional): Belangrijk moment is op mijn zeventiende. Bij mannen moet je je succes afmeten aan je dromen op je zeventiende, is mijn hypothese. Ik wilde de wijde wereld in. Voor ik fotograaf werd was ik een aantal jaren Brazilië-specialist. Economisch stelde dat weinig voor, maar het was geweldig om daar te zijn. In 2015 kwam de crisis in Brazilië. Toen onderzocht ik of fotografie zin had, iets wat ik al lang deed. Ik vroeg een kennis om naar mijn werk te kijken. Hij zei: je kunt fotograferen. Ik ben naar de Fotoacademie gegaan, deed workshops, won tot mijn verbazing een eerste prijs, liet de volgende dag visitekaartjes drukken en vanaf dat moment zei ik: ik ben fotograaf.
Harry Starren (Co-host): De tragiek van jouw vak is dat we allemaal denken fotograaf te zijn. Dan moet je concurreren met oom met een Hasselblad. En opdrachten voor bijna niks.
Robert Verhoeven (Fotograaf; voormalig vastgoedprofessional): Klopt. Iemand vroeg me een avond te fotograferen. Ik dacht: 450 euro ex-btw is redelijk. De uitslag: oom deed het met liefde en gratis. Dat is de markt. Veel creatieven verdienen weinig. Mijn bruto-inkomen afgelopen jaar was 7 à 8 duizend euro. Een beroemde fotografenvriend hoopte 20 duizend te halen. Een andere vriend vroeg of ik al de gelofte van armoede had getekend. Mijn serieuze gedachte: in een tijd waarin beeld zo bepalend is, moet je er geld mee kunnen verdienen. Maar ja, iedereen denkt fotograaf te zijn.
Glenn van der Burg (Host): Jan, jij bent opdrachtgever en werkt met freelancers. Hoe kijk je naar die ontwikkeling?
Jan Bonjer (Hoofdredacteur FD; aankomend Dijkgraaf Hollandse Delta): Door technologische ontwikkeling is iedereen verslaggever en fotograaf. Dat is mooi, maar het heeft voor disruptie gezorgd, zeker bij fotografen. Het FD is een fatsoenlijke, stevige krant. We werken met freelancers, maar niet krankzinnig veel. We hebben geïnvesteerd in een redactie van vaste redacteuren. Op dezelfde redactievloer werken is belangrijk: elkaar gek maken, een gemeenschap creëren, checks and balances, diversiteit. Je vormt daar het DNA van het medium. Ik geloof niet in een rompredactie. Freelancers betalen we fatsoenlijk.
Harry Starren (Co-host): Wat neem je mee naar de waterschappen? Wat heeft het oude met het nieuwe te maken?
Jan Bonjer (Hoofdredacteur FD; aankomend Dijkgraaf Hollandse Delta): Als hoofdredacteur is je persoonlijkheid belangrijk. Ik denk dat ik ook bij het waterschap op mijn persoonlijkheid ben uitgekozen. Je geeft zelf vorm en inhoud aan de functie. Er is een functieomschrijving en wettelijke taken, maar leiderschap moet je persoonlijk invullen en toespitsen op de situatie. Reflectie helpt: IMD Lausanne gaf me een week om te reflecteren op mezelf, mijn plus- en minpunten. Dat hielp om dit aan te pakken.
Glenn van der Burg (Host): Wanneer wist je dat je de stap zou zetten?
Jan Bonjer (Hoofdredacteur FD; aankomend Dijkgraaf Hollandse Delta): Sommige hoofdredacteurschappen zijn voor bepaalde periodes. Bij het FD is dat vier jaar. Ik heb twee periodes van vier jaar gedaan en daarna bijgetekend voor twee. Toen ik dat deed, dacht ik: waarom eigenlijk? Ik keek aan tegen het eind van mijn hoofdredacteurschap eind 2021. Dan moet je nu handelen, dacht ik. Ik wilde niet op mijn 64e de arbeidsmarkt op. Ik ben van het handelen: denk een tijdje na en doe dan wat. Daarnaast had ik een duidelijke doelstelling: een betaalde oplage van 100.000. Met z’n allen hebben we keihard gewerkt en die gehaald. Dan kun je wel 150.000 roepen, maar dat komt niet lekker meer over. Mission accomplished, dan is het tijd voor iets nieuws.
Harry Starren (Co-host): Managementtip: periodiseren dwingt tot nadenken. Halverwege al voorbereiden op de toekomst. Toezichthouders doen dat ook, al wordt het niet uitgesproken.
Robert Verhoeven (Fotograaf; voormalig vastgoedprofessional): Mijn identiteit voert terug op die droom als zeventienjarige: de wijde wereld in, nieuwsgierig. Professor worden ging me misschien meer om aanzien dan buffelen in één onderwerp. Fotografie past volstrekt in lijn met die droom: mensen ontmoeten, de wereld in, nieuwsgierig zijn. Mijn ambitie: ik fotografeer de ziel. Daarvoor ga ik op pad. Het heeft niets met omzet te maken. Prijzen strelen, maar de kern is mijn eigen kippenvel en vragen.
Harry Starren (Co-host): Wie inspireert je?
Robert Verhoeven (Fotograaf; voormalig vastgoedprofessional): Sebastião Salgado. Veel grote fotografen studeerden eerst iets anders, zoals economie, en gingen later fotograferen. Ik studeerde politieke wetenschappen, deed vastgoed, en ben later gaan fotograferen. Dat helpt. Fotografie kun je voorbereiden door mee te maken en te kijken. Toch moet je je 10.000 uren draaien. Daarom blijf ik opleidingen, cursussen en workshops doen. Techniek is belangrijk. Ik ben vaak onzeker. Een docent zei: op het moment dat je die onzekerheid niet meer hebt, moet je stoppen.
Harry Starren (Co-host): Zou er voor jou nog een switch komen?
Robert Verhoeven (Fotograaf; voormalig vastgoedprofessional): Als er iets is, dan film. Bewegend beeld. Anton Corbijn is een grote inspiratie.
Glenn van der Burg (Host): Hoe reageert je omgeving op je switch en veranderende identiteit?
Robert Verhoeven (Fotograaf; voormalig vastgoedprofessional): Mensen die me goed kennen zeggen: de constante in mijn leven is verandering. Over fotografie krijg ik veel complimenten. Mensen vinden het mooi en moedig. Veel waardering, weinig geld. Ze gunnen me de armoede, zeggen we gekscherend. Tegelijk ben ik niet achterlijk: ik reken risico’s. Ik verkocht mijn huis in Amsterdam voor een krankzinnig bedrag, we hebben een huis in Brazilië dat fungeert als pensioengeld. De real fluctueert. Ik heb een hardwerkende vrouw met veel kwaliteit. Als duo kunnen we het aan. Dan kun je romanticus zijn.
Glenn van der Burg (Host): Bij mij zeggen mensen: leuk dat radiomaken, maar waar verdien je dan je geld mee? Alsof iets wat leuk is, niets kan opleveren.
Jan Bonjer (Hoofdredacteur FD; aankomend Dijkgraaf Hollandse Delta): Over hoofdredacteuren bestaat het misverstand dat ze eindredacteur zijn en alles zien voor publicatie. Dat kan en moet niet. In een professionele organisatie zoeken mensen je op om te sparren. Dat is de echte rol: samenwerking, community, elkaar opzoeken omdat je het beter wilt maken of ergens onzeker over bent. Van de hoofdredacteur verwacht je inspiratie, een nieuw idee, groter denken, een stapje hoger. En ja, een hoofdredacteur moet verslaggever zijn geweest. Schrijven is essentieel.
Harry Starren (Co-host): Moet een dijkgraaf ook een dijkje kunnen leggen?
Jan Bonjer (Hoofdredacteur FD; aankomend Dijkgraaf Hollandse Delta): Dat kan ik ook wel. Ik ben opgegroeid met water en onderwezen in de Deltawerken door mijn overleden vader. Als puber werd ik meegesleurd naar werkeilanden waar het altijd koud was en waaide. Ik ben hem intens dankbaar. Die imposante werken heb ik opgeslagen en ik lees met plezier zijn boeken. Ik volgde ook de aanleg van het gasnet. Techniek van grote werken fascineert me. Nederland heeft lang kennis geëxporteerd naar landen als Bangladesh, maar we hebben het nu zelf weer hard nodig: voor veiligheid én kwaliteit van water.
Glenn van der Burg (Host): Waar word je dijkgraaf?
Jan Bonjer (Hoofdredacteur FD; aankomend Dijkgraaf Hollandse Delta): Hollandse Delta: alle Zuid-Hollandse eilanden en de haven van Rotterdam, het uitstroomgebied van Rijn en Maas. Benoeming bij Koninklijk Besluit voor zes jaar, met mogelijkheid tot herbenoeming, tot je zeventigste.
Harry Starren (Co-host): Rutger Bregman’s Het water komt?
Jan Bonjer (Hoofdredacteur FD; aankomend Dijkgraaf Hollandse Delta): Gelezen. Fantastisch werk. Met zijn mediapresence geeft hij het onderwerp een duw in de rug. Natuurlijk ontstaat discussie over cijfertjes, net als bij corona. Maar eerst erkennen waar we mee te maken hebben; elkaar de maat nemen kan later.
Glenn van der Burg (Host): Naar iets van lessen: hoe help je anderen bij een ommezwaai?
Jan Bonjer (Hoofdredacteur FD; aankomend Dijkgraaf Hollandse Delta): Als leidinggevende moet je mensen soms uit hun comfort schoppen. Dat is coaching. Het echte gesprek wordt te weinig gevoerd. Te veel mensen overleven in organisaties; ze buffelen. Doodzonde. In veel gesprekken zeg ik: er zijn drie smaken. Of je vindt het hier fantastisch, of je verandert, of je gaat weg. Alles daartussen is gemodder. Half is niks. Doe het jezelf en je omgeving niet aan. Denk na, maak een keuze. Ik schrijf eens per half jaar op hoe ik in de wedstrijd zit, laat het door een paar mensen lezen om te checken of ik mezelf niet voor de gek houd.
Harry Starren (Co-host): Wisselen van teams helpt ook. Te lang dezelfde combinatie kan jongens-onder-elkaar worden. Waarom aanvaardden oudere rotten jou als baas?
Jan Bonjer (Hoofdredacteur FD; aankomend Dijkgraaf Hollandse Delta): Geen poeha. En vakserieux. Ik herinner me een ruzie tussen twee ervaren verslaggevers die een zinnetje tot op het cijfer nauwkeurig bespraken. Dat vakmanschap en elkaar scherp houden is goud waard.
Robert Verhoeven (Fotograaf; voormalig vastgoedprofessional): Ik fotografeer veel musici. In coronatijd omzet nul, alle concerten afgezegd. We praten veel. Wat ik meegeef: onze waardigheid wordt getest. Als je alles verliest en je gezondheid nog hebt, is waardigheid je belangrijkste asset. In al die angst moet je mens blijven, geen beest. Ik kom net uit Washington; wapens worden verkocht, men voelt zich ongemakkelijk, er wordt droogjes gesproken over honderdduizenden doden. Dat schrikt me. Dan gaat het om het behoud van waardigheid.
Harry Starren (Co-host): We leerden elkaar kennen bij de Vrijmetselaars. Je zoekt contact met je onderwerp. Het is de ziel.
Robert Verhoeven (Fotograaf; voormalig vastgoedprofessional): Het klinkt parmantig, maar het is zo. Een foto die je in tranen brengt, of in verbijstering of plezier. Zoals een gedicht je kan pakken.
Harry Starren (Co-host): Waar ging dit gesprek over?
Jan Bonjer (Hoofdredacteur FD; aankomend Dijkgraaf Hollandse Delta): Bewustzijn.
Robert Verhoeven (Fotograaf; voormalig vastgoedprofessional): Alert zijn, wakker zijn, verantwoordelijkheid nemen.
Harry Starren (Co-host): Niet in slaap vallen, niet overleven maar handelen, en in dat handelen blijven nadenken.
Glenn van der Burg (Host): We hebben met z’n allen veel plezier gehad en hopelijk de luisteraar ook. Dank aan Jan Bonjer en Robert Verhoeven die prachtig deelden welke switch ze gemaakt hebben. Dank aan Harry Starren voor het mooie gesprek. Wij zijn er volgende week weer. In deze tijd weet je niet precies wat er komt, maar we zijn er in ieder geval. Bedankt voor het luisteren.