Voice-over (New Business Radio jingle): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers. Met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. New Business Radio. Let's talk business. Met nu People Power met Glenn van der Burg.
Glenn van der Burg (Host People Power): People Power is een programma over de kracht van mensen in organisaties, met interviews en laatste inzichten voor betere prestaties en gelukkige mensen. Deze week ga ik in gesprek met Sasja Dirkse en Stefan Stoeken van 2KNOWHOW. Duizenden professionals hebben het Groot Werkvormenboek in de kast staan. Ik ook. Maar nu we veel online moeten doen is de vraag wat nog wel en niet werkt. De auteurs van het Groot Werkvormenboek hebben gewerkt aan het Groot Online Werkvormenboek dat begin juli uitkomt. Ze geven bij People Power een voorproefje met praktische tips voor onder andere online brainstormen, visie bepalen en besluiten nemen. Wil je de nieuwste afleveringen van People Power via WhatsApp? Sla ons nummer op: 06 45 66 75 48. Stuur een bericht met je naam en ‘podcast aan’. Boeken die we weggeven, gaan via WhatsApp. Fijn dat je er bent bij People Power. People Power, met Glenn van der Burg. Met Sasja Dirkse en Stefan Stoeken van 2KNOWHOW in de studio. Fijn dat jullie er zijn. Er is een boek dat nog niet uit is en jullie komen erover praten, dat is altijd een feest. Ik heb beide delen van het Groot Werkvormenboek in de kast staan en veel gebruikt. Dank voor alle kennis. Maar even terug naar het begin, Sasja: wat is een werkvorm eigenlijk?
Sasja Dirkse (Auteur Groot Werkvormenboek, 2KNOWHOW): De vraag wat een werkvorm is, krijgen we vaak. Je kunt het makkelijkst uitleggen door naar een bijeenkomst te kijken, bijvoorbeeld een vergadering of een les. We bepalen vooraf de inhoud: dat is het wat. Veel mensen denken daarover na, maar minder over hoe we het gaan bespreken of kennis overdragen, hoe we tot een besluit komen of reflecteren. Die hoe-vraag gaat over de vorm: dát noemen wij de werkvorm. Dat geldt in het onderwijs, waar Stefan veel docenten traint, maar ook voor implementaties in bedrijven of elke vergadering die je leidt. Een vergadering is óók een vorm. Mensen denken bij werkvormen snel aan geeltjes of met ballen gooien. Wij pleiten voor het besef dat werkvormen veel meer en vaak eenvoudiger zijn dan dat.
Glenn van der Burg (Host People Power): Waar komt die irritatie toch vandaan? We blijven vergaderen en vinden het vaak stom. Weerstand tegen iets anders doen is groot. Stefan?
Stefan Stoeken (Auteur Groot Werkvormenboek, 2KNOWHOW): Als je iets vaak doet, wordt het een patroon. Ga je je eraan irriteren, dan blijft dezelfde aanpak terugkomen en wordt het niet leuk. Dat vraagt om een andere vorm of aanpak. Dat kan iets kleins zijn: je vraagstelling, een voorbereidingsopdracht, zodat je mensen triggert.
Sasja Dirkse (Auteur Groot Werkvormenboek, 2KNOWHOW): De vorm kan een doel op zich worden en dat irriteert. Als je redeneert vanuit je doel—wil je een besluit nemen, kennis overdragen of toetsen—en je bedenkt welk gedrag je in de groep wilt oproepen—openheid, kritisch denken, kansdenken—dan kies je een vorm die dat gedrag oproept. Als je daar vooraf goed over nadenkt, gebeurt er iets magisch: met een duidelijke vorm komt er veel meer uit dan wanneer je maar gaat zitten en pas ter plekke een agenda zoekt.
Glenn van der Burg (Host People Power): Het wordt magisch. Je bent eigenlijk regisseur: je plant scènes en uitkomsten. Stefan werkt nu online met veel docenten. Laten we nog even stilstaan bij het belang van werkvormen. Stel je past ze toe in je week: wat verandert er? Wat levert het op, Stefan?
Stefan Stoeken (Auteur Groot Werkvormenboek, 2KNOWHOW): Het wordt actiever, inspirerender en toegankelijker. Zoals een gerecht bereiden: wie komen er eten, welke ingrediënten, hoe serveer je uit? Als je dat met plezier doet, proeven mensen dat. Voor organisaties doen wij cultuurverandering via mens- en cultuurkant. Bijeenkomsten zijn hét concrete moment om op gedrag en cultuur te sturen. Door ontmoetingen (lessen, opleidingen, vergaderingen, zelfs de kerstborrel) zo te ontwerpen dat het gedrag in lijn ligt met de gewenste cultuur, werk je aan organisatieontwikkeling. Wil je een open cultuur en heb je een townhall met één spreker op een podium en de rest luistert, dan klopt het niet. Veel leaders spreken over eigen verantwoordelijkheid, besluiten laag in de organisatie, open cultuur en wendbaarheid. Als je het gedrag niet oproept in de vorm, blijven het holle woorden.
Glenn van der Burg (Host People Power): Laten we naar online gaan. We doen veel online en dat blijft. Je kunt offline niet één-op-één kopiëren. Wat is het verschil?
Stefan Stoeken (Auteur Groot Werkvormenboek, 2KNOWHOW): Een terechte aanname. Als je alles wat je live deed naar online vertaalt, dan is het digitale topsport. Acht vergaderingen zonder lunchen, veel lessen of bilats: heel intensief. Een heidag kan ook online, maar niet acht uur achter een scherm. Ontwerp meerdere momenten: voorbereiding, het moment zelf en het moment achteraf, in plaats van alleen het digitale moment.
Sasja Dirkse (Auteur Groot Werkvormenboek, 2KNOWHOW): Half maart moesten we alles online doen. Veel mensen zeiden: ik ben online veel vermoeider. We doken erin. Oogcontact is online moeilijk; je kijkt ónder de camera. Voor inlevingsvermogen is dat belangrijk. We zijn sneller afgeleid: we zitten fysiek thuis en mentaal in de vergadering—op twee plekken tegelijk. Onze ogen raken vermoeid: op 50 cm afstand naar een scherm kijken, accommoderen zonder afwisseling in diepte. Daarom bevat het Groot Online Werkvormenboek ook vormen die mensen even van het scherm halen. Bijvoorbeeld ‘bedenktijd’: stel een vraag als “wat was het meest leerzaam?” of “wat wil je vasthouden bij terugkeer naar kantoor?” Mensen kijken omhoog tijdens nadenken; de ogen ontspannen.
Menno Lanting (Spreker en schrijver, audio-insert): Ik kan me voorstellen dat je op zoek bent naar nieuwe inspiratie en inzichten. Neem daar tijd voor en luister naar People Power. Mooie verhalen, mooie inzichten. Van harte aanbevolen.
Voice-over (People Power bumper): Meepraten? Of meer programma's? people-power.nl
Glenn van der Burg (Host People Power): Sasja Dirkse en Stefan Stoeken van 2KNOWHOW zijn in de studio. We praten over online werkvormen. Laten we beginnen bij vergaderen. In het begin vielen dingen uit, nu zit iedereen back-to-back in Teams of Zoom. Hoe kan je dat online beter doen, Stefan?
Stefan Stoeken (Auteur Groot Werkvormenboek, 2KNOWHOW): Patronen uit live komen één-op-één online terug. Kijk goed naar voorbereiding, wat je tijdens het moment benut en wat je achteraf doet. Hoe zet je mensen één-op-één en als groep aan? Elk moment is een kans.
Glenn van der Burg (Host People Power): Eigenlijk is vergaderen geen doel. Waarom hebben we die meeting? Wat is het nut?
Sasja Dirkse (Auteur Groot Werkvormenboek, 2KNOWHOW): Onderzoek laat zien dat vergaderingen bijdragen aan verbinding en consensus. Nu, in online extremen, voelen mensen zich soms lost of eenzaam. Vergaderingen kunnen leuker en efficiënter, maar ze hebben een belangrijke functie.
Glenn van der Burg (Host People Power): Als verbinding doel is, hoe doe je dat online slimmer? Werkvorm?
Sasja Dirkse (Auteur Groot Werkvormenboek, 2KNOWHOW): Een voorbeeld uit een ziekenhuis. De RvB wil lessons learned ophalen. Online biedt kans om de hele organisatie te betrekken. In alle teams doen leidinggevenden een reflectie met medewerkers. Twee mensen per team gaan met werkvorm ‘Mystery Guest’ een online sessie in. In een carousel schuiven groepjes medewerkers in, met vragen en breakout rooms. Het zijn niet managers, maar mensen uit het werk. Zo halen we organisatiebrede inzichten op en is er contact tussen medewerkers en RvB.
Glenn van der Burg (Host People Power): Spannend voor medewerkers om te spreken waar de RvB bij is. Hoe maak je dat comfortabel?
Sasja Dirkse (Auteur Groot Werkvormenboek, 2KNOWHOW): Doe veel vooraf: teams reflecteren al, vragen zijn bekend. In de online sessie gaan mensen in kleine groepjes uiteen. De RvB schuift aan in groepjes, stelt vragen. Een begeleider zorgt dat iedereen ruimte krijgt. We briefen de RvB vooraf: hoe reageer je open? Hoe ondersteun je initiatieven? Vermijd reacties als “daar zijn we al mee bezig”, want die sluiten de deur. Zo werk je tegelijk aan cultuur.
Glenn van der Burg (Host People Power): Mensen beginnen ook nieuw in deze tijd en moeten online kennismaken. Hoe doe je dat?
Stefan Stoeken (Auteur Groot Werkvormenboek, 2KNOWHOW): Met werkvormen. In een workshop deden we een ‘verzamelwedstrijd’: iedereen krijgt twee minuten om een voorwerp te zoeken dat eindigt op een D of T (variant: ‘zoek iets roods’ voor inclusie). De nieuwe collega stelt zich voor aan de hand van dat voorwerp: wat zegt het over jou, welke vakken ga je geven, en welk advies voor het team? Zo maak je het actief, laagdrempelig, fysiek even weg van het scherm, en je krijgt een inkijkje in iemands omgeving.
Voice-over (People Power bumper): People Power, inspirerende gesprekken over de kracht van mensen in organisaties. Met Glenn van der Burg.
Glenn van der Burg (Host People Power): Madelijn Strik is sociaal psycholoog aan de Universiteit Utrecht en werkt aan een populair-wetenschappelijk boek over de psychologie van humor. Ze deed tijdens coronatijd onderzoek naar humor. Madelijn, we zijn benieuwd.
Madelijn Strik (Sociaal psycholoog, Universiteit Utrecht – Column): We krabbelen langzaam uit de coronacrisis. Hoe zijn we mentaal doorheen gekomen? Heeft humor geholpen tegen stress? Ik deed online onderzoek in VS, Groot-Brittannië en Nederland. Deelnemers rapporteerden emoties rond april/mei. Daarna zagen ze 12 humoristische corona-afbeeldingen (over hamsteren, kapsels, pyjamadagen, drinken). Vervolgens vulden ze opnieuw hun emoties in, vergeleken met een controlegroep. Resultaat: humor helpt tegen negatieve emoties. Na het zien van grappen voelden mensen zich minder bezorgd, angstig, verdrietig, eenzaam, verveeld, geïrriteerd, boos en vijandig. Positieve emoties namen niet per se toe; veel grappen waren cynisch. Verhalen die zowel grappig als ontroerend zijn (bijv. pinguïns die vrij door een dierentuin lopen; Jacinda Ardern die de paashaas ‘essentieel’ noemt) stemmen wél positiever. Conclusie: humor neutraliseert angst en wanhoop; grappig én ontroerend werkt het best. Ga op zoek naar zulke hoopvolle verhalen: het beste medicijn tegen de coronablues.
Glenn van der Burg (Host People Power): Mooi, dank je wel. We praten verder met Sasja Dirkse en Stefan Stoeken van 2KNOWHOW.
Rachel van Haan (Luisteraar, audio-insert): Ik laat me graag inspireren door People Power.
Glenn van der Burg (Host People Power): Sasja en Stefan, help me met een concreet werkoverleg. De vakantie komt eraan, ik wil vooruitkijken naar na de vakantie. Ik wil er een energieke, inspirerende sessie van maken. Wat gaan we doen?
Sasja Dirkse (Auteur Groot Werkvormenboek, 2KNOWHOW): Begin anders. Open kort en start met een individuele opdracht: twee minuten journaling met pen en papier. Schrijf door over: hoe heb je de afgelopen periode ervaren, wat wil je vasthouden na de zomer, welke inzichten heb je? Even weg van het scherm, ogen ontspannen.
Stefan Stoeken (Auteur Groot Werkvormenboek, 2KNOWHOW): Daarna ‘bel- of chatduo’s’: collega’s bellen elkaar tien minuten en wisselen uit wat ze hebben opgeschreven. Vooraf maak jij de duo’s en zet ze in de chat of notulen. Nummer 1 belt nummer 2. Geef een duidelijke vraag en laat iedereen drie woorden/adviezen voor zichzelf voor na de zomer destilleren. Na de timer komt iedereen terug, schrijft de drie woorden in de chat en licht eventueel één woord toe. Pas dan ga je plenair.
Sasja Dirkse (Auteur Groot Werkvormenboek, 2KNOWHOW): Sluit af met bijvoorbeeld ‘24-7’: vat de bijeenkomst of periode in 24 seconden samen en benoem zeven kernbegrippen of actiepunten voor het team. Zo heeft iedereen drie persoonlijke woorden en kom je tot zeven teamprincipes.
Stefan Stoeken (Auteur Groot Werkvormenboek, 2KNOWHOW): En plan een ‘reflectiewandeling’: stuur mensen 15–30 minuten naar buiten met een vraag—bijv. hoe ga je je drie woorden concreet in je dagstructuur toepassen? Laat ze daarna kort iets terugkoppelen. Het ritme is: ik – duo – plenair – bewegen.
Glenn van der Burg (Host People Power): Hoe lang kun je zenden zonder dat mensen afhaken?
Sasja Dirkse (Auteur Groot Werkvormenboek, 2KNOWHOW): Hangt af van wat je ervoor doet. Maak een ‘sandwich’. Zet mensen actief met een luisteropdracht: laat hen tijdens jouw verhaal woorden noteren die motiveren. Of gebruik een aanvulzin: “Ik ben geïnspireerd door…”, “Mijn eerste inzicht is…”. Laat managers eens luisteren voor de afdeling van een collega en daarna adviezen samenvatten. Varieer.
Glenn van der Burg (Host People Power): Het gesprek “hoe zit je erbij?” helpt. Hoe breng je dat aan het begin op tafel?
Sasja Dirkse (Auteur Groot Werkvormenboek, 2KNOWHOW): Gebruik weer belduo’s. Tien minuten in tweetallen: hoe is het thuis, hoe zit je erbij? Iedereen krijgt ruimte. Laat vervolgens één inzicht delen dat leerzaam is. Je kunt de luisteraar vragen iets te waarderen of te benoemen wat verraste. Zo bouw je aandacht voor mentale en emotionele druk in.
Glenn van der Burg (Host People Power): Mooi uurtje samen. Sasja Dirkse en Stefan Stoeken van 2KNOWHOW, dank voor jullie wijsheid en voorproefje van het boek. Het boek is bijna uit. Mag ik een exemplaar weggeven?
Sasja Dirkse (Auteur Groot Werkvormenboek, 2KNOWHOW): Ja, natuurlijk. Onze uitgever heeft alles op alles gezet om het voor de zomer te maken. We zijn in maart begonnen met schrijven, nog iets later zelfs. De achtste rolt het van de persen, de tiende ligt het in de winkels. We stellen één exemplaar beschikbaar voor de luisteraars.
Stefan Stoeken (Auteur Groot Werkvormenboek, 2KNOWHOW): En Annemarieke schrijft er een mooi bericht bij; we hebben het met het hele team geschreven.
Glenn van der Burg (Host People Power): Dank voor jullie inzichten en het boek straks. Straks spreken we de auteurs van Leading from the Middle over de rol van het middenmanagement—zeer belangrijk, ook wetenschappelijk onderbouwd, en hoe je de juiste vaardigheden ontwikkelt. Luister meer op peoplepower.radio. Dank je wel voor het luisteren.