Transcript

Voice-over (Station voice): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers. Met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Uw Business Radio. Let's talk business. Met nu People Power met Glenn van der Burg. People Power is een programma over de kracht van mensen in organisaties. Met interviews en laatste inzichten voor betere prestaties en gelukkige mensen. Deze week gaat Glenn van der Burg in gesprek met Jesse Segers en Daan Sorgeloos, de auteurs van Leading from the Middle.

Glenn van der Burg (Host People Power): Het werk van de manager wordt er niet eenvoudiger op en zeker niet in het midden van een organisatie. Omgevingscomplexiteit en vervlakking van de hiërarchie zorgen voor organisatorische spanningen. Focus op de korte termijn en visie op de lange termijn. Excellent uitvoeren van de strategische beslissingen, maar ook strategisch meedenken. Welke vaardigheden hebben middelmanagers nodig en hoe kunnen ze deze ontwikkelen? In deze aflevering gaan we in gesprek met Daan Sorgeloos en Jesse Segers over hun nieuwe boek Leading from the Middle. Wil je de nieuwste afleveringen van People Power via WhatsApp? Sla ons nummer op 0645667548 en stuur een bericht met je naam en ‘podcast aan’. Op peoplepower.radio vind je de uitleg. Fijn dat je luistert naar People Power. Jesse Segers en Daan Sorgeloos zijn in de studio, de auteurs van het kersverse boek Leading from the Middle. Bij de titel moest ik direct denken aan een cartoon met vogeltjes in een piramide. De vogels in het midden zitten onder de poep van boven, de bovenste zien alleen shit en de onderste zien alleen maar assholes. De middle manager is niet echt te benijden. Waarom heeft die het zo zwaar, Jesse?

Jesse Segers (Auteur, Leading from the Middle): Mooi beeld, Glenn. Dat beeld van de middle manager gaat al lang mee. In de jaren 60-70 waren het de hoogdagen van de middle manager. Al eind jaren 50 werd aangekondigd dat ze in de jaren 80 zouden verdwijnen: technologie zou hen vervangen. Dat lijntje zie je tot vandaag, nu via algoritmes. Er zit een kern van waarheid in: als de middle manager enkel doorgeefluik is van formele strategie, voegt hij weinig toe. Maar in de jaren 90 kwam een tegenbeweging: de middle manager is misschien wel de belangrijkste persoon in de organisatie. Veel bestuurders zijn vandaag blij met een krachtig middenveld dat ideeën in de operatie kreeg, zeker in crisistijd. De middle manager heeft het moeilijk omdat hij naar boven, naar beneden en steeds meer naar collega’s toe een verhaal moet hebben. Hij is niet altijd eigenaar van het plot, maar moet het wel realiseren.

Glenn van der Burg (Host People Power): Hoe komt het dat al in de jaren 50 werd voorspeld dat ze zouden uitsterven en dat nog steeds niet zo is? Met zelforganisatie en agile heten ze product owners, maar ze zijn er nog steeds. Hoe kan dat?

Jesse Segers (Auteur, Leading from the Middle): De functie blijft, ook al krijgt die een andere naam. De middle manager vertaalt strategie naar operatie. Of je nu zelfsturend werkt, lean of agile, die functie verdwijnt niet. Mensen noemen zich geen middle manager meer: hoofdverpleegkundige, senior IT specialist, chapter lead. De naam verandert, de functie niet. Iemand moet strategie omzetten in operaties. Toch is er veel energie om afscheid te nemen van de middle manager. Vaak horen wij van de top: doe iets aan die middelmanagers, de leemlaag, permafrost. Het is makkelijk het buiten jezelf te leggen. Het is interactioneel: als de rol van de middle manager verandert, verandert per definitie ook de rol van de top. Middle managers snappen vaak heel goed de interne capaciteit en moeten strategie en werkelijkheid bij elkaar brengen. In de abstractie zijn we snel akkoord; de ingewikkeldheid zit in de details. En ze moeten nog meer doen dan alleen vertalen.

Glenn van der Burg (Host People Power): Mooi dat we bij de rollen zijn, Daan. Jullie boek spreekt over vier rollen voor de middle manager. Welke zijn dat?

Daan Sorgeloos (Auteur, Leading from the Middle): Er zijn vier belangrijke rollen. Eén: de showrunner, die de strategie van boven begrijpt en naar beneden implementeert. Tijdens COVID zagen we krachtige showrunners: continuïteit borgen en nieuwe afspraken goed implementeren. Twee: de verbindingsofficier, die de effecten van strategie vanuit de operatie en het bredere netwerk naar boven brengt: werkt de strategie, waar niet, wat moet worden aangepast? Dat zijn de twee alignerende rollen. Drie: de ruimtemaker, die ruimte creëert voor experimenten en innovaties die afwijken van de bestaande strategie, vaak samen met medewerkers en klanten. Vier: de strategie-uitdager, die na succesvolle experimenten politiek vaardig draagvlak bij de top creëert om elementen van de strategie aan te passen en op te schalen. De middle manager danst tussen die vier rollen.

Glenn van der Burg (Host People Power): Jesse, ik hoor een kwadrantenmodel: beïnvloeden naar boven/beneden en convergeren/divergeren?

Jesse Segers (Auteur, Leading from the Middle): Klopt. Het vierveldenmodel van Floyd en Wooldridge (1989 e.v.): verticale as is beïnvloeden naar boven en naar beneden, horizontale as is aligneren (convergeren) versus divergeren (innoveren). Die rollen zijn sindsdien steeds relevanter geworden. Wij hebben er leiderschaps- en veranderliteratuur aan toegevoegd om het beeld te verbreden.

Voice-over (Jingle): People Power op New Business Radio.

Jeroen Busscher (Columnist): Ik heb een column bij People Power over gedrag en hoe je dat kunt veranderen. Wil je alle columns luisteren? Ga naar peoplepower.radio, klik op Onze columnisten of zoek in je podcastapp naar People Power columns. Was getekend, uw Jeroen Busscher.

Glenn van der Burg (Host People Power): We hadden het over de vaardigheden bij de vier rollen: showrunner, verbindingsofficier, ruimtemaker en strategie-uitdager. Daan, wat moet de showrunner kunnen?

Daan Sorgeloos (Auteur, Leading from the Middle): De showrunner is het meest bekend: klassieke managementvaardigheden zoals structuur aanbrengen, aansturen, motiveren, mensen intrinsiek meenemen. Daarnaast veranderkundig: change management, mensen betrekken en inspireren bij verandering. Dat pakket wordt breder; wat vroeger bij aparte change agents lag, ligt nu ook bij de middle manager.

Glenn van der Burg (Host People Power): Als je leidinggevenden een cijfer geeft op showrunner-kwaliteiten?

Jesse Segers (Auteur, Leading from the Middle): Die rol wordt het vaakst opgenomen, maar uit studies (o.a. Belgisch) weten we dat weinig mensen echt gelukkig zijn met hun leidinggevende. De score is dus niet zo hoog.

Glenn van der Burg (Host People Power): Dan de verbindingsofficier: die beweegt van beneden naar boven. Wat moet die kunnen?

Daan Sorgeloos (Auteur, Leading from the Middle): Meer dan rapporteren. Echte verbindingen aangaan met stakeholders binnen en buiten de organisatie, klanten, zelfs concurrenten. Systemisch kijken voorbij het eigen domein en de top voeden met effecten van strategie. En door de top gezien worden als iemand naar wie je moet luisteren. Er zijn drie negatieve stereotypen om te vermijden: de flipperkast (elke week een nieuw idee), de empire builder (idee vooral goed voor het eigen eiland, ten koste van anderen) en de schenenstamper (blijft benoemen wat niet werkt zonder oplossingen). Bij die laatste ontstaat een leadership trap: eerst krijg je tegenreactie, dan negering, en uiteindelijk word je naar de rand van de organisatie verplaatst.

Glenn van der Burg (Host People Power): Dan naar divergeren: de ruimtemaker. Wat doet die en welke vaardigheden horen daarbij?

Daan Sorgeloos (Auteur, Leading from the Middle): De ruimtemaker experimenteert onder de radar met alternatieve strategieën: kleine pilots, leren, bijsturen. Vaardigheden uit ondernemerschap en innovatie, zoals effectuation: werken met wat je hebt, stap voor stap waarde bouwen. Dat vraagt een andere leiderschapsstijl dan de showrunner: psychologische veiligheid én structurele ruimte maken om buiten de lijn te experimenteren, jezelf in vraag stellen, kunnen omgaan met onzekerheid en lef tonen. Voorbeeld: een landenmanager ging toch partnerships met lokale spelers testen terwijl het hoofdkantoor dat niet toestond. Maar ga niet te ver: zodra je voldoende bewijs hebt, schakel je naar de strategie-uitdager, anders loop je auditrisico’s.

Glenn van der Burg (Host People Power): Leg kort uit wat effectuation is en dan door naar de strategie-uitdager.

Daan Sorgeloos (Auteur, Leading from the Middle): Effectuation is ondernemend werken vanuit beschikbare middelen, iteratief leren en co-creëren in plaats van eerst alles top-down plannen. De strategie-uitdager brengt na experimenten het voorstel naar boven, niet louter rationeel, maar door in de schoenen van de top te gaan staan: belangen voelen, timing kiezen, coalities bouwen. Verschil met de verbindingsofficier: die beperkt zich tot rationeel rapporteren; de strategie-uitdager zoekt actief politiek mandaat en besluitvorming. Veel ruimtemakers hebben aversie tegen macht en verkopen hun ideeën niet, maar voor opschaling is politieke vaardigheid cruciaal. Je krijgt zelden alles wat je vraagt; vaak een deel, in combinatie met andere alternatieven en de formele strategie.

Glenn van der Burg (Host People Power): Mooi beeld: iedereen komt met ingrediënten voor het strategiegerecht. Meerstemmigheid dus?

Jesse Segers (Auteur, Leading from the Middle): Mintzberg spreekt nu over polyfonische strategie: meerstemmig, waarin je harmonie zoekt. De rol van de top is niet langer de strategie definiëren, maar een proces inrichten waaruit strategie volgt. Zo creëer je een strategische organisatie.

Voice-over (Jingle): People Power op New Business Radio.

Mark Janssen (Senior medewerker Learning & Development, Paresto): In mijn organisatie verdwijnt mist en de lucht wordt blauwer, omdat ook ik luister naar People Power.

Glenn van der Burg (Host People Power): De vier rollen en de bijbehorende vaardigheden zijn stevig. Past dat allemaal in één mens, Jesse? Bestaan zulke supermensen?

Jesse Segers (Auteur, Leading from the Middle): Ze bestaan, maar ze zijn schaars. Het begint met beseffen dat de middle manager niet alleen showrunner is, maar ook drie andere rollen heeft. Als organisatie en individu kijk je: waar ligt je kracht, je identiteit? Organiseer complementariteit. Voorbeeld: ik werkte met Koen Marichal; hij is sterk als ruimtemaker, ik fungeerde als strategie-uitdager en koos het juiste moment en de juiste route naar boven. In een andere context zou Daan dat beter doen. Ken de vier rollen, weet wie ze heeft, zoek elkaar op en speel het spel samen, in functie van het collectief. Leg ook je eigen belang op tafel en koppel het aan het organisatiebelang.

Glenn van der Burg (Host People Power): Stel, ik ben CEO en hoor dit. Wat moet ik morgen doen?

Jesse Segers (Auteur, Leading from the Middle): Stuur meer op missie en waarden, minder op gedetailleerde strategie. Dat is moeilijker en voelt vaag, maar geeft wendbaarheid en ruimte aan het midden om collectief invulling te geven. Maak expliciet dat je alle vier rollen verwacht en bouw een leerinfrastructuur: hersocialiseer je middenkader met deze taal. Speel met figuur-achtergrond: tijdens crisis staan showrunner en verbindingsofficier voorop; in rust of bij marktdynamiek geef je meer ruimte aan ruimtemaker en strategie-uitdager. Kijk naar teamsamenstelling: heb je genoeg ruimtemakers? Laat falen toe bij experimenten. De ruimtemaker bouwt ook krediet op door als verbindingsofficier goed te rapporteren: 90% werkt, 10% is complexer, daar heb ik een alternatief voor. Ben je enkel ruimtemaker zonder alignment, dan word je subversief gevonden.

Glenn van der Burg (Host People Power): Mannen, prachtig boek. Ik mag een exemplaar weggeven in onze WhatsApp-groep. Word lid via peoplepower.radio onder ‘abonneren’. Jesse Segers en Daan Sorgeloos, dank jullie wel en veel succes. Straks gaan we verder over gaming: hoe maakt gaming leren weer leuk? Luister via onze website of podcast. Fijn dat je luisterde. Meepraten of meer programma's? people-power.nl