Transcript

Voice-over (Station voice): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers, met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. New Business Radio. Let's talk business. Met nu People Power met Glenn van der Burg.

Glenn van der Burg (Host): People Power is een programma over de kracht van mensen in organisaties, met interviews en laatste inzichten voor betere prestaties en gelukkige mensen. Deze week ga ik in gesprek met Hendrik Noten en Hans-Jaap Moes. Als de week begonnen is, bieden wij troost voor onderweg. Als je thuis of in de auto zit, dan houden wij café, zoals de Vlamingen zeggen, maar dan wel zonder alcohol. In deze People Power Café Forum gaan we vandaag in gesprek over drijfveren. Eerder hadden we het over afscheid, autonomie, burgerschap en crisis, we gaan het alfabet af. Deze aflevering gaat over drijfveren: wat beweegt ons? De grote vragen waarom en waartoe doemen op. Ken je je eigen drijfveren? Wat weet je van de drijfveren van anderen? Cruciale vragen voor leiderschap en ondernemerschap. Wat beweegt de mensen aan wie jij leiding geeft, of degene die leiding aan jou geeft? Wat drijft je financiers en je klanten? En wat beweegt mij? We spreken met Hendrik Noten, co-auteur van de bestseller Fantoomgroei, en Hans-Jaap Moes, coach en businesspartner. En wie zijn wij? Harry Starren en ikzelf, Glenn van der Burg. Fijn dat je luistert naar People Power.

Glenn van der Burg (Host): People Power met Glenn van der Burg. En Harry Starren, ik moet nog steeds een keer een jingle voor je maken. Dat ga ik in de vakantie doen.

Harry Starren (Co-host): Zou je dat willen doen? Een man is pas compleet met een jingle. En een hoedje. Doe je dat zelf?

Glenn van der Burg (Host): Ik heb twee hoeden en die durf ik niet te dragen.

Harry Starren (Co-host): Waarom niet? Het staat wel goed, maar je vindt het een beetje aanstellerig. Behalve als de zon schijnt of het regent. In Nice doe je het wel en hier niet? Het is cultureel, hier kennen ze me, daar niet.

Glenn van der Burg (Host): Harry, begin jij het gesprek, ik help even Hans-Jaap met de microfoon.

Harry Starren (Co-host): Ik spreek met Hendrik Noten. Ik kende hem nog voordat niemand hem kende, want hij is nu bekend aan het worden. Hendrik, jij hebt samen met Sander Heijne Fantoomgroei geschreven. We beginnen meteen met de kernvraag: wat drijft jou, Hendrik? Even je stem horen.

Hendrik Noten (Co-auteur Fantoomgroei): Je begint met de makkelijkste vraag. Ik ben er nog niet helemaal over uit. Mijn vader denkt dat verontwaardiging een van mijn grote drijfveren is.

Harry Starren (Co-host): Verontwaardiging waarover? Was je als jongetje al verontwaardigd?

Hendrik Noten (Co-auteur Fantoomgroei): Ik was een vriendelijk jongetje, maar ik vond overal wat van. Verontwaardiging over onrecht geeft me vuur. Tegelijk heb ik een hang naar creativiteit en soms snak ik naar zekerheid en rust. Die kanten botsen soms. Hoe verenigen die zich? Dat is voor mij een open vraag.

Harry Starren (Co-host): Hans-Jaap Moes is er ook bij. Ik introduceer je vaak als HR-professional, altijd bezig met de menselijke factor. Wat drijft jou?

Hans-Jaap Moes (Coach en businesspartner): De mens is mijn middelpunt. Ik wil begrijpen hoe mensen functioneren, waar motivatie vandaan komt, hoe ervaringen je karakter vormen. Grote nieuwsgierigheid, gecombineerd met een drang om te begrijpen. Wat mij persoonlijk drijft: groeien door mijn kennis en begrip van de omgeving te vergroten. Vanaf kind af aan deed ik dat als tweede natuur. Eerst dacht ik aan natuurkunde en het allerkleine, later fascineerde de mens me meer dan het heelal.

Harry Starren (Co-host): Is het fascinatie of obsessie?

Hans-Jaap Moes (Coach en businesspartner): Meer fascinatie, maar het kan ook compensatie zijn voor behoefte aan controle: als je meer weet, lijkt je controle toe te nemen. Een almachtsfantasie bijna.

Harry Starren (Co-host): Hendrik, als je ons zo hoort?

Hendrik Noten (Co-auteur Fantoomgroei): Ik zit vol bewondering te luisteren en wou dat ik zulke mooie antwoorden had. In de trein dacht ik al: die vraag komt. Ik heb tegenstrijdige verlangens: verontwaardiging, creativiteit en ook behoefte aan zekerheid. Hoe verenig je die?

Harry Starren (Co-host): Glenn, wat is jouw rode lijn?

Glenn van der Burg (Host): Die verandert door de tijd, maar nu: ik sta graag op een podium, doe zichtbaar werk, entertain, kan helder vertellen en ben nieuwsgierig. Ik introduceer en stel vragen, of ik nu dagvoorzitter ben, een workshop leid of in de studio sta. Ik doe weinig dat mijzelf niet ook ontwikkelt. Dat is misschien egoïstisch, maar ik groei door anderen te helpen groeien.

Harry Starren (Co-host): Een beetje kunstenaarschap: je eigen ontwikkeling centraal. Veel mensen werken voor anderen en zien werk als afzien voor geld en vakantie. Jij leeft je hobby.

Hans-Jaap Moes (Coach en businesspartner): Ik maak dat onderscheid niet sterk. Betaald of vrijwillig werk: ik zoek boeiende mensen en maak verbinding, zodat we beiden leren. Ik heb altijd veel vrijwilligerswerk gedaan: scholen, met kankerpatiënten. Internationale HR-taken slikten soms alle tijd op.

Harry Starren (Co-host): Hendrik, kom jij daaraan toe? Je zit in de opswing van je leven.

Hendrik Noten (Co-auteur Fantoomgroei): Ik heb ook veel vrijwilligerswerk gedaan. Over het egoïstische in drijfveren: ik herken het. Fantoomgroei gaat over of de wereld beter kan, maar mijn motivatie kwam ook uit persoonlijk plezier in het maken.

Harry Starren (Co-host): Het boek begon bij verontwaardiging. Welke?

Hendrik Noten (Co-auteur Fantoomgroei): Sander en ik zaten in Amsterdam-Oost met een Rabobank-rapport: op papier zijn we rijker geworden, maar inkomens van veel huishoudens stegen niet mee. Ik werkte toen bij AWVN, keurige beleidsbaan. Ik dacht: waar ben ik mee bezig? Ik was onderdeel van een systeem. Mijn baan was werkgevers helpen bij onderhandelingen en uitleggen waarom er geen ruimte was. Ik voelde: dit klopt niet met wat ik vind. Een week later zat ik met een zaal vol werkgevers die betoogden dat mensen met flexibele contracten vooral zelf moesten investeren in scholing, zonder dezelfde zekerheden. Toen dacht ik: hier kan ik niet aan meedoen. Het is oneerlijk. Dat was het morele omslagmoment. Ik zegde mijn baan op.

Harry Starren (Co-host): Ik had soortgelijk: ik ging in mijn organisatie steeds meer bijeenkomsten organiseren over onderwerpen die ik wél relevant vond. Ik bewoog naar buiten. Op een dag zei ik tegen de voorzitter: misschien is mijn tijd gekomen. Dan krijg je de tandpasta niet terug in de tube. Klaar met chique loonslaaf zijn.

Glenn van der Burg (Host): Waar gaan we het zo over hebben?

Harry Starren (Co-host): Wat andere mensen drijft en hoe we dat ontdekken – bij anderen en onszelf.

Menno Lanting (Spreker en schrijver): Ik kan me voorstellen dat je op zoek bent naar nieuwe inspiratie en inzichten. Doe dat vooral en kijk naar People Power. Mooie verhalen, mooie inzichten. Ik raad het van harte aan.

Glenn van der Burg (Host): Oud-collega Menno Lanting. In zijn eerste boek mocht ik het voorwoord schrijven. Menno is van De Baak, talentvol, een guru, en nog steeds aardig.

Harry Starren (Co-host): Hoe kom je achter drijfveren van anderen? Leiderschap gaat over ontdekken waar het voor de ander ligt. Drijfveren zijn motieven.

Hans-Jaap Moes (Coach en businesspartner): Drie centrale dingen: - Autonomie: ruimte om jezelf te zijn, niet slechts een radartje. - Zingeving: betekenis die je zélf belangrijk vindt; hoeft niet hoogdravend te zijn. - Groei/uitdaging: nieuwe dingen doen; cyclisch, repetitief werk demotiveert. Als één van die drie inzakt, daalt motivatie. Beperking van autonomie kan zelfs ziek maken: burn-out door het gevoel dat een ander over je gaat.

Hendrik Noten (Co-auteur Fantoomgroei): Herkenbaar. Ik heb een vraag: ontbreekt de gezamenlijkheid niet? Sense of belonging? In mijn soloprojecten voel ik plezier in maken, maar ook eenzaamheid.

Hans-Jaap Moes (Coach en businesspartner): Eens. Ergens bij horen – belonging – is belangrijk. Het kan onderdeel zijn van zingeving: kiezen om samen te werken. In start-ups zie je vaak alle drie de elementen sterk: nieuw, betekenis, autonomie. In established organisaties wordt gestandaardiseerd om geld te verdienen; dat kan frustreren.

Harry Starren (Co-host): Hendrik, je won autonomie met het boek, maar hoort er minder bij. Zoek je een nieuwe plek?

Hendrik Noten (Co-auteur Fantoomgroei): Niet per se weer een organisatie. Als ik ergens terugkeer, dan waar ik echt pas. Ik ga mezelf niet meer in het figuurtje van een organisatie proppen.

Harry Starren (Co-host): Welke organisaties zouden passen?

Hendrik Noten (Co-auteur Fantoomgroei): NGO’s, sociale ondernemingen, of ondernemingen met duidelijke visie op de wereld. Triodos vind ik inspirerend.

Glenn van der Burg (Host): Veel jonge, hoogopgeleide mensen noemen NGO’s, Triodos, Tony’s, ASN. Les 1 voor andere bedrijven: jullie hebben werk te doen. Les 2 voor jongeren: die organisaties die het al doen, hebben jullie misschien minder nodig – ga ook waar nog veel te winnen is.

Harry Starren (Co-host): Over drijfveren en heilige gebieden: waar we echt mee verbonden zijn, kunnen we vaak geen grapjes over verdragen. Racisme, ongelijkheid – dan wordt het heilig. Dat laat zien waar het je menens is.

Hans-Jaap Moes (Coach en businesspartner): Triggers onderzoeken is zinvol. Waar reageer je emotioneel op? Dat vertelt iets over jou en helpt om het te kunnen plaatsen, zodat je in gesprekken functioneel blijft.

Harry Starren (Co-host): Hendrik, waar moeten ze bij jou geen geintjes over maken?

Hendrik Noten (Co-auteur Fantoomgroei): Ik kan bijna overal grappen over hebben. Wat me raakt: “terug in je hok”, “ken je plek”, “wie denk je dat je bent?”. Klein gemaakt worden, niet serieus genomen. Dat triggert woede. Daar was ik vooraf ook bang voor: is het wel goed genoeg?

Harry Starren (Co-host): Samen schrijven helpt. Met z’n tweeën durf je het eerder aan.

Hendrik Noten (Co-auteur Fantoomgroei): Eens. Twijfel, angst en onzekerheid horen bij ondernemen. Samen overwin je makkelijker drempels. Alleen had ik het waarschijnlijk niet gedaan.

Glenn van der Burg (Host): Drijfveren helpen je over hobbels heen, om te durven wat je anders niet zou durven. Daar ben ik benieuwd naar.

Harry Starren (Co-host): Drijfveren komen niet alleen van binnen, ook van buiten. Je kunt door de context gedragen worden.

Hans-Jaap Moes (Coach en businesspartner): Voorbeeld coronatijd: ik werk voor de gevangenis in Alphen. Hoog ziekteverzuim, maar tijdens lockdown – vitale sector, waardering en zingeving – daalde het verzuim naar nul en is extreem laag gebleven. Context aanspreken werkt: waardering en betekenis verhogen motivatie. Marketing helpt soms ook door verhalen te geven die aansluiten op drijfveren.

Harry Starren (Co-host): Hendrik, die context ga je missen als zelfstandige. Je moet je eigen habitat scheppen.

Hendrik Noten (Co-auteur Fantoomgroei): Dat is hard werken. Trots op de organisatie had ik bij AWVN niet, wel op werken met mijn hoofd. Maar belangrijker is: wat waarderen we als samenleving? Waar kennen we waarde aan toe? Dat beïnvloedt drijfveren. Over auto’s opscheppen is nu gênant; vroeger niet. Er is een verschuiving gaande.

Hans-Jaap Moes (Coach en businesspartner): De wereld is kleiner geworden, we zijn bewuster van de ander. Postoorlogse groeiscenario’s maken plaats voor nieuwe waardesets. KLM is een voorbeeld: van blauwe trots naar vraagtekens. We moeten naar een volgende fase met geïntegreerde waarden. Afbouwen is moeilijker dan groeien – zoals bergafdalen gevaarlijker is dan klimmen – en we hebben er weinig taal en functies voor.

Glenn van der Burg (Host): Voor afbouw hebben we geen heroïsch verhaal, terwijl meer dan 50% van de bevolking boven de 50 is. We moeten leren waardig af te bouwen.

Harry Starren (Co-host): Waar ging dit over?

Hendrik Noten (Co-auteur Fantoomgroei): Er schuilt enorme kracht in waardering die we met elkaar toekennen. Het ene verdwijnt – blauwe trots – maar er komt nieuwe trots in bijvoorbeeld gevangeniswezen, onderwijs, zorg. Dat helpt om de wereld fijner te maken. We vinden er wel een weg voor.

Harry Starren (Co-host): Dat is bijna pastoraal: het komt wel weer goed. Ik schaam me er niet voor.

Glenn van der Burg (Host): Prachtig. Komt er nog een nieuwe uitzending?

Harry Starren (Co-host): De zomer zit ertussen. In september ben ik weer ingepland. Contractverlenging voor een half jaar – flexmarkt hè.

Glenn van der Burg (Host): Dank jullie wel: Hendrik Noten en Hans-Jaap Moes, en natuurlijk Harry Starren voor weer een half jaar mooie gesprekken. Wij vinden Café Forum een fantastisch concept. Vond je het niks? Laat het weten. Maar applaus vinden we leuker. Wij luisteren zelf veel voor extra kliks.

Harry Starren (Co-host): Kliks uit niets? Dat ben ik.

Glenn van der Burg (Host): Fijne zomer voor iedereen die alleen naar Café Forum luistert. Voor de rest: tot volgende week, ik ben er nog één keer voor de zomervakantie. Meer luisteren? Ga naar people-power.radio. Dankjewel voor het luisteren.

Voice-over (Station voice): Meepraten of meer programma's? people-power.radio.