Voice-over (Jingle): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers. Met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. People Power opnieuw Business Radio. People Power is een programma over de kracht van mensen in organisaties. Met interviews en laatste inzichten voor betere prestaties en gelukkige mensen.
Glenn van der Burg (Presentator People Power): Deze week in gespreknet. Brian de Mello is de gast van De Optimist en Daniëlle Braun van de Academie voor Organisatiecultuur is er bijna. Als de week begonnen is, bieden wij troost voor onderweg. Als je thuis of in de auto zit, dan houden wij café, zoals de Vlamingen zeggen, en dat doen we ook nog eens alcoholvrij. In deze People Power Café Forum gaan we vandaag in gesprek over feest, en dat zonder drank. Eerder hadden we het over afscheid, autonomie, burgerschap, crisis, drijfveren en evenwicht. In deze aflevering dus over feest. Welke betekenis heeft vieren in werk en leven? In alle culturen, inclusief organisatieculturen, speelt vieren een grote rol. Jubilea, verjaardagen, mijlpalen, openingen, de jaarwisseling, religieuze feestdagen. Wat is het belang ervan? Liggen er principes aan ten grondslag? En vieren we eigenlijk wel genoeg? Brian de Mello is hoofdredacteur van De Optimist. En sinds jaar en dag is Harry Starren een fan van dat mooie magazine. Daniëlle Braun, die ik net aan zie komen lopen, is corporate antropoloog, spreker en directeur van de Academie voor Organisatiecultuur. En natuurlijk, onze geweldige host is Harry Starren. People Power met Harry Starren. We zijn bijna compleet. Daniëlle staat voor de deur, dus die komt zo binnenvallen.
Harry Starren (Host): Waarom feest? Was dat de enige F die ik kon bedenken? Later verzon ik er nog een en die ben ik nu opnieuw vergeten. In al die vooral Amerikaanse boeken staat: je moet succes vieren. Hard work, hard play. Aandacht besteden, durven ontspannen. Het is helemaal feest. Hoe komt dat? Daniëlle Braun is van ons vieren de enige echte expert. Cultureel antropologen kijken naar rituelen en hoe mensen met elkaar omgaan, de verwonderde blik. Dus laten we verwonderd kijken naar onze eigen gedragingen. Wacht even, ik help even, mijn koptelefoon doet raar. En je zei net Brian de Melo, maar hij heet Brian de Mello. Mellow is hoe we ons voelen als we bepaalde middelen gebruiken, daar heeft hij niets mee te maken, maar de associatie is er. Wat zijn onze merkwaardigheden? Een cultureel antropoloog kan naar ons kijken als een vreemde stam en zich verwonderen. Ik ben benieuwd wat Daniëlle observeert. En Brian is bicultureel, dat is interessant, want wie één cultuur kent, kent geen cultuur. Hij kan vergelijken en bovendien, als hoofdredacteur interviewt hij veel mensen, dus hij weet veel. Ben jij een vierder? Ik vier heel veel en vaak, maar als het officieel wordt, dan minder. Het moet spontaan. Ik hou van die Italiaanse feestjes. Je komt ergens, en voor je het weet zit de hele tafel vol. Het werd een feest, niet die officiële. Mijn eigen verjaardag vier ik niet vaak, wel die van anderen. Ik vind dansen heel leuk, maar dat gebeurt niet vaak. Ik dans veel thuis met mijn kinderen en mijn vrouw, op een mooie houten vloer waar dat goed op kan. Laten we het gezellig maken en er een feest van maken.
Daniëlle Braun (Corporate antropoloog; spreker; directeur Academie voor Organisatiecultuur): Mijn eerste associatie bij de uitnodiging: wat een mooi onderwerp. Rituelen, vieren, rouwen. En wat een mooie mensen om dat mee te doen. Glenn ken ik al een tijd, hij maakt van elk radio-interview een feestje. Brian, prachtige tijd waarin alle beelden al een feest zijn. En Harry, ik ben een stiekeme aanbidder omdat jij de man bent die een droom heeft geleefd als ondernemer. Ik kom vaak op de plek die jij hebt opgezet, een grote plek vol verwondering en kunst. Ik werd heel blij van jullie. En ja, rouwen hoort bij vieren. Rituelen zijn vluchtheuveltjes bij verandering. Ze bereiden je brein voor op wat anders gaat gebeuren. Er zijn riten de passage, vrolijk en verdrietig, vaak samen. Het gaat over verbinden en snappen dat je het niet alleen doet. In deze tijd is het lastig dat veel rituelen over samen zijn gaan en we elkaar niet kunnen vasthouden zoals gewend. Rituelen synchroniseren: zingen, dansen, dat kun je meten. De een houdt meer van traditionele geplande rituelen, de ander bedenkt ze liever zelf. Ze zeggen tegen ons brein: let op, er verandert iets. In bedrijven bij een fusie helpt een goede aftrap. Ik vraag vaak: heb je de bruiloft gevierd? En ook het vrijgezellenfeest, nog één keer met de oude club. Doe je dat niet, dan heb je twee jaar later nog steeds twee WhatsApp-groepjes. We vieren vaak het nieuwe in het bedrijfsleven en kijken weinig terug. We hebben geen woorden voor afsluiten. We zeggen kick-off, maar geen kick-out. Mijlpalen vieren helpt, zoals pannenbier bij het hoogste punt van een gebouw. Of het belletje als er een order is: tingeling, iedereen proost. In de agrarische samenleving heb je oogstfeesten, seizoensritme. Leiderschapsdagen hebben inhoudelijke en rituele functie. We hadden alles weggeliend: wat niet bijdraagt, doen we niet. Efficiënt vergaderen, snel het gebouw uit. Terwijl werk de plek is waar je veel uren doorbrengt. Mensen zijn zingevende wezens, die moeten vieren, bijeenkomen, flirten, klooien. Verjaardagen op kantoor waren kort, maar verbindend. Het is normerend en ook verplichtend: niet verschijnen op een bedrijfsfeest kan zwaar wegen. Feesten kunnen ook fout gaan: potlatch-achtige overdaad, elkaar overvleugelen, perverse uitwassen zoals bij The Wolf of Wall Street. Gemeenten met exorbitante buffetten worden op de vingers getikt. Maathouden is belangrijk. Een mooi ritueel herhaalt zich, is voorspelbaar. Elk jaar dezelfde aangebrande kalkoen van tante Elisabeth hoort erbij en we lachen erom. Marketing en implementatie gebruiken ook rituelen. Verrassing werkt op het limbisch brein: een doek over een auto, cadeautjes inpakken. Seks, humor en geweld trekken aandacht. Dansmuziek synchroniseert hersengolven, we voelen tribe-veiligheid. Manipulatie is een spannend woord, maar iedereen die koffiebekers met slogans inzet bij verandering is ermee bezig. Gebruik oude wetmatigheden bewust.
Brian de Mello (Hoofdredacteur De Optimist): Vreugde hoort bij feesten en vieren. Die emotie bereidt je voor op toekomstig succes. Vieren is niet alleen een afsluiting, maar ook een nieuw begin. Bij uitvaarten zie je dat ook: mensen zeggen we moeten dit vaker doen en bedoelen elkaar vaker zien. Ik speelde laatst een liedje voor mijn overleden tante en daarna pakte ik bij de koffie weer mijn gitaar. Het was serieus en toch verbindend. Mijlpalen vieren herken ik. Sinds dit jaar vieren we elk nieuw nummer van het tijdschrift als een geboorte met een feestje. We gaan naar een locatie, een klein gezelschap, sprekers, onthulling van het magazine, auteurs erbij. Een soort boeklancering, maar dan een magazine. De laatste keer met Ali B. op de cover hield hij een praatje. En ja, bij mijn eerste werkgever, een auto-importeur, vierden we de komst van elk nieuw model uitbundig. Kastelen, partners mee, overnachting, het kon niet op. Tot het minder ging, toen werd het een zaaltje achteraf. Als er overvloed is, wordt uitbundig gevierd; als het niet kan, wordt het sober. Mensen leven soms van feest naar feest. En ja, de onthulling met een doek bij het ophalen van je auto werkt toch op dat kinderlijk plezier. Over cadeaus: wat mensen zelf maken, vind ik het mooiste. Daar zit liefde in. Een gedicht, iets geschilderds. De intentie telt. Het beste feest dat ik had: vijf jaar geleden vierden mijn vrouw, kinderen en ik ons 120-jarig bestaan samen. In een zaal met een band, dansen. Liever één keer in de vijf jaar goed dan elk jaar kabbelend. Jubilea moet je op gepaste wijze vieren, niet halfzacht of alleen online als dat niet past. Maar creativiteit helpt wel om nieuwe vormen te vinden nu.
Harry Starren (Host): Rouwen en feesten liggen dicht bij elkaar. Feest is gedenken met een glimlach, rouwen met een traan. Begrafenissen ontwikkelen zich vaak feestelijk, door de cake en koffie heen. We willen geen afscheid nemen en beloven reünies. Soms organiseren mensen reünies omdat het toen beter was voor hen. Het is chique om met weerzin te gaan en daarna met de leuke mensen te gaan drinken. Reünies activeren oude rollen en leiden niet altijd ergens toe. In organisaties laten rituelen zien wat hoort en niet hoort: stille tochten bij ellende, een gong bij een binnengehaalde offerte, samen proosten. We hadden een verjaardagsritueel op de gang, vijf minuten zingen, pijnlijk voor de jarige, maar verbindend en een oproep tot trakteren. Verplichtende elementen horen erbij. Overdaad en potlatch-achtige feesten werken kleineren in de hand. Lean & mean bedrijven halen vaak juist het recept van succes weg als ze rituelen schrappen. Het kerstpakket is leuk juist omdat iedereen hetzelfde krijgt en erover kan zeuren. Kleine extraatjes werken. Een goed bedrijfsfeest? Ordelijk beginnen, de hoogste baas geeft het startschot, er wordt geproost, daarna ontspoort het genoegen gecontroleerd. Een goede baas gaat op tijd weg zodat het feest echt kan beginnen. In Japan is dronken worden door de baas en medewerkers een teken van vertrouwen, bij ons carrière-einde. Leidinggevenden zitten in een glazen huis en moeten zich meer normeren. Soms is er een jaarlijks uitlaatklepfeest waar spanning ontlaadt. Carnaval werkt ook zo: na uitspatting volgt de vasten, normen worden aangetrokken. Vrijgezellenfeesten als laatste keer los, daarna verbind je je.
Daniëlle Braun (Corporate antropoloog; spreker; directeur Academie voor Organisatiecultuur): Reünies zijn antropologisch lastig: je activeert verwantschap zonder duidelijke functie. Afscheidsrituelen wereldwijd zijn bedoeld om sociale orde te herstellen als er een gat is gevallen: erfenissen, huwelijken, spel, flirt, relaties repareren. In organisaties kun je niet alleen maar vieren uitstellen. Het steeds opschorten van feesten, conflicten en rouw is slecht. We missen een moment van rouw voor alle overledenen. Zoek creatieve, veilige vormen: aankomen rijden, muziekje op de parkeerplaats, picknickmandjes per twee, wandelen op anderhalve meter, samen vliegeren. CEO-toespraak kan via de telefoon in tweetallen. Microfeesten werken ook: een muzikant die in kleine setting in de tuin speelt. We moeten nieuwe rituelen vinden, want ze zijn essentieel voor de kwaliteit van ons bestaan. Negeer je dit, dan ontstaan ontsnappingen alsnog, soms gewelddadig. Demonstraties zijn ook bijeenkomsten van gezamenlijkheid; sommige zijn inhoudelijk noodzakelijk, maar het volume nu hangt ook samen met het gebrek aan andere vormen van samenkomst. Sport reguleert agressie; feesten reguleren ook. Creëer nieuwe vormen om te verbinden en te markeren: van A naar B. Een goed feest begint met structuur, markeert, en laat daarna ruimte voor ontsporing binnen grenzen.
Brian de Mello (Hoofdredacteur De Optimist): Bedrijfsfeesten horen een start te hebben met een duidelijke toespraak en proostmoment, daarna mag het losser. En soms is het beter dat de hoogste baas op tijd vertrekt. Online vieren voelt vaak half, maar creativiteit helpt om toch betekenis te geven. Reünies, jubilea, rituelen: doe het goed of laat het. En geef kleine extraatjes: mensen waarderen dat enorm, ook bij een magazine.
Glenn van der Burg (Presentator People Power): We hebben markeren nodig om van A naar B te komen, en feesten zijn daarin belangrijk. Een feest heeft maar één beweging: naar de ontsporing van het genoegen. Je kunt een feest niet terugdraaien; orde eerst, dan los. Ik heb ooit moeten spreken in het chaosmoment; dat werkt niet. Beter niet doen. Dank aan Daniëlle Braun, die ik met veel genoegen op LinkedIn volg, en aan Brian de Mello, die mij mijn gang laat gaan, een goede hoofdredacteur. Ik heb hier weer een fantastisch uurtje gehad. Volgende week is het herfstvakantie, dus geen uitzending. Daarna is Esther Zeeman, HR-verantwoordelijk bij Amarant, te gast om te praten over hoe zij people power in haar organisatie realiseert. Wil je tijdens de herfstvakantie luisteren, er zijn ruim 350 afleveringen op peoplepower.radio. Fijn dat je luisterde.