Glenn van der Burg (Host): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers. People Power is een programma over de kracht van mensen in organisaties. Met interviews en laatste inzichten voor betere prestaties en gelukkige mensen. Als de week begonnen is dan bieden wij troost voor onderweg. En die troost die is ondertussen hard nodig. Want ja, misschien is dit wel voorlopig de laatste keer dat je in de auto of in de trein zit. En als je al thuis zit, dan zou ik zeggen, ga nog snel even een wandelingetje maken. Want je weet maar nooit. Wij houden in ieder geval café, zoals de Vlamingen zeggen. En dat doen we niet alleen. Want dat doen we natuurlijk met Harry Starrer, die onze grote roerganger is. Tenminste, dat hopen we. En vandaag gaat het gesprek precies juist daarover. Namelijk over hoop. Dus de grappen over hoop en hopelijk. Enzovoorts. Die gaan flink langskomen. Eerder hebben we allerlei andere letters gehad in het alfabet. Afscheid, autonomie, burgerschap, crisis, drijfveren, evenwicht, feest, geluk. En in deze aflevering dus hoop. Onze gasten zijn Michael Greve. Hij is ondernemer met een hart. Ja, die zijn er steeds meer, gelukkig. En Frum van Egmond. Die is ook de gast. En zij is met hart en ziel verbonden aan het onderwijs. En wij zijn natuurlijk heel erg benieuwd, bij allebei, waar zij eigenlijk op hopen. En Harry Starrer gaat ons gesprek in banen leiden. Of dat de goede banen zijn, dat weet je nooit van tevoren. En of hij het überhaupt gaat doen, is ook maar de vraag. Maar hopelijk doet hij dat wel. Fijn dat je luistert naar Peoplepower. Dit is Nieuw Business Radio. Peoplepower, met Glenn van der Burg. Ja Glenn, waar hoop je op volgend jaar? Ja, ik ben altijd heel hoopvol, maar niet zo heel concreet. Nee, dus ik hoop, ik heb een soort belachelijk idee dat het allemaal goed komt. En als het nog niet goed komt, dan zijn we er nog niet. Dus dan moet er nog wat gebeuren. Maar ik ben een heel hoopvol mens. Maar als je nou echt vraagt van ja, wat dan precies? Dan is het meer verlangen. Herinner je je valse hoop? Wanneer is je valse hoop? Want je hebt bij KPN gewerkt. God, jij weet veel te veel van mij. Maar in de liefde ja, valse hoop. Ja tuurlijk, valse hoop. Ben jij uiteindelijk wel goed terecht gekomen? Enorm goed terecht. Dus eigenlijk is die valse hoop wel goed geweest achteraf. Kijk, volgens mij ben ik redelijk hoopvol. Dus als je dan terugkijkt en je vlecht alles aan elkaar en zeg je nou die ellende toen, die heeft heel goed uitgepakt, want ik ben nu hier. En als ik ergens ben waar het nog niet helemaal goed is, dan zeg ik ja, maar ik ben er, ik ben onderweg. Dus het komt goed. Maar wat er dan gaat worden. Wat is goed gegaan dit jaar? Want we zitten aan het eind van het jaar. Want daar kun je ook hoop aan ontlenen. Wat is goed gegaan bij jou? We gaan zo naar de gracht he? Nou best wel. Of niet. Of toch. We hopen het. Nou, het is goed gegaan met de gezondheid. Laten we daar maar eens mee beginnen. Dus iedereen bij ons thuis is nog hartstikke gezond. Coronavirus. Ja, ook dat. Kan ook een geïsoleerd bestaande duiden. Nee, ook niet. Met mijn kinderen gaat het goed. Die zijn redelijk happy. Mijn geliefde is blij in de nieuwe baan. Het nieuwe huis is heel erg leuk. De nieuwe hond is heel erg leuk. Is hoop nieuw? Heeft hoop te maken met nieuw? Voor mij wel. Met dingen, met nieuwe dingen bezig zijn. Uitproberen. Ook lijkt iets te zijn van het nieuwe, wat er nog niet is. Waar hoop je op volgend jaar?
Harry Starrer (Moderator): Wanneer hebben we elkaar echt ontmoet? Dat is niet zo lang geleden. Toen reed je mij naar huis. Ik woon in Amsterdam. En toen dacht ik ik ga iets terug doen. Ik vraag hem in de uitzending. Ik weet niet of ik er blij mee moet zijn. Maar het komt vast goed dichter op de microfoon. Waar hoop je op? Jij bent zwaar getroffen in je business. Wat is je business? Red je het? Ja, tuurlijk. Er is altijd hoop. Ja, maar ik bedoel, Richard, ben je gewoon een hele goede ondernemer? Had je reserve? Heb je een uitweg vrienden bij de gemeente? Hoe zit het? Ik zag ineens een overeenkomst. Want ik denk dat Frum op een bepaalde manier ook in de evenementen zit. Je vindt eigenlijk dat ze in de evenementen zit, ja. Wat ga jij worden Frum? Want jij zei al, ik ga, tenminste ik hoorde erin, ik ga steeds meer dat podium op. Ik wil erover vertellen, ik wil het delen. Dat hoop ik. Wat ga jij worden, Harry? Ja, nou, schrijven. Dat zou ik alweer eens, dat heb ik een tijd niet gedaan. Ik schrijf wel veel, maar niet boeken meer. En dat wil ik wel weer, ja. Ja, dat moet je doen. Waar zou je boek over gaan? Ja, die gaan niet meer over het vak. Dus dat is het beangstigende. Ik wil eigenlijk niet meer over management een organisatie schrijven. Maar over een keer een leuk boek. Ja, een keer een boek wat ergens over gaat. Een roman. Een roman, ja. Poëzie, dat doe ik allemaal, ja. Maar ik wil eigenlijk een andere kant aan dat vak. En dat is wat angstiger dan over je vak. Over mijn vak schrijven vind ik eigenlijk makkelijk. Kan ik helemaal een kolompje maken, dat lukt helemaal wel. Als je de weg weet is het makkelijker. Ja. Weet je al wat het is? Innovatie of impact. Ik hoorde namelijk jou zeggen Frum, impact. Toen dacht ik, oh dat is ook een I. En dacht van nieuw is innovatie. Dus misschien worden het wel twee woorden. Innovatie en impact of impact. Of we doen twee keer de I. Inventiviteit. Irritatie, dat is hem eigenlijk. Ja, want dan erg ik me nu al aan. Ik kijk nu al uit naar de x, omdat we gewoon een uur lang over die xylofoon gaan hebben. Xenofobie. Xenofobie, ja we zijn er.
Michael Greve (Guest – Events & Hospitality Entrepreneur): Waar ik op hoop. Ik hoop op een nieuw jaar en op een kerst waar we op terug kunnen kijken die niet heel veel pijn gaat doen. Want als ik nu zie... De business is feesten, partijen, evenementen, mooie herinneringen maken. En ja, die maken we nu verdomd weinig. Red je het? Ja, we redden het. Ja, tuurlijk. Er is altijd hoop. Ik wou dat ik het lef had om hier op de radio te zeggen dat ik een hele goede ondernemer was. Dat zou mooi zijn. Dat vermoeden heb ik als jij dit kunt doorstaan, toch? Ja, het is denk ik de verdieping die we altijd in ons vak zoeken. We zoeken altijd het hart. We zoeken altijd de verbinding. En als je een verbinding zoekt met mensen, dan komt er altijd wel iets goeds naar voren. Er is een cateringbedrijf waar ik inmiddels eigenaar van ben voor een groot deel. Dat is mij ten deel gevallen omdat we ons in een avontuur hebben gestort waar we gezien de crisis daar maar voor moesten gaan. En als je dan eenmaal onderweg bent, is het eigenlijk wel mooi om te zien dat als je ook daar weer hart en ziel stopt in dat contact, in de verbinding, dat er toch heel veel mooie dingen op je afkomen. En een van die dingen is de chocoladeletter die we met hart en ziel maken. En die veel beter verkocht dan de verkopende partij voor mogelijk hield. Gaat op 1500 vorig jaar en nu over de vijf en een half duizend dit jaar. Ja het is prachtig, maar hoe komt dat? Ik denk dat dat natuurlijk antwoord geven is op de vraag ben je een goed ondernemer. De kunst is denk ik in elk vak om te kijken en te lezen en te begrijpen, te voelen en te verstaan waar iemand nou eigenlijk op hoopt. Een ondernemer speelt in op de hoop die anderen hebben. Waar hopen mensen op? Ja, kijk, een goede kapper luistert. Bij jou heeft hij blijkbaar niet zo goed geluisterd, maar een goede kapper luistert naar je verhaal. Een goede caterer luistert. Een goede ondernemer luistert natuurlijk naar zijn klanten. We moeten wel meteen maar duidelijk zijn. Moet ik het maar gelijk duiden? Ja, toch. Dat trof me namelijk zo. Het is een prachtige letter. Het is de letter gai. Die bestaat eigenlijk uit twee letters uit het Hebraeus alfabet. En die letter hebben we samengesteld voor de Jeugdschool Spies in Amsterdam. Waar mensen de laatste levensfase ingaan en dat gaat helaas over de dood in veel gevallen. Ik heb met een van de artsen daar gesproken en er komt wel eens een situatie voor waarin hoop dus toch werkt. En je dan toch weer terugkeert. Een enkeling komt eruit. Ja, maar meestal niet. En Joost van Spies heeft tien jaar geleden de letter bedacht als, die staat voor het leven. Het is natuurlijk prachtig mooi dat die letter gai die voor het leven staat eigenlijk nu verkocht wordt als symbool om uiteindelijk de mensen die sterven te begeleiden. We hebben uit verveling in de pieces heel veel tijd besteed aan het ontwerpen van een mooie leger. We hebben ons vooral heel erg naar binnen gekeerd natuurlijk om te kijken wat zijn we nou eigenlijk aan het doen. Ja, dat is een kans toch? Ja, dat kansen zoeken en als je naar binnen keert en je gaat bijvoorbeeld met je chef kok zitten en je zegt joh, laten we voorlopig eens even niks bij de Hano's bestellen wat kant en klaar is, maar laten we vooral alles weer zelf gaan maken. Dan zie je dat er hele mooie dingen gebeuren. Dan kun je ineens leren hoe je ketchup maakt. Als je het recept opzoekt. En waarom zou je dan kant en klaar... Want je hebt die kant en klaar spullen omdat je tijd te weinig had. Dat groeit in je business zo dat je denkt dat je het kant en klaar moet kopen. Omdat het een verantwoorde smaak heeft die altijd constant is. En dan blijkt eigenlijk als je zelf ketchup of chilisaus maakt dat die veel lekkerder wordt. En dat vind ik wel het grootste goed van deze crisis. Dat blijf je zeker doen. Ja, 100%. 100 procent. Waar ik op hoop voor jouw branche? Ja, wat zie je de evenementen doen? Je zei groter, groter, dat wordt niet de weg. Nee, nee, het is naar binnen. Tuurlijk, je ziet nu heel veel. Ik hoop zo dat we van de steltenlopers bij de ingang af zijn. Ja, alsjeblieft. En die vrouwen met die jurken met die kaartjes erin. Ja allemaal dat soort dingen en gedoe bij de poort en gemaakte vrolijkheid. Ik leerde van een zeer goede evenementenmaker dat elk evenement moet een beetje schuren. En ik denk dat als nou een periode heeft geschuurd de afgelopen tijd dan was het deze crisis. En misschien dat het ons weer leert dat ook soms moet schuren om te leren, om vooruitgang te vinden in de dingen die je doet. Niet alleen maar pleasen, niet alleen maar, het mag ook wel een beetje irriteren. Niet alleen maar vieren, want dat is natuurlijk waar het steeds over gaat. Elke aanleiding om een pand te openen of een gebouw neer te zetten of iemand te eren in zijn rol, zijn we natuurlijk heel erg geneigd om alleen maar te roepen, oh wat ben je geweldig. Leuk, leuk, leuk. Maar het is natuurlijk net zo mooi om af en toe samen eens te praten over, Wat was nou eigenlijk je matige kant? Want mijn matige kant is veel interessanter dan waar ik goed in ben. Ja, misschien dat je een betekenisvollere bijeenkomst weet organiseren die je raakt. En niet alleen maar enjoy, enjoy, maar ook wel misschien af en toe de emotie. Je ziet het vaak in uitnodigingen ook dat er vroeger stond er altijd op die en die artiest komt of we gaan helemaal uitpakken tot aan de voordeur. Het dak gaat eraf. En hoe mooi zou het zijn als je gewoon hebt gehoord dat je iets gemist hebt en de volgende keer zeker bij bent omdat het je zo geraakt heeft. Nou, dat zou mooi zijn. Een soort afspiegeling van het leven in een evenement. Alle emoties. Dus en blijdschap, maar ook verdriet en twijfel. Wat hoop je? Ja, misschien moet je praten over wat je hoopt. Wat ik hoop is dat we hoop vinden, ook met het kabinet. En dat we ruimte vinden om ondernemers te laten ondernemen in die veilige omgeving. Dat is natuurlijk zo moeilijk nu. Als je continu in stapjes moet afsluiten, de boel dicht moet doen, het raam op slot, de deur op slot. Horten en stoten, zo kun je niet ontwikkelen. Het is zo ontzettend lastig ondernemen, maar gelukkig als je je creativiteit kunt blijven inzetten, vind je altijd wel een haakje. De kern van mijn vak is gastvrijheid. Gaan we naar de kern van het vak van Frum zo. Ja, als je terug wil naar de kern van je vak dan is gastvrijheid, is aandacht niets anders dan dat. Hoe mooi was het vroeger als je in een café binnenkwam, we weten allemaal nog hoe dat was. En dat ze dan zeiden, the usual, het gebruikelijke. Zo van ik ken jou, ik weet dat je hier vaak komt, ik laat aan je gasten aan de bar zien dat je hier een regulier bent. Nou, die vorm van aandacht die is in zoveel vormen te bedenken. Als ze je naam weten, dan vind je het al fijn dat je binnenkomt en je naam wordt genoemd en jij wordt herkend. Ik heb jarenlang voor Martin Apartheid gewerkt, ze hebben ze de mensen opgeleid toen ik daar ooit werkte als jonge vent toen ik nog zwart haar had en gaandeweg in dat merkte ik dat ik als trainer of als persoonlijkheid heel graag kennis over draag. En toen ben ik daar, heb ik mijn werk van gemaakt. Mocht ik met Milo Berlijn samenwerken. Super mooie thuis gehad. Heel veel geleerd. Dus ook de eerste die mij het podium opduwde. Milo Berlijn. Dat is mijn leermeester. Absoluut. Ja. Degene die mij. Grootheid in jouw vak. Jazeker. En welk vak is dat dan? Ja, noem het gastvrijheidsspreker of gastvrijheidstrainer. Oké, hij is jouw inspirator. Zeker. Ja, heeft mij het podium opgeduwd en zag in mij blijkbaar iets wat erin zat, maar wat een maar moeizaam uitkoming in het begin, omdat ik gewoon echt vond het doodeng om op dat podium te gaan staan. Dat is jouw gang die je gaat. Daar hoop je op, dat dat zich doorzet. Nou ja, op een gegeven moment komt er een moment dat je ziet dat je goed wordt in je vak. Dat is natuurlijk raar altijd om van jezelf te zeggen, maar ik zit ervoor. Je wordt meester. Doe het dan maar. En ja, dan zit je daar en dan heb je het idee dat je wat te vertellen hebt. En vertelde je net dat verhaal van die Spa Rood over wat is nou de mooiste eigenlijk. Dus die vraag stellen waar jij het over hebt is hoe drink je nou het liefst dispa rood? Dus niet van huis uit op hotelschool geleerd zo doen we dat bam voor je neus. Vaak er nog zo'n stokje erin dat als je hem zou willen gebruiken heb je zeiknatte handen. Je komt nooit bij het citroentje. Dan moet je in zo'n citroentje stampen. Met ongekeerde stampen. Het zijn allemaal soort van… Overblijfselen van een goed idee ooit, maar die komen niet met als een recht. Allemaal conventies die hun betekenis verloren hebben. Ja, en ik heb mezelf in mijn vak altijd vragen gesteld. Ik ben altijd blijven nadenken over waarom doe ik eigenlijk wat ik doe. Vanuit dat principe ben ik trainer geworden, eeuwige nieuwsgierigheid. We houden in ieder geval café, zoals de Vlamingen zeggen. Dit is Nieuw Business Radio. Ik ben Mark Janssen, Cineo-medewerker Learning Development bij Paresto, de cateraar van het ministerie van Defensie. En in mijn organisatie verdwijnt elke mist en de lucht wordt steeds blauwer, omdat ook ik luister naar Peoplepower. Peoplepower, met Glenn van der Burg.
Frum van Egmond (Guest – Education Entrepreneur): Is er iets wat jij hebt gehoord wat mogelijk aansluit op wat jij doet? Nou, ik heb ook ketchup gemaakt. Dat is het eerste bruggetje. We moeten dankbaar zijn voor alles. Je hebt ooit privé of ook... Van de zomer met tomaten uit eigen tuin. Want door de crisis had ik, terwijl ik dan alleen maar online zat te werken met mensen, dan zien ze dus niet wat je doet. Dus toen was ik ondertussen mijn moestuin aan het bieden. Ja, je kunt twee dingen doen. Ja, heerlijk. Dus ik vond een lente en zomer met lockdown eigenlijk ook op een bepaalde manier heel verschrikkelijk. Ja, dat was het beste jaar tijd. Dit is het gein. Ja, ik vind het nu minder leuk. Je bent opgesloten, maar toen kon je naar buiten. En buiten was ook het veilig. Wat doe jij? Zit je ook in de evenementen? Nou, Harry. Je weet toch gewoon wat ze doet. Wat dan een soort overeenkomst is, dus wat ik doe in de evenementen, is dat het uiteindelijk gaat over betrokkenheid en kijken hoe je het beste van het leven kan maken. En ik doe dat dan niet door officieel feesten te organiseren of diners. Maar door eigenlijk docenten en op middelbare scholen en op basisscholen te leren hoe ze zelf hun onderwijs kunnen ontwerpen en daarmee dus in kunnen spelen. Spannender onderwijs maken. Ja. Met meer betrokkenheid. De enthousiasme van kinderen, maar ook je eigen enthousiasme als als als als leraar. Hoe is dat zo gekomen? Want je hebt er voor iets anders doorgeleerd. Ja, ik heb psychologie en communicatiewetenschap gestudeerd, veel trainingen gegeven, onder andere in jeugdgevangenissen. Toen ik begin dertig was, ben ik van Amsterdam naar Noordrijk verhuisd. En had ik inmiddels drie kinderen en de vierde was er bijna. En kwam een oude droom boven dat ik altijd zoiets had van later als ik groot ben, dan ga ik een eigen school oprichten. Dat leek me gewoon heel leuk. Ja, dat kan in Nederland. Dat is vrij uniek, hè? We zijn vrij uniek, toch? Ja, het is heel erg lastig in Nederland. Dus ik had echt geluk dat… Het mag wel, maar het wordt… Ja, dus de regelgeving zorgt er eigenlijk voor dat het bijna nooit… Waar loopt het op stuk? Nou ik kom hier op een vrij technisch verhaal uit, maar je hebt in Nederland christelijk, katholiek en openbaar onderwijs. En dat is van oudsher heel bijzonder, want dat geeft aan dat er vrijheid is van onderwijs. Ja, onderwijsvrijheid. Alleen nu willen mensen niet meer zozeer op geloofsbasis, maar veel meer op pedagogische basis ander onderwijs. Zoals Montessori en Dalton, het is eigenlijk meer benaderingen die nu die vrijheid willen benutten. Ja, gewoon op een andere manier werken met kinderen. Wat maakt die benadering van jou, want er wordt gesproken over de Noordwijkse methode. Ja, ik ben begonnen in Noordrijks. Mijn school is in 2006 gestart. En in eerste instantie had ik er helemaal niet van die spectaculaire ideeën over. Dacht ik, nou ja, daar zo lang nagedacht over, al die onderwijsmethodes, dat zal wel goed zitten. Maar wat ik extra wilde was aandacht voor persoonlijke en sociale vaardigheden. Wat natuurlijk heel erg met mijn psychologieachtergrond te maken had. Ik had gemerkt dat als je kinderen daar al jong in begeleidt, dat je ze een enorme voorsprong geeft. En ook dat op mij heen allemaal mensen vastliepen. Dat maakt het verschil. Dat zie je bij Michael ook. Je voelt gewoon dat hij de psychologie van mensen snapt en daarop onderneemt. Ja, uiteindelijk gaat het toch heel erg over hoe kun je aansluiten bij wie iemand is en wat iemand graag zou willen. Je moet al heel jong in je leven keuzes maken, maar op school leer je dat eigenlijk niet. Dus ook dat leer je daar wat meer. Wie ben ik? Wat wil ik? Ja, een lang verhaal. Kort komt het er gewoon neer dat ik ervoor heb gezorgd dat leerkrachten veel meer zelf vanuit hun talent kunnen werken. Ja. Zodat je niet meer alle vakken hoeft te geven en dat je weet… Dus dat je je eigen voorkeuren… Dus wat je de kinderen gunt, gun je de docenten ook. Als je het niet met de docenten ook doet, hetzelfde als met de kinderen, dan werkt het niet. Dus als je wilt de kinderen hun talent ontdekken, moet je het ook met de… En hoe verbind je dit aan het thema hoop? Nou, eigenlijk wat hier wel onder ligt is een enorme diepe overtuiging dat het wel mooi zou zijn als de wereld een beetje beter kan worden. Ja, dus het is hoop op een betere wereld. Ja, en dat botst heel erg met als je de verhalen uit de Bijbel leest, bijvoorbeeld. En dan zie je waar die mensen allemaal mee worstelden en dan denk je nou zijn we 2000 jaar verder en dan worstelen we daar nog steeds mee. Terwijl ik toch ergens zo hoop dat de mensheid steeds iets verder komt en het iets beter gaat doen. Jeetje, wat naïef. Ja, nou dat is ook nu meteen ook de hoop nu in deze coronacrisis. Wordt dit nu de ondergang of gaat… Ja, leidt dit tot verbetering? Worden we hier wijzer van? Dat hoop ik dus heel erg. Dat uiteindelijk… Jijzelf? Of ik dat zelf hoop? Nee, maar ook voor jezelf. Logisch van de wereld komt zo aan de orde, doen we erbij. Maar nou jijzelf? Maakt dit jou een betere Frum? Gaat dit ons, gaat het jou een beter ik opleveren, denk je? Nou, net zoals Michael ook verteld dat hij tijd had om jam te maken, heeft hij coronatijd. Hij zei ketchup, maar ik denk dat hij ook jam bedoelt. Ketchup is ook een soort jam. Tomatenjam is dat eigenlijk. Tomatenjam, bommen allemaal. Nee, ik bedoelde tomatenjam. Ketchup is tomatenjam. Dat komt eigenlijk een beetje omdat ik ging tomatenjam maken, maar het werd ketchup. En toen dacht je het is gewoon hetzelfde. Ik was er nog niet zo heel goed in. Jij hebt geen tomatensham trouwens of wel? Tuurlijk wel. Wordt er een betere Frum? Denk jij dit te kunnen benutten voor een beter ik? Nou, ik heb er al weer heel veel van geleerd en ik heb nieuwe wegen ook wel onderzocht. En ik heb veel nieuwe dingen ontwikkeld voor mijn scholen. Ja. Eindelijk de tijd die je te weinig had, krijg je ineens aangereikt. Ja. En ik denk wel dat dat leidt uiteindelijk tot verbetering. Leren heeft voor mij wel heel erg gemaakt. Zo'n innovatieboom. Nou, eigenlijk wat hier wel onder ligt is een enorme diepe overtuiging dat het wel mooi zou zijn als de wereld een beetje beter kan worden. We moeten niet het onderwijs alleen maar vernieuwen, we moeten ook wat klassiek is behouden. Voor je het weet gaan er hele oeroude principes te loor. Die altijd goed waren en voor je het weet raak je die kwijt. Ik ben heel erg blij bezorger van tijdloos onderwijs. Niet modieus. En daar baseer ik ook al mijn ideeën op. Je hebt gewoon hele universele leerprincipes. Van wanneer werk leren. Wat is een goede bijeenkomst is ook van alle tijden. Ja, en nu bijvoorbeeld heel veel over mensen moeten kritisch leren, denken, 21e eeuwse vaardigheden. Als je die op een rijtje zet, als je in de computers dan wegdenkt, dan kom je gewoon uit bij de Grieken en de Romeinen en de Egyptenaren. En is er aan het leerling-leraar of leerling-meesterschap, is helemaal niet zoveel veranderd in die tijden. Nee, het is een relationele bezigheid. Is de relatie goed? Je zou eens kunnen zeggen, het geldt voor alle zaken, dat de relatie eigenlijk alles is. In dienstverlening. Dan zijn vrouwen misschien in het voordeel. Mag ik even dit blokje mee afsluiten? Ja, want ik hoop op een mooi vervolg hieraan. Wat mij wel al opviel. Ja, wat van jou? Ja, waar ik zo benieuwd op ben. Jullie zijn allebei ondernemende mensen. Ik zeg het even tussenneuzelig maar door. Mijn scholen, je zou dat maar kunnen zeggen. Dat is toch heel stoer. Maar ja, daar ben je ooit mee begonnen in de hoop dat het goed ging komen. Dus ik ben benieuwd waar dat eigenlijk ook gebaseerd is. Ja, het zijn twee naïeve mensen, denk ik. Nou, is het naïviteit of is het een briljantheid? Hoor je zo? Tussengesprek, hoop. Welke lagen breng jij aan, Frum? Ik ga zo naar Michael. En misschien jullie naar elkaar nog. Welke lagen zie jij in dat begin? Je hebt natuurlijk gewoon de hoop dat iedereen gezond blijft in je gezin en de hoop dat je bedrijf groeit. Allemaal dichtbij. Dat zijn allemaal de simpele. En dan heb je de lagen dat je hoopt dat het goed gaat komen met de wereld. Dat er geen oorlog komt of dat er nog nieuwe plagen komen die over de wereld heen spoelen. En nou zei ik een beetje pesterig naïef, maar een aantal mensen zegt nog wel eens over mensen die veel hoop hebben, dat het hen aan realisme ontbreekt. Oh, maar dat vind ik alleen maar fijn. Ja? Ja. We hopen nog heel lang naïef te zijn. Je hebt ook dat gezegd van zelf een optimist realiseert veel meer dan een realist. Ja. En dat geloof ik ook. Je moet hoger mikken dan een realist. Ja, absoluut. Je moet boven je macht reiken. Ja, uiteindelijk moet je een beetje hopen dat al die dingen die superhelden doen, dat die gewoon lukt. Waar heb je op verkeken? Want je bent nogal hoopvol gestemd onder het onderwijs. Waar heb je op… Want ik wil naar de Nederlandse school, daar ben je aan verbonden ook. Dus ik hoop dat we nog even terug horen. Maar waar heb je op verkeken? Nou, er is een enorme elastiek werking naar het gemiddelde toe. Dus als je iets nieuws gaat doen en dat lijkt allemaal te lukken, zodra je je aandacht even verslapt, Trekt het weer naar het, het wordt weer gewoon. Het ongewone neigt naar het gewone. Er zit ook iets in de wereld dat alles neigt altijd uiteindelijk weer naar een evenwicht. Alleen ja, wil ik gewoon het liefst dat dat evenwicht elke keer weer iets verlegd wordt naar een beter stuk. Maar je ziet dat het weer terugkeert al heel snaar naar hoe het ook alweer was. Het heeft heel veel aandacht nodig om vanuit de status quo naar iets nieuws te komen. En hoe doe je dat? Nou, corona. Blijven doorgaan. Dat is wel wat ik heel erg hoop en ook zie in het onderwijs, dat door dat digitaliseren in het onderwijs… Dat gaat vanzelf toch? Nou, nu plotseling. Maar dat is jarenlang helemaal niet vanzelf en lukte dat helemaal niet. En dan zie je dus dat als er zo'n enorme crisis komt waardoor je allemaal er toe gedwongen wordt… De omstandigheden creëren de verandering. Dat dan plotseling dat het wel lukt. Welke omstandigheden hebben we nodig voor jouw onderwijsvorm? Dat ik me goed herinner, in de ochtend doe je de basics, die lezen, schrijven enzovoort.