Glenn van der Burg (host People Power): Zonder goede interne communicatie kun je die organisatieverandering, dat cultuur- of dat leiderschapsprogramma wel vergeten. Zonder goede interne communicatie wordt het betrekken van al die collega's bij innovatie in de organisatie bijna onmogelijk. En zeker nu er heel veel wordt thuisgewerkt, en dat zal gelukkig waarschijnlijk ook nog wel een beetje blijven, is interne communicatie onmisbaar bij de binding met de organisatie. Dat is allemaal leuk om te weten. Hoe doe je dat dan? Hoe zorg je dat het verder gaat dan een paar artikelen op intranet? De vreselijke dingen is dat altijd. Welke tools werken er nou fantastisch? Waar begin je überhaupt als je het voor elkaar wil krijgen? En wat zijn de mooiste voorbeelden uit de praktijk? Dat onderzoeken we in deze reeks afleveringen van People Power. Waarin we het hebben over interne communicatie. En in deze aflevering ga ik in gesprek met Huib Koeleman. Hij is senior adviseur verandercommunicatie. En partner bij Orange Otters. Fijn dat je luistert naar People Power. Hartstikke leuk dat je er bent.
Huib Koeleman (Senior adviseur verandercommunicatie en Partner Orange Otters): Dank je. Leuk om hier te zijn.
Glenn van der Burg: Ik heb nogal de neiging om altijd alles overboord te gooien. Dus ik heb me lekker voorbereid en ik wil de dingen wat je gaat vragen lekker gestructureerd. En toen zag ik je net en toen dacht ik nee we gaan het heel anders doen. Niet dat het voor jou uitmaakt want jij weet helemaal niet wat ik voorbereid heb. Maar ik zat te bedenken net. Dat eigenlijk deze reeks uit irritatie is ontstaan. Omdat ik ook bij klanten rondloop, ook met mensen daarover praat. Over mooie veranderd trajecten en weet ik veel wat allemaal. En dan probeer je dus medewerkers te bereiken. En dan is het gewoon zo shit geregeld. Dus ik wilde eigenlijk, mijn eerste vraag aan jou is. Als je nou naar klanten, naar de markt kijkt. De gemiddelde, wat grotere organisatie. Welk cijfer geef je ze dan voor hun interne communicatie? Dan ga ik je straks vertellen wat mijn cijfer zou zijn.
Huib Koeleman: Ik heb wel een vermoeden. Ik heb natuurlijk een niet heel aanslekte steekproef. Want de mensen die me bellen, die hebben iets. Of die hebben een dingetje wat ze willen verbeteren. Maar ik vind dat er toch heel veel goede dingen gebeuren. Dus ik geef een 6.1.
Glenn van der Burg: 6.1? Dan ben je over, toch? In Nederland zeker. Maar ik vind toch dat als je mensen erg enthousiast wil maken. Een 6.1 is dan weet je de minimale dingen om je werk te kunnen doen. Maar stel je voor dat je zit op dat gemiddelde, je herkent je in die 6.1 en vervolgens moet je, weet ik veel, moet enorm geïnnoveerd gaan worden, want het is super nodig in de markt. Of je wil de engagement enorm omhoog krijgen, want daar moet al wat aan gebeuren. Of je wil je medewerkers betrekken bij de toekomst bij het bedrijf. Dan heb je wel een probleem met de 6.1. Dan ga je niet krijgen dat mensen vanzelf met leuke ideeën komen. Dan gaan ze niet kennis delen. Dan gaan ze niet met collega's overleggen spontaan. Dan heb je echt veel werk te verzetten. Wat was jouw cijfer?
Huib Koeleman: Ik zat tussen een 3,5 en een 4.
Glenn van der Burg: Je bent heel enthousiast. Als een 10 is dat je het a heel goed gefaciliteerd hebt. Maar b dat er ook heel veel vanzelf gaat. Want volgens mij als je interne communicatie goed regelt. Dan is dat niet iets wat je doet, maar iets wat er gebeurt. Dat collega's met elkaar contact zoeken. En niet alleen maar dat er gezonden wordt vanuit een een plek. Van een afdeling of een directie of management ofzo. Dan is het toch wel ver te zoeken. Bij veel organisaties komt het niet veel verder dan een intranet waar dan artikeltjes op gezet worden. Die matig gelezen worden.
Huib Koeleman: Ja, maar communicatie is natuurlijk altijd een ding. Ik weet niet hoe het met jou, oh ja met jouw vrouw, dat zei je net, is. Ik heb dan thuis een vriend en ik zei ook vanavond ben ik wat later thuis en ik ga naar een radio ding. Radio optreden. En nou is hij een seconde later alweer vergeten. Oh oké. Dus dan ga jij koken vanavond. Ik denk van heb ik niet net gecommuniceerd dat ik wellicht wat later ben. Menselijke communicatie blijft altijd foutgevoelig.
Glenn van der Burg: Moeten we dat verschil dan ook maken tussen de geïnstitutionaliseerde in een geregelde organisatie en het feit dat er überhaupt gecommuniceerd wordt tussen mensen?
Huib Koeleman: Ja, misschien wel. Waar mensen nu behoefte aan hebben, zeker nu we allemaal thuis gezeten hebben met corona, althans veel mensen thuis gezeten hebben met corona, is gewoon het informele contact met collega's. En je ziet dat als er ergens aan gewerkt moet worden, is er weer binding. Dat zijn allemaal van die zachte woorden. Maar het is wel hetgeen waar je behoefte aan hebt. Je wil weer collega's tegenkomen. Je wil weer dat het leuk is. Je wil weer discussies met elkaar hebben. Je wil weer koffie met elkaar drinken. Je wil ook weten hoe het thuis is. En niet alleen die kat die door het beeld loopt tijdens een zoomgesprek. Maar echt wat er aan de hand is. En daar zijn we niet meer aan toegekomen. Ik zie dat ook veel. Maar is dat jouw analyse ook?
Glenn van der Burg: Dat je zegt van nou eigenlijk veel van de interne communicatie gebeurde vanzelf omdat er samen koffie werd gedronken, geluncht, weet ik veel wat allemaal. Dat hebben we allemaal anderhalf jaar minder gehad. Laten we het zeggen. Soms helemaal niet meer misschien. Wat is het effect daarvan? Wat missen we daardoor? Die binding hebben we het dan over. Dus minder binding, maar nou en, zou ik bijna zeggen. Dus.
Huib Koeleman: De bereidheid om elkaar te helpen wordt minder. Oh, kijk. En dat is een beetje jammer. En de wil om samen met elkaar een project tot het eind te brengen wordt minder. Mensen zijn steeds meer met hun eigen taak die ze thuis kunnen verrichten. Taak gedreven. Ja, taak gedreven. En je ziet ook dat veel overleggen worden veel zakelijker. Ik weet niet, op de een of andere manier, als je met elkaar met een beeldscherm zit, begin je niet meer met flauwekul, maar dan begin je meteen, oké, wat moeten we vandaag behandelen, dit en dat. Mensen zijn braaf geworden in Nederland, we steken ons handje op. Ik weet niet of jij vroeger je hand opstak als je in een vergadering iets wilde zeggen, dan brulde je het gewoon, dan zat er ik. En nu zijn we netjes op elkaar aan het wachten. Dus er is een soort discipline ontstaan, dat is ongelooflijk. Ik merk ook, en dat is het voordeel van dat online werken, dat een vergadering met iedereen die thuis werkt soms efficiënter is dan een vergadering met alle mensen in de zaal. Dus dat is het voordeel.
Glenn van der Burg: Ja, efficiënter, meer to the point.
Huib Koeleman: Maar je mist dus dat gerommel eromheen. Ja, het efficiënte leidt ertoe dat sommige sessies, ik doe veel van die workshops enzo. Waar ik vroeger vier uur voor nodig had, kan nu in tweeënhalf. Nou, tijdswinst. En ook geen reistijd. Nog een keer tijdswinst. Maar als je met zo'n groep ook binding wil hebben. Je wil echt dat je ook voor de extra mile gaat. Of zoals de Amerikanen dat mooi zeggen. Ja, die kans wordt dan minder. En dan is het weer fijn als je elkaar tegenkomt, ontmoet. Wij hebben nu afgelopen vrijdag eindelijk weer eens gegeten met de collega's.
Glenn van der Burg: Jullie zelf met je...
Huib Koeleman: Met mijn eigen team. We zijn met z'n zessen. Binnenkort acht. Dan wil je gewoon elkaar tegenkomen.
Glenn van der Burg: Wat zijn dan de vragen die je nu krijgt vanuit jouw klanten op dit gebied? Wat vragen ze dan aan je?
Huib Koeleman: Binding, binding. Binding, binding, binding. Mensen willen echt, zeker omdat iedereen al ziet dat het nog wel even duurt voordat iedereen weer naar kantoor kan. Hoe hou ik binding? Hoe blijven mensen aan elkaar gebonden? Maar ook, op teamniveau doen we dat best goed. We hebben allemaal onze verraderingen, we overleggen met elkaar. We hebben discipline in, we hebben misschien wel weekstarts of dagstarts. En je hebt een teammanager die houdt contact met het hele zootje. Dat gaat eigenlijk best wel goed en dat is ook nog wel overzichtelijk. Maar tussen teams? Dat valt bijna weg en met de organisatie of met de leiding, nou dat is ook veel verder weg.
Glenn van der Burg: Dus daar waar de verbindingen misschien wat zwakker waren, die dreigen een beetje af te sterven? Ja. Is dat het? En waar de verbindingen goed waren?
Huib Koeleman: Spreken mensen elkaar zo vaak, doordat ze samenwerken, dat ze ook wel terwijl ze met elkaar bellen of even een op een teamsen of dingen, zeggen ze ook nog wel goed hoe is het eigenlijk met je en hoe is het met je vrouw en je kinderen. En daar kom je ook wel aan toe. Ik weet niet of jullie dat doen, maar de bekende borrels, digitale borrels, die heel leuk kunnen zijn. Maar ja, je kan natuurlijk geen gesprek voeren in een digitale borrel. Intussen zijn er wel handige apps dat je zogenaamd weg kan lopen en dan met een paar mensen samen kan ouwehoeren en hoe dichter je bij iemand staat, hoe beter je die hoort enzo. Maar dat is veel te hip voor de meeste mensen die gebruiken Teams of Zoom, punt. Die zijn lang blij als ze contact kunnen maken.
Glenn van der Burg: Ja, en die zijn ondertussen misschien ook een beetje moe van de zoveelste pubquiz met collega's. Lichte pubquizmoeheid. Maar ook tijdens die pubquiz, hoe leuk dat ook is, heb je niet echt gesprek met collega's.
Huib Koeleman: Nee, je komt niet echt veel van elkaar te wezen. Het is nu zoeken van hoe kan je wel dat contact hebben. Wat ik heel spannend vind. Dat is een goede vraag. Want dat is de vraag waarbij ze komen. Binding, binding, binding. En dan wordt er van jou verwacht dat jij met een panklare oplossing komt. Nou, ik zit vooral te kijken van hoe doen zij het al en waar zijn de aankomingspunten om het beter te doen. En de combinatie van vragen die je nu krijgt. Vandaag mogen er weer meer mensen naar kantoor. Hoe doe je die combinatie van, mooi woord, hybride werken. Dat wordt nu een heel spannende. De helft van de mensen is op kantoor en de helft van de mensen is thuis. Hoe ga je daar dan nog dingen handig aanpakken, dat er echt binding is? Of ga je op een gegeven moment twee subgroepen krijgen van de kantoorgangers. Die hebben alles met elkaar geregeld. En de thuisblijvers die zijn hard aan het werk, maar die hebben geen idee wat er verder speelt. Ja, dat wil je ook niet. Dus daar slimme oplossingen voor verzinnen, daar zijn we nu vooral mee bezig.
Glenn van der Burg: Heb je een mooi voorbeeld? Misschien wel van een klant waar je niks hoefde te doen, maar die gewoon een deel heel goed heeft gedaan?
Huib Koeleman: Nou er zijn nu discussies van hoe krijg je gelijkheid tussen mensen die thuis werken en die op kantoor werken. En dit is, ik ben nu niet zelfwijzig geweest, maar Vodafone heeft bijvoorbeeld nu een regel, als we vergaderingen hebben, gaat iedereen achter zijn beeldscherm zitten. Selfs als je op kantoor zit. om gelijkwaardigheid te krijgen tussen alle vergaderaars. En dan moet iedereen gewoon achter dat klote ding zitten. Die is net zoveel in beeld als een ander, namelijk net zo klein. En die kunnen niet meer onderling eventjes dingetjes regelen met elkaar. Dus er is een soort gelijkheid van hoe je de vergadering instapt en hoe je met elkaar werkt. Net zoals dat dat was toen iedereen thuis was.
Glenn van der Burg: Ik heb weleens mensen in een workshop gehad. We hadden mensen hier in de workshop fysiek, maar we hadden ook mensen op afstand. Nou, echt, dat doe ik nooit meer. Wat een drama is dat.
Huib Koeleman: Ja, maar het kan wel hoor. Het kan wel. Ik vind het eigenlijk wel geinig.
Glenn van der Burg: Ja, maar het is juist die ongelijkheid van het babbeltje tussendoor. Oh jongens, hij heeft ook dat soort stomme dingen. Die wilde nog koffie. Ja, en dan zit je naast een scherm te kijken en je zegt ja, sorry, het wordt een beetje lastig.
Huib Koeleman: Ja, het is niet, je zit niet echt bij elkaar. Nee, je zit niet echt bij elkaar. Maar ik heb jaren interim manager geweest. Interim manager, dat woord kan ik nog steeds niet uitspreken. Maar je was het wel. Ik was het wel, ja. Bij Hevels, dat is zeg maar een NGO waar mensen in Nederland werken en een deel in het buitenland werken. Dus het was gewoon gegeven dat je vergaderingen had met mensen die in Afrika en Azië en Zuid-Amerika zaten. En mensen die in dit geval in Den Haag zaten. Ja dat is het ook een beetje afspreken jongens, zorg dat iedereen aan bod komt. Zorg dat je ook even een informeel moment inbouwt. Want dat kan je natuurlijk, online kan je ook een informeel moment inbouwen. Maar gek genoeg vergeten we dan. En dan heb ik het niet over de pubquiz, maar gewoon maandag hoe was je weekend vragen. Dat slaan we over. Ja online kan je ook vragen hoe was je weekend. Hoe moeilijk is dat? Dus dat soort dingen weer mee en meenemen, dat geeft een beetje gevoel.
Glenn van der Burg: Maar ik hoor jou wel zeggen, het besef bij organisaties dat die binding belangrijk is en dat er dus andere dingen voor gedaan moeten worden, die is er wel. Eigenlijk voor ons het goede nieuws van deze lockdown is geweest dat heel veel bedrijven door hebben dat ze moeten werken aan binding. Ja, mooi. Hoe je dat dan gaat doen en vooral ook wat voor middelen je daar dan allemaal voor kan gebruiken en vooral ook wat dan ook niet, dat hoor je zo. Huib Koeleman is de gast van Orange Otters. Binding, Binding, Binding, Binding. Dat is eigenlijk het van ons eerste blokje wat ik vooral op overhouden. Speelt heel erg. Is er nou Is er nou een organisatie waarvan jij zegt van nou weet je die hadden al wat dingen geregeld, die hadden al wat dingen georganiseerd, die hadden al iets lopen waar ze het eigenlijk daardoor heel veel profijt van hadden tijdens die rare lockdown en nu misschien helemaal nu het hybride gaat worden wat ook weer ingewikkeld gaat worden.
Huib Koeleman: Oeh, dan moet ik even namen noemen, ik ga even nadenken. Wat ik in ieder geval wel zie is dat clubs geïnvesteerd hebben in het zichtbaar maken, in het meer informeel zichtbaar maken van bijvoorbeeld leidinggevenden. Dat mensen op een gegeven moment vlogs en blogs en podcasts zijn gaan maken. Oké. Er was een soort, vroeger, voor de lockdown was het zoiets van ja, er moet een studio komen, het moet allemaal heel officieel enzo. En nu bel ik soms met zoons en dochters van ceo's van hoe handig ben jij met een smartphone. Kan jij een klein filmpje maken van jouw moeder of vader thuis van hoe die erbij zit. Dat ook andere mensen doorhebben dat ook die baas gewoon thuis aan het werk is. En dat soort dingen heeft een ontzettende ontwikkeling doorgemaakt. En ook het informeler maken, het minder gelikt. Hier zitten we in een fantastische studio, dus ik wens het iedereen toe. Maar soms zien mensen dat als drempel van ja, we hebben nu lockdown, we kunnen niet dicht bij elkaar komen. Dus studio opnames is ook niet echt een optie. Dus we schrijven maar weer een nieuwsbrief. Ik zeg flikker op, pak je telefoon, maak een filmpje en stuur dat op en deel dat en dat is altijd wel. Kijk stuur naar mij op en ik monteer het wel even tot het er een beetje leuker eruit ziet. Dat kan altijd en we kunnen zorgen dat het niet te lang is, dan knippen we erin. Of we geven een tip van misschien is een half uur.
Glenn van der Burg: Zie je daardoor ook niet heel veel dramatische dingen? Want het is natuurlijk een voordeel, want het wordt laagdrempeliger. En zeker als het gaat om mensen, leidinggevende, directie. Daar voelt iedereen al bij definitie een soort van afstand toe. Ook al zijn het zulke aardige, vriendelijke, leuke vrouwen en mannen. Helpt dan die vorm van even je mobieltje voor je snuffer te houden en te zeggen. Jongens, wat ingewikkeld allemaal. Dit is mijn werkplek en hier zit ik. Ik zit dus ook gewoon in mijn slaapkamer. Helpt die misschien wel een beetje die kneuterigheid dan ook om het menselijker te maken?
Huib Koeleman: Ja, op een of andere manier denken mensen vaak dat de leiding nog steeds op kantoren zit. En heel veel organisaties kiezen ervoor om ook de leiding thuis te laten werken, maar pas als je het ziet geloof je het. Dat is toch de kracht van beeld. Ik weet de Wageningen University. Wageningen University Research, moet ik zeggen. Ja, wat een rotnaam. Ik woon in Wageningen. Ik vind het zo'n rotnaam. Ik ben oud-Wageningen, dus ik moest me ook even wennen. Maar daar hebben ze gewoon raad van gestuurd. Die hebben die kleine filmpjes opgenomen en gedeeld. En opeens zie je van, oh, nou, het zijn net echte mensen. Ze zijn tastbaar. En die hebben ook zoiets van, ja, ook na de lockdown, we gaan hier gewoon mee door. Want nu is het opeens veel persoonlijker. En ze hebben andere teksten Telefoontje toespreken dan als ze opeens een stuk gaan schrijven. Dan gaan ze op elke punt en comma en stijl en dan wordt het altijd saaier.
Glenn van der Burg: Wat vraagt dat van interne communicatie afdeling? Want die zijn natuurlijk, tenminste dat is mijn ervaring, je hebt hele leuke klanten die in de interne communicatie zitten of externe communicatie. Maar het valt mij altijd op hoe nauwgezet mensen zijn die daar werken. Die bereiden heel goed voor en die achteraf worden inderdaad goed gekeken naar alle punten en commas en of de logos wel goed staan. Dit is natuurlijk veel rafeliger en rommeliger en onvoorbereid. Wat vraagt dat van die interne communicatieprofessor?
Huib Koeleman: Nou ja, de kern blijft hetzelfde. Weten wat je met communicatie wil bereiken. En in dit geval is het heel simpel. Tastbaar maken dat ook de leiding met dingen bezig is en de gelegenheid grijpen om ook verhalen te vertellen of nieuw beleid toe te lichten of whatever. Maar je moet iets meer improvisatiekracht hebben. En als je steeds tot een punt en dan koma, dat kan een ontzettende belemming zijn om kansen op te pakken die er nu zijn. Wat wij gedaan hebben met mijn eigen collega's, jongens krijgen allemaal 200 euro, koop er dingen van en ga experimenteren. Dus ik heb op een gegeven moment zo'n greenscreen gekocht. Nou, je wilt niet zien hoor. Gewoon, kloot even wat aan, want uiteindelijk moet je ook proberen jouw klanten te helpen of als je afdeling communicatie bent, jouw leiding te helpen of jouw medewerkers te helpen het verhaal te vertellen. En wat best wel spannend is, is dat sommige leidinggevenden zijn er eigenlijk heel goed in. Die pikken dat op en die lopen er letterlijk en vervoeglijk mee weg. Sommige leidinggevenden zijn daar wat minder geschikt voor. Dat verschil zie je wel.
Glenn van der Burg: En ik zal ook een beetje vertellen waar de frustratie vandaan komt. Wij maken een aantal interne podcasts voor onze klanten. Ja, super. Hartstikke leuk. Ook heel dichtbij. Je kan heel snel maken. Wel handig om het even goed kwalitatief op te nemen, zou ik zeggen. Leg niet je iPhone op tafel, want dan klinkt het alsof je in de badkamer zit. Dus even een paar dingen moet je een beetje slim doen. Bijvoorbeeld de jongens in de studio. Maar dat is totaal terzijde. Wat ingewikkeld is, is dan heb je iets gemaakt waarvan je denkt dit is volgens mij hartstikke leuk voor mensen. Maar hoe krijg je het bij je medewerkers? En daar vind ik vaak, dan kom je inderdaad bezet het op het intranet. Maar zo werkt het tegenwoordig natuurlijk niet meer. Wij zijn gewend om je notificaties van je Facebook te krijgen, een soort timeline te hebben. Dus we zijn aan hele andere manieren van content tot ons nemen gewend, via onze mobiel. Zie je nou dat daar heel veel, misschien heb ik toevallig klanten die daar nog niet een enorme stap in hebben gemaakt, maar zie je daar veel verandering en beweging in komen?
Huib Koeleman: Ik kijk inderdaad naar waar mensen hun communicatie gebruiken. Dat klinkt heel raar. Wat jij zegt, ik heb voor Holland Casino's gewerkt. De croupiers en al die mensen die op de speelvloer staan, die hebben geen laptop bij zich. Nee, die zitten niet achter hun computer. Het lijkt me ook heel vervelend als jij aan het spelen bent en een leuk avondje uit hebt en die liggen lekker op hun computer zitten kijken. Ja, doei. Dus dat moet allemaal via hun mobiel. Ja, dan krijg je toch. Jongens, schakel op naar apps. Zorg dat ze in de app die berichten krijgen. Zorg dat die berichtjes ook kort zijn, want je gaat niet heel lang kijken. En dat luisteren naar een podcast, dat doe je terwijl je op de bus wacht of in de auto zit. Dus je timing moment wordt anders. Dus je moet bepaalde dingen, je moet wat aankeilers hebben van jongens, dit is een hartstikke belangrijk ding. Wil je meer weten? Luister even naar die podcast. Of kijk een filmpje. Of kijk een vlogje van de CEO. Dan zie je hoe die erbij zit. En dan krijg je er ook beelden bij. Dus je moet het altijd mixen, want het is niet anders dan met andere media. Zorg dat er één ding is waardoor het leuker is. En dan gaan mensen het uiteindelijk wel op een ander moment terugkijken.
Glenn van der Burg: Maar zie jij ook die verandering van, laten we zeggen, meer centraal gestuurde communicatie naar veel meer iedereen op iedereen communicatie? Eigenlijk hoe we het gewend zijn privé.
Huib Koeleman: Nou ik zie eigenlijk nu in de thuiswerk situatie zag ik juist weer dat we terug gingen naar top-down communicatie of veel meer gecentreerd. Mensen willen weer duidelijke boodschappen, niet te veel ruis graag. Dus dan is het fijn als er een baas of bazin, heet dat zo, het verhaal vertelt en het verhaal deelt. Want die informele netwerken die zijn weggevallen. Mensen willen dus zeker in tijden van onduidelijkheid, zeker in het begin van de lockdown, moeten ze weten waar zijn we aan toe? Hoe werkt dit? Hoe gaan we dit aanpakken? Wat verwachten jullie van mij? Geef mij duidelijkheid. Ja. En nu zijn we weer in een fase dat iedereen mee wil lullen. Dus dan, nu moeten we weer kantelen naar oké, hoe gaan we ervoor zorgen dat de bottom-up dingen verzameld worden? Dat je dat terug kan vinden? Dat mensen hashtags gebruiken om het terug te vinden? En dat het intranet een vernieuwingsslag meemaakt waardoor het opeens een leuk sociaal platform wordt?
Glenn van der Burg: Nou ja, ik ben een tijdje geleden bij bol.com geweest. Nou is dat altijd weer een voorbeeld waarvan iedereen denkt ja, daar werken allemaal jonge techies en die zijn niet anders gewend. Maar daar hebben ze de Facebook, wat met je data doet is een tweede, maar daar hebben ze dat workspace van Facebook. Het ziet er gewoon uit als Facebook, maar dan intern. En als je ziet wat daar gebeurt, het is totaal niet meer te controleren of te reguleren overigens. Want iedereen kan een groep starten, je kan een berichtje schrijven, je kan een filmpje. En iedereen kan dat doen en iedereen kan dat publiceren. En toen dacht ik van ja, kijk dit is volgens mij, als je dit, als je het vertrouwen hebt dat mensen geen rare dingen gaan doen, dat moet je natuurlijk wel hebben. Maar dan is dit iets wat mensen gewoon snappen. Daar hoeven ze niet over na te denken en je hoeft niet bij elkaar te zijn, fysiek.
Huib Koeleman: Ja, maar die netwerken, die communities, dat ontstaat steeds en steeds meer. Wat je nu ziet, je moet echt community managers hebben. Ik denk dat veel interne communicatiespecialisten gaan community managers worden. Wat voor gesprekken vinden daar plaats? Welke groepen zijn er allemaal? Maar ook, je hebt van die kerkhoven, van groepen die ooit enthousiast begonnen zijn, die na drie talks weggevallen zijn. Nou, die moet je ook meteen killen. Want anders gaan mensen zoeken en dan denken ze, oh ja, alweer iets wat het niet doet. Weet je wel? Nou, als je drie keer in een lege kroeg komt, dan ga je thuis wel drinken. Dus er moet wel wat gebeuren op zo'n platform. Oké. En dus als er wel ergens iets gebeurt, dan moet je ze misschien helpen door te zeggen, hé, ik zie dat jullie filmpjes aan het maken zijn. Zouden jullie dat misschien willen leren hoe je dat iets beter, sneller kunt helpen? En die zijn het faciliteren. Ik denk dat je als communicatiemens gewoon moet helpen dat andere mensen beter communiceren.
Glenn van der Burg: Maar het is best wel een stap. Ja, ik ben het met je eens. Maar als jij uit de tijdperk komt van het bedrijfsblad. Waarvan er nog steeds heel veel zijn. En die volgens mij ook nog steeds hartstikke leuk en belangrijk kunnen zijn. Maar dat is natuurlijk een hele andere manier. Want dat is allemaal over nagedacht. Dat is allemaal heel nauwkeurig en mooi gemaakt. Er zitten boodschappen wel in die we hebben bedacht. Enzovoort enzovoort. Terwijl dit is chaos.
Huib Koeleman: Ja, maar een zinvolle chaos. Als je het hebt over bindingen. Ons toverwoord voor vandaag. Dan geeft dat binding, want je gaat met mensen het gesp