Glenn van der Burg (Host): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers. Met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hoe ontketen je de kracht van mensen in organisaties? People Power brengt je de laatste wetenschappelijke inzichten en praktijkvoorbeelden. Over leiderschap en leren. Betrokkenheid en bevlogenheid. Inzetbaarheid en inclusie. Omdat mensen het verschil maken in jouw organisatie. People Power. Met Jeroen Busscher en Glenn van der Burg. De kantoren gaan weer open en we kunnen elkaar weer ontmoeten na maandenlang thuiswerken. Tenminste, voor mensen die op kantoor werken natuurlijk. Blijkbaar kunnen we prima zonder dat kantoor af, want de economie draaide voor een groot deel gewoon door. Wat hebben we geleerd van anderhalf jaar thuiswerken? Wat wordt de nieuwe rol van het kantoor? Hoe organiseren we de hybride vorm van werken? Allemaal vragen die tijdens deze marathon-uitzending van People Power beantwoord gaan worden. Tenminste, dat hopen we natuurlijk. Je kan je vragen stellen via onze LinkedIn-livestream. Hallo allemaal, fijn dat jullie er zijn. We moeten naar de camera kijken en niet naar het scherm. Dat doe ik samen met Jeroen Busscher, die naast mij zit. We hebben de uitdaging dat we samen een microfoon delen. Je kan meeluisteren via newbusinessradio.nl en meekijken en vragen stellen via LinkedIn Live. In de studio: Luc Dorenbosch van de NSVP, Joukje Bijlsma van Alliander en Tom Klomberg van Bedrijvennetwerk HR. We gaan met ze aan de slag om te horen waar ze ons bij kunnen helpen. Fijn dat je luistert naar People Power. Luuk, waarom was het nodig om iets te gaan maken?
Luc Dorenbosch (NSVP – Nederlandse Stichting voor Psychotechniek): De tijd die aanbrak gaf heel snel reden tot: wat is hier aan de hand, wat gaat er gebeuren, wat betekent dit voor de toekomst van werk? Dat is precies waar we al lang mee bezig zijn. We wilden documenteren wat er gebeurde, zodat we er later van kunnen leren voordat we het vergeten zijn. Een naslagwerk van nu, van de afgelopen tijd. Mooie dingen? We vroegen ons af: hebben we alleen maar ellende gehad? Dat is niet zo. Voor een groot deel zagen mensen de mogelijkheden van thuiswerken. Sommige groepen profiteerden niet, anderen juist wel. Interessanter vond ik de slimme noodgrepen. Bedrijven zetten medewerkers met een BIG-registratie in de zorg in en betaalden hen door. Dat had je in 2019 niet voor mogelijk gehouden, maar het gebeurde. Zulke voorbeelden zijn mooi en daar kunnen we meer mee. We vroegen ons af wie juist in het nauw zaten. We keken of we thuiswerkten of “pandemiewerk” deden. Het was geen keuze om thuis te werken. Groepen die thuis-privé niet konden aarden, raakten benadeeld. Ook mensen die sociaal al geïsoleerd waren en alleen door moesten. En mensen die digitaal niet mee konden. Langs de lijnen werk-privé, alleen werken en digitale vaardigheden zijn verschillende groepen geraakt. Een mooie blijver is de e-coach. Je plant een uurtje met iemand buiten je bedrijf om te checken wat er in je hoofd zit. Waar je normaal naar een bedrijfspsycholoog of vertrouwenspersoon moest, is dit laagdrempelig. Als dat massaal gebeurt, ben ik benieuwd wat het oplevert.
Tom Klomberg (Bedrijvennetwerk HR): Ons netwerk telt zo’n twintig vooral grote bedrijven. Al in het begin van corona zeiden mensen: ik reed elke maandagochtend voor een uurtje van Rotterdam naar Groningen, dat ga ik niet meer doen. Destijds niet logisch, nu wel. Tegelijk waren er veel initiatieven voor ontmoeting: koffiebreaks, samen opstarten, wandelen. Voor mensen die thuis praktisch niet konden werken: ga naar kantoor, creëer daar een plek. HR dacht ook na over toegevoegde waarde. In ons netwerk staan we voor mens centraal en betekenisvol organiseren. HR-professionals namen zitting in taskforces coronabeleid. We gingen van jaarlijkse MTO’s naar pulsemeting: kort, snel, vaker vragen hoe het gaat, en sneller reageren. Dichter op mensen zitten omdat je ze niet meer langs zag lopen. Over kaders: er zijn verschillen tussen bedrijven. Sommige zeggen “minimaal twee dagen thuis”, met daarachter ook bijvoorbeeld een kantoorafbouw. Prima, maar noem het ook zo. En: we maakten samen de Hybride Werker Toolkit, een dialoogbevorderaar. Ga met je team in gesprek. Niet alleen wat iedereen individueel wil, maar ook waarvoor je samen bent opgesteld. Bepaal als organisatie de kaders en geef teams daarbinnen ruimte.
Joukje Bijlsma (Alliander): We hebben vooral bewust check-ins gedaan: hoe gaat het, hoe hou je het vol? Leidinggevenden vroegen zich af hoe ze verbonden bleven met mensen op afstand. We gaven tips op intranet, richtten platforms in om te delen hoe je het doet, zodat medewerkers van elkaar leren. Voor de toekomst zeggen we: maak teamafspraken op basis van uitgangspunten voor hybride werken. Sommige onderdelen willen graag een norm (“hoeveel dagen naar kantoor?”), maar dat doen we bewust niet. De aard van het werk is leidend. We willen sociale cohesie en binding met Alliander behouden. Teamafspraken, met ruimte voor individuele behoeften, gekoppeld aan organisatiedoelen. Er zijn ook mensen die volledig thuis willen werken. Een kleine groep. Mensen die klem zaten konden bij ons naar kantoor. Sommige werkzaamheden moesten op kantoor. Vanwege sociale binding kiezen we niet voor volledig thuis. Het is een team effort. We kijken ook naar welk werk in welke omgeving het beste gaat. Online, tenzij. Het beste uit twee werelden. We willen de vruchten plukken van de gedwongen ervaring, want we hebben een enorme uitdaging: wat we normaal in 40 jaar deden, moeten we in 10 jaar doen. Productiviteit en efficiëntie zijn nodig en hybride werken helpt. Teams weten zelf het beste wat waar werkt; laat het mandaat bij teams. Het gaat over hoe we samen werken. Onze toolkit is daarom breder dan hybride werken: hoe doen wij samen ons werk? Ervaren, leren, proberen en evalueren. Meer dan 50% van onze teams heeft al een muralboard/teamafspraken gemaakt, nog voordat alles losging. Over stress en zorgplicht: als iemands thuisomgeving niet voldoet, moet je als werkgever kunnen faciliteren met een werkplek op kantoor. Online werken is niet gelijk aan thuiswerken.
Jeroen Busscher (Co-host): We hebben een nieuwe verantwoordelijkheid als medewerker: nadenken welke interactie je nodig hebt om waarde te creëren. Welke vorm en plek zijn daarvoor het beste? Vroeger dacht je daar niet over na: je ging naar kantoor en had een vergadering. Nu moet je bewuster kiezen: auto of op afstand? Dat bewustwordingsproces is typisch iets waar HR actief in kan zijn. Hybride werken vinden we samen uit, lokaal, in dialoog, met voortschrijdend inzicht. Niet top-down. Er zijn kaders nodig in een grote organisatie, maar daarbinnen ontdekken we. Het is niet in beton gegoten. Begin, begeleid op tempo, voorkom gedoe, stel bij. Professionals willen hun werk goed doen en vragen om duidelijkheid. Track mogelijk “corona-verloop” als nieuwe situatie niet past. En onthoud: hybride werken gaat niet alleen over thuis of kantoor; het gaat om als professional bewust kiezen hoe je het beste samenwerkt. Is dit spannend voor managers? Sommigen vinden het spannend, anderen zien dat werk doorgaat en soms productiever is. De glory days of management zijn voorbij; geef power to the people, maar zorg dat iedereen wordt uitgevraagd en betrokken.
Glenn van der Burg (Host): We kregen vragen via LinkedIn. Over spontaan contact met collega’s buiten je team: hoe organiseer je dat? Wandelgangen gaven we vroeger gratis; nu moeten we ze organiseren. Durf te ontmoetten, kleinere vaste vlekken op kantoren, meer samenwerkplekken en slimme indeling zodat groepen elkaar toevallig tegenkomen. Soms kom je op kantoor en zijn er alleen mensen van een andere afdeling: eng, maar ga in gesprek. We moeten een beetje durven. Over democratisch afspraken maken: het hoeft geen vier jaar te duren. Bij Alliander hebben al veel teams afspraken gemaakt. Iteratief werken helpt. Hybride vergaderen (deels fysiek, deels online) moet ook vorm krijgen. Duidelijkheid helpt mensen hun werk goed te doen. We praten met Luc Dorenbosch, Joukje Bijlsma en Tom Klomberg. Straks meer na dit… Nou, we draaien nu geen plaat; die doen we aan het eind van het uur. We gaan gewoon verder en er komen veel vragen binnen.
Luc Dorenbosch (NSVP – Nederlandse Stichting voor Psychotechniek): Mensen zijn sociale wezens en vinden manieren. Eén groot feest per jaar helpt, maar voor spontane gesprekken moet meer gebeuren. Organisaties kunnen via inrichting en omgeving ontmoeting stimuleren. En professionals hebben zelf ook verantwoordelijkheid: loop ergens binnen, spreek iemand aan die je niet kent.
Tom Klomberg (Bedrijvennetwerk HR): De Hybride Werker Toolkit staat gratis online op bedrijvennetwerkhr.nl. Het is een Trojaans paard om het echte gesprek te voeren: hoe werken we samen, leren we samen, zorgen we voor ontmoeting en verbinding, en bewaken we werk-privé? Betrek iedereen expliciet: vraag ieders wens en gebruik goede besluitvormingsprocessen.
Joukje Bijlsma (Alliander): We benadrukken: aard van het werk is leidend, sociale verbinding is essentieel, en individuele behoeften bespreek je expliciet. Houd rekening met omgeving: veel externen of cross-over teams? Dan stem je breder af. We gaan niet alles dichtregelen; teams maken afspraken, we evalueren en stellen bij. Veel teams hebben al afspraken gemaakt en muralboards ingevuld vóór de versoepelingen.
Glenn van der Burg (Host): Leven-balans en stress: hybride kan meer switch-stress geven door keuzes, teleurstellingen en afwegingen. Organisaties moeten ruimte geven en goed monitoren. Wat lossen we op met hybride werken? Werk-privé balans, minder reistijd en -kosten, minder CO2, hogere productiviteit en efficiëntie, en nieuwe mogelijkheden. En twee derde van de mensen wil dit meer doen; blijkbaar zaten we in een oud systeem waarin vrijheden niet benut werden. Maak afspraken steeds “voor nu” en kom er op terug. Geen nieuwe “rechten” zonder dialoog.
Tom Klomberg (Bedrijvennetwerk HR): Hybride werken lost praktische dingen op: combineerbaar met privé, minder files. Mensen zagen hun kinderen meer opgroeien door minder reistijd. Maar het gaat ook om helderheid: benoem argumenten (zoals kantoorafbouw) eerlijk.
Joukje Bijlsma (Alliander): Hybride is een hulpmiddel om strategische doelen te halen: productiviteit, efficiëntie, minder reisbewegingen en CO2, betere werk-privé balans. Nieuwe mogelijkheden, niet alleen problemen oplossen.
Luc Dorenbosch (NSVP – Nederlandse Stichting voor Psychotechniek): De data laten zien dat een grote meerderheid meer hybride wil. Laten we als werkende mensheid voortschrijden, met bewuste keuzes en dialoog, en voorkomen dat we onbewust in valkuilen stappen.
Glenn van der Burg (Host): We schakelen door. Straks verwelkomen we Rosan Gompers van de ANWB.
Rosan Gompers (ANWB): ANWB doet spannende dingen: hybride werken in de context van een nieuwe kantooromgeving (fysiek in Den Haag én digitaal), plus een nieuw mobiliteitsbeleid. Onder het label ANWB Move maken we een grote veranderbeweging. De veranderingen waren al ingezet voor de pandemie: nieuw kantoor, digitalisering, mobiliteitsbeleid. Corona versnelde het gesprek over hybride werken en hielp los te maken wat vastzat. Strategisch staat wendbaarheid centraal: over businesslines heen samenwerken, nieuwe experiences voor leden, meer agile werken, cross-team samenwerken, technologie versnellen. Wij creëren de werkomgeving en het platform om dat makkelijker te maken; hybride is geen doel op zich, maar dient het werk leuker en effectiever maken. We kozen, net als Alliander, niet voor platte 2-om-3-regels. We formuleerden leidende principes met de directie en inspireren en verleiden met workshops en voorbeelden. Dat vraagt experimenteren en brengt onzekerheid. Mensen vragen om “huisregels”, maar die mailen we niet; we nodigen uit tot eigen invulling binnen principes. Het nieuwe kantoor is ontwikkeld op basis van persona’s. We shiften naar meer ontmoeten en samenwerken, maar faciliteren alle werkstijlen. We doen in het huidige pand aanpassingen om te experimenteren met wat werkt in de fysieke hybride omgeving. Leren daaruit nemen we mee naar het nieuwe pand. Triple Zero is onze ambitie met andere partijen: nul emissie, nul files, nul verkeersdoden. We hebben mobiliteitsbeleid dat CO2-neutraal reizen beloont: lopen/fietsen hoger vergoed dan auto. We koppelen dat aan hybride werken: flexibiliteit in werken én reizen. We willen ook landelijk voorbeeld zijn. Naast thuis en kantoor ontsluiten we andere locaties: wegenwachtstations en het netwerk aan fysieke plekken in Nederland, zodat medewerkers professioneel kunnen werken zonder ver te reizen.
Tom Klomberg (Bedrijvennetwerk HR): Bedrijven huurden vakantiehuisjes voor rustige werkplekken. Stations zoals bij ANWB bieden naast rust ook ontmoeting. Dat is waardevoller dan alleen “een hutje in het bos”.
Joukje Bijlsma (Alliander): Wij stellen het kantoor niet ter discussie; sociale binding is belangrijk. Mensen in de buitendienst werkten al hybride: dagstarts online of op locatie. We maken bewuste afspraken, ook in mixteams van engineers en buitenploegen. Het is uiteindelijk een gedragsverandering. We helpen via inspiratieplatforms, een summer school hybride werken en veel aandacht voor de rol van de leidinggevende als vertaler en voorbeeld. Als een leidinggevende vijf dagen op kantoor zit, volgt het team; voorbeeldgedrag is dus cruciaal.
Rosan Gompers (ANWB): De manager gaat meer faciliteren, netwerken, verbinden in een gedistribueerde omgeving en informatiegelijkheid borgen, zodat niemand FOMO heeft en “dan maar naar kantoor” komt. Toegang is key. En kijk wat de individuele medewerker nodig heeft.
Tom Klomberg (Bedrijvennetwerk HR): Volledig eens: coachend leiderschap, faciliteren en ondersteunen.
Glenn van der Burg (Host): Dank jullie wel allemaal. We zijn halverwege. Rozan blijft, straks komen erbij: Shiraz Qasmi (Rijksoverheid) en Lisanne Spiekerman (Achmea). Strek even de benen als je via LinkedIn kijkt, niet als je in de auto zit. We zijn om vier uur scherp terug. Tot zo!