Voice-over (New Business Radio): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers, met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow.
Voice-over (People Power): Hoe ontketen je de kracht van mensen in organisaties? People Power brengt je de laatste wetenschappelijke inzichten en praktijkvoorbeelden. Over leiderschap en leren, betrokkenheid en bevlogenheid, inzetbaarheid en inclusie. Omdat mensen het verschil maken in jouw organisatie. De People Power Helpdesk behandelt elke maand brandende vragen van luisteraars over onderwerpen als personeelstekorten, gezondheid, discriminatie, organisatieverandering, leiderschap of werkgeluk. Drie eigenwijze experts geven hun ongezouten ideeën en oplossingen.
Glenn van der Burg (Host): In deze aflevering bestaat het panel uit professor Rick van Baaren, hoogleraar gedragsbeïnvloeding en ondernemer; Aukje Nauta, auteur, adviseur bij Factor Vijf en bijzonder hoogleraar; en Tica Peeman, trainer, auteur en oprichter van VIStrainingen. Je kunt meekijken en luisteren via New Business Radio en de LinkedIn Livestream. Stel je vragen via de stream, dan zie ik ze op het scherm en leg ik ze aan onze gasten voor. We hebben ook vragen voorbereid. Fijn dat je luistert!
Voice-over (People Power Helpdesk): Toets 1 voor leiderschap. Toets 2 voor leren. Toets 3 voor inzetbaarheid. Dank voor je keuze. We gaan ermee aan de slag.
Glenn van der Burg (Host): Leuk dat jullie er zijn. Hoe is het met jullie? Rick, jij eerst.
Rick van Baaren (Hoogleraar gedragsbeïnvloeding en ondernemer): Goed. Het was een drukke periode met veel lezingen en workshops, maar het is nu rustiger en de zon schijnt. Dat helpt.
Aukje Nauta (Auteur, adviseur Factor Vijf, bijzonder hoogleraar): Met mij gaat het goed en met mijn boek ook. Het is nog geen bestseller, al noemen mensen het wel een pageturner. Dat is dan een aanrader. Ik vermaak me, maar het kan altijd beter.
Tica Peeman (Trainer, auteur, oprichter VIStrainingen): Goed. Druk. In het trainings- en opleidingscircuit merk je onzekerheid in de markt vaak vroeg, maar nu is het heel druk. Ik merk vooral dat mensen in organisaties onzeker zijn, en dat geeft ook werk.
Glenn van der Burg (Host): Eerste vraag. Ik was op een congres met HR-mensen en vroeg om vragen. Hier komt de eerste.
Charlotte van Tongeren (Lekker Bezig, Centraal Beheer): Op woensdag gaan we langzaamaan weer naar kantoor. We merken dat het lastig is om de tijd in te plannen. Hoe ga je van thuiswerken naar kantoor? Plan je efficiënt? Heb je tijd om te overleggen en te lunchen? Hoe pak je de transitie aan van thuiswerken naar kantoor?
Aukje Nauta (Auteur, adviseur Factor Vijf, bijzonder hoogleraar): Verplicht terug naar kantoor is een slecht idee. Autonomie is een basisbehoefte. Organiseer dit participatief: bespreek in kleine teams wat werkt, wanneer je thuis werkt en wanneer op kantoor, hoeveel je elkaar wilt zien en waarom. Dan ontstaat draagvlak en succes. Leg ook goed uit waarom ontmoeting belangrijk is als je veel samen op kantoor wilt zijn.
Rick van Baaren (Hoogleraar gedragsbeïnvloeding en ondernemer): Het grootste probleem is onduidelijkheid. Concretiseer wat je van mensen verwacht en waarom. Bied kaders: voor deze taken willen we je op kantoor, die taken kunnen thuis. Leg de strategische overwegingen uit en laat teams lokaal invullen hoe ze het doen. Te veel abstractie (“hybride werken”) werkt niet. Eigen regie is geweldig, maar pas binnen heldere kaders. Zorg voor duidelijkheid en vervolgens teamafspraken.
Glenn van der Burg (Host): De metafoor van de hybride auto dook op: die schakelt zelf, wij niet. Hier moeten we zelf nadenken en plannen.
Rick van Baaren (Hoogleraar gedragsbeïnvloeding en ondernemer): Structuur en voorspelbaarheid zijn waardevol. Zonder structuur verval je in inertie. Vraag niet elke dag opnieuw alles te plannen; vaste routines helpen om dingen echt gedaan te krijgen.
Aukje Nauta (Auteur, adviseur Factor Vijf, bijzonder hoogleraar): Gebruik deze reset voor een goed gesprek over het werk zelf: wat houdt het in, wanneer ben je productief en waardevol, hoe wil je samenwerken? Spreek ook vergaderstructuren af: een kwartier kan veel.
Tica Peeman (Trainer, auteur, oprichter VIStrainingen): Ik ben voor duidelijke kaders. In het begin kwamen er trainingen “hoe kom je terug naar kantoor”. Ik vond dat onzinnig: mensen kunnen een gesprek voeren. Als het al niet lukte, konden ze dat vroeger ook niet. Gebruik dit moment om afspraken te maken: wanneer kom je wel/niet, wat werkt voor het team? Veel gedoe lost op door elkaar weer te zien.
Glenn van der Burg (Host): We werken ons suf, maar vergaderen ook eindeloos. Het is norm om druk te zijn. Organisaties stapelen projecten. Als we meer doen, waar stoppen we mee?
Tica Peeman (Trainer, auteur, oprichter VIStrainingen): Ik begin standaard met stoppen: eerst ruimte maken, dan nieuwe dingen. Dat scheelt weerstand (“we hebben het al zo druk”). Het is moeilijk; drukte geeft status.
Aukje Nauta (Auteur, adviseur Factor Vijf, bijzonder hoogleraar): Mooi zou zijn: knetterhard werken als het moet en niet je 40 uur volmaken als het niet hoeft. Efficiënter werken maakt het leuker: korter vergaderen, meer lummeltijd mag.
Rick van Baaren (Hoogleraar gedragsbeïnvloeding en ondernemer): Veel problemen komen neer op structuur. Als je dat niet goed regelt, krijg je stress en ruis. Plan niet per dag, maar creëer vaste patronen. En onderschat niet hoe systeemprikkels gedrag sturen; leiders krijgen ook prikkels uit de omgeving.
Aukje Nauta (Auteur, adviseur Factor Vijf, bijzonder hoogleraar): Cijfers van TNO zijn opvallend: werkgevers rapporteren nu minder autonomie die ze geven dan 10 jaar geleden, terwijl werknemers meer autonomie ervaren. Perceptie en projectie spelen mee. Hoe dan ook: maak kaders helder en voer het lokaal uit.
Glenn van der Burg (Host): Samenvattend voor Charlotte: bied structuur en duidelijkheid, maak teamafspraken en gebruik dit moment om het werk slimmer te organiseren, inclusief vergaderafspraken.
Glenn van der Burg (Host): Volgende vraag is van ProRail.
Lobke Pardoel (ProRail): De grote uitdaging is digitalisering en hoe we mensen daarin meekrijgen. Veel trotse vakmensen werken al jaren op dezelfde manier. De toekomst vraagt andere dingen. Hoe krijgen we mensen mee?
Tica Peeman (Trainer, auteur, oprichter VIStrainingen): Ga niet te snel. Weerstand is vaak rouw. Mensen moeten afscheid nemen van hoe het altijd ging. We hebben weinig rituelen voor afscheid in organisaties. Creëer die. Er is veel onzekerheid en schaamte: mensen waren heel goed in hun vak en voelen zich nu niet competent.
Aukje Nauta (Auteur, adviseur Factor Vijf, bijzonder hoogleraar): Digitalisering gaat vaak sluipenderwijs. Creëer een leercultuur: buddysystemen, intervisie, hulp vragen is kracht. Maak hulp bieden net zo normaal. Laat iedereen intervisie kunnen begeleiden: je leert veel van elkaar en structureert het gesprek.
Rick van Baaren (Hoogleraar gedragsbeïnvloeding en ondernemer): Digitalisering raakt vier vlakken: architectuur/omgeving (systemen, gebruiksgemak), competentie (feitelijk en ervaren kunnen), weerstand/reactance (hoe geïntroduceerd, gevoel van overkomt ons iets), en motivatie/zingeving (past het bij waarom je werkt). Diagnose is cruciaal: per context verschilt waar het knelt. Als trots en vakmanschap centraal staan, koppel die trots aan de nieuwe digitale variant. Erken verlies (rouw), help zingeving opnieuw te vinden, en bouw leren in.
Aukje Nauta (Auteur, adviseur Factor Vijf, bijzonder hoogleraar): Oud vakmanschap blijft vaak waardevol. Betrek gepensioneerden of ervaren vakmensen; tacit knowledge kan nieuwe processen helpen draaien.
Tica Peeman (Trainer, auteur, oprichter VIStrainingen): Maak van een bedrijf ook een school: werken, leren en ontspannen parallel. Normaliseer leerling zijn en docent zijn. Verschillen in persoonlijkheid vragen verschillende leerstrategieën; niet iedereen vindt leren leuk, dus pas aanpakken aan.
Rick van Baaren (Hoogleraar gedragsbeïnvloeding en ondernemer): Houd rekening met verschillen in behoefte aan routine en controle. Dwing geen one-size-fits-all cohortaanpak op. Werk met gemengde groepen en meerdere paden. Niet iedereen kan of wil mee in elk tempo; zoek passend werk als het echt niet matcht, maar probeer eerst de leerroute te laten aansluiten.
Aukje Nauta (Auteur, adviseur Factor Vijf, bijzonder hoogleraar): Pas zowel werk aan mens als mens aan werk, via onderhandelbare werkrelaties: organisatiebelangen en individuele belangen expliciet maken en uitonderhandelen. Als het niet past, wees eerlijk en zorg goed voor mensen met begeleiding naar ander werk. Eerlijkheid is óók zorg.
Tica Peeman (Trainer, auteur, oprichter VIStrainingen): We zijn in organisaties vaak te zacht; mensen modderen door terwijl iedereen ziet dat het niet past. Dat is niet menselijk. Wees eerlijk, bied perspectief, en handel.
Rick van Baaren (Hoogleraar gedragsbeïnvloeding en ondernemer): Kijk naar systeemprikkels: waar rolt de knikker heen? Leiders falen vaak niet individueel; het systeem stuurt gedrag. Werk aan structuur en prikkels, en dan aan leiderschap en teams.
Glenn van der Burg (Host): Lobke, hopelijk helpt dit: rouw en rituelen, leercultuur met buddies en intervisie, diagnose op omgeving-competentie-weerstand-motivatie, trots verbinden aan nieuw vakmanschap, meerdere leerpaden, eerlijkheid en goede zorg als het niet past, en systeemprikkels aanpassen.
Glenn van der Burg (Host): Ons uur zit erop. Ik twijfel over het format: live vragen binnenhalen is lastig. Misschien ga ik het strakker organiseren, want ik wil jullie graag in de studio houden.
Aukje Nauta (Auteur, adviseur Factor Vijf, bijzonder hoogleraar): Bied meer structuur aan luisteraars: maak een enquête met stellingen om op te stemmen en één open vraag. Dan wordt vragen stellen makkelijker.
Glenn van der Burg (Host): Goede tip. Dank jullie wel. Tica, wanneer komt je nieuwe boek?
Tica Peeman (Trainer, auteur, oprichter VIStrainingen): Bijna af, nog voor de zomer als jij het manuscript meeleest.
Glenn van der Burg (Host): Aukje, broed je op iets nieuws?
Aukje Nauta (Auteur, adviseur Factor Vijf, bijzonder hoogleraar): Ik broed op een nieuw boek.
Glenn van der Burg (Host): Rick, jij geen boek?
Rick van Baaren (Hoogleraar gedragsbeïnvloeding en ondernemer): Ik maak cursussen en workshops. Leidinggeven aan gedrag gaat eind november in pilot. Info: BF Change Academy.
Glenn van der Burg (Host): Dank voor het luisteren. Mail je reactie naar [email protected]. Tot de volgende! Meer afleveringen op peoplepower.radio en in je favoriete podcastapp.