Voice-over (New Business Radio): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers. Met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hoe ontketen je de kracht van mensen in organisaties? Peoplepower brengt je de laatste wetenschappelijke inzichten en praktijkvoorbeelden. Over leiderschap en leren. Betrokkenheid en bevlogenheid. Inzetbaarheid en inclusie. Omdat mensen het verschil maken in jouw organisatie. Peoplepower met Glenn van der Burg.
Glenn van der Burg (Host People Power): Tijdens de coronacrisis stond het water bij zorgprofessionals tot aan de lippen en soms eroverheen. Al lijkt die crisis nu onder controle, de problemen in de zorg zijn nog niet opgelost. Tekort aan personeel en vergrijzende bevolking zorgen voor uitputting, stress en problemen bij zorgprofessionals. En dat terwijl de zorg steeds complexer wordt. De zorgsector zit in de knel en is hard op zoek naar oplossingen. Hebben we een fundamentele omslag nodig in hoe we zorgprofessionals opleiden? Hoe maken ziekenhuizen nog tijd en ruimte vrij voor een leven lang leren? En is er naast de verplichte nummers ook ruimte voor eigen wensen of persoonlijke ambitie? Te gast: Diederik Gommers, hoofd van de intensive care aan het Erasmus MC en hoogleraar, en Tom Bos, directeur van de SkillsTown Group. Fijn dat jullie er zijn. Diederik, dank dat je belangeloos meedoet en tijd maakt om de inhoud in te duiken. Hoe leer jij zelf?
Diederik Gommers (Hoofd Intensive Care Erasmus MC en hoogleraar): Door veel reflectie en door actief om feedback te vragen. Als opleider geven we jonge artsen en verpleegkundigen feedback, maar ik sluit ook altijd af met: heb je nog iets voor mij, wat kan ik beter doen? Door de hiërarchie moet je drempels expliciet benoemen, dan krijg je eerlijkere antwoorden. Je moet een veilige omgeving creëren.
Glenn van der Burg (Host People Power): Heb jij het gevoel dat dit gebruikelijk is in de ziekenhuiswereld, dat artsen en afdelingshoofden openstaan voor feedback?
Diederik Gommers (Hoofd Intensive Care Erasmus MC en hoogleraar): Tegenwoordig absoluut meer. Het heeft veel aandacht, van opleiders tot raad van bestuur. Ook de inspectie kijkt bij calamiteiten naar cultuur: aanspreekbaarheid, feedback, verhoudingen. Dat zijn belangrijke aspecten.
Glenn van der Burg (Host People Power): Je bent een halve tot hele bekende Nederlander geworden. Hoe was je als leerling? Het beste jongetje van de klas?
Diederik Gommers (Hoofd Intensive Care Erasmus MC en hoogleraar): On geduldig, snel verveeld, maar dol op nieuwe uitdagingen en hard werken. Geen beste jongetje: ik was een zesjesman. Vaak pas bij de laatste herkansing serieus gaan studeren. Deadlines werkten voor mij.
Glenn van der Burg (Host People Power): Neem ons mee in je werkdag.
Diederik Gommers (Hoofd Intensive Care Erasmus MC en hoogleraar): Ik heb kliniekweken en administratieweken. In een kliniekweek (ma–vr) start ik 07:45 met verpleegkundigen en arts-assistenten, daarna visite, rond 13:00 MDO met insturende specialisten, microbioloog en verpleegkundigen. Om 16:00 overdracht aan de avondploeg. Administratieweken bestaan uit vergaderingen, onderzoek en onderwijs. Vergaderen vind ik soms traag; ik wil tijd om na te denken over de toekomst, maar die ruimte ontbreekt nog te vaak. Ik zoek meer momenten om stil te vallen.
Glenn van der Burg (Host People Power): Hoe is de balans tussen kliniek en administratie?
Diederik Gommers (Hoofd Intensive Care Erasmus MC en hoogleraar): Ongeveer 40% kliniek, 60% management, onderzoek en onderwijs. Kliniek is leuk, maar ik wil meer ongestoorde denktijd.
Glenn van der Burg (Host People Power): Je noemde jezelf opleider. Hoe vullen jullie dat in?
Diederik Gommers (Hoofd Intensive Care Erasmus MC en hoogleraar): Ik ben niet meer formeel opleider, maar als opleidingsgroep (25 intensivisten) leiden we samen op. Artsassistenten lopen mee, we leren ze het vak. Het is meester-gezel.
Glenn van der Burg (Host People Power): Wat is nu de grootste uitdaging in de zorg? Nog steeds het personeelstekort?
Diederik Gommers (Hoofd Intensive Care Erasmus MC en hoogleraar): Ja. Dat speelde al vóór COVID. Capaciteit stond al onder druk: OK’s vielen uit, doorstroom stokte door tekorten op afdelingen en in thuiszorg/verpleeghuizen. COVID maakte het zichtbaar.
Glenn van der Burg (Host People Power): Wat is de oorzaak? Waarom juist in de zorg zo nijpend?
Diederik Gommers (Hoofd Intensive Care Erasmus MC en hoogleraar): Schaarste op de arbeidsmarkt speelt, maar ook werkplezier. We zijn extreem op efficiency en kosten gaan sturen. In de thuiszorg werd zelfs op minuten geklokt. Terwijl aandacht voor de patiënt de intrinsieke motivatie is. Als je daaraan knabbelt, tast je de essentie aan. Werkplezierverlies jaagt mensen weg. Parttime werken is prima, maar maakt capaciteit gevoeliger voor schommelingen.
Glenn van der Burg (Host People Power): Over het STAP-budget: veel aanvragen in zorg en welzijn. Het risico is dat mensen juist de zorg uit bewegen met gesubsidieerde omscholing. Herken je dat?
Diederik Gommers (Hoofd Intensive Care Erasmus MC en hoogleraar): Ja, en dat is ook oké. COVID zette mensen aan het denken: wat vind ik belangrijk? Als iemand na 10–30 jaar iets anders wil leren doen, prima. Onze opdracht als werkgevers: maak de werkomgeving aantrekkelijk en durf fundamenteel te herinrichten. We zijn conservatief. Op de IC werken we al 25–30 jaar hetzelfde, met s nachts vaak 1 verpleegkundige op 2 patiënten. Nu is er momentum om kritisch te kijken en te veranderen.
Glenn van der Burg (Host People Power): Eenvoudig gezegd: je zorgt dat je er minder nodig hebt of dat er meer komen. Hoe word je IC-verpleegkundige?
Diederik Gommers (Hoofd Intensive Care Erasmus MC en hoogleraar): Eerst algemeen verpleegkundige (hbo-v/ mbo-v), dan 1–2 jaar ervaring, daarna 18 maanden specialisatie tot IC-verpleegkundige. Dan ben je inzetbaar, met inwerkperiode.
Glenn van der Burg (Host People Power): Dat is zo 5,5 jaar. Je kunt dus niet “even” tekorten oplossen door extra op te leiden.
Diederik Gommers (Hoofd Intensive Care Erasmus MC en hoogleraar): Precies. Belangrijker is: waarom verlaten mensen de zorg? Wat geeft werkplezier? Wat wil je behouden, wat kan iemand anders doen? Organiseer meer als team en herverdeel taken. En denk aan carrièrepaden: jonge IC-verpleegkundigen werden vaak op hun 26e al senior en bleven tot hun pensioen in dezelfde rol. De nieuwe generatie wil variatie, balans en technologie/innovatie.
Glenn van der Burg (Host People Power): Kun je opleiden richting taken in plaats van “alles moeten kunnen”?
Diederik Gommers (Hoofd Intensive Care Erasmus MC en hoogleraar): Ja, met EPA’s (Entrustable Professional Activities). Je hakt het vak in herkenbare activiteiten met competentieniveaus en toetst wat iemand zelfstandig kan, met supervisor naast zich, of met supervisor op afstand. Meer simulatieonderwijs versnelt leren. En blended/digitaal maakt maatwerk mogelijk en vaak sneller.
Glenn van der Burg (Host People Power): Waar gebeurt dit al?
Diederik Gommers (Hoofd Intensive Care Erasmus MC en hoogleraar): In medische vervolgopleidingen al jaren; bij verpleegkundige specialisaties steeds meer. Je toetst per activiteit en bepaalt het niveau van supervisie. Daardoor kun je maatwerk leveren en versnellen.
Glenn van der Burg (Host People Power): De basisopleiding verpleegkunde is heel breed. Zou je daar ook modulair/EPA-gestuurd in kunnen worden?
Diederik Gommers (Hoofd Intensive Care Erasmus MC en hoogleraar): Daar gaan we heen: modules/EPA’s die toegang geven tot bepaald werk. De opleiding is pittig; houd het leuk met voldoende praktijkplezier.
Glenn van der Burg (Host People Power): Hoe verhouden verplichte bijscholing en persoonlijke ontwikkeling zich?
Diederik Gommers (Hoofd Intensive Care Erasmus MC en hoogleraar): Verpleegkundig leiderschap en carrièreperspectief krijgen nu juist aandacht. Niet alle verpleegkundigen zijn hetzelfde; differentiëren en doorgroeien in subspecialisaties of management is belangrijk.
Glenn van der Burg (Host People Power): Het is lastig in te passen door planningsdruk. Wie moet dit borgen?
Diederik Gommers (Hoofd Intensive Care Erasmus MC en hoogleraar): De direct leidinggevende. We hebben veel in hoger management geïnvesteerd, maar te weinig in teamleiders. Daar maken we nu een inhaalslag: zij moeten werk-privé bewaken, feedback geven en ontwikkelkansen bieden.
Glenn van der Burg (Host People Power): Hoe doe jij dat in je team? En hoe ga je om met de Catch-22: je hebt mensen nodig op de vloer, maar je wilt ook PA’s en stages stimuleren?
Diederik Gommers (Hoofd Intensive Care Erasmus MC en hoogleraar): In het MT kiezen we er bewust voor om PA-opleidingen te blijven stimuleren, ook bij krapte. Het signaal “we investeren in je” verhoogt motivatie en binding. Voor artsen idem: als iemand na 10–12 jaar meer management wil, faciliteren we cursussen/opleidingen. Zo houd je mensen gemotiveerd.
Glenn van der Burg (Host People Power): Zij-instroom dan. Hoe krijgen we zij-instromers sneller productief?
Diederik Gommers (Hoofd Intensive Care Erasmus MC en hoogleraar): EPA/competentiegericht opleiden en echt maatwerk. We waren conservatief, maar schaarste dwingt tot versnellen. Kijk naar karakter: empathie en verantwoordelijkheidsgevoel. Techniek kunnen we leren. Denk aan mensen uit horeca, luchtvaart, hotelwezen: servicegericht, stressbestendig. Zorg wel voor doorverdienen tijdens leren: begin met deelonderdelen die snel aan te leren zijn en bouw verder uit.
Tom Bos (Directeur Skillstown Group): Ik denk meteen aan de communicatiesector, waar veel goed kunnen communiceren én vaak empathisch zijn. Daar is aanbod, banen zijn niet altijd toereikend.
Glenn van der Burg (Host People Power): Wie moet nu leveren om dit echt vaart te geven?
Diederik Gommers (Hoofd Intensive Care Erasmus MC en hoogleraar): Wijzelf, als zorg. Niet wachten op ministerie of verzekeraars. Binnen Erasmus MC nemen we initiatief: sneller opleiden, regels flexibeler toepassen, duo- en combibanen (IC/EHBO, IC/ambulance) aanbieden. Anders lopen mensen weg. Je hebt wel steun van de raad van bestuur nodig om snel te kunnen schakelen.
Glenn van der Burg (Host People Power): Over technologie in leren en in het werk: simulatie, VR, AI. Waarom is basisfunctionaliteit als geïntegreerde data/alarmen nog geen standaard?
Diederik Gommers (Hoofd Intensive Care Erasmus MC en hoogleraar): Omdat we weinig hebben geïnvesteerd in procesinnovatie. Financiering is gericht op behandeling en productie, niet op slimmere processen. Iedereen ziet dat dit op termijn bespaart en personeel ontlast, maar er is upfront kapitaal en risicobereidheid nodig. Verzekeraars wijzen naar beleid, ministerie worstelt met budget. Ziekenhuizen hebben beperkte investeringsruimte en publieke ICT-projecten zijn risicovol. Toch moeten we door: slimmer alarmeren met AI om alarmmoeheid te verminderen, data combineren om verslechtering te voorspellen, nachtdiensten verlichten met camera’s/central monitoring zodat mensen even kunnen uitstaan. Let wel op het behouden van menselijkheid; COVID leerde hoe onmenselijk het is als naasten er niet bij kunnen zijn.
Glenn van der Burg (Host People Power): Dank voor je inzichten en visie, Diederik. En dank ook aan Tom Bos van de SkillsTown Group. Tom, deed jij ook belangeloos mee?
Tom Bos (Directeur Skillstown Group): Zeker. En nog een huishoudelijke mededeling: EPA staat voor Entrustable Professional Activities. In Nederland vergelijkbaar met EVC.
Glenn van der Burg (Host People Power): Dank jullie wel. Meer luisteren? Ga naar peoplepower.radio en abonneer je op onze podcast.