Transcript

Glenn van der Burg (Host People Power): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers. Met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow.

Hoe ontketen je de kracht van mensen in organisaties? People Power brengt je de laatste wetenschappelijke inzichten en praktijkvoorbeelden. Over leiderschap en leren, betrokkenheid en bevlogenheid, inzetbaarheid en inclusie. Omdat mensen het verschil maken in jouw organisatie.

Veranderende eisen van de klant, digitalisering en automatisering leiden tot andere diensten en producten. Mensen werken vaker thuis en organisaties moeten zich daaraan aanpassen. Hierdoor zijn organisaties op zoek naar medewerkers met nieuwe vaardigheden. En die medewerkers zijn op hun beurt op zoek naar meer flexibiliteit, een ander evenwicht tussen werk en privé, voldoende leermogelijkheden en ook een andere vorm van leiderschap. Het zijn woelige tijden om te ondernemen. En hoe houd je daar als onderneming het roer recht als het gaat over mensen in je organisatie?

Ik ga daarover in gesprek met twee experts: Guido Heezen, oprichter en directeur van Effectory, en Arjen Swank, Senior Engagement Specialist bij Effectory. Je bent getuige van de 499ste aflevering van People Power. Fijn dat je luistert.

Guido en Arjen, leuk dat jullie er zijn. Arjen, leuk dat je er bent. Guido, bijzonder dat je er bent, want het is een tijd geleden. Bijzonder tof om met jullie terug te kijken en vooruit te kijken naar wat er allemaal gebeurd is in jullie vakgebied, als het gaat over organisaties en hoe mensen over hun organisatie denken.

Arjen, eerst even terugkijken naar 2022. We zijn nog niet klaar met 2022, maar er is al een heel stuk geweest. Wat zie jij terugkomen in je werk?

Arjen Swank (Senior Engagement Specialist, Effectory): In de voorbereiding met Guido dachten we terug aan waar we dit jaar vandaan kwamen. Het is nog niet voorbij; het kan nog alle kanten op. We begonnen 2022 nog met corona. Je zou het bijna vergeten, maar we zaten nog maanden in QR-codes, lockdowns en mondkapjes. Samen met macro-economische ontwikkelingen heeft dat impact op hoe we nu naar werk kijken en hoe we werk inrichten.

De invasie van Rusland in Oekraïne, dreigende tekorten, stijgende inflatie en renteveranderingen hebben allemaal impact op markten en op hoe organisaties met hun mensen omgaan. Dat raakt de inrichting van organisaties, het omgaan met medewerkers en zelfs hoe enthousiast mensen nog zijn om bij een organisatie te werken. Na de coronaperiode beseften veel mensen weer: er is meer dan alleen pandemie-ellende. Er gebeurt een hoop en het is interessant om te zien hoe mensen daarmee omgaan.

Glenn van der Burg (Host People Power): Guido, veel dingen die redelijk zeker en stabiel waren, waren dat ineens niet meer. Als je spullen bestelde, dan waren ze er gewoon niet. Wij hadden er zelf ook last van met nieuwe studioapparatuur die niet leverbaar was.

Guido Heezen (Oprichter en directeur, Effectory): Alles staat op z'n kop. Producten zijn minder goed te leveren, er zijn niet genoeg mensen, en organisaties lopen enorme opportunity losses op. Het vertrouwen in leiding en politiek is gedaald. Mensen zijn vaak minder betrokken bij hun organisatie, tenzij die organisatie er echt iets aan doet. Soms moeten bedrijven de deuren sluiten omdat er te weinig mensen zijn: treinen die niet rijden, vluchten die niet kunnen, restaurants die dicht zijn. Echte tekorten zorgen voor verlies.

Glenn van der Burg (Host People Power): Ik heb nog nooit meegemaakt dat een kroeg dichtging omdat ze geen mensen hadden. Je zei ook dat de betrokkenheid van mensen is gedaald. Is dat overal zo?

Guido Heezen (Oprichter en directeur, Effectory): Die twee jaar corona hebben impact gehad op de afstand tot het bedrijf. Veel mensen komen niet meer dagelijks op kantoor. Ze kunnen hun werk thuis leuk vinden en bevlogen zijn, maar ze zien de organisatie minder. Dat werk kunnen ze overal doen. Dan ontstaat de vraag: wat is er nog meer? Met inflatie en hoge energieprijzen wordt geld belangrijker. Waar geld eerder niet de doorslag gaf om te wisselen, zie je nu dat als mensen minder binding hebben en ergens anders meer verdienen, ze sneller vertrekken.

Twee dingen: zorg dat geld niet het probleem is. Je hoeft niet te overbetalen, maar bedrijven die niet goed voor mensen zorgen, moeten uiteindelijk overcompenseren. Weet wat marktconform is en zit op z'n minst op dat niveau. Voer het gesprek: ik besef dat er inflatie is en hogere kosten; wat vinden jullie belangrijk? Als je normaal en fatsoenlijk betaalt, kun je voor de rest het verschil maken met goed werkgeverschap. Doe je dat niet, dan lopen mensen weg en rest je vooral overbetalen, wat een raar prijseffect geeft. De vraag om salaris komt sowieso. En als je mensen niet hebt, mis je omzet en waarde. HR wordt dus veel strategischer: bedrijven kunnen niet draaien zonder voldoende mensen die goed in hun vel zitten.

Glenn van der Burg (Host People Power): Jarenlang was het Calimero-effect van HR: we mogen niet aan tafel zitten. Nu met mega-arbeidskrapte zit HR aan tafel.

Arjen Swank (Senior Engagement Specialist, Effectory): Twee dingen gebeuren. De rol van de CHRO/HR Director/People & Culture Director wordt belangrijker. De bedrijfscontinuïteit komt in gevaar en vanuit de board komt de vraag: hoe gaan we door? Tegelijk moet de verantwoordelijkheid lager in de organisatie landen. Behoud van mensen is niet alleen van HR. Het zit bij managers en teamleiders die moeten beseffen dat de continuïteit van hun team afhangt van de mensen.

Iedereen is van HR; mensen zijn ieders verantwoordelijkheid. HR geeft richting en faciliteert, maar het gesprek moet in de teams plaatsvinden. Het is een positieve ontwikkeling: HR heeft strategische invloed. Duurzaam succes is minder in gevaar als het in de cultuur zit dat we hier samen aan werken.

Glenn van der Burg (Host People Power): Als ik terugkijk over 499 afleveringen: het onderwerp mensen in de organisatie staat hoger op de agenda. Als we zoeken naar oplossingen, is in acht van de tien gevallen het antwoord: het goede gesprek, één-op-één. Geen uitrol van weer een programma of portal, maar vragen: wat is belangrijk voor je?

Arjen Swank (Senior Engagement Specialist, Effectory): Mensen verwachten personalisatie. Persona’s maken is een stap, maar het moet persoonlijker. Ieder individu ontwikkelt anders, met eigen behoeften en verwachtingen. Als je het verhaal kent, kun je er invulling aan geven. Dat begint met het gesprek. Op schaal moet je manieren vinden zodat ook de top het doorleeft. In multinationals met 10.000+ medewerkers heb je schaalbare mechanismen nodig, maar het principe blijft persoonlijk.

Glenn van der Burg (Host People Power): Guido, jij begon Effectory vanuit geloof in de blik, ideeën en feedback van de medewerker. Nu is algemeen beeld: het is belangrijk wat de medewerker vindt.

Guido Heezen (Oprichter en directeur, Effectory): De magie in organisaties ontstaat als medewerkers met energie, passie en richting werken. Energie en richting: zorg voor voldoende energie en richt die goed. Vroeger werd het medewerkersdomein weggemanaged bij HR. Bij de world-class workplaces zagen we dat de CEO dacht vanuit de kracht van medewerkers. Zonder medewerkers geen klanten en geen succes. Dat groeit nu door. Als een CEO publiek conducteurs werft, dringt het door in de haarvaten.

Tegelijk staat er enorme druk op HR: werven, behouden, strategisch zijn, en ook operationeel (salaris, loonbeslagen, etc.). Het is bijna de volledige bedrijfsvoering. Misschien moet je meer splitsen: strategisch HR en puur operationeel HR. Het moet echt in de haarvaten zitten. Doe je dat niet, dan ga je overbetalen of moet je de tent soms sluiten. Meer maatwerk naar medewerkers is nodig. Als vier dagen werken meer energie geeft en dat de trend wordt, moet je daarmee omgaan. In coronatijd hadden organisaties die dwongen om op kantoor te zijn het zwaarder.

Glenn van der Burg (Host People Power): Luisteraars herkennen dit en denken: aan het eind van het jaar hebben we nog veel te doen. Belangrijk inzicht: nieuw aannemen is ingewikkeld, maar zorg eerst dat mensen blijven. Als mensen het leuk vinden, vertellen ze dat door en dat helpt weer bij werving. Wat zorgt ervoor dat mensen blijven?

Arjen Swank (Senior Engagement Specialist, Effectory): Veel theorieën, maar het begint bij je leidinggevende, werksfeer en eerlijke werkdruk. De belangrijkste reden nu om weg te gaan, los van salaris, is ontwikkelmogelijkheden. Waar kan ik naartoe? Vaak groeit een specialist door naar manager, maar dat is een ander vak. Bied waardering en een pad voor specialisten, niet alleen voor managers. Groei hoeft niet alleen verticaal; verbreding van je vak is ook groei.

Trends als quiet quitting en the Great Resignation kwamen voort uit her-evaluatie: past mijn werk en organisatie nog bij mijn waarden? Bevlogenheid daalde niet per se, betrokkenheid wel. We werkten hybride en mensen evalueerden hun fit met organisatie en toekomst.

Glenn van der Burg (Host People Power): Guido, jij hebt het al jaren over de combinatie bevlogenheid en betrokkenheid en wat werkt. Denk je niet soms: zijn jullie nou zo…?

Guido Heezen (Oprichter en directeur, Effectory): Ik vind het mooi dat nu zuiver naar voren komt wat succes bepaalt. World-class workplaces zijn niet alleen “linkse hobby”, maar zeer succesvol. Nu blijkt overduidelijk dat succes afhangt van mensen enthousiast krijgen, richting geven en binden, en dat je er voldoende hebt. In sectoren met krapte zien we grote verschillen: sommige zorgorganisaties kunnen niet aan mensen komen, andere hebben wachtlijsten met sollicitanten. Waar tekorten zijn, stijgt de werkdruk en dat kan juist weer een reden zijn om te stoppen. Het is erkenning van wat we al jaren roepen. We zitten volledig op de golf.

Door recessie dreigt te worden vergeten hoe belangrijk missiegedrevenheid is. Daar moeten we alert op zijn.

Glenn van der Burg (Host People Power): We dachten even: hebben we leidinggevenden nog nodig? Wat is hun rol nu?

Guido Heezen (Oprichter en directeur, Effectory): We hebben altijd mensen nodig die het voortouw nemen en stimuleren. Aangewezen leiderschap maakt plaats voor natuurlijk leiderschap, maar niet volledig. De klassieke hiërarchie met lagen van beslissers en managers is verschoven naar werken met teams. Elk team lost een deel van de bedrijfsdoelstelling op. Teams hebben meer verantwoordelijkheid, soms een eigen teamcultuur, en moeten hun bijdrage aan het grote geheel snappen. Je hebt vaak een manager, teamlead of natuurlijke leider nodig voor stabiliteit, duidelijkheid en richting.

Glenn van der Burg (Host People Power): Veel oplossingen zitten in het team. Thuis-kantoorafspraken en samenwerking regel je in het team. Veel teams hebben nog een leidinggevende. Hoe belangrijk is die?

Arjen Swank (Senior Engagement Specialist, Effectory): Steeds belangrijker naarmate de druk toeneemt. De teamlead stuurt op output, niet op input. Corona versnelde de verschuiving van uren/aanwezigheid naar resultaten. De teamlead moet snappen hoe het team past in de organisatie, talenten benutten en richting geven. Teams zijn anders dan afdelingen: multidisciplinair, gericht op resultaat. Geef autonomie en vertrouwen; dan presteren teams optimaal. En ja, soms scoort een linksback.

Glenn van der Burg (Host People Power): Die leidinggevende zorgt ook dat het team kan werken, faciliteert, in plaats van te zeggen wat je moet doen.

Arjen Swank (Senior Engagement Specialist, Effectory): Precies. Focus op faciliteren en richting. Met veel autonomie kan een team anders alle kanten op gaan. Dus maak doelen en bijdrage aan de strategie heel duidelijk. Daar gaat het vaak mis: top bedenkt strategie, maar de vertaling naar teams ontbreekt, en dan rent iedereen een andere kant op.

Guido Heezen (Oprichter en directeur, Effectory): De teamverantwoordelijke moet de bedoeling van de organisatie doorgronden, niet alleen de teamtarget. Vertaal die bedoeling naar het team en zorg dat mensen optimaal kunnen presteren. Je moet mensen leuk vinden en goed aanvoelen wat wie nodig heeft: sommige willen vooral autonomie, anderen juist begeleiding en leren. Dat vraagt individueel maatwerk en het echte gesprek.

In grote organisaties voer je dat niet vanuit de top met iedereen, maar via clustering en goede teamleads die de bedoeling snappen en het gesprek voeren.

Glenn van der Burg (Host People Power): Voor de sceptici: wat is er echt anders dan vroeger met business units, afdelingen en managers?

Guido Heezen (Oprichter en directeur, Effectory): Veel minder hiërarchie. Geen keten van top-naar-middel-naar-junior-managers met onduidelijke waarom-vragen. Het zijn multidisciplinaire teams die samen iets creëren en bijdragen aan het geheel. Een soort bedrijfje-in-het-bedrijf. Minder rapporteren om het rapporteren of uren schrijven waar niets mee gebeurt. Die tijd is echt voorbij.

Arjen Swank (Senior Engagement Specialist, Effectory): En teams zijn wereldwijd. Corona vervaagde grenzen. Commitent kan komen van iemand in een andere tijdzone. Ook kleinere bedrijven werken nu internationaal met specialisten op afstand. De vraag is hoe we hybride werken verder vormgeven, want binding met team en organisatie staat onder druk. Maar we werken in multidisciplinaire teams wel effectiever.

Glenn van der Burg (Host People Power): De teamlead heeft er een taak bij: sociale verbinding komt niet meer vanzelf. Je wordt bijna eventmanager om mensen bij elkaar te brengen. Hoe zorg je voor verbondenheid?

Arjen Swank (Senior Engagement Specialist, Effectory): Dat is de belangrijkste taak: vertrouwen, samenwerking en het beste in elkaar naar boven halen. Mensen komen niet meer voor alleen gezelligheid naar kantoor; de kosten wegen niet op tegen de baten. Leidinggevenden vullen dit verschillend in: de één creatief en vrij, de ander vaste kantoordagen. De jongere generatie haakt af bij te veel standaardisering. Dit is een sleutelvraag voor volgend jaar.

Glenn van der Burg (Host People Power): Duurzaamheid, ESG, MVO: waarom is dit belangrijk in dit kader?

Guido Heezen (Oprichter en directeur, Effectory): Succesvolle bedrijven dienen de maatschappij en de mens, zorgen goed voor zichzelf (presteren, groeien, winst) en goed voor hun mensen. Energie gaat stromen als medewerkers de organisatie dienen die de maatschappij dient. Mensen willen via hun werk bijdragen aan de maatschappij. Dan moet je dat als bedrijf echt doen én verantwoorden. Aandeelhouders en pensioenfondsen willen niet in “evil” bedrijven zitten.

Er is wildgroei aan certificeringen en veel greenwashing. Medewerkers willen het echt voelen in de kern, niet alleen een certificaat. Doe je aan greenwashing, dan haken mensen af. Niet altijd door vertrek, maar door quiet quitting: ze doen hun werk, maar geen stap extra. Dat is gevaarlijker omdat het onzichtbaar is. Wij geven klanten via medewerkerfeedback terug hoe het werkelijk zit.

Glenn van der Burg (Host People Power): Kun je dat meten?

Arjen Swank (Senior Engagement Specialist, Effectory): Ja. Quiet quitting raakte engagement. Als engagement gelijk blijft maar prestaties dalen, zegt dat iets. Er is een relatie met duurzaam succes. Bij greenwashing zie je hoger verloop, maar de oorzaak achterhalen is cruciaal. Exitgesprekken één-op-één leveren niet altijd eerlijke antwoorden op. Anoniem uitvragen werkt beter: dan hoor je bijvoorbeeld dat de leidinggevende toch niet zo leuk was, iets wat je in een gesprek met diezelfde leidinggevende niet hoort. Hier kunnen organisaties snel verbeteren.

Glenn van der Burg (Host People Power): 2023 staat voor de deur. Wat adviseer je mensen die met mensgericht organiseren bezig zijn? Waar moeten ze tijd en energie in stoppen?

Guido Heezen (Oprichter en directeur, Effectory): Begin met de achterdeur dicht te houden. Niet alleen maar werven en mooie maar niet altijd eerlijke arbeidsmarktcommunicatie. Zorg dat mensen binnen je organisatie op een leuke manier optimaal kunnen presteren. Kijk ook naar je organisatieontwerp: klopt het met hoe mensen nu en straks willen werken? Pas aan waar nodig.

Arjen Swank (Senior Engagement Specialist, Effectory): Retentie begint bij inzicht: welke vaardigheden hebben mensen nodig om duurzaam succesvol te zijn? Investeer in de skillshift en maak blijven aantrekkelijk, ook als loopbanen korter worden. En denk met elkaar na: waarom zijn we hier? Wat maakt ons relevant? Als je dat antwoord helder hebt, kun je je bedrijfsmodel daarop inrichten. Dat levert nieuwe mogelijkheden op.

Glenn van der Burg (Host People Power): Dank jullie wel. Guido Heezen, oprichter van Effectory, en Arjen Swank, Senior Engagement Specialist bij Effectory. En jij bedankt voor het luisteren naar deze 499ste aflevering. Meer luisteren? Ga naar peoplepower.radio en abonneer je op onze podcast.