Voice-over (New Business Radio): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers. Met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hoe ontketen je de kracht van mensen in organisaties? People Power brengt je de laatste wetenschappelijke inzichten en praktijkvoorbeelden. Over leiderschap en leren. Betrokkenheid en bevlogenheid. Inzetbaarheid en inclusie. Omdat mensen het verschil maken in jouw organisatie.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Education is the most powerful weapon which you can use to change the world. Zo sprak Nelson Mandela ooit. Het was een van de uitgangspunten voor de ontwikkeling van het Zuid-Afrika van na de apartheid. Maar als leren en doorleren zo essentieel is voor de ontwikkeling van mensen, maatschappijen en de mensheid, dan hebben we nog wel heel veel leraren nodig. In Nederland is er al een tekort, maar wereldwijd is het probleem nog veel groter. Hoe zorgen we voor goed onderwijs voor iedereen met de technologie van de toekomst? Tom Bos werkt al zijn hele carrière op het snijvlak van technologie en leren. Hij is medeoprichter en CEO van SkillsTown Group en auteur van zijn kakelverse boek De ouderwetse toekomst van opleiden. Vandaag praat ik met Tom over zijn boek. Fijn dat je luistert. People Power met Glenn van der Burg. Tom, gefeliciteerd.
Tom Bos (Mede-oprichter en CEO SkillsTown Group; auteur De ouderwetse toekomst van opleiden): Dank je wel.
Glenn van der Burg (Host): Je hebt een boek geschreven.
Tom Bos (Mede-oprichter en CEO SkillsTown Group; auteur De ouderwetse toekomst van opleiden): Ja, dat is toch wel een ding. Het was een heel ding. Ik ben ook blij dat het achter de rug is, om eerlijk te zijn. Dat laatste gedeelte is echt een lijdensweg. Je denkt dat je klaar bent, en dan moet je er nog vier of vijf keer doorheen en er wat van vinden en checken. Ik dacht dat ik op 14 april, de dag voor de geboorte van mijn tweede zoon, de laatste woorden op papier had gezet. Dat was mijn doel, want daarna zou ik niet zoveel tijd meer hebben. Dat viel tegen. Het is nu pas echt klaar. In die tussentijd heb ik er nog vaak aan moeten werken.
Glenn van der Burg (Host): Je hebt een fascinatie voor leren, en ook voor technologie en online, maar in de basis leren. Wat fascineert je zo aan leren?
Tom Bos (Mede-oprichter en CEO SkillsTown Group; auteur De ouderwetse toekomst van opleiden): Dat zit in die uitspraak van Nelson Mandela. Niet zo zwaar, maar ik dacht jong al: als je goed kan leren, dan kan je alles. Het is de meest moderne superkracht. Leren en studeren zijn verschillend: studeren lag me minder, maar dingen snel eigen maken wel.
Glenn van der Burg (Host): Hoe leerde jij als jong mens?
Tom Bos (Mede-oprichter en CEO SkillsTown Group; auteur De ouderwetse toekomst van opleiden): Met vallen en opstaan. Ik was een fysiek kind: veel buiten, op pad, de boom in, skaten. Dat is nog steeds zo. Een van de recente grotere dingen: ik wilde Chinees proberen te leren. Vooral omdat ik er nul kennis van heb en vanuit beroepsdeformatie wilde ik weten of die online middelen werken. Als ik me vier maanden committeer, waar sta ik dan?
Glenn van der Burg (Host): Hoe ver kwam je?
Tom Bos (Mede-oprichter en CEO SkillsTown Group; auteur De ouderwetse toekomst van opleiden): Ik had twee scenario’s: na een week stoppen omdat het te complex werd, of verder komen dan verwacht. Het werd dat laatste. Simpele gesprekken, hallo en doei, eten bestellen, basiszinnen. Daar kwam ik mee weg in vier maanden.
Glenn van der Burg (Host): Daar had ik drie jaar havo-Frans voor nodig om een croissant te bestellen. Motivatie helpt ook. Wat is leren voor jou? Je zei net: vaardigheden is wat anders dan kennis.
Tom Bos (Mede-oprichter en CEO SkillsTown Group; auteur De ouderwetse toekomst van opleiden): Precies. Leren is nieuwe vaardigheden ontwikkelen om iets mee te doen. Kennis kan nuttig zijn, maar zonder toepassen heb je er weinig aan. Je kan veel weten over Chinees, maar de vaardigheid is spreken. Leren heeft pas zin als je er iets mee kan. Ik vind het belangrijk dat dingen waarde opleveren.
Glenn van der Burg (Host): Als kind leren we door te doen: lopen, praten, sociaal gedrag. Op school is het veel kennis. Taal en rekenen zijn vaak kennisvakken, toch?
Tom Bos (Mede-oprichter en CEO SkillsTown Group; auteur De ouderwetse toekomst van opleiden): Met taal en rekenen moet je oppassen: ze bouwen ook inzicht op. Rekenen beïnvloedt je logisch denken en redeneren. Je ontwikkelt basale vaardigheden zoals inschatten wat groot of klein is. Je zou kunnen zeggen: leer direct die basale vaardigheid in plaats van x-kwadraat. In het onderwijs kan daar meer mee, maar schrijf die vakken niet te snel af.
Glenn van der Burg (Host): In werkleren is het heel gericht op toepassen. Misschien wel té functioneel?
Tom Bos (Mede-oprichter en CEO SkillsTown Group; auteur De ouderwetse toekomst van opleiden): Dat is aan het veranderen, maar vaak trainen we om beter te worden in je vak, minder om beter mens te worden of basisvaardigheden te ontwikkelen die je volgende stap mogelijk maken. Historisch leerden we in meester-gezel: ervaringsgericht, 1-op-1 of 1-op-2. Later werd het klaslokaal: 1-op-veel, uit de context. Dan krijg je transferproblemen: je moet terug naar de praktijk vertalen. Technologie kan dat gat deels dichten, maar we moeten ons bewust zijn van die vertaling.
Glenn van der Burg (Host): Je boek heet De ouderwetse toekomst van opleiden. Wat moeten we terugbrengen?
Tom Bos (Mede-oprichter en CEO SkillsTown Group; auteur De ouderwetse toekomst van opleiden): Opleiden als ambacht. Vroeger leerden we praktische vaardigheden. Met schaalvergroting kregen we bereik, nodig gezien de snelheid van kennisvernieuwing, maar daalde de kwaliteit. Sinds COVID is acceptatie van online gestegen, maar ook veel suboptimale oplossingen. We moeten de ambacht, persoonlijke aandacht en hoge kwaliteit terugbrengen, óók online.
Glenn van der Burg (Host): Wat is de belofte van online leren?
Tom Bos (Mede-oprichter en CEO SkillsTown Group; auteur De ouderwetse toekomst van opleiden): De noodzaak: de leervraag groeit zo hard dat er simpelweg niet genoeg docenten zijn. Dus we móeten schaalbaar digitaal. De belofte: je kunt het persoonlijker en consistenter maken met technologie. Niet “docent op een scherm”, maar geautomatiseerd, gedifferentieerd leren. Een goede docent differentieert: de één doet een salto, de ander oefent koprollen. Online kun je dat personaliseren op schaal en kwaliteit consistent houden. Combineer dat met gericht menselijk contact: coaching, feedbackmomenten.
Glenn van der Burg (Host): En laat deelnemers vooraf oefenen. Als mensen al 12 opnames hebben gemaakt, weten wat schuurt, kun je in minder tijd meer diepgang bieden.
Tom Bos (Mede-oprichter en CEO SkillsTown Group; auteur De ouderwetse toekomst van opleiden): Exact. Dan kan zelfs de groepsgrootte iets omhoog zonder kwaliteitsverlies.
Glenn van der Burg (Host): Veel mensen denken bij online aan Teams-lessen. Wat bedoel jij met digitaal leren?
Tom Bos (Mede-oprichter en CEO SkillsTown Group; auteur De ouderwetse toekomst van opleiden): Digitaal leren is het gebruik van technologie om te leren, synchroon (tegelijk) of asynchroon (eigen tempo), formeel (didactisch ontworpen) of informeel (YouTube, collega, zelf zoeken). Alles is tegenwoordig blended: de vraag is welke middelen zet je wanneer in?
Glenn van der Burg (Host): Je eerste hoofdstuk gaat over zeven redenen waarom online leren nog niet werkt. Noem een paar rode draden.
Tom Bos (Mede-oprichter en CEO SkillsTown Group; auteur De ouderwetse toekomst van opleiden): Eén: One size fits all. Twee: transferprobleem. Drie: we redeneren niet vanuit het doel. We maken een time management-cursus zonder heldere leerdoelen. Doelen moeten specifiek zijn, niet “effectiever communiceren”, maar wat precies, in welke mate, aantoonbaar. En het middel wordt te vaak doel: iemand die veel weet van X gaat vooral vertellen, zonder didactiek.
Glenn van der Burg (Host): Je noemt ook “vertragende leervormen”. Wat is dat?
Tom Bos (Mede-oprichter en CEO SkillsTown Group; auteur De ouderwetse toekomst van opleiden): Vormen die je tempo onnodig verlagen. Video is populair, maar lineair: je kunt minder snel skimmen dan in tekst. Oplossingen: korter, modulair, duidelijke segmenten. Kies de vorm op basis van het doel. Adaptiviteit zou zich ook aan jouw situatie en voorkeur kunnen aanpassen. Over leerstijlen: vaste stijlen als hard bewijs is achterhaald; variatie in didactiek is wel waardevol om acceptatie te vergroten en verschillende vaardigheden te oefenen.
Glenn van der Burg (Host): Hoe laat je online leren wél werken? Geef één briljant inzicht.
Tom Bos (Mede-oprichter en CEO SkillsTown Group; auteur De ouderwetse toekomst van opleiden): Richt je op kernvaardigheden en maak keuzes: liever drie dingen goed dan tien half. Bepaal wat iemand na afloop echt moet kunnen en ontwerp dáárop. Bijvoorbeeld voor podcast-communicatieprofessionals: kernvaardigheid is de luisteraar begrijpen en wensen destilleren. Laat mensen dat massaal oefenen, liever dan alles een beetje.
Glenn van der Burg (Host): Te veel kernvaardigheden in één training is riskant?
Tom Bos (Mede-oprichter en CEO SkillsTown Group; auteur De ouderwetse toekomst van opleiden): Ja. Tijd staat vaak niet in verhouding tot ambities. Online verleidt tot “oneindig veel toevoegen”, waardoor deelnemers opdrachten overslaan en alleen kennis consumeren. Dan kun je nog niets.
Glenn van der Burg (Host): Je schrijft: “Je kan een mens niets leren.”
Tom Bos (Mede-oprichter en CEO SkillsTown Group; auteur De ouderwetse toekomst van opleiden): Leren gebeurt in het hoofd van de lerende. Ik kan de kwaliteit en blootstelling maximaliseren, maar niet bepalen wat beklijft. Daarom is didactische scherpte cruciaal.
Glenn van der Burg (Host): Je zegt ook: maak leren klein.
Tom Bos (Mede-oprichter en CEO SkillsTown Group; auteur De ouderwetse toekomst van opleiden): Ja. Denk aan Josh Kaufman: Your First 20 Hours. In 20 uur zet je enorme stappen. De 10.000-uurregel geldt voor wereldtop, niet voor functionele bekwaamheid. Ontwerp paden die snel betekenisvolle progressie geven. Gebruik de flow-theorie: laat complexiteit en tijd geleidelijk stijgen. Te snel te complex: frustratie en afhaken. Te langzaam: verveling. Technologie kan flow ondersteunen met hints, variatie en beloningen.
Glenn van der Burg (Host): Laatste onderwerp: van opleiden naar uploaden. Gaan we ooit à la The Matrix kennis inpluggen?
Tom Bos (Mede-oprichter en CEO SkillsTown Group; auteur De ouderwetse toekomst van opleiden): De kans is groot dat we die kant op bewegen, al zal het niet één stekker in je achterhoofd zijn. We begrijpen het brein steeds beter. Optimalisaties nu: emoties oproepen, omgeving, voeding, slaap, stressreductie, soms farmacologie. Biofeedback wordt interessanter: realtime hartslag en hersengolven om te sturen. Aan de andere kant: Neuralink en vergelijkbare interfaces voor het herstellen of stimuleren van neurale paden. Huidige toepassingen zijn medisch-herstellend; directe vaardigheid-upload vergt het aanleggen en stimuleren van complexe neurale netwerken, dat is nog ver weg. Maar richting beïnvloeding en versnelling van leren via neurostimulatie is plausibel. Het beroemde “pilootprofiel kopiëren” bleek anders in elkaar te zitten, maar het idee van gerichte stimulatie op basis van expertpatronen is een denkbare route. Kort: ooit waarschijnlijk, niet morgen. Tot die tijd kunnen we al heel veel winnen met beter ontworpen, persoonlijk, ambachtelijk en technologisch slim leren.
Glenn van der Burg (Host): Wat helemaal interessant is: jij geeft in je boek mooie voorbeelden en tips om dat nieuwe ouderwetse opleiden waar te maken. Dat staat allemaal in het prachtige boek van Tom Bos: De ouderwetse toekomst van opleiden. Verkrijgbaar in iedere betere online boekwinkel en in de gewone boekwinkel. Als je die wil stimuleren, ik zou het wel doen. Tom, dank je wel. Bijzonder leuk dat je wilde komen praten over je boek. Je bent hier vaker natuurlijk, maar nu een heel uur. Heel leuk om je zo enthousiast te zien. Dat is zeker terug te vinden in je boek. Dank je wel.
Tom Bos (Mede-oprichter en CEO SkillsTown Group; auteur De ouderwetse toekomst van opleiden): Dank je wel.
Glenn van der Burg (Host): En jij dank je wel voor het luisteren. Meer luisteren? Ga naar peoplepower.radio en abonneer je op onze podcast.