Voice-over (Station promo): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers. Met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow.
Voice-over (Programma-intro): Hoe ontketen je de kracht van mensen in organisaties? People Power brengt je de laatste wetenschappelijke inzichten en praktijkvoorbeelden. Over leiderschap en leren. Betrokkenheid en bevlogenheid. Inzetbaarheid en inclusie. Omdat mensen het verschil maken in jouw organisatie.
Glenn van der Burg (Host): People Power met Glenn van der Burg. Het is weer tijd voor de People Power Helpdesk, waarin we elke maand brandende vragen van luisteraars over personeelstekort, gezondheid, discriminatie, organisatieverandering, leiderschap of werkgeluk behandelen. Vandaag bestaat ons panel uit twee eigenwijze experts met genoeg kennis, ervaring en een grote waffel om mooie antwoorden te geven. Je hoorde hem al, maar ik begin bij zijn collega: Edson Hato, adviseur, HR-specialist en organisatieveranderaar. En Jeroen Busscher natuurlijk, organisatiestrateeg en auteur van een paar honderd managementboeken. Fijn dat je luistert. Om daar mee te beginnen: Edson, wat ben je eigenlijk aan het doen? Het is altijd zo lastig om een label op iemand te plakken. Wat doe je precies? Jeroen, stil zijn, we zijn on air.
Edson Hato (Adviseur en HR-specialist): Ik doe organisatieontwikkeling. We beginnen bij de top. Vaak zijn ze overal geweest, behalve bij de top. En behalve bij mij. Dan komen ze uiteindelijk bij mij en dan gaan we het echt anders doen. We nemen geen genoegen met managementblabla, we voeren het echte gesprek. Het begint bij jou als leider, niet bij “mijn mensen moeten ontwikkeld worden”.
Glenn van der Burg (Host): Gisteren zat meneer Van der Veer bij Buitenhof zijn boek over leiderschap te promoten. Jeroen?
Jeroen Busscher (Organisatiestrateeg en auteur): Voormalig Shell, voormalig uitputter der aarde. Werkloos, zo oogt het. Alles wat hij zegt dat zo werkt en zo moet werken, is eigenlijk het tegenovergestelde van wat zou moeten. Duurzaamheid uitgesteld, diversiteit tegengehouden, want ingewikkeld. En dan wordt hij ook nog uitgenodigd in een kwaliteitsprogramma. Zet hem dan tegenover iemand die er totaal anders naar kijkt en ga die discussie aan. Laat anders Kees Klomp komen. Nu kreeg hij alleen een podium om zijn boek te verkopen. Overigens: presentatoren worden ook getraind om het niet eens te zijn. Soms irritant, want laat iemand ook uitpraten. Ik houd van het echte gesprek: niet per se eens zijn.
Glenn van der Burg (Host): Jeroen, hoe is het met jou?
Jeroen Busscher (Organisatiestrateeg en auteur): Ik zit aan de laatste slok uit het glas. Einde van een fase komt eraan. Niet negatief, meer constaterend. Die laatste slok is lekker, jammer dat het bijna op is, en daarna wil ik wat anders. Wat, weet ik nog niet. Ik voel aan mijn lijf: 99% gemotiveerd, maar iets te veel herkenning. Life changing event: ik werkte tien jaar bij Stichting Buitenkunst. Ik kon processen te goed voorspellen. Dan is het voor mij klaar; ik doe dit niet om te beheersen. Ik ben toen gestopt. Vijftien jaar later doe ik nog één week, dat is goed. Nu herken ik in een andere podcast te veel van wat mensen zeggen. Niet omdat het onzin is, maar ik ken de verhalen te goed. Als ik deze tarieven reken, moet ik mezelf ook verrassen. Die 2% verrassing mis ik soms. Ik ben niet sloffend, maar ik wil die verrassing. Voor anderen kan meesterschap en voorspelbaarheid prachtig zijn. Voor mij is het een zwakheid: ik ben snel verveeld. Niet de scheppende kunstenaar, gewoon snel verveeld. En nee, ik ben geen ADD’er, ik ben goed georganiseerd.
Glenn van der Burg (Host): Ik herken het. Na 500 afleveringen wil ik ook verandering in dit programma. Dames en heren, verwacht verandering. En nee, ik accepteer het niet als illusie van meesterschap. Ik wil mezelf blijven verrassen.
Jeroen Busscher (Organisatiestrateeg en auteur): En sommige onhebbelijkheden horen ook bij je. Leef ermee.
Glenn van der Burg (Host): Tot zover Glenn van der Burg. Wat zullen we doen? Een plaatje draaien? Straks lossen we echt vragen op. Dit was de personal touch. Meer straks.
Voice-over (Jingle): Betere prestaties en gelukkige mensen. People Power.
Glenn van der Burg (Host): Edson Hato en Jeroen Busscher in de studio. Tijd voor de vragen van onze geweldige luisteraars. Einde van het jaar kijk ik altijd even of er geluisterd is: afgelopen jaar bijna 165.000 keer op play gedrukt op zo’n 70 uitzendingen, gemiddeld 1.700 per aflevering. Veel beluistering ook op oudere afleveringen; mensen gaan terug. Je wordt een merk. Vraag van Virajarai Paltantawari, HR-adviseur bij de Anton de Kom Universiteit van Suriname. Vraagt naar beoordelen en functioneren: op welke wijze voer je die gesprekken efficiënt? En dank voor de correctie: het is Anton de Kom.
Jeroen Busscher (Organisatiestrateeg en auteur): We leven minder in “de baas bedenkt taken”, meer in samenwerken aan doelen. Dus wat is functioneren? Niet “aardig zijn” of “doen wat gezegd wordt”. Bij vernieuwen moet je juist niet doen wat verwacht wordt. Functioneren moet je relateren aan het bereiken van doelen. Er is willekeur, toeval, maar als we steeds verliezen, moeten we nadenken of we de goede spelers hebben. Dus relatie tussen doelrealisatie en functioneren is cruciaal. Tweede: kijk niet primair naar gedrag, maar naar relaties. Onderhoud jij relaties zó dat je van toegevoegde waarde bent voor anderen en andersom? Je kunt je raar gedragen, maar als je omgeving zegt: hij snapt me, hij steunt me, ik kan op hem bouwen, dan functioneer je relationeel goed. Dus: toetsen aan doelen én relationele kwaliteit.
Glenn van der Burg (Host): Let op dat je niet alleen naar doelen kijkt en onderweg lijken achterlaat. Doelen zijn obvious, maar relationeel onderhoud is net zo belangrijk.
Edson Hato (Adviseur en HR-specialist): In het oude hiërarchische paradigma heb je begin van het jaar doelen, midden in het jaar ontwikkeling, en eind van het jaar een beoordeling: top-down. De manager vertelt wat hij gezien heeft: “een drie op een vijfpuntschaal”. Dat past niet meer. De wereld verandert te snel. Je hebt volwassen mensen nodig die zichzelf kunnen zijn en meerdere relaties kunnen managen. Modern organiseren vraagt om relationele elasticiteit. En ja, die oude structuur werkt niet meer. Inspraak “weg organiseren” zoals onze Shell-topman? Dat is een achterhaald paradigma. Zelfs het woord “inspraak” impliceert dat sommigen beslissen en anderen iets mogen vinden. Relatiemanagement en gezamenlijke betekenisgeving zijn noodzakelijk.
Glenn van der Burg (Host): Virajarai vraagt ook: hoe voer je het gesprek efficiënt? Je hebt een uur in de agenda. Hoe vul je dat uur?
Edson Hato (Adviseur en HR-specialist): De beste beoordelingsgesprekken die ik had, waren wandelgesprekken. Je kijkt elkaar niet constant aan, je luistert beter. Mijn leidinggevende kwam binnen met een mening en paste hem aan tijdens het lopen. Gelijkwaardige uitwisseling, niet “ik heb je een jaar gezien en dit is het cijfer”. Dus: ga lopen, maak het gelijkwaardig, laat beide kanten tot inzicht komen dat het voor beide werkt.
Jeroen Busscher (Organisatiestrateeg en auteur): Wat is het doel van zo’n gesprek? Beïnvloeding, ontwikkeling. Het effect moet zijn dat de medewerker beter wordt, en jij als leidinggevende ook leert. Psychologisch feit: als iemand zelf uitspreekt wat hij gaat ontwikkelen, is de kans op ontwikkeling veel groter dan wanneer jij het zegt. Concreet: hou je mond. Laat de ander praten. Mijn favoriete vraag als ik met zes collega’s ga praten: “Wat denk jij dat zij mij gaan vertellen?” Niet: wat vind jíj, maar: wat gaan anderen over jouw functioneren zeggen? Dat levert eerlijkheid en eigenaarschap op.
Glenn van der Burg (Host): Samenvatting voor Virajarai: ga wandelen, hou je mond, en stel de vraag “Wat denk je dat anderen over jou gaan zeggen?” En vraag als leidinggevende ook: “Hoe heb ik jou geholpen in je ontwikkeling?” En als werknemer: “Over wiens functioneren gaat dit eigenlijk?”
Voice-over (Jingle): Hoe ontketen je de kracht van mensen in organisaties? People Power.
Glenn van der Burg (Host): Volgende vraag, samengevat, van Karin Hofstede, senior adviseur bij het Actie Leernetwerk. Thema: krapte op de arbeidsmarkt. Dit houdt nog 20 à 25 jaar aan, zegt Joop Schippers. Los van pleisters: hoeveel tijd en energie verspillen organisaties nu aan onzinnige vergaderingen, procedures en meuk? Geef eens een grove schatting.
Edson Hato (Adviseur en HR-specialist): Ik kijk naar mijn eigen agenda en naar toen ik voor corporates werkte: 30% verspilling. Veel “je moet geïnformeerd zijn”-overleggen en “je moet het weten”-mails. Als bestuurders elk kwartaal een inspirerend verhaal vertellen over waar we naartoe gaan, mensen de middelen geven en het ze laten doen, haal je veel verspilling weg. De behoefte om alles te beheersen moet eruit.
Glenn van der Burg (Host): Praktische oefening: pak je agenda van de afgelopen twee weken en geef elk blokje een nuttigheidsscore 0–10. Tel op, deel, en schrik.
Edson Hato (Adviseur en HR-specialist): Vergeet niet de secundaire verspilling: mensen die rapportages en decks maken voor die overleggen.
Jeroen Busscher (Organisatiestrateeg en auteur): Ik kan niet meten wat 100% is, maar ik herken 30%. Idee: bundel álles wat gaat over visie, leren, cultuur en relaties op één dag per maand. Community day op kantoor, een soort festival. Je investeert die dag in beter worden, elkaar kennen, visie, kennis. De rest van de maand: werken. Je kunt kiezen waar je naartoe gaat. En stem met je voeten: als niemand komt op een “moet-ook-nog”-training, dan was het geen prioriteit. Stop met verplichte “moet-ook-nog”-thema’s zonder ziel, of regel het guerrilla-achtig als het jou raakt. Dit dwingt tot keuzes en reduceert ruis. Neem op die dag desnoods podcasts op als terugluistercontent.
Glenn van der Burg (Host): Mooi. Wie biedt zich aan? Bel ons, we organiseren het.
Edson Hato (Adviseur en HR-specialist): Wat kun je individueel doen als systemen traag veranderen? Denk als ondernemer: doe wat waarde toevoegt, besteed uit wat niet jouw waarde is. In teams: organiseer administratieve lasten bij degene die dat leuk vindt en goed kan, zodat professionals (bijv. verpleegkundigen) hun vak kunnen doen.
Jeroen Busscher (Organisatiestrateeg en auteur): Hang boven je bureau: “Wat als ik het niet doe?” In 5% van de gevallen is het antwoord: niets ergs. Als je die 5% blijft vinden, tikt dat op. Voorbeeld: niet elke mail hoeft beantwoord. En onthoud het Delle-principe (Matthieu Weggeman): Durch einfach liegen lassen erledigen. Tijd lost veel op; soms blijkt iets niet belangrijk of al geregeld.
Glenn van der Burg (Host): Herkenbaar. Mijn calvinisme zegt weleens: aansteller, doe het gewoon. Maar als ik er geen zin in heb, lever ik minder waarde. Dan is er iets anders dat wél stroomt. Vertrouw daarop.
Glenn van der Burg (Host): Heren, het was weer een genoegen. Dankjewel Edson Hato en Jeroen Busscher. En jij, dank voor het luisteren. Doei, tot gauw.