Voice-over (New Business Radio): Hoe geef je richting aan verandering? Hoe maak je impact met visie, leiderschap en innovatie? Je hoort het op het podcastkanaal New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow. Hier vind je al onze programma's voor businessshapers, met gesprekken met leiders, ondernemers en vernieuwers die hun organisatie klaarmaken voor de volgende sprong. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio. Listen Today, Lead Tomorrow.
Voice-over (People Power): Hoe ontketen je de kracht van mensen in organisaties? People Power brengt je de laatste wetenschappelijke inzichten en praktijkvoorbeelden over leiderschap en leren, betrokkenheid en bevlogenheid, inzetbaarheid en inclusie. Omdat mensen het verschil maken in jouw organisatie. People Power met Glenn van der Burg.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Jouw organisatie heeft een prachtige purpose: honger de wereld uit, werkgeluk verhogen of de stad schoonhouden. Maar hoe zie ik die purpose terug op jouw werkplek, in de inrichting van je pand? Voel ik het ondernemerschap, het plezier of de persoonlijke ontmoeting als dat in je purpose staat? Hoe kan de fysieke omgeving bijdragen aan jouw purpose? En hoe krijg je dat voor elkaar? Te gast zijn Annemieke Garskamp, Workplace Consultant bij Steelcase, en Renée de Boo, Partner People & Change bij KPMG, met wie we deze uitzending samen maken. Fijn dat je luistert naar People Power. René en Annemieke, leuk dat jullie er zijn. Dit is een van mijn favoriete onderwerpen. René, ik begin bij jou. Jij houdt je dagelijks bezig met prachtige verandertrajecten bij grote klanten. In zo’n programma is er veel aandacht voor het cognitieve: sessies, gesprekken, misschien eens iets met geluidsopnames of flip-overs, communicatie met posters, mails en video’s — allemaal taal. Maar hoeveel aandacht is er eigenlijk voor de fysieke omgeving binnen dat soort verandertrajecten?
Renée de Boo (Partner People & Change, KPMG): Te weinig. We onderschatten de kracht van de omgeving in verandertrajecten. We zeggen vaak: gedrag is logisch in de gegeven context. Dus als je gedrag wilt veranderen, verander de context. Die context is niet alleen strategie of het competentiemodel, maar juist ook de fysieke omgeving. Strategie kun je niet vastpakken; tegen de omgeving stoot je je teen. Bij KPMG kijken we met een cultuurmodel naar onder meer fysieke en ook virtuele omgeving: die bepalen hoe we met elkaar omgaan en dus je cultuur. In retail is er enorme aandacht voor omgeving: hoe lok ik de klant binnen, hoe lang blijft hij, wat neemt hij mee, komt hij terug? In organisaties wil je conceptueel hetzelfde: hoe krijg ik de medewerker binnen, voelt die zich prettig, komt die graag terug en bedenkt die briljante dingen? Steeds meer organisaties beseffen dit, nemen experience managers aan en kijken naar de end-to-end experience. Medewerkers verwachten de consumentenervaring die ze bij Coolblue of de Bijenkorf hebben ook op hun werk.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Annemiek, een te grote vraag misschien, maar ik ben benieuwd naar delen ervan: hoeveel invloed heeft de fysieke omgeving op ons en hoe bepaalt die ons gedrag?
Annemieke Garskamp (Workplace Consultant, Steelcase): Twee kanten. Eén: de individuele ervaring. Iedereen voelt bij binnenkomst van een ruimte of je je prettig of juist niet prettig voelt. Twee: de organisatiedoelen. Een werkomgeving is er om mensen te ondersteunen in wat ze doen én hoe ze dat doen, passend bij de purpose. Onderzoek van onder andere Gallup en Steelcase laat zien dat mensen die zich prettig voelen in hun werkomgeving meer betrokken en bevlogen zijn en uiteindelijk productiever. Welzijn is daarbij breder dan fysiek: ook cognitief en emotioneel. Werk is sociaal: we willen bij een groep horen en in contact zijn. Fysiek dachten we vroeger vooral aan bureaus en stoelen perfect instellen, maar het slechtste wat je voor je lijf kunt doen is de hele dag zitten. Bewegen is cruciaal. Dus: stimuleer staan, lopen, variëren in houdingen en soorten plekken. Denk aan: trap stimuleren in plaats van lift, printers en koffiepunten strategisch zetten, staande overleggen, krukken of zit-sta-meubilair die dynamiek aanmoedigen.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Dus bij de inrichting ga je ervan uit dat mensen bewegen: staan, zitten, variëren. Vroeger had iedereen een sticker op zijn perfect ingestelde stoel. Maar belangrijker is dus dat je beweegt.
Annemieke Garskamp (Workplace Consultant, Steelcase): Precies. Ergonomie onderschrijft het. Bewegen is key. En de omgeving kan dat slim triggeren.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Ik doe even verslag: jij gaat nu staan, kruk weg. Overigens hebben we hier bewust krukken waar je niet té lekker op zit, zodat je sneller gaat staan. Je noemde ook groen. Bij ons staan wat planten. Onderzoek laat zien dat mensen omgevingen met groen prettiger vinden; bij plaatjestests wijzen mensen vaker groene omgevingen aan.
Annemieke Garskamp (Workplace Consultant, Steelcase): Klopt. Groen en natuurlijke materialen als hout geven rust, goed voor nadenken en individueel werk. Maar let op: voor groepsprocessen zoals brainstormen of probleemoplossen kan te veel materiaaldiversiteit en ‘gezelligheid’ afleiden. Dan heb je juist dynamiek en focus op ideeën nodig. Dus: verschillende settings voor verschillende taken.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Onze luisteraars hebben vaak thuis een werkplek en zijn op het werk medeverantwoordelijk voor hoe mensen werken. HR en Facilities zijn nog niet altijd één team, al gebeurt dat gelukkig steeds vaker. Zijn er vuistregels? Stel: je bent een organisatie die inzet op welzijn, bijvoorbeeld in de zorg. Wat doe je wel en niet?
Annemieke Garskamp (Workplace Consultant, Steelcase): Zie energie en concentratie als een golf over de dag. Mensen hebben pieken en dips. Kantoren worden vaak ingericht op de topprestatie, maar je moet ook de dips faciliteren. Bied plekken om even terug te trekken, micro-herstel te doen: kort mediteren, uit het raam kijken, een makkelijk leeshoekje. Geen slaapzalen nodig, maar wel herstelplekken. En ja: de hele dag op dezelfde plek zitten is suboptimaal, want verschillende activiteiten en energieniveaus vragen om verschillende settings. Zie je werkplek niet als Zwitsers zakmes dat alles moet kunnen; organiseer diverse plekken die elk ergens in uitblinken.
Renée de Boo (Partner People & Change, KPMG): In lockdown merkte ik: even opstaan en een rondje lopen helpt om van frame te wisselen. Organisaties beseffen dat je meer functionaliteiten nodig hebt voor well-being en performance. Wij passen ons gebouw aan met een clubhouse-concept: plekken voor samenwerken, focus, en ook bankjes waar je echt even kunt landen. Maar op een bankje zitten “onder werktijd” voelt voor velen nog niet oké. Je moet dus expliciet uitnodigen en toestemming geven om dit soort plekken te gebruiken.
Glenn van der Burg (Host, People Power): We weten eigenlijk best wat werkt — wandelen is een enorme optimizer, daglicht, bewegen — maar we houden vast aan overtuigingen over hoe het “hoort”. Druk zijn is norm, eten achter je bureau, uren tellen. Terwijl topsporters juist veel rusten en slapen naast trainen en presteren.
Annemieke Garskamp (Workplace Consultant, Steelcase): Exact. De omgeving moet passen bij de gewenste cultuur. Bankjes of meditatieruimtes helpen alleen als de cultuur en voorbeelden het gebruik legitimeren. Anders werkt het averechts: mixed messages. Dus: align purpose, cultuur en omgeving. Geef expliciet permissie en walk the talk.
Glenn van der Burg (Host, People Power): We hadden het over groen en materialen. Als ik juist maximale energie en speelsheid wil voor maffe ideeën: wat doe ik dan?
Annemieke Garskamp (Workplace Consultant, Steelcase): Hack de ruimte. Geef een kit-of-parts: verrijdbare meubels, whiteboards, schermen; alles verplaatsbaar en modulair. Laat teams de ruimte zelf indelen, uit elkaar halen, opnieuw opbouwen. Dat verhoogt eigenaarschap, energie en snelheid. Dit werkt goed in innovatiesprints en bij studenten en teams die snel door iteraties willen. En zorg dat het ook echt mág: het moet niet zó mooi of “af” zijn dat mensen bang zijn iets te veranderen.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Terug naar purpose. Renée, jullie purpose bij KPMG?
Renée de Boo (Partner People & Change, KPMG): Inspire confidence. Empower change. Dat voelt soms als spanning tussen assurance en innovatie, maar in adviesopdrachten zie je ook: eerst inspiring confidence — wat is er aan de hand, waar willen we heen, hebben we vertrouwen in elkaar — en dan empower change.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Ik ben vaak bij jullie geweest. Beneden bij de balie rechts heb je prachtige kamers met grote, vaste, houten tafels en een overweldigende hoge hal. Veel autoriteit en formaliteit. Annemiek, wat wil je nog meer weten om van purpose naar omgeving te vertalen?
Annemieke Garskamp (Workplace Consultant, Steelcase): Ik vertaal purpose via werkprocessen en gewenst gedrag. Welke samenwerking, processen en gedragingen horen bij inspire confidence en empower change? De omgeving kan dat ondersteunen. Dus: doelgedrag scherp krijgen en dan ruimtelijk faciliteren.
Renée de Boo (Partner People & Change, KPMG): We zijn onze kantoren aan het ombouwen naar clubhouse: verschillende modaliteiten. We hebben al jaren een sportschool en stimuleren onder werktijd lessen. Er is een Insight Center met klimmuur en geavanceerde schermen: dat helpt bij inspiring confidence en co-creatie. We creëren meer zitjes in lichte, neutrale kleuren en ronde tafels voor inclusive collaboration; we hebben recent onze Coffee Corner heropend als een echt café. Voor high performing hebben we focus booths en sterke apparatuur. En ja, die grote houten tafels aan de klantzijde hebben óók hun functie: bij sommige meetings wil je autoriteit en vertrouwen uitstralen.
Annemieke Garskamp (Workplace Consultant, Steelcase): Mooi dat jullie dit al verbinden. In trajecten beginnen we vaak met het expliciteren van strategie, cultuurattributen en toekomstdagelijkse werkpraktijken, en vertalen die naar ruimtelijke principes.
Renée de Boo (Partner People & Change, KPMG): We hebben in Nederland cultural attributes gedefinieerd: fast innovation, inclusive collaboration, high performing. Je ziet die terug in innovatieplekken, het café-achtige samenkomen en de focuszones.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Heb je een klantvoorbeeld waar de purpose duidelijk was en de omgeving daarop is ingericht?
Annemieke Garskamp (Workplace Consultant, Steelcase): Een bedrijf wilde snellere innovatie en dichter bij de klant werken. We werkten met directie op koers en met medewerkers op toekomstbeeld. Belangrijke inzichten: innovatie betekent fouten mogen maken; dus heb je veilige ruimtes nodig om te testen en te experimenteren voor je het groot maakt. Coaching ja, micromanagement nee. Maak werk zichtbaar voor het team — visualiseer op borden en schermen — zodat feedback teamgedreven is in plaats van manager-gedreven. Leid dat ruimtelijk af: goede zichtlijnen voor het team, transparantie, reflectieruimtes voor achteraf. Zo voorkom je dat de manager gaat micromanagen omdat alleen hij het overzicht heeft.
Renée de Boo (Partner People & Change, KPMG): Dat doet denken aan OBEYA uit lean: een grote open ruimte waar doelen en voortgang transparant zijn. Dat geeft richting en kaders en mensen voelen zich empowered. In agile zie je hetzelfde, dan kleinschaliger. Let op schaal: te groot maakt onveilig; mensen hebben kaders nodig.
Annemieke Garskamp (Workplace Consultant, Steelcase): Juist. Er is een grens aan met hoeveel mensen je je verbonden voelt. Door zicht- en akoestische lijnen te breken met hoekjes en nissen creëer je veilige privacy. Niet altijd dichte kamers; vaak is visuele of zachte akoestische privacy genoeg. Een druk restaurant geeft verrassend veel privacy voor een gevoelig gesprek.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Laatste blok: hoe maak je dit praktisch zonder meteen het hele pand te verbouwen? Veel organisaties hebben net nieuw meubilair en verf. Wat kan je klein beginnen?
Annemieke Garskamp (Workplace Consultant, Steelcase): Experimenteer iteratief. Situaties veranderen; blijf aanpassen. Hou het klein en betrek mensen. Begin met één vergaderkamer of één teamzone. Creëer eerst ruimte: opruimen, kasten weg, overbodig meubilair eruit. Richt vervolgens een paar duidelijke functies in: een brainstormwand waar alles zichtbaar wordt, een zitje met lagere zithoogte, een staande vergaderkamer — desnoods zonder tafel. Vraag actief feedback en meet wat het doet. Mensen ervaren dan dat omgeving impact heeft en raken betrokken.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Ik was eens bij een organisatie met “Joy” in de purpose, maar de omgeving ademde nul joy: zeil, afwasbare tafels, nepkunst. Dan ontstaat dissonantie en neem je de purpose onbewust minder serieus. Je kunt er niet tegenop praten.
Renée de Boo (Partner People & Change, KPMG): Begin bij behoefte: wat wil je uitstralen en faciliteren? Een klant van mij wilde klantvriendelijker worden. We maakten de klant zichtbaar met een fotomuur. Teams moesten over drie verdiepingen samenwerken; de drempel om via trap/lift te lopen is hoog, dan mailen mensen. We creëerden gezamenlijke werkplekken over afdelingen heen. Dat verbeterde teamgevoel én resultaten.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Mijn irritatie: kantoortuinen. Mensen zitten daar de hele dag, raken continu afgeleid. Er wordt niet gewerkt. Is dat alleen mijn irritatie?
Annemieke Garskamp (Workplace Consultant, Steelcase): Kantoortuin is een containerbegrip. Oorspronkelijk was het echt “tuin” met groen en verspreide bureaus; later volgepropt. Het Nieuwe Werken is eigenlijk een mix: open en gesloten, samenwerken en individueel, zittend en staand, prikkelrijk en prikkelarm. We leren steeds meer over prikkelbelasting en inclusiviteit. Het is te makkelijk om mensen die snel overprikkeld raken in een apart hok te stoppen; dan sluit je ze uit en verlies je diversiteit — en dus innovatie. Richt voor de extremen in plaats van de “gemiddelde” mens. Faciliteer verschillende prikkelprofielen en doelen; dat werkt uiteindelijk voor iedereen beter.
Glenn van der Burg (Host, People Power): Slotadvies: als HR nog niet samen is met Facilities, zoek elkaar op. Hier ligt veel wat je direct kunt oppakken. Fysieke interventies werken vaak snel en zonder weerstand. Dank jullie wel, ik vond het bijzonder leuk. Annemieke Garskamp van Steelcase en Renée de Boo van KPMG, dank voor jullie bijdrage. Jij bedankt voor het luisteren. Alle linkjes vind je in de shownotes op onze website. Tot de volgende.
Voice-over (People Power): Meer luisteren? Ga naar peoplepower.radio en abonneer je op onze podcast.