Transcript

Glenn van der Burg (host): Ondernemerschap, innovatie, duurzaamheid.

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): Denk vooruit.

Glenn van der Burg (host): Durf te doen. Maak het verschil. Dit is New Business Radio. Listen today, lead tomorrow. Met nu Peoplepower. Glenn van der Burg. Veel mbo-studenten zetten ieder jaar de stap van studie naar werk. Maar die overgang lijkt steeds lastiger te gaan. Stageplaatsen zijn schaars, werkgevers zoeken ervaren krachten en technologie verandert het werk sneller dan ooit. Tegelijkertijd wordt steeds duidelijker welke factoren bepalen of jongeren een sterke start kunnen maken op de arbeidsmarkt. Hoe zorgen we ervoor dat die NBO-starters ook in de toekomst een goede plek vinden op de arbeidsmarkt? En wat kunnen scholen, werkgevers en beleidsmakers doen om die overgang succesvol te maken? Ik heb twee gasten in de studio die er alles van weten. Corinne Buurs is programmamanager bij ROC Midden-Nederland. En Pieter Baaij is praktijk-innovator in het NBO bij Onderwijs 124. Fijn dat je luistert naar Peoplepower. Leiderschap, leren, inzetbaarheid en inclusie. De laatste inzichten hoor je in Peoplepower. Corinne en Pieter, leuk dat jullie er zijn. We hebben het over een hele belangrijke, maar vooral ook hele grote groep jonge mensen. We praten al heel vaak over het MBO, weet je wel. Maar hoeveel mensen zijn het wel niet bij elkaar?

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Nou, in Nederland werken op dit moment 3,8 miljoen mensen in een MBO-beroep. We hebben het wel over een substantiële groep.

Glenn van der Burg (host): En we hebben ongeveer 10 miljoen mensen aan het werk, denk ik zo'n beetje.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Ja, 46 procent.

Glenn van der Burg (host): Wow. Ja. Hoe gaat het met ze? Met de startende mbo'ers, dus met die mensen die werken, dat is weer een heel ander onderwerp. Daar komen we een andere keer voor terug. Maar hoe gaat het met die startende mbo'er? Je zou zeggen, arbeidsmarkt is krap, iedereen staat te schrijven, probleem opgelost.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Ja, over het algemeen zou je kunnen zeggen dat het heel goed gaat. Als je kijkt naar de internationale cijfers, doet Nederland het hartstikke goed, zowel in het mbo als ook op de arbeidsmarkt. En we hebben eigenlijk relatief weinig jongeren zonder werk of zonder onderwijs. Maar tegelijkertijd, en dat is het grappige, de paradox die je ziet, is dat we heel veel vragen hebben naar arbeidskrachten en tekorten op verschillende sectoren. maar dat een goede overgang, of een kansrijke overgang zoals wij zeggen, niet vanzelf en niet vanzelfsprekend gaat.

Glenn van der Burg (host): Dat is raar toch? Ik denk dan dat is raar. Waarom is dat dan zo, Pieter?

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): Nou, ik denk dat het ook heel menselijk en normaal is dat dat niet allemaal in één keer soepel gaat. Dus als je kijkt, focus op het mbo lijkt me ook prima nu, maar ik denk dat wij in het hbo en wo ook niet allemaal zo van school naar werk zijn gegaan. Dus dat gaat allemaal best wel geleidelijk. Het mbo heeft daar ook een prachtige voorziening in met stages, zodat je langzaam went. aan dat werkende leven, zodat die werkgevers een klein beetje wennen aan de student. Maar ja, dat is ook niet optimaal altijd. Dus daar horen ook wat hobbels en valkuilen in tussendoor.

Glenn van der Burg (host): En dan zou je kunnen zeggen, nou, dat is altijd al zo geweest. Dus eigenlijk hebben we ook nog steeds niet echt een probleem. Waarom is die eerste stap, die aansluiting zo belangrijk? Wat doet dat met de rest van de loopbaan bijvoorbeeld?

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): Ja, het is natuurlijk toch, en dat begint al met je bijbaan, maar het is toch de eerste vorming die je daarmee krijgt. En het is ook het beeld van, wat is eigenlijk de grote wereld buiten mij om? En als je daar dus meteen al wat knellen en knappen onderweg krijgt, ja, dat doet wel mentaal ook natuurlijk iets.

Glenn van der Burg (host): Ja, en dan kun je ook zeggen, want dat hebben we ondertussen ook geleerd van alle curling ouders en alle jongeren die misschien met een beetje teveel comfort zijn opgegroeid, dat een beetje tegenslag ook wel fijn is. Want daar leer je van als je uit een boom valt van niet al te veel hoogte, sta je weer op en ga je gewoon lekker weer verder. Doet even pijn, maar dat is dan oké. Waarom is het dan toch belangrijk dat we die overgang in ieder geval soepeler maken dan dat die nu is?

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): Ja, dus dat soepelen zou wat mij betreft niet per se zijn dat we alles maar wegbewegen. Ik denk dat je dus in begeleiding heel veel kunt betekenen. Dus als er inderdaad iets onderweg gebeurt, maar je hebt het daarover met je werkgever, met je stagebegeleider, met je klasgenoten, dan lijkt me dat prima. Lijkt me dat heel leerzaam. En dat doen we niet altijd. Die afstemming tussen de momenten die jou gebeuren en het daarover hebben, dat is heel vaak niet aanwezig.

Glenn van der Burg (host): Corine, wat voor dingen moet ik dan aan denken waardoor jongeren best wel een krasje kunnen oplopen en misschien gefrustreerd of gedemotiveerd of misschien zelfs wel een beetje getraumatiseerd worden door die eerste stap?

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Nou, je ziet dat het hebben van werk gewoon ook een perspectief biedt. Het biedt inkomen, het biedt sociale contacten, dus het biedt heel veel aan jongeren. Op het moment dat je dus dat niet lukt om überhaupt al te krijgen, überhaupt al de kansen krijgen om een baan of om een stageplek te krijgen, ja, dan verlies je eigenlijk ook al menselijk kapitaal. Je verliest motivatie, je verliest kennis en vaardigheden, maar je verliest misschien nog wel veel belangrijker soort vertrouwen ook in een hoopvolle toekomst. Ja.

Glenn van der Burg (host): En merk je dan, zie je dat bijvoorbeeld aan de studieuitvalcijfers of aan de hoeveelheid mensen die dan, want er blijven nog steeds jongeren ook niet aan een baan komen of moeilijk aan een baan komen. Zie je dat daar dan aan dat dit een van de onderliggende vraagstukken is?

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Je ziet dat het hebben van een baan wel heel erg bepalend is voor de kansen later ook in je loopbaan. Dus op het moment dat je vroeg in je loopbaan eigenlijk al werkloos bent, en zeker als je langere tijd werkloos bent, dan heeft dat tot wel tien jaar later in je loopbaan, heeft dat effect op of je een baan hebt, hoeveel je verdient, wat voor de kwaliteit van je werk is. Dus die start op de arbeidsmarkt is heel erg belangrijk. En dat betekent niet dat je gelijk in een perfecte baan hoeft te starten of gelijk super veel moet verdienen. Nee, maar het hebben van werk is wel een belangrijke voorwaarde. Je hoeft ook echt niet bij een zelfde werkgever altijd je hele leven lang te blijven werken. Maar het is wel belangrijk dat je, als je je haan verliest of als je een andere stap maakt, dat je daar wel een soort doorlopende lijn van ontwikkeling in kunt hebben.

Glenn van der Burg (host): Je ziet er ook een beetje een soort van golfbewegingen, van mensen moeten het maar zelf regelen, naar we gaan toch wat meer begeleiding doen, naar mensen moeten het toch weer zelf regelen. Dat zie je natuurlijk ook, waar het UWV volgens mij ook over geklaagd heeft, zeg maar ja, maak daar nou eens een keer goed beleid op, want wij moeten krimpen en dan moeten we weer groeien, en dan moeten we weer krimpen en dan moeten we weer groeien. Wat willen jullie nou van ons? Daar moet de wetenschap toch ondertussen wel een aardig antwoord op hebben van wat nou eigenlijk handig is. Of je laat mensen lekker zelf aanrommelen, of het is toch wel handig dat je beetje begeleiding hebt. Omdat hun carrière maken, werk krijgen en dan erover nadenken wat wil ik eigenlijk best wel ingewikkeld is. Dus wat vind jij?

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Wat ik heel belangrijk vind is dat we niet moeten denken dat een kansrijke start op de arbeidsmarkt alleen een individueel vraagstuk is. Dus het is niet zo dat we de jongeren maar moeten fixen en dat er dan geen probleem is. Het gaat juist heel erg over wat doen we wel, wat bieden we wel. En dat betekent ook niet dat je maar alleen maar moet pemperen of alleen maar altijd begeleiding moet bieden. Want jongeren willen het ook gewoon heel graag zelf doen. Ze willen geen speciale klantjes zijn die altijd maar geholpen worden.

Glenn van der Burg (host): Ja en het grappige is, ik vind het grappig hiervan altijd dan denk ik, als je kijkt naar een topsporter of naar een CEO of naar iemand waar wij dan naar opkijken met z'n allen. Want die hebben het gemaakt, die doen iets heel uitzonderlijks. Die hebben een hele bubs mensen om zich heen die ze helpen. En als we dat dan doen bij mensen die het wat moeilijker hebben, dan vinden we dat we ze pamperen. En dat ligt natuurlijk maar helemaal aan hoe je hebt begeleiden. Dat wil niet zeggen dat je alles moet overnemen. Dat is gewoon iemand waarmee je kan praten en zeggen, joh, hoe zit dat eigenlijk? En die misschien een duwtje geeft. Ik denk als ik, ja, ik heb gewoon mazzel gehad dat ik altijd van het ene naar het andere rolde. En ik heb heel soms het gevoel gehad van, ja, gaat het wel goed komen? En dat voelt heel erg klote. Want de angst van het verliezen van je baan of van het niet hebben van een baan is wel echt een existentiële angst. Dus daar mogen we toch ook best wel een beetje bij helpen. Dat is toch niet zo raar.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Nee, maar er zit een verschil tussen helpen en pamperen. Want je had het net over wat het UWV zegt, van moeten we juist groter of juist kleiner. En dat zit heel erg in de aard van de dienstverlening. En hoeveel doe je en hoeveel trajecten bied je aan en hoe pas je dat aan op wat iemand nodig heeft en wat iemand kan. En bepaal je ook samen wat er nodig is in plaats van dit is het aanbod en dat gaan we doen. Maar dan kun je veel meer ook kijken en vertrekken echt vanuit de jongeren. En dat is wat ik denk dat wij ook heel erg belangrijk vinden. Dat je heel goed moet kijken naar de individuele persoon en die situatie. En vervolgens, wat is er dan nodig? En dat kan een traject zijn. Dat kan een ondersteuningsaanbod zijn. Maar in de praktijk zit het juist ook wat jij zegt in die hele kleine dingen. Het vragen hoe het met iemand gaat. Het bieden van verschillende leerrijke ervaringen.

Glenn van der Burg (host): Ja.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): En dat is niet altijd een traject of iets groots. Het zit ook in het menselijk contact wat je daarin hebt.

Glenn van der Burg (host): Ja, en het perspectief ook, toch? Ik heb bijvoorbeeld heel gek werk, dus als mensen zeg maar iets in de media willen, zeg ik ja, kom maar mee. Je mag altijd een dagje met me mee, dan zie je hoe het er echt uitziet en dat het allemaal wat minder glamorous is dan je misschien denkt. Maar dan kan je het ook een beetje voelen, toch? Dan voel je ook van ja, zie ik me hier rondlopen, vind ik het leuk of denk ik, jeetje mina, nooit voor me lang zoals leven.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Ik hoor je een heel mooi concreet stageaanbod klemmen.

Glenn van der Burg (host): Zeker. We hebben hier altijd stagiairs bij de radiofabriek en daar zijn we ook heel blij mee, want daar leren wij ook weer heel veel van. Maar als mensen een keer een dagje mee willen lopen zijn ze van harte welkom, zeker. Niet allemaal tegelijk, want het is niet zo'n grote studio, maar dat komt altijd goed. Over die stageplaatsen gesproken, dat vond ik wel shocking. Ik denk, er is een krapte op de arbeidsmarkt en er is een tekort aan stageplaatsen. Dat past niet in mijn hoofd, Pieter. Hoe kan dat?

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): Nee, en het is natuurlijk nog lastiger dat het juist in de sectoren waar de krapte heerst, dat daar ook de moeite met stageplaatsen is. Dus er worden nu ook verschillende oproepen gedaan vanuit besturen van het mbo. Kom werkgevers, we hebben jullie ook nodig om die leerrijke omgeving ook te bieden. Jullie willen bepaalde krachten. Jullie klagen soms ook over vaardigheden die ontbreken. Ja, dan moet je dat samen doen met het beroep. En juist in de zorg is dat een groot vraagstuk nu.

Glenn van der Burg (host): Ja, bizar. Dat is toch bizar. En mijn dochter is net klaar met haar hbo verpleegkunde. Niet allemaal tegelijk mij bellen nu dat jullie er willen hebben enzo, want daar is een enorme krapte. Maar die had ook inderdaad moeite om in ieder geval een stageplek te vinden. Sowieso mag ze zelf niet zoeken. Bizar, maar dat geldt tezijde. Maar daar was ook gewoon tekort aan stageplekken. Ik denk iedereen schreeuwt om verpleegkundige en ik snap het wel. Het kost tijd, het kost geld, het kost tijd van ervaren krachten, dat begrijp ik wel. Maar ja, dan komen we er nooit natuurlijk. Zijn er dan slimme oplossingen voor? Daar gaan we trouwens over hebben, Corine.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Ja, die zijn er wel.

Glenn van der Burg (host): Ja, daar gaan we zo goed op. We moeten eerst even het probleem even bij doen. Waar ik ook naartoe wilde, want dat is waar ik het de laatste tijd ook wel met veel mensen over heb gehad, is dat bijvoorbeeld door AI dat die starterplekken onder druk komen te staan, omdat ze gewoon gedeeltelijk op sommige plekken aan het verdwijnen zijn. Zien jullie dat ook gebeuren?

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Ja, dat zien we ook gebeuren. En dat is niet alleen in het mbo hoor. Ik hoorde nu laatst ook dat in het hbo, zeker bij ICT, ook problemen zijn om hbo studenten geplaatst te krijgen voor überhaupt een stageplek.

Glenn van der Burg (host): Wauw. Ja. Leg mij voor iedereen die denkt, ja, ik heb gebruikt gpt wel eens. Waarom is dat dan zo? Dus leg dat eens uit. Waarom de ver... Kijk, dat het iets ging doen, dat hadden we allemaal wel verwacht. Iedereen verbaast zich wat voor briljante antwoorden of hoe slijmberig soms de GPT is, maar dat dit nu al in de arbeidsmarkt aan het gebeuren is. Hoe kan dat eigenlijk? Wat was de oorzaak daarvan? Hoe werkt dat?

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): Nou, ik denk ook dat het een beetje een vlucht voorwaarts is. Dus ja, op de korte termijn denk ik dat je heel snel ziet van wow, er gebeuren goede antwoorden. Nou, dat kunnen we wel eens even heel slim uitbesteden. Ik vind nog steeds de slogan van de organisatie waar Corine werkt, ROC Binnen Nederland, vind ik een mooie slogan. De makers van de samenleving. En waar wordt er gemaakt? Nou ja, een klein stukje bij AI, maar ook daarvoor en daarna. En volgens mij mag je als MBO juist ook trots zijn op die makers. En is het veel meer de vraag hoe je die AI een klein beetje aan boord kan nemen. Wat voeg je zelf dan toe daaraan? Want misschien is het op korte termijn iets wat dingen overneemt, maar uiteindelijk is het, denk ik, maar hier heb ik dus niet voor gestudeerd, is het ook een klein piekje nu waar we ook weer overheen komen en dat we ons daar anders toe gaan verhouden.

Glenn van der Burg (host): Aan de andere kant kun je natuurlijk als werkgever ook zelf wel bedenken, als we geen instroom meer hebben, waar halen we dan de ervaren mensen vandaan? Je hebt daar zelf ook een verantwoordelijkheid in. Je kunt maar niet verwachten van de arbeidsmarkt die niet bestaat, dat hij maar mensen levert die jij graag wil hebben.

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): Joke Post heeft laatst een mooi whitepaper geschreven over de goede loopbaan en hij zegt dus ook dat er ook normatieve vragen onder liggen. En dus voor je het weet komen we in een soort 0-1 gesprek over wel een baan, geen baan. Niet kansrijk voor de toekomst, wel kansrijk. Maar er liggen allerlei normatieve vragen over. Over wat vinden wij belangrijk in de zorg? Wat vinden wij belangrijk in creativiteit? Hoort daar een menselijk component in of niet? En in die zin snap ik wel dat beleid ook een beetje wispelturig is, omdat het ook gekleurd is in die zin. Er zit altijd een iets onder en dat kan wetenschap gelukkig niet beantwoorden.

Glenn van der Burg (host): Nee. Ja, wij gelukkig denk ik altijd, maar in het begin moeten we altijd even doorvoelen wat nou eigenlijk het probleem is dat we op moeten lossen. Want anders dan hoeven we ook geen oplossingen te bedenken. We gaan zo praten over wat je nou anders kan doen. En wat er dan allemaal bedacht is om wat anders te doen. En dat hoor je zo. Corinne Buurs van ROC Midden-Nederland en Pieter Baaij van Onderwijs 124. Waarom 124 eigenlijk zitten we nu te bedenken? Het is toch 123 altijd?

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): Ja, nou dat leek me al goed om dat even te doorbreken. Om dus te laten zien van het kan ook sneller, het kan ook hoger. En het tweede, die wordt eigenlijk meer gewaardeerd. Het is het geboorteadres waar mijn ouders mij ter wereld hebben gehouden.

Glenn van der Burg (host): Ah, kijk eens aan.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Ik had het deze keer al niet.

Glenn van der Burg (host): Hé, je gebeurt rare dingen in deze studio. Je komt dingen van elkaar te weten. Corine, wat ik nog even voordat we naar de oplossing gaan, want daar gaan we echt heen, maar zodat iedereen een heel duidelijk beeld heeft hoe dit nou zit en waarom het nou zo belangrijk is. Stel je voor je bent, je hebt je mbo gehaald. Hartstikke tof. Hard voor gewerkt. Je hebt je diploma. Je gaat heel blij en enthousiast, want iedereen zit om wat te wachten. De arbeidsmarkt is krap. Ga je die arbeidsmarkt op? En het lukt niet. En je solliciteert, je wordt afgewezen. En je weer solliciteert, je wordt afgewezen. En dat duurt een maand of drie, vier, vijf, misschien wel een half jaar. Dan denk je nou ja, wat is nou een half jaar per mensenleven? Wat doet dat met je?

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): En dat doet heel veel. We hebben natuurlijk nu als NBO een nieuwe taak rondom het bieden van aanvullende loopbaanbegeleiding. En dit zijn precies ook de verhalen die we terugzien bij jonge mensen. Die zijn vol enthousiasme, blij, trots dat ze hun diploma op niveau 1 of 2, 3 of 4 hebben gehaald. Gaan lekker op vakantie en denken let's go. De arbeidsmarkt zit op mij te wachten. En dan lukt het niet. Of ze hebben een baan en ze verliezen hem na een half jaar. Ze komen thuis te zitten. en weten eigenlijk gewoon niet meer zo goed hoe ze het nou moeten aanpakken. Waar ze terecht kunnen. Kennen die hele gemeente niet. En dat doet wat met je hele zelfbeeld. Ook met je motivatie. Kan ik het wel? Twijfel slaat toe. En ze hebben ook daarin misschien minder skills of vaardigheden. Dat je weet hoe die gemeente werkt of waar je ondersteuning kan vinden. Ik heb zelf ook een periode thuis gezeten. Toen was het ook nog eens corona.

Glenn van der Burg (host): Ach jee.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Dat is gewoon een verschrikkelijk Ja, was voor mij in ieder geval een hele vervelende periode. En ik had niet beseft dat het hebben van werk voor mij zo belangrijk was. Ik denk, ik heb zoveel andere dingen om blij en dankbaar voor te zijn. Ik heb een huis, ik heb geen geldstress, ik heb geweldig gezonde kinderen. En toch het hebben van werk en het niet hebben van werk in Dresden dus, ja, maakte dat je dagen echt anders eruit zagen.

Glenn van der Burg (host): En merkte je dan zelf ook dat je dan ook aan jezelf gaat twijfelen? Want je bent geen 23 meer. Je bent geen schoolverlater. Je hebt al een flinke carrière gehad. Je hebt al allerlei dingen meegemaakt, gedaan waar je heel veel trots op moet zijn. En dan kom je zonder baan te zitten. Ja, dan zou je kunnen zeggen ja, weet je, die periode dat je zonder hebt gezeten is veel korter dan die periode dat je gewoon hartstikke goed werk hebt geleverd. Maar wat doet het dan toch met je?

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Je gaat heel erg aan jezelf twijfelen. Kan ik het dan wel? Was het dan niet een kwestie van geluk dat ik toevallig dan hiervoor al dat werk had? Wat moet ik nou? Wat vind ik nou eigenlijk leuk? Wat vinden ze me dan niet goed genoeg? Je gaat zo in de kern aan jezelf twijfelen, maar ook je blik naar de toekomst toe. En dat zie je in onderzoek wat wij hebben gedaan bij de Universiteit Utrecht ook. Jongeren eigenlijk starten met hele hoge loopbaanverwachtingen en heel positief zijn over hun eigen kansen, maar dat die eigenlijk in de eerste drie jaar op de arbeidsmarkt heel erg dalen. Zelfs als ze een baan hebben en al helemaal als ze geen baan hebben.

Glenn van der Burg (host): Zelfs als ze een baan hebben.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Zelfs als ze een baan hebben. Ze noemen dat een beetje de reality shock. Waarbij je denkt, die loopbaanverwachtingen gaan natuurlijk heel erg over. Ik verwacht dat ik kan doorgroeien. Ik verwacht dat ik me kan ontwikkelen. Ik verwacht dat ik meer ga verdienen. Dat is een heel mooi beeld. En als je dan eenmaal op die arbeidsmarkt bent, dan blijkt het in de praktijk toch wel eens wat anders te zijn. Je wordt op een kantoor gezet. Hier is om vier uur komen we een keer terugkijken. Daar is de koffie. Aju en succes ermee.

Glenn van der Burg (host): Ja en daarvan denk ik dan ook, ja volgens mij hebben wij als mensen gelukkig maar gemiddeld gezien een redelijk rooskleurig beeld van de toekomst. We hebben ook niet het idee dat we ooit dood gaan, behalve als we echt richting de negentig gaan. Dus daarvan denk ik van ja, dat is ook wel logisch dat het dan misschien ietsje tegenvalt ten opzichte van. Maar dat je gelijk al sceptisch gaat worden en aan jezelf gaat twijfelen, dat is natuurlijk wel heel verdrietig. Tenminste, ik vind dat heel verdrietig voor jonge mensen. Met een soort jonge naïviteit, positivisme moeten ze de wereld instappen. We gaan even de boel veranderen hier.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Ja, ik had dat zelf ook niet gedacht dat dat zo impactful is. Juist omdat inderdaad zo'n periode vele malen korter was. Bij mij ging het maar om twee maanden. Waar hebben we het over?

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): Dan zitten wij hier nog als mensen met vele vinkjes. Dus als je ook ziet, we hebben ook de rol van toeval onderzocht. Want daar verwijzen we ook makkelijk naar. Misschien was het wel geluk, misschien was het wel mazzel. Ik ben daar eens ingedoken. Wat is dat nou eigenlijk, dat toeval? En is dat dan ook een beetje gelijk verdeeld? Nou, toeval is dus helemaal niet gelijk verdeeld. Dus de mensen die zeggen dat ze door toeval een stage vonden of door toeval werk vonden, die hebben toevallig wel een extra groot netwerk. Toevallig wel wat extraverter en die zijn toevallig wel wat meer aan het zoeken geweest. Met andere woorden, die stap die je dan even niet meekrijgt, ja, dat is misschien ook wel weer een gevolg van hoe je toch al bent opgegroeid en zo stapelt dat stapelt dat en als wij dus gelijke kansen willen, ja, dan moeten we er op dit soort momenten bij zijn.

Glenn van der Burg (host): Ja. We mogen gaan oplossen. Hoe gaan we dit fiksen? Pieter en Corine, wat want jullie hebben onderzocht, kwamen al dit soort dingen. Je kunt dan zeggen nou, ons doel als wetenschappers, gedeeltelijk wetenschappers is bereikt. We hebben het onderzocht en dit zijn de resultaten. Maar daar zijn jullie niet bij gebleven.

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): Nee, nou ja, dus in mijn carrière zitten twee hiccups, zeg maar. En die eerste hiccup was dat we de proefschriften af hadden. Dus we hadden vier jaar lang data verzameld, 2000 studenten gevolgd, drie jaar lang. En toen kwamen de conclusies uit. Ja, die stonden al in de libellen en de margriet. En dat vond ik heel ingewikkeld. Dus vier jaar lang precies onderzoek leidde ertoe dat we wisten, extroverte jongeren komen makkelijker aan een baan. Emotioneel stabiele jongeren komen makkelijker aan een baan. En wat gebeurde er met dat onderzoek? Ja, dat ging de la in. Want een manager kon ze niet extraverter of emotioneel stabieler maken. Dus aan die knop konden we niet draaien. En we hebben er denk ik best lang over gedaan om in die knoppenstand te komen. En daar ook een beetje naar te zoeken van oké, de wetenschap vindt dit, maar de praktijk zoekt naar knoppen. Ja, hoe bewegen we daar nou in? Wat kunnen we nou wel bieden?

Glenn van der Burg (host): Ja, en dus Corinne?

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): En dus hebben wij een kompas ontwikkeld. Juist niet als kant-en-klaar ingrediënten, boekje, doe dit en alles komt goed, maar veel meer als een gespreksstarter voor professionals. Dus voor professionals die werken in het onderwijs, die werken op de werkvloer als werkgever en die werken bij de gemeente. Dus juist niet voor de beleidsmakers, maar echt voor de mensen die de begeleiding bieden aan jongeren.

Glenn van der Burg (host): Ja, die echt één op één in contact komen met jongeren.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Ja, juist om te kijken van welke richtingen of aanknopingspunten biedt dit om ook met elkaar te kijken wat doen we eigenlijk en daarin keuzes te maken.

Glenn van der Burg (host): En wat stop je dan in zo'n kompas?

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): Ja, we hebben er als eerste voor gekozen om te zeggen begin bij de student. Dus je kunt natuurlijk vanuit de arbeidsmarkt redeneren en de context, maar we hebben gezegd start bij die student, zie de student. Wat heeft die nodig? Wat heeft die voor kwaliteiten? Wat heeft die voor omgeving? En vervolgens hebben we eigenlijk daaromheen Het vertrekpunt is een student, zeven routes gemaakt. Als je dus die student in beeld hebt...

Glenn van der Burg (host): Maar hij gaat al veel te hard. Dus we beginnen even bij de student. Wat wil je dan weten van die student? Wat is belangrijk dan om te bevragen? Wat laten we wel zijn, het is niet zo dat jullie maar een beetje een leuk kompas hebben bedacht. Daar zit natuurlijk ook weer wetenschap onder. Dat is allemaal onderzocht. We doen niet gewoon maar zomaar dingen.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Wat we eigenlijk hebben gedaan is dat we juist hebben geprobeerd om die wetenschappelijke inzichten samen met de praktijke ervaringen te nemen tot een kompas wat bestaat uit verschillende cirkels die eigenlijk die reis proberen te vatten om te kijken wat kun je onderweg vanuit verschillende perspectieven nou doen. En als je dan vertrekt vanuit dat binnense punt van het kompas, de jongeren, dan zeggen we eigenlijk dat het heel erg belangrijk is dat je niet alleen kijkt naar de persoon en de persoonlijke kenmerken, naar welke opleiding iemand heeft gehad, of wat toevallig de motivatie is, of welke kennis en vaardigheden die heeft, maar dat je ook goed kijkt naar in welke omstandigheden woont, leeft en werkt iemand.

Glenn van der Burg (host): Oké, dus je neemt ook mee waar kom je vandaan, in wat voor gezin ben je opgegroeid, hoe zag het huis eruit, broertje of zusje?

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Nou, überhaupt heb je een huis.

Glenn van der Burg (host): Je zal maar geen huis hebben. Dat is wel super knap als je dan überhaupt je studie afkrijgt.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): En het gebeurt. Er zijn studenten die thuisloos zijn, om het zo te zeggen. Er zijn studenten die echt financiële problemen hebben, zo erg dat ze enorme schulden hebben en dat ze al heel veel moeite hebben om boeken te betalen, om überhaupt in hun eigen leeftijd onderhoud te verzien. Dus wat wij zeggen is eigenlijk begin nou goed om te kijken bij de student zelf, voordat je nou gaat zeggen dit gaan we doen en dit bied ik aan begeleiding of aan traject. Ga nou eens kijken naar wie heb je voor je. in persoon, in omstandigheden. En vervolgens ga je samen met de jongeren kijken naar wat is er dan nodig. En dat is wat Pieter eigenlijk bedoelt met die zeven routes. Je zou kunnen zeggen dat zijn eigenlijk de mechanismen, dat komt toch een beetje bij de wetenschap, die je kunt activeren of stimuleren om die stap naar arbeid groter te maken.

Glenn van der Burg (host): Oké, dus die binnenste cirkel is, die heb ik hier voor me. Waar kom je vandaan? Hoe ziet je wereld eruit? En welke dingen, schulden, geen huis hebben, dat zijn natuurlijk allemaal onderdelen van het leven van iemand, waarvan we weten, ja, dat is niet zo prettig voor je. Dat snapt iedereen, maar dat zorgt er ook voor dat je kansen op een baan gewoon kleiner worden, omdat je continue stress hebt, omdat je daardoor gewoon minder goede beslissingen kunt nemen, misschien ook te laat komt daardoor.

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): En de andere kant is ook waar. Dus stel bijvoorbeeld dat mantelzorg een ding is. Dus je bent misschien wel alleenstaande moeder en je hebt al kinderen. Dat kun je dus als een risicofactor labelen. Maar je kan daar ook de kracht van inzien. Dus waarschijnlijk zijn ze al enorm getraind in het combineren van veel, time management. Dus zo kun je ook nog eens naar de jongeren kijken.

Glenn van der Burg (host): Oké. Ja, cool. Ja, mooi. All right. Dat is de binnenste cirkel.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Dan krijgen we de cirkel er omheen. Dat zijn dus de routes waar je aan kunt werken.

Glenn van der Burg (host): Dat zijn die zeven routes.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Of je nou een werkgever bent, of je nou in het onderwijs werkt, of dat je nou bij de gemeente werkt. Als je met jongeren goed kijkt naar wie je voor hebt, zonder nou een hele uitgebreide levensanalyse te doen, want dat laten we wel weten, dat is ook echt niet wat wij hiermee zeggen dat je zou moeten doen, maar dat je goed kijkt naar welke, wat zou nu zinvol zijn in welke prioriteit ook om met jongeren aan te werken om die stap richting arbeid en succesvoller dichterbij te brengen.

Glenn van der Burg (host): En wat voor routes moet ik dan aan denken, Pieter?

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): Nou ja, ik zit nog even op het stokpaardje van de sociale netwerken. Dus dat is een van de dingen die je kan stimuleren. En dat kan eigenlijk twee kanten op. Dus het kan zijn dat iemand heel erg in een negatief sociaal kapitaal zit. Dus veel, nou ja, misschien criminaliteit om zich heen heeft. Of bepaalde normen om zich heen heeft die niet per se bijdragen aan werken. Maar het kan juist ook de positieve kant zijn. Dus het stimuleren van contacten met potentiële stages, potentiële werkgevers. Dus het sociale netwerk aanspreken en vergroten.

Glenn van der Burg (host): Ik had gisteren een uitermate leuk gesprek met mijn dochter, heb ik wel vaker gelukkig. Maar die is nu klaar met haar studie, maar die wil nog niet echt gaan werken. Die wil eerst nog, ja toch nog, vindt het nog te jong om het echte werkende leven te beginnen. Ze wil een half jaar gaan werken en dan wil ze een half jaar nog gaan reizen. Prima, superdeluxe, veel succes. Moeten we allemaal lekker zelf betalen. Ze zeiden ja, dan moet ik dus kiezen waar ik wil gaan werken. En ik vind dat het is zoveel. Ik weet niet wat ik moet doen. Nou, ze had allemaal opties. Ik zat naast haar. Het is wel grappig hoe dat dan werkt. Ja, zij zei ja, bij een huisarts kan ik assistent worden, ik kan bij de poli op het ziekenhuis assistent worden, en ik kan dit en ik kan dat, ik kan naar de horeca gaan werken. En ik kan bij mijn oude stage gaan werken in de oudere zorg. Ik zei oké. Ik zeg maar, waar heb je de beste contacten? Ja, ik kan Karin, zo heet de andere stagebeleider, die kan ik zo appen. Oké, vind je dat leuk werk? Ja, dat vind ik leuk werk. Nou, dan heb je een keuze gemaakt. En ze ging appen. Ik wil niet zeggen dat geregeld is, maar dat is vaak ook gewoon een soort van overzicht creëren, toch? Ja, maar kan ik die dan nu appen op zondag? Ik zei, nou ja, weet je, ze kan ook niet reageren. Maar volgens mij zitten ze te springen om mensen. Dus op het moment dat iemand waar ze blij mee waren tijdens de stage, als die zegt, joh, ik heb een half jaar tijd. Ik denk dat ze er wel blij van worden. Nou, dat is binnen vijf minuten reactie, dus dat komt waarschijnlijk wel goed.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Hierin zie je dus ook wel dat eigenlijk jij als ouder ook hier hebt meegewerkt aan een van die zeven mechanismen.

Glenn van der Burg (host): Ik ben een onderdeel van een mechanismegroep.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Jij hebt eigenlijk een mechanisme getriggerd.

Glenn van der Burg (host): Cool.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Want een van de dingen die we ook zeggen is precies dit. Jongeren zijn klaar en dan. Wat wil ik? Wat moet ik? En wij zeggen een van de dingen die je kunt doen om jongeren die stap richting werk dichterbij te brengen is ook het helpen met het verhelderen van doelen en overzicht. Wat is je volgende stap? Niet waar wil je over tien jaar staan, want dat is veel te ver weg. Ze hebben nu een probleem en willen graag nu op de korte termijn geld, plan, actie, whatever. Niet over tien jaar, nu. En dat is eigenlijk wat jij nu hebt gedaan. Het verhelderen van wat zijn je mogelijkheden, wat zijn je doelen, wat is dan je eerste stap? En dan komt de rest vanzelf. Cool.

Glenn van der Burg (host): Ik voel me enorm goed over mezelf ineens. Dat is heerlijk zeg. Dus we hebben nu twee hebben gehad.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): En ontwikkelen van vertrouwen en positieve identiteit. Route 3 heb je ook aan meegewerkt. Het is niet allemaal dat het heel groot hoeft te zijn. Het zijn eigenlijk met hele kleine dingen waarmee je al wel een belangrijk iets in gang kunt zetten.

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): Maar dus ook ben je heel bepalend, want jij hebt nu een klein beetje gestuurd op, daar kun je ook makkelijk terecht, daar heb je een makkelijke ingang. Terwijl je had ook de vraag kunnen stellen, wat zou nog iets heel nieuws zijn wat je daarmee kan leren? Dan had je misschien een andere keuze gemaakt.

Glenn van der Burg (host): Zeker, ja.

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): Het is ook best wel in die zin kwetsbaar dat je iemand zomaar een

Glenn van der Burg (host): bepaalde route op het bos in kan sturen.

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): Ja, naar hun boom toe in ieder geval.

Glenn van der Burg (host): Ja, klopt. Ik voel enorm veel verantwoordelijkheid. Nee, maar dat is grappig hoe dat werkt inderdaad. Dus je kunt helpen bij het verhelderen. De eerste die we hadden was dat sociale netwerk eigenlijk. Eigen beeld noem ik het even, zeg ik even vrij vertaald.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Ja, vertrouwen, positiviteit. We hadden inderdaad het stimuleren van positief sociaal kapitaal. Want dat zei jij inderdaad, het sociale netwerk is belangrijk, maar vooral wel het positieve sociaal kapitaal. En de stage is daar een heel belangrijk stuk van, want we zien dat een heel groot deel van de studenten hun eerste baan ook bij de stage vindt. Het is een heel belangrijk netwerk. Maar je ziet ook dat bijvoorbeeld het stabiliseren van persoonlijke omstandigheden, het verminderen van risicovol gedrag, het ontwikkelen van kennishefwaardigheden of het aanwakken van motivatie juist belangrijke dingen zijn die je kunt doen. Dat zit vervolgens in je handelen. En dan komen we dus eigenlijk al op de volgende cirkel. Wat is het in je handelen? Hoe kun je die mechanismen activeren, stimuleren?

Glenn van der Burg (host): Nou, die volgende cirkel, die doen we zo.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Het Kompas Kansrijk van MBO Na Werk. Een gesprekstarter voor professionals.

Glenn van der Burg (host): Zo, dat is een lekkere korte titel. Ik noem het maar Het Kompas. Het Kompas als je MBO'ers wil helpen om enigszins soepel de volgende stap te laten maken. We hebben de binnenste cirkel gehad. Wie zit er tegenover me? Dan hebben we de cirkel gehad met de zeven routes die je kunt bewandelen, waar je aandacht aan kan besteden om te zorgen dat je iemand gaat versterken. En er is nog een cirkel. Wat gaat daar nou gebeuren? En ik dacht nou, we zijn er wel zo'n beetje.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Nee, er zijn nog twee cirkels.

Glenn van der Burg (host): Twee zelfs? Zo, dan moet ik nog opschieten ook.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): De belangrijkste cirkel misschien daaromheen zijn de reisgenoten. En dat zijn eigenlijk alle mensen of organisaties die je onderweg in die overgang en de eerste stap op de arbeidsmarkt op weg kunnen helpen. Dus die zijn de mensen, de organisaties die iets kunnen doen op die zeven routes.

Glenn van der Burg (host): Oké, maar dat zijn dan de officiële organisaties? Dat is iets anders dan je netwerk dus?

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Nou, wij hebben in het kompas vooral gefocust eigenlijk op drie typen reisgenoten. We hebben gefocust op de mensen die werken in het onderwijs. We hebben gefocust op mensen die werken op de werkvloer als werkgever of echt als stagebegeleider, bbv-begeleider, werkplekbegeleider. En we hebben gefocust op de mensen die werken bij het doorstroompunt en bij de afdeling werken in inkomen of de uitvoerders van de gemeentelijke uitvoeringspraktijk werken in inkomen.

Glenn van der Burg (host): Doorstroompunt vind ik alweer een heel grappige naam.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Dat is de oude RMC functie.

Glenn van der Burg (host): Dus die zit er daar. En dat is handig om te weten wie is wie, wie kan ik bellen, wie kan me waarvoor helpen. Voor die jongeren, neem ik aan, toch?

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Ja. Wij hebben in het Kompas vooral op deze drie groepen gefocust, omdat we zeggen, die kunnen in ieder geval ook een bijdrage leveren. Maar natuurlijk ook ouders, ook vrienden, ook buren, familieleden, loopbaan professionals, mensen die er op een andere manier betrokken zijn. Maar voor in het Kompas hebben wij eigenlijk vooral op deze drie groepen gefocust.

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): Ja.

Glenn van der Burg (host): All right. En dan hebben we nog een cirkel, Pieter.

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): Ja, dus dat is lekker rustig. Dat is namelijk de context. Er gebeurt natuurlijk van alles in de context. Dus als er een arbeidsmarkt tekort is in de zorg, dan weet je dat dat invloed gaat hebben op het beleid en dat gaat dan weer doorwerken richting die scholen. Dus het is meer van weet dat dat er is. Misschien kan je er hier en daar wat aan doen, maar meestal is de context ook wel een beetje ungegeven. Dus als wetenschappers wilden we graag compleet zijn en hebben we dat ook beschreven.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Ja, en het is daarin ook belangrijk dat het handelen van die reisgenoten, dus wat je kunt doen aan begeleiding, wordt heel erg ook bepaald door die context. Op het moment dat jij heel erg graag begeleiding wilt bieden en je kan met een jongen aan de slag, maar je hebt nog honderd andere jongen op de rol staan. Is er tijdsdruk? Is er minder tijd voor begeleiding? Is er een cultuur waarin ze zeggen of hele ingewikkelde werkwijze voor administreren? Ja, dan heeft dat invloed op aan welke routes je werkt en in welke intensiteit.

Glenn van der Burg (host): Ja, ja. En is de arbeidsmarkt ineens niet meer zo krap omdat de economie elkaar dondert? Dan heb je natuurlijk ook een ander verhaal. All right. Nou, mooi. Jullie hebben het kompas geschetst. Zeg ik maar even alvast voor de handigheid. Is dat ding ergens te bekijken, te downloaden, te dingesen?

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Zeker op de website van ROC Midden-Nederland bij het kopje over ons. Of je zoekt gewoon via Google een compas ROC Midden-Nederland kansrijk van MBO naar werk. Dan kun je het vinden.

Glenn van der Burg (host): Oké, helemaal cool. Nou, wij zorgen ook dat het in de show notes komt. Ik zeg dat even tegen mijn transcript die gemaakt wordt. Want van het transcript wordt ook weer iets gemaakt voor de website. Sorry, zit er geen MBO'ers die mij helpen. Doet allemaal door AI gedaan. Zodat ze netjes in de show loopt te komen. Dan kunnen ze gewoon klikken en dan komen ze er gewoon uit. Stel je voor, ik zit in de wereld van ik help jonge mensen van het mbo naar hun werk. Dat is mijn baan. Hoe kan ik dat kompas dan gebruiken? Hoe werkt dat dan?

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): Ja, zelfs als het niet echt je baan is, dan zitten er in dat compas reflectievragen, gespreksvragen om dus met je collega's te bespreken hoe doen wij dit eigenlijk, want we hebben inderdaad stagiairs, maar hoe begeleiden we die eigenlijk? Wanneer vinden wij eigenlijk dat een stagiair geslaagd is en door kan naar de volgende fase? Dus meer van dat type vragen staan erin om dus gewoon het gesprek met elkaar aan te gaan. Want je merkt eigenlijk al als we jou dus even horen vertellen met je dochter hoe dat gaat. Ja, daar kun je het over hebben met elkaar. Goh, wat voor keuzes maak ik daarin eigenlijk? En doen we dat eigenlijk expliciet ook samen of doen we dat heel verschillend?

Glenn van der Burg (host): Ja. Ja, dus het is ook nog iets om met je partner te gebruiken als je kinderen inderdaad in de leeftijd zitten dat ze richting werk gaan.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Het is een heel praktisch hulpmiddel, denk ik, om bewuste keuzes te maken over wat je doet in de begeleiding. Dus je kunt het direct toepassen in de begeleiding. Je kunt het gebruiken om, als je wil een checklist te maken, of wat wij bij ROC Midden-Nederland gedaan hebben, is dat wij een intakeformulier voor onze aanvullende loopbaanbegeleiding hebben gemaakt op basis van het kompas, om dat heel goed uit te vragen en dan vervolgens te kiezen wat je inzet. Dat kun je doen. Je kunt het ook gebruiken om je aanbod van ondersteuning goed te bepalen. Dat je zegt, dit doen wij zelf. We gaan via ons aanbod werken aan deze routes en voor de andere routes werken wij expliciet samen met andere regionale partners of we besteden dat je uit. Je hoeft niet alles zelf te doen als je maar bewuste keuzes maakt over wat je wel en niet doet en zorgt dat er wel in de gehele linie.

Glenn van der Burg (host): Dat is wel heel verstandig, want ik kan me heel goed voorstellen als je inderdaad met thuisloze mensen, jongeren werkt of je werkt met jongeren die in een achterstandswijk of hoe we dat tegenwoordig ook noemen. Misschien is dat totaal niet meer netjes om te zeggen, maar dan weet iedereen wat ik bedoel. Ja, je kan daar of die in de schulden zitten. Dat is natuurlijk weer hele aparte problematiek waar je ook maar verstand moet voor hebben hoe je daar dan een bijdrage aan doet. En als je daar het gevoel hebt dat je alles moet gaan doen, ja, dan gaat het mis, denk ik.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Ja, want het geldt voor een school, het geldt net zo goed voor een werkgever. Een school is een school. We zijn geen mini-GGZ en we zijn ook geen mini-arbeidstoelleidingsbureau. Dus je moet heel goed kijken naar waar leg je welke verantwoordelijkheid en rollen neer en wat doe je wel en wat doe je niet. Maar zorg je wel dat als studenten daar problematiek voor hebben, dat er wel iets voor is.

Glenn van der Burg (host): Pieter, wat hoop je dat het oplevert? Want jullie hebben dit gemaakt met een wens om een bijdrage te leveren, om impact te maken.

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): Nou, ten eerste hoop ik dat het lukt om die abstracte wetenschap te vertalen naar concrete handvatten. Er is heel veel geschreven in literatuur, maar hopelijk draagt dit concreet erbij. En ten tweede hoop ik dat het het gesprek wat stimuleert. En dus niet alleen maar op onderbuikgevoel, maar dat je dus eigenlijk casuïstiek over je dochter kan combineren met, goh, hoe zit dat eigenlijk? Is daar al iets over bekend? Dus die combinatie van je dagelijkse casuïstiek verbinden met wat inzichten. Nou, ik hoop dat dat in scholen gebeurt. Ik hoop ook dat dat bij op de werkvloer gebeuren.

Glenn van der Burg (host): Nou is het ontwikkeld voor ROC Midden-Nederland. Dat is één ROC, er zijn nog een paar. Nou we hebben het niet ontwikkeld voor

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): ROC Midden-Nederland, het is een opdracht van het ROC Midden-Nederland.

Glenn van der Burg (host): Oh zelfs.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Dus we hebben heel expliciet gezegd dat het echt ook toegankelijk is voor alle mbo's, maar ook voor alle werkgevers. Daarom is het ook vrij toegankelijk op onze website verkrijgbaar. Omdat juist ook vinden dit is niet alleen iets wat ROC Midden-Nederlands zou moeten doen. Alsjeblieft, het is een hulpmiddel, maar ook eigenlijk een expliciete uitnodiging naar iedereen die op wat voor manier dan ook bezig is met het begeleiden van jongeren of zich daarvoor sterk wil maken.

Glenn van der Burg (host): Hoe test je zoiets? Ik kan me voorstellen dat je het maakt, maar hoe test je zoiets in de praktijk of het werkt? Dat vind ik wel een hele spannende. Of ben je dat nu aan het doen? Dat weet ik ook niet. Ja, Corinne zit al heel erg te knikken.

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): Ja, Corinne is onze programmamanager bij de ROC Midden-Nederland. Dus die maakt hier echt gewoon werk van. Ja, ik denk dat daar de echte praktijkverhalen zijn. Bij jou.

Glenn van der Burg (host): Ja.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Ja, nee, we hebben natuurlijk dit dit kompas gemaakt op basis van onderzoek, maar ook heel erg in gesprekken met professionals vanuit de gemeente, vanuit het onderwijs, maar ook met werkgevers om te kijken van ja, waar zit het nou in? Waar hebben ze nou wel wat aan? Waar hebben ze niet wat aan? Dat hebben we gebundeld in dit boekje. Maar een boekje an sich kan ook in de la verdwijnen. Het is juist denk ik heel belangrijk dat we het verder weten te brengen. Dus ik ben ook heel blij dat het nu in de VVC-Kamerbrief stond als een mooi voorbeeld. En dus ook een uitnodiging naar iedereen om er gebruik van te maken. En binnen ROC proberen wij dit ook verder te brengen. En ook in de regio om te kijken van wat kunnen we dan doen? Welke keuzes maken wij eigenlijk zelf? En ook hoe kunnen werkgevers daar al dan niet in ondersteunen? En ook bij werkgevers laten we het achter, zeg maar jongens, kijk, benut het nou.

Glenn van der Burg (host): Ja, want in principe zou voor alle werkgevers die, nou überhaupt alle werkgevers, maar zeker werkgevers die stageplekken bieden, is dit ook heel interessant.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Ja, en daarom hebben we ook op basis van dat kompas echt expliciete vragen gemaakt voor het onderwijs. Die kun je gewoon als onderwijsprofessionel zelf beantwoorden. Maar je kunt het ook met je team doen, maar ook voor werkgevers en ook voor gemeenten. En dan kun je het natuurlijk als onderwijs zelf doen, werkgevers zelf en gemeenten. Je kunt bij jezelf gaan nadenken, je kunt het met je eigen team doen. Maar hoe mooi zou het zijn als we het ook met elkaar gebruiken? Dat je dus het inderdaad met een werkgever waar je veel stageplekken hebt doet. Hoe doe je dat nou eigenlijk? Welke keuzes maak je? En waarom doe je dat eigenlijk? En wanneer is het voor jou succesvol? Voor mij is dit. Juist in het uitwisselen van perspectieven ontstaat de verbinding en staan ook nieuwe mogelijkheden en initiatieven.

Glenn van der Burg (host): All right. Pieter, ik stel altijd de morgenochtend vraag. Dus mensen hebben dit geluisterd live of als podcast en die worden morgenochtend wakker en die hadden zich voorgenomen. Ik ga er iets mee doen. Wat zouden ze moeten doen? Wat is de kortste klap? En dan wil ik eigenlijk natuurlijk lees het kompas en ga toepassen. Maar ik zou zeggen in contact met een echte, daadwerkelijke, levende, jonge mbo'er die op dat punt staat om de arbeidsmarkt te betreden.

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): Ja, ik zou zeggen aandacht. Geef eens aandacht. Doe eens vijf minuten extra aandacht geven aan die student en probeer eens iets te ontdekken wat je nog niet weet.

Glenn van der Burg (host): Ja, en nou zijn sommige jongeren een beetje ingewikkelder om mee te praten, zeg ik maar even netjes. Wat is de million dollar question die gewoon super goed werkt?

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): Nou ja, ik zou misschien even niks vragen. Dus ik hou heel erg van het zinnetje, maak iets. En dat is natuurlijk een beetje abstract. Maar wat nou als je gewoon even samen wat gaat maken? Of als je even wandelt? Of als je even... Wat is eigenlijk jouw favoriete muzieknummer? Dat is een hele andere ingang. Want inderdaad, anders zit je zo weer in de, wat heb je nodig? Of wat zijn je zorgen?

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Ja.

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): Maar ik zou even de andere ingang zoeken. De omweg.

Glenn van der Burg (host): Kijk, dat vind ik nou een hele goede tip. Ja.

Corine Buers (programmamanager bij ROC Midden Nederland): Ja, want humor en taal doen er gewoon ook toe. Je hoeft geen perfecte gesprekspartner te zijn om aandacht te geven. Een gesprek beginnen met, dat kun jij niet? Of wat heb je nodig? Ja, dat zou ik niet gelijk aanraden.

Glenn van der Burg (host): Ik zit zelf ook te denken, als iemand aan mij zou vragen, wat heb je nu nodig? Zou ik het ook helemaal niet weten. Het is toch een hele moeilijke vraag. Het is een mooie vraag ook, maar het is ook wel een hele moeilijke vraag. Eerst maar even zorgen dat iemand überhaupt in verbinding is. Dat is eigenlijk wat jij zegt. Ja.

Pieter Baaij (praktijk-innovator mbo bij Onderwijs 124): En een beetje extra ontdekken dan het smalle beeld dat je misschien van iemand hebt.

Glenn van der Burg (host): Ik dank jullie zeer en dank voor het belangrijke en goede werk wat jullie hebben gedaan. Je hoorde Corinne Buurs voor de derde keer, denk ik. Weet ik echt niet precies. Ga het opzoeken. Derde keer, hè? Programmanager bij ROC Midden-Inderland en Pieter Baaij van Onderwijs 124. Jij dank je wel voor het luisteren naar deze aflevering. Er zijn nog een hele bups, dus doe je best. Meer dan 640, dus je hebt nog even wat te doen deze zomerperiode. En als je hem in de winter luistert, dan is het ander weer buiten, maar het klinkt nog steeds net zo lekker. Tot de volgende!