Transcript

New Business Radio: Ondernemerschap, innovatie, duurzaamheid. Denk vooruit. Durf te doen. Maak het verschil. Dit is New Business Radio. Listen today, lead tomorrow. Met nu Peoplepower. Glenn van der Burg.

Glenn van der Burg (host): Je collega maakt een grap tijdens een lastige vergadering. Iedereen lacht even en dan gaat het gesprek verder. Is dit nou weg lachen, denk je? Maar wat als die grap precies deed wat niemand anders durfde? De spanning breken en het echte gesprek mogelijk maken. Humor op het werk gaat over meer dan een goed gevoel. Waarom lachen succesvolle teams vaker dan minder succesvolle teams? En wat kunnen leiders leren van stand-up comedians? En hoe zet je humor in zonder problemen te bagitaliseren? Want het is niet alleen maar positief. In de studio Maarten Vissers. Die weet er alles van, want hij is eigenaar en trainer bij Humorloont. En wij zijn blij dat je luistert naar Peoplepower. Maarten, leuk dat je er bent.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Dank je wel.

Glenn van der Burg (host): We gaan het hebben over humor, dus we gaan een uur lang lachen. Moppen tappen. Dat is een beetje uit hè, moppen tappen? Probeert dat nog?

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Nou, ik ben ook komiek, cabaretier, comedian. En dan sta ik op een podium, maar er worden weinig moppen getapt. Er worden gewoon grappen gemaakt. En daar zit een onderscheid in.

Glenn van der Burg (host): Nou, vertel gelijk. Dan weten we dat ook weer.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ja een mop is heel erg kopieerbaar dus dat is een standaard format en die kan iedereen eigenlijk vertellen en een grap dat is veel persoonlijker over het algemeen. Dus ik kan een grap van een andere comedian vertellen maar die is meestal niet zo grappig als die persoon hem zelf vertelt. Dus een mop ja dat is een beetje afgezaagd vaak. Vaak cliché ook. Hele herkenbare opzet. Dus ja, niet de meest effectieve manier denk ik om mensen te laten lachen.

Glenn van der Burg (host): Nee, maar er was en er waren. Misschien is dat al van ver voor jouw tijd, maar toen ik vroeger kleiner was. Nee, maar ik merk uit mijn jeugd, dan had je moppen en die vertelde je en die vertelden je dan door. En dat waren een beetje van die verhaaltjes die dan zo de ronde gingen, weet je wel. Ik hoor ze niet meer.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ja, misschien dat die jeugd het nog doet.

Glenn van der Burg (host): Ja, ik weet het eigenlijk niet. Ik moet het eens aan mijn kinderen vragen of die nog van de moppen zijn. Ik denk dat er ook een woord is wat niemand meer gebruikt, toch?

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ik denk dat het redelijk tijdloos is. Ik denk dat het is groen en het glijdt van de berg af is kiwi. Dat die nog wel verteld wordt.

Glenn van der Burg (host): Ja, maar dat vind ik zo'n heerlijke reeks. Ja, toch? Het is groen en het pruttelt. De bromkommer. Ja, I love it. Als je in de juiste mood bent dan kan je echt onder de tafel gewoon. We gaan natuurlijk zoals alles op het werk. Een soort minicopie is van het leven. Kom je dus op het werk alles tegen. Dus er komt verdriet tegen. Rauw hebben we programma's over gemaakt. Chronische ziektes. Psychologische veiligheid. Hoe je met elkaar gesprek voert. Nou je kan het zo gek niet bedenken of we het er wel over gehad. We hebben nog niet zo heel veel over humor gehad, terwijl humor toch wel een belangrijk deel van het leven is. Maar wat is dat nou? Wat is humor überhaupt?

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Je hebt verschillende definities van humor sowieso. Humor wordt wel gezien als een eigenschap. Je hebt humor. Dat is een definitie, maar humor kan je ook gewoon gebruiken als middel. Dus hoe je hem kadert dat is een beetje verhankelijk van de definitie. Ik zie humor als een functioneel instrument. Dus dat is echt een manier waarop je hem kan gebruiken. En als je het als eigenschap ziet, iedereen heeft humor. Maar ik zie wel humor als iets te trainen. Het is een eigenschap die... Sommige mensen zijn getalenteerd en die kunnen misschien professioneel als een Daniel Arends cabaretprogramma's maken. Maar als je het beoefent, dan kan je gewoon beter worden erin. Net zoals bijvoorbeeld mensen die een sport beoefenen beter kunnen worden. Maar als je talent bent, kan je misschien ooit een keer profvoetballer worden.

Glenn van der Burg (host): Wat hebben we eraan? Waarom bestaat humor?

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Nou daar gaan we echt heel ver terug, echt de evolutie in. Waarom humor bestaat? Er zijn heel veel verschillende theorieën over, maar het is echt een fundamenteel onderdeel van mens zijn. De tweede emotie die een baby toont is de lach. En humor is een manier om ten eerste te binden met elkaar. Het is een voorbouw op spelen. Het is een manier om aan te geven dat hetgene wat wij aan het doen zijn niet serieus is en daarom dat het een spelelement heeft en dat we dus ook eigenlijk over grenzen bij elkaar heen kunnen gaan. En daarnaast is ook echt een manier om te relativeren. Dus het is echt om om te gaan met de lastige kant van het leven. En dat is waarom we het ontwikkeld hebben.

Glenn van der Burg (host): Het maakt het leven draaglijk.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ja, en zeker met het beeld van dat wij toch ook al redelijk bewust zijn van het feit dat het eindig is, is het toch fijn om er ook nog tegenover te hebben.

Glenn van der Burg (host): Dit is weer een leuke uitzending. We hebben het over de eindigheid van het leven. Kom op mee.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Maar dat is wel waar humor heel erg in kan helpen. Gewoon om het in een ander kader te plaatsen en ermee te dealen. En ik denk dat het daarom ook heel erg belangrijk is in het werkzame leven. Want op een of andere rare manier, als wij naar buiten stappen en naar kantoor gaan, dan vergeten wij dat deel van het leven. Want we lachen met vrienden, maar minder met collega's.

Glenn van der Burg (host): Oh ja? Is dat zo?

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ja, ik denk over het algemeen wel. Ik denk wel dat goede teams dat die sowieso meer met elkaar lachen omdat die ook meer om elkaar geven en beter met elkaar samenwerken. Ik zie humor ook wel als de kanarie in de kolenmijn voor een gezonde werkcultuur. Als er niet wordt gelachen op de werkvloer dan is er vaak een angstcultuur aan de hand.

Glenn van der Burg (host): Als ik je dan goed begrijp is het voor een belangrijk gedeelte een sociaal ding. Gaat het over de relatie die je onderling hebt, of die je aan het bouwen bent, of die als er spanning is om de spanning te breken. Dat doe je natuurlijk met elkaar. Is het ook een individueel ding? Want ik zit even te denken of ik nou soms ook in mijn eentje heel hard over mezelf kan lachen. Ja, dat kan ik wel, want ik doe soms gewoon hele domme dingen en ik kan er gelukkig om lachen. Maar is het ook een individueel ding?

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Het is beide, ja. Het is individueel, hoe ik het zelf persoonlijk heel erg gebruik, is het juist om dingen te relativeren en dingen in elkaar te plaatsen. Dus als iemand mij tekort doet op een bepaalde manier, dan probeer ik die persoon als iemand te zien die gewoon tekortkomingen heeft en waarschijnlijk het niet bewust doet. En dan zie ik die persoon als een kwetsbaar persoon en dat vind ik dan best snel grappig. En daardoor kan ik er veel beter mee omgaan. ik op een bepaalde manier genaaid wordt. Dus dat zijn dingen, hoe je er zelf echt als tool mee om kan gaan. Dus het is iets wat je als individu kan gebruiken en in een teamcontext, in een groepscontext.

Glenn van der Burg (host): Voordat we echt een totale wetenschappelijke definitie zo ingaan, kan je iets vertellen over welke dingen wij nou grappig vinden. Waar ik bijvoorbeeld aan zit te denken, ik ben na veel aandringen van vrienden om me heen toch maar begonnen aan, ja ik ben heel laat, ik weet het, aan BNB vol liefde. En wat ik dus heel grappig vind is dat, ik zit dan op de bank met mijn geliefde en wij gaan die mensen dan nadoen. En dan hebben we heel veel lol samen. Maar waarom dat dan grappig is? Ik heb echt geen idee.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ik kan me dat wel even voorstellen. Het fundament, en dat is wel ook mijn theorie deels ervan, het fundament van humor zit hem in het menselijk tekort. Dus echt dingen waar we een tekort schieten, fouten die we maken, mislukkingen, maar ook dingen die ons overkomen. Daar zit zeg maar, dat is de kern van humor. Daarom zijn dingen als Funniest Home Video's ook grappig. Er zit wel een stuk complexiteit overheen. Er zit altijd een slachtoffer in een grap of in humor. En hoe rechtvaardig het is als iemand iets van pijn ondervindt, hoe makkelijker we erom lachen. Dus als iemand door zijn eigen fout, doordat hij stoer aan het doen is, van de trap afdondert, dan vinden we het veel grappiger dan iemand die oud is en per ongeluk struikelt.

Glenn van der Burg (host): Ja, dan vinden we het zielig.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Dus er zijn heel veel kaders waarom we iets grappig of niet grappig vinden. Maar uiteindelijk is de bottomline over het algemeen een menselijk tekort.

Glenn van der Burg (host): Ja, maar je zegt het al heel goed. Je hebt natuurlijk ook humor. Sterker nog, meestal is het best wel makkelijke humor die juist groepen uit elkaar drijft. We kennen allemaal vroeger de Belgen grappen en daarna kregen we de Turken grappen, de Marokkanen grappen. Nou, dat is allemaal nu niet meer gelukkig sociaal wenselijk. Maar er was ooit een moment toen we hier nog niet zo mee bezig waren, dan vonden we dat allemaal heel grappig. En dan gingen we er ook hard om lachen, terwijl ja, uiteindelijk ben je gewoon een hele bevolkingsgroep of een compleet land in de zeik aan het nemen. Dus dat vind ik wel nog wel een ingewikkelde van ja, wanneer kan dat dan? Wanneer is het wel oké en wanneer is het niet oké?

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ja, er zijn meerdere factoren die daar een rol in spelen. Ten eerste is het de onderlinge relatie tussen het slachtoffer en degene die de grap maakt. En als je het op een persoonlijk vlak doet. Dus als wij, wij kennen elkaar net. Dat is een vrij broze relatie die wij nog hebben. Dus dan moet je wel een beetje oppassen dat ik grappen over jou ga maken, want ik ken nog niet echt goed je reactie. Dat kan je ook in een breder maatschappelijk veld, kan je dat zien. Dus hoe goed ken je elkaar? Dat is één van de spanningsvelden die je speelt. En de andere is een machtsfactor. Dus als je vanuit een bepaalde machtsrol, zoals je een leidinggevende bent en je gaat grappen maken over jouw personeel, dan is dat best tricky. Want mensen kunnen dat als machtsmisbruik ervaren. Terwijl andersom speelt dat een stuk minder.

Glenn van der Burg (host): En grappen over jezelf zijn dus eigenlijk bijna altijd goed.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ja, maar dat is ook wat ik altijd mensen meegeef. Begin bij kwetsbaarheid. Begin bij jezelf. Dat is eigenlijk één van de meest grappige manieren om humor te bedrijven. En twee, het is gewoon behoorlijk veilig. Er zit wel een omslagpunt in. Dat je niet jezelf volledig in de grond moet hameren. Want anders gaan mensen medelijden met je krijgen.

Glenn van der Burg (host): Dan denken ze dat je een soort complex weer hebt. Dat is ook weer niet goed. Ingewikkeld mannen. Jeetje.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Het valt mee.

Glenn van der Burg (host): Het gevaar is natuurlijk dat je er heel erg over na gaat denken. En dan ben je te laat. Dan ben je niet grappig meer.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Wat het belangrijkste is, is de intentie die eronder ligt. Dat is echt het belangrijkste. Je kan mensen beschadigen met humor. Dat kan een soort van intentie die je niet helemaal bewust hebt. Maar die kan er wel onder zitten. Als je een grap over een ander maakt. Maar als je humor bedreidt vanuit verbinding, dan kan het bijna niet fout gaan. En als het verkeerd overkomt, dan zeg gewoon sorry ik beoogde dit. En dan is over het algemeen de kou uit de lucht en het opgelost.

Glenn van der Burg (host): Waarom doe je hier dingen mee? Want het grappige is, jij vertelde dat van tevoren, maar ik vind het wel leuk om even aan te stippen. Je bent helemaal geen socioloog of psycholoog of wat ik voor wat. Je bent een ingenieur.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ja.

Glenn van der Burg (host): Je bent van de civiele bouw, dus van de bruggen en dat soort dingen.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Klopt.

Glenn van der Burg (host): Waarom ben je dan met humor bezig, man?

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Omdat ik zag dat het werkte. Heel simpel.

Glenn van der Burg (host): Oké.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): En als civiler wil je dat dingen werken. Dat een brug moet functioneren. Dus bij mij werkte humor echt als een middel om mensen te beïnvloeden. In projectteams. Leidinggevenden mee te krijgen met ideeën. En dan echt om... Humor kan je echt als een stuurmiddel inzetten. Want als je grap maakt en als je je boodschap in een grap weet te leggen, dan onthouden mensen dat beter dan als je de boodschap serieus verkondigt.

Glenn van der Burg (host): Ja. En wanneer kwam je er dan achter? Want jij was lekker civiel ingenieur aan het zijn. Nou, ik zou zeggen werk zat. De bruggen die flikkeren allemaal in elkaar in Nederland, omdat we toch even vergeten zijn dat we ook nog wat onderhoud moesten plegen. Dat is een makkelijke, makkelijke manier om de rijksbegroting even dicht te krijgen. Wow, stel het even een jaartje uit. Wanneer was het moment dat jij dacht van hey, wacht even. Niet alleen werkt het, maar ik wilde ook nog even, want naast het feit dat je civiel ingenieur bent en daar nog steeds in werkt. en je eigen bedrijf hebt, sta je ook op het podium om grappig te zijn.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Klopt, ja.

Glenn van der Burg (host): Dus niet een beetje van, oh, ik ga eens even kijken wat het is.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Nee.

Glenn van der Burg (host): Je bent er wel in gedoken.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ja, ja. Ja, ik ben wat opdracht met de billen bloot gegaan.

Glenn van der Burg (host): Ja.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Uiteindelijk is het geboren bij mij uit frustratie dat ik mijn creatieve ei niet kwijt kon in de bouw. En ik vind het leuk om dingen te creëren. En toen zocht ik een manier en humor. Wie houdt er niet van humor? Dus toen ben ik me daarin gaan verdiepen. En dan leer je gewoon allemaal skills van hoe je mensen aan het lachen kan maken. En toen kwam ik erachter dat ik eigenlijk die skills ook aan het toepassen was op werk. En zo is mijn bedrijf ontstaan. Ik zet het gewoon in als middel. En ik dacht van dit is zo nuttig. Hier moet ik iets mee om ook andere mensen hierin mee te nemen. Want ik denk dat heel veel mensen hier een blijer en fijner werk van krijgen. En ook meer dingen voor elkaar kunnen krijgen.

Glenn van der Burg (host): Nou ja, je voelt de grote vraag natuurlijk al aankomen. Hoe ga je dat dan doen? Nou, dat hoor je zo. Maarten Vissers in de studio van Humor Loont. We hebben het over humor. Nou, dat is toevallig zeg. Dat komt mooi uit. Maarten, humor op het werk is, jij zei het al in het vorige blokje, is belangrijk. Zit heel veel waarde in. Ik denk dan gelijk ja, en het is ook gevaarlijk. Want het is niet zo dat, wees altijd grappig en dan komt alles goed. Maar laten we eerst de positieve kant bekijken. Gaan we straks wel kijken waar we ook weer op moeten passen. Hoe, als je nou luistert en denkt ja, Ik wil daar wel meer mee. Ik snap dat wel. Er mag wel wat meer gelachen worden. Er zit een beetje spanning in, dus we kunnen wel wat humor gebruiken. Waar begin je dan überhaupt?

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ik bekijk het heel functioneel. Dus echt vanuit wat heb je aan humor. En als je daar de wetenschap op naast houdt dan hebben ze iets van 30 verschillende functies. En ik heb het ook in training en vraag ik wel eens mensen hoe pas je humor al toe. En dan krijg je ook een hele lijst. Maar als je het samenvat dan zijn er drie of vier hoofdfuncties die je eruit kan destilleren. De eerste is verbinding aangaan. Je kan humor inzetten om echt een teamgevoel met elkaar te creëren. Dan krijg je een soort van in-crowd humor en dat is echt een heel sterk verbindend element. Dus dat is één. Twee, dat is relativeren. Dat hadden we net al even besproken. Dat is dus omgaan met de tegenslagen van het leven. Dus onder andere ook werkspanning en stress, zware deadlines, tegenslagen op het werk. Daar kun je humor echt als middel inzetten om er beter mee om te gaan. En dus ook beter vooruit te gaan. En de laatste die ik altijd heel interessant en heel leuk vind is mensen echt beïnvloeden. Een humoristische boodschap die komt beter over dan een serieuze boodschap. Ze hebben ook onderzoek gedaan bijvoorbeeld in Amerika naar dagelijkse comedy talkshows en zijn er achter gekomen dat mensen die kijken naar dat soort talkshows zijn beter op de hoogte van het nieuws dan mensen die kijken naar het nieuws. Dus het blijft gewoon echt beter hangen. Dus ik probeer mensen te leren hoe je het nou kan gebruiken om je boodschap te verkondigen. Zeker als een leidinggevende. Je wil mensen meekrijgen in iets. Je kan er beter wat humor in leggen. Want dan komt het echt bij de mensen aan.

Glenn van der Burg (host): Wat ik dus merk, want we hebben natuurlijk ook zo'n hele storytelling golf gehad door het hele land en ik heb daar zelf ook nog weleens een paar workshops in gegeven en ik merkte dan dat mensen dat ingewikkeld vonden omdat ze dachten ja maar we zijn nu met iets heel serieus bezig en dan moeten we nu een er was eens verhaaltje gaan bedenken. Terwijl alle wetenschap zegt de er was eens versie waarbij je gewoon in verhaalvorm met personages die iets doen Als je in die vorm bijvoorbeeld die nieuwe strategie gaat gieten, waarbij er ook een klant voorkomt en een collega die iets oplost en waarbij je op die manier dat erin stopt, dan werkt dat veel beter. En toch hadden mensen zoiets van ja, het voelt een beetje kinderachtig ofzo. En hebben ze dat bij humor dan ook niet? Dat je denkt ja, maar dan gaan we daarna een nieuwe strategie, gaan we een goede grap verpakken.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ja, je hebt nog iets ergers. Je hebt een valse tegenstelling, vind ik, tussen serieusheid en humor. Mensen zien dat echt als tegenstand. Dat bestrijd ik. Tuurlijk, het kan tegenstand in elkaar zijn, maar je kan ook heel goed een serieuze boodschap verkondigen in humor. Waar humor tegenstand in is, is saaiheid. En dat is wat je heel veel ziet op werk, is dat heel veel communicatie, daar val je echt bij in slaap. Dus ik probeer daadwerkelijk mensen tot uit te dagen. Zie het op die manier en probeer dingen aan te kleden. Je hoeft niet een heel dijkletsend verhaal neer te leggen. Je hoeft geen stand-up comedian te zijn. En mensen, als je een presentatie gaat geven, een half uur laten lachen. Nee, maar je kan een paar gewoon humoristische elementen erin verwerken om juist die aandacht vast te houden.

Glenn van der Burg (host): Ik vind dat heel mooi hoe je dat zegt. Humor. Ik ben ook al een fan van het woord leuk. Sommige mensen krijgen daar jeuk van, maar ik juist niet. Ik vind ook altijd dingen moeten eigenlijk leuk zijn, want als ze niet leuk zijn, dan sta je al met 1-0 achter met alles wat je dan vervolgens gaat doen. En ik snap wel dat sommige dingen gewoon niet leuk zijn, of verdrietig, of weet ik veel wat. Maar zelfs bij een receptie na een overlijden kan je toch een leuke tijd hebben door hoe het in elkaar gezet is. En dat wil niet zeggen dat iedereen daar maar met een roze jurk moet gaan staan springen ofzo. Maar dan kan je nog wel steeds fijne gesprekken hebben en je kan ook gewoon gelachen worden. En ik vind het wel mooi dat jij zegt, het is niet het tegenovergestelde van serieus, het is het tegenovergestelde van saai.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ja.

Glenn van der Burg (host): Ja, dat vind ik een mooie. Ik denk dat we hier de titel in ieder geval te pakken hebben.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ik vind het mooi wat je zegt. Uitvaarten, dat is echt een plek waar er ook zo hard gelachen wordt. Omdat je het dan juist hebt over iemands leven en ook de eigenaardigheden van die persoon aan het vieren bent. Want die ga je missen. Vaak mis je niet iemand, de succeskant. Je mist vaak een beetje die rafelrandjes. Ik vind ook, ik zeg ook altijd, succesvolle mensen zijn niet grappig. Je kan een stoer verhaal vertellen, maar je gaat mensen niet meekrijgen in je verhaal. Pas als je gaat vertellen welke worsteling je hebt doorgemaakt om daar te komen, dan heb je mensen aan het luisteren. Want daar gaan we op aan, want daar kunnen we onszelf mee identificeren. Met de dingen waar je tegenaan loopt, de moeilijkheden. Dus ook zo'n serieus verhaal bij een presentatie, vertel het dan gewoon vanuit je eigen dingen die je hebt meegemaakt. Dan wordt het al heel snel persoonlijk en leuk.

Glenn van der Burg (host): En help ons nou eens even. Stel je voor, laten we maar eens even iets heel saais nemen. We hebben een nieuwe strategie van het bedrijf. En we denken, ja, ik kan wel weer de CEO voor een camera zetten die vertelt hoe goed ze daarover na hebben gedacht. En dat we nu eindelijk wel de klant centraal gaan zetten. Meestal komt de strategie op zoiets neer, weet je wel. We gaan ons iets meer focussen op China of weet ik veel wat, zoiets dergelijks. Wat kan je er nou in stoppen zonder dat het inderdaad het standaardbeeld van humor is wat mensen hebben. Dat iemand grappig gaat zitten zijn. Wat bouw je nou in zo'n verhaal waardoor je humor gebruikt en toch of juist misschien wel die kracht van die boodschap ondersteunt.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Even hardopdenkend zou ik in dit geval, je gaat dus nieuws presenteren maar je neemt ook afscheid van iets ouds en daar zit een heel gedachtengang achter, maar je neem niet voor niks afscheid. Daar gaan dingen mis. Dus misschien moet je daar op in eerste instantie richten. Dus ga uitleggen waarom dit niet werkt en waar je tegenaan bent gelopen. En als je dat op een kwetsbare manier vertelt en dat Ja, met humortechnieken kan je die grappig maken, maar het begint bij kwetsbaarheid. Dus op die manier dan kan je mensen echt meekrijgen in je verhaal en op een gegeven moment ook duidelijk neerleggen waarom je dan een bepaalde kant op gaat. Maar je kan ook daar nog je twijfels over neerlegging van ja, weet je, dit is een nieuwe strategie, maar ja, je kan ook… Elk groot bedrijf heeft elk vijf jaar een nieuwe strategie. Dus dit is nu eventjes wat we gaan doen. Maar je kan dus ook, als je het tijdskader wat verder neerlegt, kan je daar ook grappen over maken. Dit is dus nu tijdelijk onze strategie en we zien hoe we in de toekomst daar weer heen gaan.

Glenn van der Burg (host): Je noemde al die humortechnieken. Wat grappig is natuurlijk, dat ik in mijn hoofd heb van... Oké, nu gaan we meer humor gebruiken en dan wordt het een soort losstaand ding. Maar dat is het natuurlijk helemaal niet. Dat zit natuurlijk verweven in onze normale communicatie door kleine technieken te gebruiken waardoor je ineens iets optilt of iets wat redelijk normaal lijkt grappig maakt. Dus neem ons eens mee in een paar van die technieken waarvan je zegt, wat bij mij altijd heel goed werkt, is gewoon maffe tegenstellingen. Dus en zeker om jezelf belachelijk te maken. Dus ik had bijvoorbeeld, wanneer was het? Twee weken geleden. Ik heb een programma wat ik maak. New Business Radio Live. En dat is best wel een hectisch programma. Er zit heel veel in. Er zit eigenlijk geen lucht in om adem te halen. We draaien dus ook geen plaatjes. Dus alles moet tegelijk. En veel mensen in de studio en mensen buiten de studio. En dat gaat dus Jingle technisch nog wel eens wat mis bij mij en dat is eufemistisch uitgedrukt. Dus vorige week heb ik dat in de uitzending gezegd. Ik ga nu heel goed opletten want ik wil dit keer eens een keer geen fouten maken. Dan laat je dus zien dat ik nog best wel eens wat verkeerd doe. Dat is dan zo'n simpel dingetje wat ik gebruik om even zo'n moment speciaal te laten zijn.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Maar dat werkte goed, denk ik, of niet?

Glenn van der Burg (host): Ik vond van wel, ja. Misschien zitten de collega's nu mee te luisteren en allemaal nee te schudden van nee, we vonden er geen reet aan, maar dat is ook prima. Ja. Wat hebben we nog meer voor smaakjes?

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Je hebt heel veel graptechnieken, maar ook die kan je weer samen bollen tot een aantal hoofdmanieren die eronder liggen. Ik gebruik altijd de term de COV mentaliteit probeer ik mensen bij te brengen. Dat staat voor contrast aanbrengen, observeren en verbanden leggen. En contrast aanbrengen, dat is de eerste. Dat is eigenlijk dingen uitvergroten of omdraaien. Dus dingen uitvergroten kan heel erg helpen. Ik heb bijvoorbeeld een grap in mijn cabaret set zitten. Dat ik in een heel vies studentenhuis woonde. Zo vies. Er lag echt zoveel stof van huis. Als ik met mijn blote voet langs het splintje ging, had ik ineens een sok aan. Dat is een extreem overdrijving en het gaat om herkenbaarheid dit. Als je er ook nog eens visuele elementen aan toevoegt, en dit is dan ook nog een beetje goor, dan wordt dat heel snel grappig. Dus dingen uitvergroten of dingen omdraaien, ironie, is wel wat moeilijker. Maar wat heel grappig is, mensen lezen je gezicht af. Ze zien de emotie van je gezicht, maar als je iets heel anders verkondigt in wat je zegt, dan geeft dat een heel grappig contrast. Dus dat kan ook al heel erg helpen. Dus contrasten brengen ze heen. En de andere is observeren. Dat is gewoon dingen observeren die mensen nog niet gezien hebben en waar je ze op attendeert. Of je gaat de context van iets veranderen. Ik heb een beetje een ordinair voorbeeld.

Glenn van der Burg (host): Heerlijk.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ik heb wel eens een training gegeven aan een hoogschool en toen hadden ze als input gegeven. Als probleem opgegeven, ja, ik erger me altijd aan leerlingen die van hun probleem mijn probleem maken. Als je dat als een soort van statement gebruikt, kan je daar een grap mee maken. En door er dingen aan toe te voegen, door de context te veranderen. Wat ik ervan gemaakt had, is van ik storm me aan leerlingen die van hun probleem mijn probleem maken, nu heb ik ineens chlamydia. Wat je doet is je gaat heel erg in op het associatieve vermogen van mensen. Mensen hebben altijd meteen een beeld bij. Zeker als je iets zegt wat vaak wordt gezegd. Mensen hebben meteen een beeld. En als je daar aan die kroppen gaat draaien van wie, wat, waarom of hoe of waar. Kan je een grap creëren. En dat is echt een hele sterke techniek. Omdat je mensen op een verkeerde been zet.

Glenn van der Burg (host): Het grappige is, wat ik nu voor me zie, ik zie nu iemand voor me die zit te luisteren en denkt ja oké, ik ga nu gewoon trainen. Dus ik maak nu een lijstje, ik pak mijn boekje en dan ga ik inderdaad associëren en dan ga ik gewoon schrijven en dan ga ik trainen dat ik grappiger word. Zo werkt het dus ook gewoon.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ja, het is heel stom, maar je moet er wel ook werk in steken.

Glenn van der Burg (host): Het klinkt heel klinisch bijna. Maar zo werkt het wel.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ja, en dat is ook wat lastiger van de training geven, is dat mensen die stappen bijna binnen en die hopen dat ze dan grappig naar buiten stappen, maar ze moeten er ook nog wat werk in steken. Dus ik kan de tools meegeven, maar het is gewoon echt te oefenen. En je krijgt er op een gegeven moment ook gevoel voor om het live in een gesprek te doen.

Glenn van der Burg (host): Ja en ik hoor jou eigenlijk ook zeggen, het is ook een soort, het is een beetje spelen met de werkelijkheid, met wat er om je heen gebeurt, erop reageren, verbindingen maken. Dus het is best wel een creatief proces in je hoofd en het ingewikkelde is natuurlijk, zeker als je het in het, dat het vaak in het moment moet gebeuren.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Maar dat hoef je altijd.

Glenn van der Burg (host): Oké.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Als het live gebeurt, top. Dan heb je ook meteen de beste lach. Humor is een communicatie instrument als je het op die manier inzet, maar elk medium van communicatie kan je ook gebruiken voor humor. Dus als jij met een PowerPoint-presentatie werkt, je kan de PowerPoint de grap laten maken. Dus hoef je niet eens iets te zeggen. En dat kan je van tevoren prima plannen. En dan heb je misschien niet de dijkletsel die je hebt als je spontaan in een groep een leuke grap maakt. Maar dan heb je wel de aandacht en toch een lach en positiviteit. Dus ik ben echt een voorstander van geplande humor. Wat dat betreft.

Glenn van der Burg (host): Ja, als je niet toevallig de mazzel hebt dat je zo ad-rem bent, dat het vanzelf komt. Je hebt natuurlijk mensen die daar zit dat gewoon in, die kunnen dat gewoon. Waarschijnlijk hebben die al een hele jeugd geoefend en is dat een tikje aangeboren. Maar anders kun je het prima plannen, grappig is dat.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): En dit is het verschil tussen talent hebben en het trainen. Ik ben echt een grappiger mens geworden door veel meer met humor te werken. Als je mijn middelbare school vrienden vraagt, was Maarten het grappigste in de klas? Nee, dat was ik niet. Als je tegenwoordig mensen vraagt in een team, dan krijg je dat sneller terug. Hoop ik tenminste.

Glenn van der Burg (host): En op wie oefen je al die grappen dan? Of heb je een partner thuis zitten die helemaal gek van je wordt?

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Nou, dat is wel mijn meest zware kriticas. Dat kan ik je vertellen. Zij zegt altijd, als je feedback wil, moet je het aan mij vertellen. Als je applaus wil, dan moet je je moeder bellen. En zo werkt het ook echt.

Glenn van der Burg (host): Dus je belt heel vaak met je moeder.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ik bel heel vaak met mijn moeder.

Glenn van der Burg (host): Dat dacht ik al, ja. Hey, we gaan het straks nog een beetje praktischer maken. Want ik kan me ook voorstellen dat het ook zoveel en zo groot en je hebt het ook weer in stukken opgeknipt, waardoor het weer makkelijker, maar ook ingewikkelder wordt. En ja, je gaat een beetje in je brein zitten. Dat is natuurlijk altijd ook ingewikkeeld. Kan ik me zo voorstellen voor mensen. Dus we gaan straks even kijken hoe je dat dan bijvoorbeeld in een werkoverleg, hoe je daar nou iets in kan bouwen, zodat het allemaal wat luchtiger en humoristischer wordt.

New Business Radio: Hoe ontketen je de kracht van mensen in organisaties?

Glenn van der Burg (host): Het werkoverleg.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Het werkoverleg.

Glenn van der Burg (host): Bijna iedereen die werkt heeft wel werkoverleg, is altijd supergezellig vooraf. Het is altijd leuk napraten achteraf, beetje roddelen hier en daar. Maar het werkoverleg zelf is meestal niet echt een dijkletser. Dus hoe kan je nou dat werkoverleg... Hoe kan je humor gebruiken om het werkoverlegg beter te laten zijn?

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ja, goede vraag. Ik denk dat je moet even bredeneren vanuit wie gaat dit aanpakken. Als je de leidinggevingen hebt van het werkoverleg, daar zou ik mee beginnen. En ik zou dan kijken naar bepaalde werkvormen die misschien iets van kwetsbaarheid al in zich hebben. Bijvoorbeeld dat je, als je een wekelijks werkoverleg hebt, dat je begint met een biecht over wat is er misgegaan of gelopen. Oké. Dan ga je namelijk al dat creëren. Een beetje genannte situaties op tafel leggen. Ja, wat liep je nou tegenaan? En als je dat gewoon in een kader van niet oordelen zet, dus ook met elkaar nog om elkaar lachen, dan wordt het al een fijne open setting en wordt het ook leuk. Daar ben ik wel van overtuigd. Het is heel afhankelijk van wat voor een type werkoverleg je hebt, maar je kan denk ik vervolgens ook Ja, gewoon wat creatievere werkvormen toepassen.

Glenn van der Burg (host): En nu die biecht is, want die vind ik wel leuk. Want we hebben het daar natuurlijk altijd een interessant onderwerp in organisaties. Dat enerzijds zeggen mensen ja, meer creativiteit, ondernemerschap, fouten maken mag. En dan wordt er een fout gemaakt en dan krijgt iemand op z'n lazer. En dan blijft het management achter met het gevoel van hoe kunnen we nou zorgen dat mensen meer de ruimte voelen om fouten te maken. Nou, met de biecht. Hartstikke tof.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ja, lachen.

Glenn van der Burg (host): Neem ons eens mee. Hoe zit die in elkaar?

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ik zou eigenlijk een AA-setting creëren, denk ik. Nu even hard op gedacht. Dus ga aan de kring zitten met elkaar. En ga ook die vorm naspelen, want dan krijg je ook een beetje... En

Glenn van der Burg (host): waarom is die kring belangrijk? Even voor iedereen die niet vroeger kleuter is geweest.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Je ziet allemaal elkaar, maar het is ook een beetje een ongemakkelijke setting. Dat is wel leuk. Kijk, als je de AAA-setting gaat gebruiken, dan is het heel erg dat je jezelf moet voorstellen volgens mij van, ik ben Maarten Vissers en ik ben al vijf jaar met de clean. Maar dan dat vertalen in een pretcontext, dan pak je een kader van iets anders en dan ga je andere inhoud in plakken en dat wordt dan vrij snel grappig. Dan zei ik de laatste van de COV mentaliteit de verbanden leggen. V, dat is dit. Dus dan ga je iets naspelen met elkaar. En dan gaan mensen biechten. En ik denk dat je dan ook met elkaar het protocool van een AA-meeting moet volgen. Dat je allemaal moet applaudisseren op vaste momenten.

Glenn van der Burg (host): Geen meningen. We hebben er geen mening over. Gewoon alleen maar toehoren. Bedankt. Dit was het.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ja, ik moet ook nog even doordenken aan... Vroeger was er een website en dat was fml.com. Volgens mij, ik weet niet of het nog zo staat, maar het stond voor Fuck My Life. Het ging over dingen die fout waren gegaan. Dan kon je volgens stemmen van you deserved it. En de andere was van we leven met je mee. Dat zou je ook kunnen doen. Dat je daar met elkaar over gaat stemmen van dit heb je toch echt zelf gedaan of we leven met je mee. En op die manier kan je het ook op een leuke manier Ik denk dat als je dat aan de voorkant van de overleg doet, dan vlieg je door de rest van de overleg heen. Want je hebt even met elkaar in ieder geval iets leuks gehad en je zou ook iets aan het eind kunnen doen.

Glenn van der Burg (host): Weet je wat ik altijd opvallend vind? Ik heb jaren, doe het nog steeds overigens, maar jaren voor een best wel technische omgeving gewerkt met het management, met de medewerkers, workshops gegeven. En op een gegeven moment had ik bedacht, ze moesten met elkaar aan de gang, moesten ze plannetjes bedenken of zo. Nou, dan is altijd de vraag natuurlijk, ga dat dan presenteren. Vertel aan de rest, we hebben in groepjes gewerkt, vertel aan de rest wat je idee is. Nou, voordat je het weet wordt het saai en dan is het niet leuk. Dus ik had tegen ze gezegd, nou, bedenk een originele vorm. Bijvoorbeeld. Bijvoorbeelden werken altijd heel goed, want dan kunnen mensen zelf kiezen, maar ze krijgen toch een hint. Dus ik had gezegd, nou bijvoorbeeld, je kunt een lied maken. Nou, dat doet natuurlijk niemand. Dat is veel te eng om te gaan staan zingen, maar je kunt een lied maken. Je kan een toneelstuk doen. Je kan dit en dit en dat. En toen dacht ik, nou, we gaan zien wat er gebeurt. En er waren er... verdompt twee van de vijf groepjes die een toneelstuk hadden gemaakt en dat was hilarisch en iedereen kan nu nog navertellen wat die twee toneelstukjes waren en wat ik dus opvallend vond zelf en ik vond zelf ook wel een beetje spannend om deze vorm te kiezen Maar als je terug gaat dan weet je, iedereen heeft vroeger op school toneelstukjes gedaan. Als er een verjaardag is of iemand wordt zestig of vijftig of veertig of dertig, dan worden er altijd stukjes of dingetjes of liedjes gedaan. Dus in het privéleven zijn we dat gewend. Mensen vinden het eigenlijk leuker dan je denkt.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Dat is echt zo effectief inderdaad. Ik moet er meteen nadenken over iets wat... Ik werk part-time bij een bouwer. En wat daar gebeurt wat ik heel goed vind is... Elke kwartaal is er een kwartaaldag. Maar dat is ingestoken als een talkshow. En met een talkshow tafel. En dan komen gasten aan tafel. Allemaal kort. Alles moet een section van 10 minuten. Hoog tempo erin. Maar ook dan een tafelgast die grappen maakt tussendoor. En daardoor is het echt een leuke dag waar iedereen heen wil komen. Terwijl normaal zo'n kwartaaldag is... Gaan we naar de cijfers luisteren. Maar dat is gewoon, de forum kan daar een hele grote rol in spelen inderdaad. En je zei het net, ik dacht meteen poppenkast. Laat mensen iets vertellen in een poppenkast en dat wordt lachen. Dat weet je gewoon.

Glenn van der Burg (host): Zeker. Ja, want dan kan je scènes naspelen en dan maffe stemmetjes.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Kan je je manager neer knuppelen.

Glenn van der Burg (host): Ja, bijvoorbeeld. En dat vindt dan iedereen grappig. In plaats van dat het een onveilige situatie wordt. De laatste fase toch even ook, want we hebben ook hele kritische luisteraars die denken, ja je doet net alsof humor allemaal zo fantastisch is. Het is ook listig hè, want humor, tenminste dat is een beetje mijn ervaring, het kan ook een signaal zijn dat het niet lekker zit in een groep. Hoe zit dat?

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Dan wordt het gebruikt om mensen te schaden en dat is wat je moet voorkomen. Humor heeft altijd een slachtoffer. Er zit een slachtoffers in een grap. Maar dat kan je dus echt misbruiken door iemand aan te vallen met humor en als dat gebeurt dan gaan wel de alarmbellen af en dat moet je voorkomen. verbinden met de humor. En dat betekent niet dat je geen grapjes over andere mensen kan maken, maar dan moet die persoon op zijn minst achterstaan en ook dat herkennen. Dus je kan prima als je een goede band met elkaar hebt grapjes maken, maar als je merkt dat er al een nare band zit, hou het dan vooral bij jezelf, zou ik mensen aanraden.

Glenn van der Burg (host): En waar ligt dan die grens? Want dat lijkt me zo ingewikkeld. En want soms heb je misschien best wel een goede intentie, maar komt het verkeerd over. En wat ik wel eens in een groep heb gemerkt, die zaten gewoon... Je merkte gewoon dat er een soort van twee kampen waren waarbij de een de ander een beetje zat af te kammen, weet je wel. En ondertussen lag het. Terwijl ik dacht, ja... Ik weet niet, als ik daar in die stoel had gezeten en ik was de receiving end, zeg maar, dan had ik dit niet zo leuk gevonden.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Nou ja, in zo'n situatie zou ik nou ook afraden om humor in te zetten. Omdat daar is geen goed veilig kader en je moet dan inderdaad echt een keer met elkaar gaan bespreken. Oké, waar zit die pijn nou? Dus humor zie ik ook niet als een oplossing voor alles. Zeker niet.

Glenn van der Burg (host): Het kan dus ook een uiting zijn van een soort onderliggende vraagstuk of probleem of oud zeer.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Het is een inefficiënte manier van communiceren, maar wel een hele effectieve manier. En op deze manier moeten mensen gewoon wat effectiever met elkaar gaan combineren en gewoon het probleem op tafel leggen, denk ik. En dat kan je wel met een knipoog doen, maar je moet wel het gesprek met elkaar aangaan. En betrek het ook op jezelf op zo'n moment. Dus vaak heb je een probleem met een ander, maar dat heeft ook te maken met hoe je zelf in elkaar zit. Dus als je iemand heel traag vindt, misschien ben je ook gewoon veel te snel. Dus als je het vanuit dat kader doet en daar grappen over maakt, dan breek je juist dat gesprek op.

Glenn van der Burg (host): Ja, en dat geeft ook weer de mensen de mogelijkheid om te zeggen, nou ja, je bent inderdaad wel, je loopt inderdaad. Dus als je dat overdrijft en zegt van, jezus jongens, volgens mij, ik ben, ik loop weer ergens in de in de rimboe in mijn eentje, want ik ben jullie volgens mij allemaal kwijtgeraakt.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ja.

Glenn van der Burg (host): En nu heb ik een probleem, want ik weet niet meer waar ik ben.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ja, dat vinden mensen fijn.

Glenn van der Burg (host): En dan zeggen ze, ja, je gaat wel een beetje te snel inderdaad Ja,

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): en wat je zou kunnen doen is het, gaan overdrijven op zo'n moment. Heel veel erger. En dan ga je de situatie krijgen dat ze jou gaan verdedigen. En dan heb je ze goed te pakken.

Glenn van der Burg (host): Ja, voordat je het weet gaan ze zeggen. Nee, maar dat is fijn.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ja, precies. We hebben dat ook nodig.

Glenn van der Burg (host): We hebben dat nodig. Je bent onze locomotief. Ja, en meer van dat soort dingen. Allright. Morgen wordt iedereen wakker. Deze podcast geluisterd. Een nachtje over geslapen. Altijd handig. Eerst een nachtje slapen en dan tot actie komen. En dan denk je. Nachtje over geslapen. Ik heb een drukke werkweek, maar ik toch, ik wil meer met humor gaan doen. Wat is een slimme eerste stap om te zetten?

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Nou zeg maar op comedy podia is het echt verboden om alle manschappen te gebruiken of hergebruiken. Maar in een waar context. Why not? Dus probeer gewoon een keertje van iemand wat te lenen. Er zijn online echt wel dingen te vinden hoe je op een komische manier op iemand kan reageren in een bepaalde situatie. Of probeer gewoon een keer iets in een presentatie te leggen en leen gewoon wat waarvan je weet dat het werkt. En dan zal je ervaren hoe het is. Dus even los van dat je zelf helemaal moet bedenken hoe het werkt, kan je dat gewoon gebruiken van anderen.

Glenn van der Burg (host): Ja, goed idee. Weet je waar ik ook aan zat te denken eigenlijk toen jij dat zei? Ik dacht, je hoeft natuurlijk niet per se zelf grappig te zijn.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Nee.

Glenn van der Burg (host): Wat vind jij ervan, ben ik wel benieuwd naar, om gewoon te denken, oké, weet je, je begint met je werkoverleg. En om dan even wat tijd te investeren in, is er nou een goede grap online te vinden, die niet al te lang duurt, die op een of andere manier betrekking heeft op de situatie waar we in zitten, of weet ik wat. En dan zet je dat gewoon aan.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ja, dat werkt. Sterker nog, je krijgt dan ook nog een leuk bijeffect van humor. Die heb ik nog niet benoemd, maar humor maakt ook, als mensen hebben gelachen, worden ze creatiever en zitten gewoon een positieve energie in. Ze krijgen echt energie ervan. Dus je begint ook creatiever en energieker aan de sessie. Een heel leuk fragment die ik weleens gebruik is een fragment van het programma Clickbait. Daar hebben ze een fragment over dat allemaal managers gaan bedenken hoe ze efficiënter buiten gaan werken bij stratenleggers. En er komt op neer dat op elke steen komt een QR-code die die man moet scannen met de tablet. Dat is een heel grappig fragment, maar dat laat ook heel erg zien hoeveel bedrijven werken. En dat laten zien, dan heb je garandeerd een lach en ook een gesprek.

Glenn van der Burg (host): En ik zit gelijk te denken, stel je voor dat je weer een of andere nieuwe veranderprogramma gaat doen. Is dat een fantastische manier om te beginnen en tegen mensen te zeggen. Jongens, hou ons scherp, want dit willen we niet.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Precies.

Glenn van der Burg (host): En dan snapt iedereen wat het is. Cool. Nou, wij zullen dat linkje ergens opzoeken en zorgen dat hij in de show notes terecht komt. Het grapje, volgens mij heb ik hem zelf ook langs zien komen. Die was inderdaad heel leuk. Ik vond het heel leuk dat je er was. Maarten Vissers, zeg nog even waar mensen meer over jou kunnen vinden. Je hebt vast een website.

Maarten Vissers (trainer en comedian bij Humor Loont): Ja, mijn website is humorloont.nl.

Glenn van der Burg (host): Echt waar jongens, soms is het leven zo makkelijk. Zeker als je er een beetje humor in gooit. Maar Marten, ik vond het super leuk dat je er was. Als jij live aan het luisteren bent, by the way, lekker blijven luisteren. Want we gaan gewoon nog een uurtje door en we gaan het in het volgende uur hebben over medezeggenschap en hoe belangrijk dat is en wat je er allemaal wanneer in hebt. Dat hoor je in het volgende uur. Tot de volgende!

New Business Radio: Hoe kan jouw organisatie verbeteren? Hoe zorg je voor collega's die gelukkiger zijn? En hoe geef je zelf vorm aan je carrière? Je hoort het allemaal op het podcastkanaal New Business Radio Work. Met wetenschappelijke inzichten en de beste praktijkvoordeelden. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio Work!