Glenn van der Burg (host): Ondernemerschap, innovatie, duurzaamheid. Denk vooruit. Durf te doen. Maak het verschil. Dit is New Business Radio. Listen today, lead tomorrow. Met nu Peoplepower. Glenn van der Burg. Je werkt, je zorgt, je maakt keuzes. En toch sta je er financieel niet zelfstandig voor. Bijna 30% van de vrouwen in Nederland verdient niet genoeg om op eigen benen te staan. Geen werk, of wel werk maar te weinig uren. Soms omdat je daar zelf voor hebt gekozen. En soms omdat het systeem om hen heen het zo uit laat pakken. Vier jaar lang is onderzocht waar dat door komt. En de uitkomst is nogal ongemakkelijk. Dat gaan we namelijk vandaag horen. Hoe kunnen we er nou voor zorgen dat vrouwen economisch minder kwetsbaar zijn? Of het liefst natuurlijk helemaal niet meer kwetsbaar zijn. En wat is er nodig om dat te veranderen? We hebben drie gasten in de studio. Lianne Aerns is universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan de Universiteit Utrecht. Lea Kreuner is er postdoctoraal onderzoeker aan het Nini. Niet die, ik zat even goed te articuleren. En Veerle Slegers is de gast directeur van Phoenix Emancipatie Expertise Centrum. Fijn dat je luistert. Leiderschap, leren, inzetbaarheid en inclusie. De laatste inzichten hoor je in Peoplepower. Fijn dat jullie er allemaal zijn. Leanne, Lea en Veerle. Belangrijk onderwerp. Nogal een belangrijk onderwerp. Daarnaast het feit dat ik al twaalf jaar dit programma maak. Is dit niet de eerste keer dat we het over hebben gehad? Is dat ook niet vorig jaar, maar wel een tijdje geleden? Kortom, we hebben het nog niet opgelost. Maar voordat we erin duiken hoe we het zouden kunnen gaan oplossen. Eerst maar even de belangrijke vraag, Lianne. Wanneer is iemand economisch, financieel, zelfstandig, veerkrachtig, niet kwetsbaar? Je kunt er allerlei mooie woorden aan geven. Daar hebben jullie vast een prachtige definitie voor gemaakt.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Inderdaad, niet eens zozeer door ons, maar ook breder door bijvoorbeeld het CBS. Ik vond het heel mooi, want je zei al het is nog niet opgelost en we hebben toevallig sinds een paar dagen de meest recente statistieken van de emancipatie monitor 2026 en daar zien we inderdaad dat nog steeds 30% van de vrouwen niet economisch zelfstandig is en dat betekent dat je op het niveau van een bijstandsuitkering zit van een alleenstaande.
Glenn van der Burg (host): Dat
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): gaat over 1360 euro netto per maand. Dus dat is echt zeer minimaal.
Glenn van der Burg (host): Oké, maar even zodat ik het goed snap. 30% van de Nederlandse vrouwen zit op dat niveau of eronder.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Ja, dat klopt.
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): We hebben
Glenn van der Burg (host): geen video, maar mijn kaak zit ongeveer op mijn knieën volgens mij. Oké, Lea.
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): Ik wil even aanvullen dat dat ook sinds 2022 niet meer is veranderd. Dus we hebben eigenlijk een verbetering gezien tot aan 2022, maar sinds 2022 is dat niet meer veranderd en is dat gelijk gebleven.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Ja, en om het nog, nou ja, misschien erger te maken, economisch zelfstandig daarvoor is de eis dus best laag. Want eigenlijk zouden we zeggen als je op bijstandsniveau zit, zit je in armoede. Als we het hebben over financiële onafhankelijkheid... Maar
Glenn van der Burg (host): wacht even, je gaat te hard.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Oké.
Glenn van der Burg (host): We moeten die spijker natuurlijk keihard inslaan zodat mensen, dat die pijn, die moet echt gevoeld worden. Oké, dus wij zeggen eigenlijk Je bent financieel economisch zelfstandig als je op buisstandsniveau zit.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Maar
Glenn van der Burg (host): we zeggen ook, waarschijnlijk in een ander departement op een andere afdeling, als je op die 1360 euro per maand zit, zit je nog steeds in de armoede. Dus je bent financieel zelfstandig, maar wel arm.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Ja, economisch zelfstandig.
Glenn van der Burg (host): Ja,
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): maar je
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): bent dus niet financieel onafhankelijk.
Glenn van der Burg (host): Nee, nee, nee. Ja, dat ben ik ook niet. Dus dat scheelt. Verkeerde term.
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): Nou ja, financieel onaffhankelijk betekent volgens mij, volgens onze definities, dat je een leefbaar inkomen hebt waarmee je voor jezelf en je gezin in ieder geval enige kwaliteit van leven in de maand kan organiseren.
Glenn van der Burg (host): Wanneer ben je dat, Veerle? Heb je daarover nagedacht?
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): 1940 euro per maand. Dat is het netto minimum inkomen.
Glenn van der Burg (host): Stel maar nog maar even een flauwe vraag. Als je de cijfers niet paraat hebt, snap ik het heel goed.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Als
Glenn van der Burg (host): we dan naar die 940 euro kijken,
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): dan
Glenn van der Burg (host): zitten we dus dik boven de 30%.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Ja, nee, dat klopt. Dan zitten we op 40% van de vrouwen
Glenn van der Burg (host): die
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): dat niet is.
Glenn van der Burg (host): Oké, ja, ik moet je heel eerlijk zeggen, ik had verwacht dat ik nog erger ging schikken. Ik vind 40% ook wel vreselijk. Bijna
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): de helft, hè?
Glenn van der Burg (host): Bijna
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): de helft van de Nederlandse vrouwen is dus niet financieel onafhankelijk. En
Glenn van der Burg (host): dan zeg ik even, want ik moet de vraag stellen, dus don't be offended, Veerle, waarom is dat dan een probleem?
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): Omdat je in de praktijk ziet dat daardoor vrouwen het dus veel moeilijker hebben dan mannen om kwaliteit van leven voor zichzelf te organiseren en ook voor hun kinderen. En ik zeg bewust hun kinderen erbij, omdat bijvoorbeeld 84 procent, 83 of 85, dat ben ik even van
Glenn van der Burg (host): op,
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): van alleenstaande ouders in de bijstand vrouw is. Dat is een cijfer wat aangeeft dat armoede een vrouwennaam heeft. Het betekent dat vrouwen per definitie heel erg op achterstand staan. Want als je niet financieel zelfstandig bent of economisch onafhankelijk, dan heb je nog wel meer problemen dan alleen maar hoe kan ik mijn wekelijkse boodschappen doen. Want als je langere tijd geen goed inkomen hebt, heb je ook steeds minder hoofdruimte. Je hebt steeds meer stress. En meestal zijn kinderen van jou afhankelijk, want jij bent altijd de hoofdverzorger. Je mentale gezondheid gaat achteruit, je fysieke gezondheid gaat achteruit. Maar het is intergenerationeel ook, want je geeft dat door. Je kinderen hebben minder kansen. Je kinderen krijgen die stress en al die problemen mee. Dus het is een optelsom van ellende. Het komt nooit alleen die financiële afhankelijkheid of gebrek aan zelfstandigheid. Plus, we zullen het toch over mannen hebben. Je bent dus afhankelijk van mannen en die gedragen zich, no offense op mijn beurt, niet altijd even netjes naar hun vrouwen.
Glenn van der Burg (host): Nee, dat weten we. En dat is natuurlijk ook een reden waarom... Nou, los van het feit dat je dus... Ik zeg maar even heel eufemistisch... Als je een hele leuke man hebt waar je afhankelijk van bent, dan is misschien het probleem niet zo heel groot. Maar als die man ineens morgen weg wil of weggaat, ja, dan heb je een nieuwe situatie.
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): Exact. En als je wel een hele leuke man hebt die alles goed doet... Maar die is er op een bepaald moment niet meer, omdat je overlijdt
Glenn van der Burg (host): en
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): je bent wat ouder. Dan heb je dus ook geen pensioen of veel minder pensioen opgebouwd. Dus 40% van de Nederlandse vrouwen, bijna de helft, heeft structureel een inkomensprobleem.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Soms zien vrouwen zelf het probleem niet zo, als ze bijvoorbeeld die leuke man hebben. Maar we moeten wel goed begrijpen met z'n allen dat dit dus wel kwetsbare vrouwen zijn. Want als er iets gebeurt, als de man zijn werk kwijtraakt, als ze gaan scheiden, bij overlijden, dan is de vrouw en vaak ook het gezin dus in problemen. Ze zijn kwetsbaar voor armoede.
Glenn van der Burg (host): Voordat we doorgaan, want ik probeer natuurlijk in mijn hoofd, want ik heb zo'n flauw voorgevoel dat mannen hier ook een hele belangrijke oplossing in zijn. Tenminste, in ieder geval de helft. En ik denk, ik schat in eigenlijk wel meer dan de helft van de oplossing. Maar ik hoor in mijn hoofd ook mannen zeggen, ja, Oké, maar hoeveel mannen zijn er dan economisch onzelfstandig? En je moet mij maar gunnen dat ik soms de verkeerde termen gebruik. Helemaal goed. Nou,
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): dat zijn er een stuk minder. Dus als we even kijken naar die financiële onafhankelijkheid, dan hadden we het over 40% van de vrouwen.
Glenn van der Burg (host): 1900 zoveel euro netto. En
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): de helft van de mannen, dus ook nog 23% van de mannen. Dat zeg ik goed he, Lea?
Glenn van der Burg (host): Ja, en dan kun je denken, oh, dat is ook best veel, maar dat is de helft. Dus er zijn twee keer zoveel vrouwen als mannen die dat hebben, terwijl er toch echt ongeveer 50% mannen en ongeveer 50 procent vrouwen zijn.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Ja, en wat Veerle net ook zo mooi schetste, is als we kijken naar welke groepen zijn nu het meest kwetsbaar, dan gaat het vooral over een oudergezinnen met een moeder.
Glenn van der Burg (host): Dus
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): een oudergezinnen met een vader, die zijn al weer wat minder
Glenn van der Burg (host): Heb je de cijfers ook voor de... want die vind ik helemaal bizar dat volgens de ene definitie ben je economisch niet kwetsbaar als je bijstandsinkomen kunt verdienen of verdient of krijgt. In de andere definitie ben je dan wel arm. Maar hoeveel zitten we dan op? En misschien hebben we die cijfers niet hoor. Ik zie al pijnzende, grijnzende... Nee? Oké, zoeken we op. Zoeken we op. Maar dat zal het ook ongeveer de helft zijn. Misschien wel minder.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Ja,
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): bedoel je bij de iets lager genomen grens?
Glenn van der Burg (host): Ja, bij de bijstandsgrens.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Ah, kijk! Heel
Glenn van der Burg (host): goed! Ja, zie je? Ik moet gewoon duidelijker vragen.
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): 70% van de vrouwen zijn economisch zelfstandig. Dus die hebben die 1360 euro per maand. En bij de mannen zijn dat 82,3%.
Glenn van der Burg (host): Oké. Dus dat blijft nog 8. Dus
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): 12% meer.
Glenn van der Burg (host): Dus dat is iets minder dan de helft ten opzichte van de vrouwen. Allright, dat geheel terzijde. Dus Fairly, ik hoor jou ook zeggen, het feit dat dit bestaat, Daar zitten heel veel problematiek en maatschappelijke vraagstukken en ellende achter. Je hebt er al een aantal genoemd, maar kan je daar een soort van categorieën in aanbrengen? Van je moet hier aan denken en dat aan denken. Zeg maar een beetje de domeinen van het leven die we allemaal herkennen.
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): Ja, nou in ieder geval de manier waarop in Nederland, maar breder dan in Nederland natuurlijk, economische middelen zijn verdeeld. Daar zitten patronen in die deze cijfers natuurlijk illustreren. Het patroon is dat vrouwen dus structureel bijzonder veel minder economisch in te brengen hebben en kansen hebben dan mannen. Dat heeft ook weer te maken met stereotyp denken. Het gaat over stereotypen Gendernormen zal ik maar zeggen. Dat
Glenn van der Burg (host): snap ik. Daar gaan we het zo zeker over hebben. Hoe komt dit nou? Maar dat dit zo is, dat heeft allerlei effecten. Bijvoorbeeld armoede. Je noemde het net al. Als mensen financiële problemen hebben, dan krijgen ze stress. En van stress krijg je weer allerlei fysieke klachten. Dus laten we het even zo groot mogelijk maken, zodat mensen en onze luisteraars echt snappen van dit is waarom dit nou echt zo'n probleem is.
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): Het gaat nooit alleen over vrouwen alleen, maar het grijpt in op alle levensdomijnen. Dus het fysieke, het gezondheidsdomein, het sociale domein gaat over kunnen deelnemen aan de samenleving. Het creëren van kansen voor jezelf of het gebrekt daar dus aan, maar ook dus voor je kinderen. Ja, het grijpt overal in, ook huisvestingen. Je hebt minder toegang tot een goed dak boven je hoofd voor jezelf en je kinderen. Dus het grijpt overal op in, maar het maakt je dus ook zeg maar sociaal en relationeel kwetsbaar.
Glenn van der Burg (host): Ja, want wat doet het? Want ik zit te bedenken, er is dus een hele grote groep vrouwen die potentieel, zolang ze nog bij met een man zijn of andere mensen zijn die geld verdienen, kun je het samen misschien de boel wel bij elkaar houden. Maar op het moment dat dat misgaat, dan ben je dus potentieel, heb je gewoon een groot risico om in de armoede terecht te komen. Daar komt het een beetje op neer.
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): Dat, maar bedenk ook, en ik spreek wel uit de praktijk van Phoenix. Wij zijn een expertisecentrum, maar we hebben ook elke dag heel veel vrouwen over de vloer die in een kwetsbare situatie zitten. En dat heeft bijna altijd te maken met, om te beginnen, die economische afhankelijkheid. Wat bedoel je dan
Glenn van der Burg (host): met een kwetsbare situatie?
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): Dat vrouwen dus een heel laag inkomen hebben, maar het betekent dus ook, en dat is een heel belangrijk effect ook, dat vrouwen die in een minder handige, laat ik zeggen, destructieve relatie zitten, langer dan goed voor hun is bij de relatie blijven omdat er geen perspectief is op een eigen inkomen of op huisvesting en dan kiezen vrouwen en dat is niet eens een keuze dan blijven vrouwen dus noodgedwongen in een situatie die voor hun en hun kinderen gevaarlijk is Terwijl
Glenn van der Burg (host): ze misschien wel door hun man gemishandeld worden, fysiek of psychisch.
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): Dringen in de controle, fysieke terreur, alles wat je je daarbij kunt bedenken. En dan hebben we het tegenwoordig over femicide. In één keer kent iedereen dat woord en dat is natuurlijk de ernstigste uitwas.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Maar
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): die wortelt in een gebrek aan kansen.
Glenn van der Burg (host): En zelfs, zeg ik maar even, zelfs als die relatie best wel oké is, wat doet die financiële ongelijkheid dan?
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Ja, als we ook breder kijken, het ligt ook een beetje aan welk stukje subgroep van de vrouwen je gaat bekijken. Maar we zien bijvoorbeeld ook in ons onderzoek terug dat vrouwen die geen inkomen hebben, die missen een stukje maatschappelijke waardering. Dus werk doet veel meer dan alleen inkomen bieden. Het biedt ook een stukje persoonlijke groei, een stukje maatschappelijke waardering die je krijgt. Dus dat belangrijke stukje, wat ook goed is voor je zelfbeeld en je welzijn, dat hebben ze ook minder. En aan de andere kant, als ik daar al op in mag gaan, het betekent ook Vrouwen die zitten vaak in armoede omdat ze een groot deel van de zorgtaken voor de kinderen doen, maar je zou hem ook kunnen omdraaien dat mannen daardoor kansen mislopen. Dus we weten voor mannen is het ook wel een hele verrijkende ervaring om wel heel erg betrokken te zijn bij de opvoeding van hun kinderen en daar een goede band mee op te bouwen.
Glenn van der Burg (host): Maar zou je ook kunnen zeggen, en dat kan ik me ook voorstellen, ik zie een situatie voor me, vrouw werkt drie dagen per week in de thuiszorg, ik noem maar eens even iets. Als je die drie dagen bij elkaar optelt en je gaat rekenen, dan kom je niet aan die 19, 120 euro netto. En als het wel zo is, dan heb ik verkeerd gerekend, maar even voor argument's zeker. Ik kan me ook voorstellen dat in zo'n relatie dan al heel snel gezegd wordt. Ja, jij werkt drie dagen, dus ja, het is logisch dat jij meer voor de kinderen zorgt.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): En dan
Glenn van der Burg (host): hou je het in stand natuurlijk.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Dat is wel een mooi punt en dat zal inderdaad als je het aan het stellen zelf vraagt iets zijn wat ze vaak zeggen. Ja, natuurlijk doet zij meer in huis, want zij werkt drie dagen. Maar we zien ook dat wanneer vrouwen en mannen beide fulltime werken, het nog steeds de vrouw is die vaak het leeuwendeel thuis doet.
Glenn van der Burg (host): Dat
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): zie je ook in de laatste cijfers.
Glenn van der Burg (host): Bij mij thuis ook, sorry.
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): Het is een kip en het ei ook, want de sectoren in de economie waar de meeste vrouwen werken, dus zorg, je noemde zelf al thuiszorg, onderwijs wordt wat beter, en ook facilitaire, dat zijn per definitie ook de sectoren in de economie waar de lonen veel lager liggen in vergelijking met andere sectoren.
Glenn van der Burg (host): En dan worden vrouwen nog een keer 14% minder betaald dan mannen in dezelfde functie. Dus het is wel een stapelfeestje dit.
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): Dat is het precies. Het is een stapeling van ellende. Je ziet ook dat beroepen waar meer vrouwen werken dan mannen ook minder status en aanzien hebben.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Dus
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): daar gaan ook minder jonge mannen voor als ze hun carrière gaan uitstippelen. Dus je zit aan alle kanten in een soort vicieuze cirkel of in een kippen-ei-situatie.
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): En misschien ook om aan te vullen, want we zijn nu natuurlijk de hele tijd aan het kijken vanuit de positie van de vrouw, die er helemaal niet goed uitziet, hoe we hem nu omschrijven. Maar als we vanuit een maatschappelijk standpunt kijken, dan wordt natuurlijk ook absoluut niet het hele potentieel gebruikt van je bevolking. In de zin van arbeidspotentieel in uren, maar ook in de zin van talenten. Dus dat vind ik ook wel nog belangrijk om te noemen.
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): Absoluut.
Glenn van der Burg (host): Zeker.
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): En zeker nu met de krapte op de arbeidsmarkten. In bijna alle sectoren vinden werkgevers het ontzettend moeilijk om mensen te werven. Dat is steeds minder vanzelfsprekend. Maar ze blijven maar doorgaan met het op de oude manier werven van mensen. En we zien, daar heeft het onderzoek ook naar gekeken, dat als werkgevers niet een andere manier gaan zoeken om dit potentieel van vrouwen beter te gaan benutten, dat ook werkgevers hier dus op verliezen. En toch verandert er nog steeds niks.
Glenn van der Burg (host): Het onderzoek is al een paar keer langsgekomen. Ik kan me voorstellen dat jij nu ondertussen denkt, wat voor onderzoek? Wat kwam er dan uit? Geef me die informatie. Nou, dat hoor je zo. Lianne Aernsen is de gast van de Universiteit Utrecht. Lea Krooner. Wat lijken die namen alweer op elkaar? Dat gaat dwars door elkaar in mijn hoofd. Lea Kroener van het Niddie en Veerde Slegers van de Fenix Emancipatie Expertise Centrum. Het onderzoek. Dat is altijd interessant als je natuurlijk mensen vanuit de wetenschap in de studio hebt. Het onderzoek kwam alweer langs. Dus laten we er gewoon maar in duiken. Lea, wat voor onderzoek heb je gedaan?
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): Het onderzoek is het onderzoek naar de economische veerkracht van vrouwen. Dat is het project waar wij vier jaar lang onderzoek naar hebben gedaan en daar zitten dan verschillende sub-onderzoeksgroepen in. Ikzelf heb specifiek gekeken naar vrouwen die geen inkomen hebben, zowel niet uit werk als ook niet uit een uitkering. Dus we hadden het net al over die financiële afhankelijkheid en hier gaat het dus om vrouwen die volledig financieel afhankelijk zijn, in de meeste gevallen van hun partner. En vaak als je dan denkt, wie zijn deze vrouwen? Dan ga je toch denken, dat zijn de huisvrouwen. Een groot deel van die groep zijn ook huisvrouwen, maar dan was het interessant om te kijken wie zijn de huisvrouwen van nu? Want als we naar sociale media kijken en de Threat Wives, dan denken we allemaal oh ja, dat zijn de jonge vrouwen met kinderen en zij blijven thuis en zij gaan brood bakken en dat is opkomend en het zijn veel meer. Dus dat was wel interessant om daar eens naar te kijken.
Glenn van der Burg (host): Dit onderwerp komt bij mij gelukkig niet langs op social media. Dat wil ik ook heel graag zo.
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): Maar wel al van gehoord?
Glenn van der Burg (host): Ik heb er van gehoord.
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): Ja, bij mij komt het gelukje ook niet echt in mijn sociale media, maar ik weet wel dat het bij mensen in hun sociale media terecht kan komen. Maar
Glenn van der Burg (host): dat kan het beeld zijn, maar ik heb al een idee dat dat ontkracht gaat worden door jou.
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): Dat wordt inderdaad onkracht, want we hebben eigenlijk gekeken naar de gehele bevolking in Nederland, dus met de registerdata, hoeveel mensen zijn eigenlijk huisvrouw en hoe ziet die groep eruit of hoeveel. En dan zien we toch dat eigenlijk de allergrootste groep, dus meer dan de helft vrouwen die zijn, die bijna zestig zijn, Nederlandse achtergrond en uit welvarende huishoudens. En kinderen die niet meer in huis zijn. Dus dat is eigenlijk de allergrootste groep. En dan blijven er nog twee groepen over. Je hebt dan een groep vrouwen met een migratieachtergrond. Dus ik zeg nu alleen maar de meest kenmerkende eigenschappen. Maar het zijn er natuurlijk veel meer. En dan heb je nog één groep met vrouwen die redelijk hoog opgeleid zijn of eerder theoretisch opgeleid zijn met jonge kinderen. Maar dat is dus zeker niet de grootste groep, maar eerder de kleinste groep. De
Glenn van der Burg (host): grootste groep zijn dus vrouwen, zeg ik even grofweg rond 60.
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): Ja.
Glenn van der Burg (host): Uit redelijk welgestelde kringen.
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): Ja.
Glenn van der Burg (host): En dan mijn eerste gedachte is dan, en ik deel hem even met jullie, want dan kunnen jullie daar dan vervolgens zeggen, ja dat slaat nergens op. Mijn eerste gedachte is dan, ja, Lijkt me niet zo'n groot probleem.
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): Ja, maar dan ga ik even terug naar de afhankelijkheidssituatie die ook voor deze vrouwen geldt. En stel dat zij zouden scheiden, statistisch gezien gaan zij gewoon op een vijfde van hun koopkracht achteruit en de kans is dubbel zo groot als voor mannen dat ze in armoede terechtkomen. Maar ja, het valt ook natuurlijk te beargumenteren hoe groot is het probleem voor hun nu. En het zal binnen die groep gewoon ook er divers uitzien hoe hun situatie echt is.
Glenn van der Burg (host): Het is vooral te hopen dat ze niet op huwelijksvoorwaarden zijn getrouwd. Dan hebben ze een dubbel probleem natuurlijk.
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): Dat klopt.
Glenn van der Burg (host): Heb je daar ook nog, want dat kan je ook nog misschien wel er tegenaan leggen of niet, niet nagekeken?
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): Nee, ik heb nog niet gekeken hoe het er voor ze uitziet als ze zouden scheiden.
Glenn van der Burg (host): Ja, maar wat bizar eigenlijk. Wat een hele specifieke doelgroep.
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): Het is inderdaad een hele specifiek doelgroep en ook als we dan kijken naar wat zou de overheid of andere instanties voor hun kunnen betekenen, is dat best wel ingewikkeld omdat we herkennen wel die grote drie groepen, maar toch is er ook wel een heel grote diversiteit binnen die groep in ook beweegredenen waarom ze niet werken. En is dat niet zo makkelijk om daarop in te spelen? Want in het onderzoek wat ik deed, zien wij dat dan motivatie een heel grote factor is. Maar motivatie wordt heel erg beïnvloed door de gelegenheden en de capaciteiten die je hebt.
Glenn van der Burg (host): Ik kan me voorstellen, ik doe maar even wat aannames, dat is altijd leuk en dan kunnen jullie dat weer wetenschappelijk ontdachten. Maar ik kan me heel goed voorstellen dat als jij Vanaf het moment dat je je partner hebt leren kennen, je man in dit geval, je bent getrouwd. Misschien was het helemaal niet eens een keuze, maar was het destijds best wel normaal om gewoon te zeggen oké, nou prima, ik ga voor de kinderen zorgen en hartstikke leuk. En de man ging carrière maken en verdiende ook wel eens een keer lekker centjes. Dus het ging allemaal goed en het was gezellig en weet ik veel wat. En dan ben je ineens zestig of rond zestig. Ja, werken. Ja, als je het nooit hebt gedaan of het is heel lang geleden, dan is er ook wel een enorme afstand om dan vervolgens te zeggen, nou ik ga weer solliciteren. Ja, de laatste keer stuurde ik nog een brief, deed ik in een envelop. Hoe werkt dat nu? Nou, al die dingen die zitten. Ja, ik kan me goed voorstellen dat je er niet aan denkt, zelfs.
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): Ja, klopt. Ik denk dat dat een heel grote factor is. En daarbij komt dan dus ook dat bij specifiek deze groep de financiële noodzaak er niet is. Dus bij die andere groepen... Die
Glenn van der Burg (host): is er dus eigenlijk wel,
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): behalve
Glenn van der Burg (host): als risico. Het risico is er wel, alleen als je dat niet voelt.
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): Want
Glenn van der Burg (host): het is gezellig met je man en hij is gezond. En je denkt dat het allemaal goed geregeld is.
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): Ik
Glenn van der Burg (host): zou zeggen, als je aan het luisteren bent en je bent toevallig rond zestig, je hebt geen werk, je bent vrouw en je hebt een leuke man en alles loopt lekker. Zou ik toch ook even checken, stel je voor dat die morgen omvalt, wat niet de hoop is. Is het dan eigenlijk wel goed geregeld?
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): Ja, maar ik denk dat de meeste mensen niet vanuit die mogelijke kans uit handelen. De meeste mensen die trouwen denken ook dat ze voor altijd gaan trouwen.
Glenn van der Burg (host): Ja,
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): gelukkig
Glenn van der Burg (host): wel.
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): Gelukkig, zo moet het ook zijn. Toch is dat niet hetgene waar mensen aan denken als ze wel of niet werken. Dat die kans daar zou kunnen zijn.
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): Het is zo dat jonge mensen vaak vergeten of er bewust voor kiezen om niet al aan hun pensioen te denken. Want daar ben je helemaal nog niet mee bezig. Dat is ook heel onmenselijk en heel legitiem. En als jij vanaf het begin af aan goede kansen krijgt om dat voor jezelf weer te creëren, dan hoeft het geen probleem te zijn. Maar het wordt voor vrouwen dus sneller een probleem dan voor mannen. Om heel veel redenen waar je als vrouw zelf maar heel beperkt grip op hebt. En misschien helemaal geen grip. Waar mannen dat veel meer hebben. En dat is het onderliggende patroon. Voor alle categorieën die zijn onderzocht.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): En ik wil nog aanvullen vanuit de psychologie. Ja, wat je denkt, wat je motivatie is, dat is heel erg beïnvloed door wat er kan. Dus door of je bijvoorbeeld denkt, maar ik word ook aangenomen op het moment dat ik wil gaan werken. Dus het is niet zo dat je motivatie vervolgens bepaalt of je op zoek gaat naar werk. Er gebeurt alles van tevoren. Dus op het moment dat jij heel veel mogelijkheden ziet en je hebt het idee, ik ben een gewilde speler, En een werkgever zal mij zo aannemen. Dat beïnvloedt ook heel erg je motivatie om op zoek te gaan naar een baan.
Glenn van der Burg (host): Ja, dus wij hebben natuurlijk de afgelopen decennia geleerd dat het individu superbelangrijk is en bijna alles bepaalt. En jij zegt eigenlijk, en gelukkig komt dat in het programma heel vaak langs, dat is niet zo. Ja, natuurlijk, je hebt zelf een stuur in handen, maar je rijdt ook op een weg en er zijn bomen om je heen en soms is er geen weg of houdt de weg op of denk je dat de weg er niet is enzovoorts.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Beetje
Glenn van der Burg (host): een rare beeldschap.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): En voor onze psychologische gezondheid willen we natuurlijk ook heel graag geloven dat hoe ons leven is goed is. Dus daar verzin je wel een verhaal omheen dat dit het beste voor je is en dat je wensen daarom passen bij hoe je situatie is. Dus daar zou ik niet alleen van uitgaan als reden waarom deze vrouwen niet gaan werken.
Glenn van der Burg (host): Lea, we gaan zo wel even in het volgende blokje kijken. Oké, hoe gaan we dit dan oplossen? Maar volgens mij is er nog meer onderzoek gedaan, want we willen alles natuurlijk even aandacht geven. Lianne?
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Ja, dus dit is wat Lea zei, een van de groepen vrouwen op wie we gefocust hebben. De vrouwen zonder werk, zonder uitkering. Maar een andere belangrijke groep waarop we gefocust hebben, zijn de vrouwen die hun eerst kind krijgen. Want we zien in ons onderzoek dat dat een heel belangrijk kantelpunt is. Dus op het moment dat heteroseksuele koppels, we hebben het hier wel specifiek over heteroseksueele koppels,
Glenn van der Burg (host): Een
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): eerste kind krijgen. En dat zie je ook weer heel mooi terug in die meest recente cijfers van de Emancipatie Monitor. Dat is echt wanneer het inkomen van vrouwen zakt. Met 33% gemiddeld genomen.
Glenn van der Burg (host): Zo!
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Voor mannen, 3%.
Glenn van der Burg (host): Oh, het zakt bij mannen ook?
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): 3%, vergeleken met 33%.
Glenn van der Burg (host): Dat is een afrondingsverschil, zeg ik maar. Jeetje. En is dat dan omdat veel vrouwen ervoor kiezen om tijdelijk niet te werken? Of is dat omdat ze minder gaan werken? Of is dat omdat ze ander werk gaan doen wat minder betaald is? Want er zijn natuurlijk heel veel mogelijkheden.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Ja, de belangrijkste oorzaak is dat vrouwen minder gaan werken, dus hun uren reduceren. Er zijn ook wel vrouwen die helemaal stoppen, maar dat is een kleine groep. Ja,
Glenn van der Burg (host): en dan vallen ze weer in het bakje van Lea.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Ja, precies.
Glenn van der Burg (host): Oké, dus dat is een belangrijk moment, is eigenlijk de conclusie, dat is een belangrijk moment om op te interveneren zou ik dan bij te
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): denken. Precies.
Glenn van der Burg (host): Want dat was waarschijnlijk de aanname ook.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Precies. Dus op het moment dat hier die verschillen zo gigantisch worden tussen mannen en vrouwen en dat blijft heel lang nasudderen natuurlijk. Ja, want weten
Glenn van der Burg (host): jullie dat ook? Hebben jullie daar ook onderzoek naar gedaan? Bijvoorbeeld de 33% is natuurlijk, dat is lang, maar als dat binnen een jaar weer opgelost is naar nul, dan hoeven we ons misschien iets minder zorg te maken.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Nou, de cijfers zijn over als het kind zes is, dus dan heb je al zes jaar gehad. En dan is het inkomen van de vrouw 33% lager dan het jaar voordat het kind geboren werd.
Glenn van der Burg (host): Na zes jaar nog steeds.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Ja, dat is het cijfer waarover ik het had.
Glenn van der Burg (host): Dus
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): ik zou niet zeggen dat het zomaar is opgelost.
Glenn van der Burg (host): Ik probeer daar altijd een conclusie aan te trekken, want we gaan het straks oplossen. Dat gaan we ook nog even regelen met elkaar. Kan je dan zeggen van nou dit is een moment waarop een deel van het verschil wat we geconstateerd hebben tussen man en vrouw ontstaat? Dus bij de geboorte van het eerste kind zie je een soort verschuiving?
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Ja, dat zou ik echt zeggen. Dus daarvoor is de verdeling best vaak gelijk bij jonge heteroseksuele stellen en dit is echt een Ik
Glenn van der Burg (host): denk dan wel, maar dat heb je waarschijnlijk niet onderzocht, want ze zitten niet in het onderzoek, maar ik denk dan wel oké dan als dan niet heteroseksuele stellen, dus twee vrouwen bijvoorbeeld, samen een kind krijgen gebeurt dan hetzelfde? Of heb je die dan wel samen bedacht?
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Dat gebeurt niet hetzelfde.
Glenn van der Burg (host): Echt waar? Dat weet je dus wel?
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Ja, dat is niet ons eigen onderzoek, maar ja.
Glenn van der Burg (host): Dus de oplossing van het probleem is dat vrouwen alleen nog maar met vrouwen kinderen krijgen. Dan hebben we het probleem opgelost.
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): Of mannen met mannen, daar zien we het ook.
Glenn van der Burg (host): Ja, maar mannen verdienen al te veel. Dus die moeten eigenlijk, oké, nu wordt het veel te ingewikkeld in
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Maar mijn om het nog interessanter te maken is dat we ook zien dat de wensen van ouders voordat ze een kind krijgen vaak zijn om het gelijk te verdelen. De verwachtingen, als we kijken wat verwachten ze, dan verwachten ze niet dat het helemaal gelijk gaat, maar wel dat de man iets minder zorg doet, iets meer werk, de vrouw iets meer zorg, iets meer werk. Dus de verwachtingen zijn al iets minder positief. Als we dan kijken naar de realiteit zien we dat het toch behoorlijk traditioneel is.
Glenn van der Burg (host): Oké, dus dit is interessant. Het is inderdaad leuk dat je het zegt. Dus de wens is gelijk.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): De
Glenn van der Burg (host): verwachting is, het zal waarschijnlijk niet helemaal lukken.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): En
Glenn van der Burg (host): de werkelijkheid is, het is niet gelukt.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Precies.
Glenn van der Burg (host): Ik vind het een heerlijk positieve aflevering. Ik heb er echt heel veel op. Jongen, jongen, jongen. Nou, ik heb het al aangekondigd. We gaan zo kijken. Oké, als we dit dan allemaal weten, wat moet er dan veranderen? En dat hoor je zo. Hoe ontketen je de kracht van mensen in organisaties? Peoplepower. Hoera, we mogen gaan oplossen. Lianne Aernsen, Leo Kreuner en Veerle Sleegers. We gaan lekker oplossen. Ik zeg altijd maar even vooraf, want dan hebben we dat gehad. Er is niet één oplossing. Er zijn er heel veel duizenden miljoenen oplossingen. Klein, groot, meeslepend en voor de hand liggend. Veerle, dan mag jij gewoon lekker beginnen. Kies er eens één uit, uit dat palet wat ongetwijfeld in je hoofd zit dat je denkt...
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): Daar
Glenn van der Burg (host): kan onze luisteraar wat mee.
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): In ieder geval moeten mannen aan de bak zowel thuis als op het werk als in politiek en beleid. Werkgevers zouden bijvoorbeeld veel meer ruimte moeten creëren voor vrouwen, meer uitnodigend zijn voor vrouwen maar dus ook Banen aanbieden eigenlijk, die passen bij het leven van vrouwen. Dat lijkt wel heel erg luxueus, maar waardoor heel veel vrouwen afhaken of minder gaan werken is omdat ze hun andere taken veel minder goed kunnen plooien met hun werk. Vanuit die verwachtingen uit de samenleving, dat vrouwen voor hun kinderen zorgen. En vaak denken ze zelf ook, ik kan het beste voor mijn kinderen zorgen. Dat kan mijn partner toch net iets minder. Dat is ook een geïnternaliseerde stereotype. Maar werkgevers hebben hier een hele belangrijke rol in.
Glenn van der Burg (host): Het is concreet, los van het feit dat ze natuurlijk er überhaupt over na moeten denken en daar met hun vrouwelijke medewerkers over moeten praten. Van, goh, wat vind jij er nou belangrijk in? Wat zou jou helpen? Wat kunnen ze gewoon doen? Wat kunnen ze aanpassen, veranderen?
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): Veel flexibelere uren, werktijden. Niet moeilijk doen als de crash belt omdat Pietje koorts heeft.
Glenn van der Burg (host): Ja, want die bellen ze als eerste.
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): Ja, vrouwen natuurlijk, maar overigens geldt dit ook voor mannen, want mannen ervaren ook in toenemende mate van ik wil ook straks om half vier aan de schoolpoort staan en dat kan niet, want mijn collega's en mijn HR manager en mijn directeur kijken me dan vreemd aan, want daar heb ik toch iemand voor. En dat moet ook echt verwandelen, dat beide partners in gelijke mate moeten kunnen zorgen. Dit vind ik
Glenn van der Burg (host): een hele mooie, want jij zegt dus dat mannen zijn aan zet. Ik vind dat uitermate terecht, zeg ik al maar even als man zijnde. En wat je dus kan doen, is heel hard opzeggen als je je tas inpakt. Zo jongens, het is half vier. Ik ga rennen, want ik ga mijn kind ophalen. En dan niet één keer, maar gewoon structureren en altijd.
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): En ook geen applaus verwachten.
Glenn van der Burg (host): Nee, en als je applaus krijgt, zeggen van wat doen jullie nou raar. Want als ik een vrouw zou zijn, zou je dan ook klappen.
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): Ik
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): heb wel een mooie aanvulling. Want we zien inderdaad dat er ook een beetje pluralistic ignorance noemen we dat in het onderzoek. Dus vaak willen veel mannen zelf flexibel werken en vinden zij dat ook heel acceptabel, ook voor hun collega's. Maar ze denken dat hun collega's dat niet vinden. Dus ze denken wij zelf zijn heel egalitair hierin, maar mijn collega is veel minder. En daardoor vinden ze het toch spannend om dit te doen. Maar eigenlijk vindt iedereen toch wel iets meer hetzelfde dan je denkt.
Glenn van der Burg (host): Iedereen vindt hetzelfde en je denkt van de ander dat hij het niet denkt.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Ja, omdat je het ook niet zo ziet gebeuren. Dus je ziet al die mannen tot vijf uur, zes uur doorwerken en niet om half vier. Zo blijft
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): het in stand inderdaad. Terwijl ik ben zelf ook werkgever en ik heb een alleenstaande moeder aangenomen met een kindje. Maar als ze op de basisschool zit hebben ze onderhavenklap studiedagen. Wij hebben de afspraak, zij gaat gewoon. Ze zegt oei, doei, er is een studiedag of het kindje komt mee naar het werk. We hebben wel kleurplaten en van alles. Dat lijkt heel triviaal, maar dat zijn zulke belangrijke kleine interventies die een werkgever geen pijn doen. En ik denk ik zie je morgen wel weer en dan werkt ze drie keer zo hard en dan hoef ik dat niet te vragen, want er ontstaat ook een grotere loyaliteit naar je bedrijf toe. Dus het is ook als werkgever gewoon heel slim, niet alleen uit altruïstische motieven, maar ook uit egoïstische motieven om dit te doen. Maak je werk en de cultuur in je bedrijf of organisatie veel flexibeler. Daar vaart iedereen wel bij.
Glenn van der Burg (host): En Leanne, daar zit ik gelijk aan te denken. Jij mag dat vervolgens wetenschappelijk toelichten. Als je dat doet als werkgever, dan krijg je wederkerigheid, toch?
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): En
Glenn van der Burg (host): dat is hoe wij mensen in elkaar gestikt zijn.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Dus je krijgt meer gemotiveerde werknemers,
Glenn van der Burg (host): die
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): beter willen presteren op hun werk en ook minder snel op zoek gaan naar een andere baan. Wat we allemaal weten, dat kost de werkgever heel veel natuurlijk, als ze steeds weer nieuwe werknemers moeten werven. En
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): dat geldt op alle niveaus ook. Ik spreek bijvoorbeeld ook mensen uit academische kringen. Daarvan is ook bekend dat vrouwen zorgverlof of zorgerschapsverlof opnemen. Dat is negatief voor hun academische loopbaan en voor mannen veel minder. Hoe dan? Hoe dan? Tegelijkertijd doen we dit soort onderzoeken en op hetzelfde moment staan we toe dat vrouwelijke academici moeilijker hun academische loopbaan vloeiend kunnen laten verlopen en ook inkomstenverlies en prestigeverlies en onderzoeksverlies hebben dan mannen. Dat moet ook echt anders kunnen zonder dat iemand daar slechter van wordt.
Glenn van der Burg (host): Lea, we gaan het oplossen. Een op een oplossing.
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): Nou, ik ga iets opbrengen wat we nog niet besproken hebben, namelijk, maar wat wel een heel belangrijk punt is, de gezondheid van vrouwen. Want we kunnen de werkgevers vragen om het mogelijk te maken dat vrouwen zorgtaken kunnen combineren, maar we kunnen ook kijken of er mogelijkheden zijn om vroeger te interveneren als ze teveel stress ervaren. Want we zien heel grote verschillen tussen mannen en vrouwen in welzijn en vooral ook als we kijken naar uitval op werk gerelateerd aan mentale klachten. Dus dat lijkt me iets waar zeker ruimte voor verbetering is.
Glenn van der Burg (host): Maar zeg je nu, vrouwen hebben meer last van burn-out bijvoorbeeld?
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): Bijvoorbeeld,
Glenn van der Burg (host): ja. En
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): ook uitval.
Glenn van der Burg (host): En jij relateert het eigenlijk daarmee ook aan het feit dat ze thuis een zwaardere baan hebben dan hun man. Dus die man die kan
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): beter
Glenn van der Burg (host): herstellen en uitrusten dan de dame.
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): Onder andere, maar ik denk het hangt er ook mee samen, dat vrouwen vaak emotioneel zwaarder werk verrichten.
Glenn van der Burg (host): Dus
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): dat komt er ook bij.
Glenn van der Burg (host): All right. En wat te doen dan? Dus A, goed om het te beseffen, maar oké, ik word morgen wakker. Ik ben zo'n leidinggevende. Ik heb een aantal vrouwen in mijn team. Wat moet ik doen?
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): Nou, inchecken, zou ik zeggen.
Glenn van der Burg (host): Hoe
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): gaat het met jullie? Hoe is de workload?
Glenn van der Burg (host): Ja, maar doe ik altijd, dan zeggen ze altijd goed.
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): Ja?
Glenn van der Burg (host): Ja, dan zeg ik, hoe gaat het? Dan zeggen ze goed. En dan kan ik lekker weer door met mijn werk.
Lea Kröner (postdoctoraal onderzoeker): En misschien zal ik dan nog een vraag doorstellen. Lukt het allemaal goed met de kinderen? Als ze kinderen hebben? Je kan natuurlijk ook andere vragen stellen. Maar ik denk toch een beetje een feeling hebben voor hoe gaat het eigenlijk echt met je werkgever. En ik denk dat de vraag stellen hoe gaat het met iemand belangrijk is en daar kan je dingen ervaren, maar sommige zeg je dan natuurlijk ook alleen maar goed. Maar toch je ervan bewust zijn hoe belangrijk het is dat je werknemer zich goed voelt. Want niet alleen voor die persoon zelf, maar natuurlijk ook gewoon voor je bedrijf. Want dat is een opeenstapeling van factoren. En ja, op een gegeven moment gaat het niet meer. En dan heb je gewoon langdurig ziekteverzuim.
Glenn van der Burg (host): Ja. Lianne, wat kan ik doen?
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Als werkgever.
Glenn van der Burg (host): Ja, doe eens maar als werkgever. We
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): zien een heel groot implementatiegat. Dus vaak zijn er, zeker binnen grote bedrijven, wel allerlei regelingen beschikbaar. Zoals flexibel werken. Ouderschapsverlof is landelijk geregeld. Wordt
Glenn van der Burg (host): het een beetje gebruikt door mannen, dat ouderschapsverloft?
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Jawel, dat wel. Een reden om het niet te gebruiken is toch ook wel een financiële reden. Dus het is niet volledig doorbetaald. Maar we zien dus dat er vaak best wel wat formele regelingen zijn, maar er is een grote vertaalslag naar dat leidinggevende, die directe leidinggevende, ook toegang geven tot bijvoorbeeld flexibel werken of dat medewerkers het durven gebruiken. Dus mijn tip zou zijn Wees als werkgever of HR-medewerker eens bewust hoe groot die afstand is, zodat je wel mooie regelingen op je website hebt staan. Maar weten werknemers bijvoorbeeld wel dat ze bestaan? Durven ze het op te nemen of hier staat toch een soort stigma op?
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): Is er een cultuur op de werkvloer? Want soms rekenen mensen elkaar stilzwijgend af op het feit dat de ene bijvoorbeeld zorgverlof opneemt en denkt iedereen ik laat ik het maar niet doen, wat dat kost met mijn carrière. Dat kost me achterstand.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Of een directe teammanager die heeft niet zoveel vertrouwen en dat zien we in ons onderzoek ook weer dat dat minder is. bij mensen die wat mbo geschoold zijn bijvoorbeeld of met een migrantenachtergrond of bijvoorbeeld die single moeders die hebben ook wat minder toegang tot allerlei en het vertrouwen van een teamleider is soms ook niet voldoende om een werknemer te zeggen werk jij maar thuis werk maar flexibel maar daarmee doe je en je medewerker maar ook je bedrijf tekort want dat creëert geen loyale medewerkers
Glenn van der Burg (host): Nou is denk ik iets minder dan de helft van mijn luisteraars man, maar we hebben er ongetwijfeld een boel die luisteren. Wat kan die man doen in zijn eigen... Heb je daar nog leuke wetenschappelijk onderbouwde interventies voor?
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Zeker. Ik zou het graag over ouders hebben, want ik denk je doet het samen en we zien dat hoe je taken in het begin verdeelt qua zorg voor je baby heel erg belangrijk is hoe je dat eigenlijk de rest van de tijd doet. Dus in het begin zet je die standaard. Dus bijvoorbeeld als jij de baby troost als moeder en dat is logisch, want jij bent thuis met een langer verlof, maar dan word je daar ook beter in en gaat het kind steeds naar de moeder willen. Dus daar creëert al een eerste ingesleten patroon. Dus als je die wens hebt, zoals we zien dat de meeste ouders in Nederland hebben om het gelijk te doen, overleg dan ook steeds even met elkaar hoe je dat gaat doen. Dus door dagelijkse afstemming kun je misschien wat ingesleten patronen En ook sociale normen. Je moet even
Glenn van der Burg (host): een troostellertje bijhouden, gewoon de eerste maand. Het klinkt een beetje belachelijk, maar hoe hou je het anders bij? Want dit is ook een periode dat je weinig slaapt en je hersenkapaciteit holt achteruit.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Dus
Glenn van der Burg (host): ik vind het helemaal niet zo'n gek idee om gewoon te zeggen, oké jongens. Het is
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): jouw beurt.
Glenn van der Burg (host): Dit is natuurlijk wel een mooie achtergrond. Als het jou als man niet lukt om je kind te troosten, hoe verdrietig is dat? Los van het feit dat je een ingesleten patroon aan het creëren bent. Wat je van tevoren had samen al bedacht, dat je dat niet wil.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): En vooral praat er ook over met elkaar. Dus stel je hebt de afspraak dat ik zit nu in de fase dat mijn kinderen allerlei kinderfeestjes hebben. En als je vooraf duidelijk hebt afgesproken bij ons doet de man dit. Dat hoeft niet, het kan ook andersom. Maar dan wordt je als moeder weer eens alleen in die app gegooid voor het verjaardag van je kind. En dan kun je dat ook makkelijk doorkaatsen naar je man. Terwijl als je dat niet hebt afgesproken, dan ben je geneigd om mee te gaan met zo'n sociale norm.
Glenn van der Burg (host): En
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): laat je als man ook niet aanpraten. omdat je een man bent, want dat is biologisch determinisme eigenlijk, dat jij per definitie minder goed kan zorgen.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Zo ben
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): je gesocialiseerd. Maar mannen en vrouwen kunnen uitstekend net zo goed zorgen als de anderen. En als je daar met je partner vanaf het begin af aan over praat en je laat al die andere mannen en mensen zeggen, laat ze maar links liggen, die zeggen van ja, maar ja, mijn vrouw kan dat nou eenmaal beter. Dat is echt onzin. Mensen kunnen zorgen. En wij zijn gesocialiseerd en ook vrouwen houden dat mee in stand. Laat mij dit maar doen, want ik krijg hem sneller stil dan jij. Dat is gewoon niet zo, maar daar ga je dus. Dat is een zelfvervullend proficie.
Glenn van der Burg (host): Nou ja, als je het dus lang doet, dan wordt het wel zo. Omdat het gewoon gewenning is en reuk. En nou ja, zo werkt het bij baby's. Die zoeken toch veiligheid uiteindelijk.
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): Ja, maar dat is niet gendergebonden.
Glenn van der Burg (host): Nee, nee.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Daarin heb ik trouwens nog één mooie aanbeveling die ook uit onderzoek komt. Als je een vader unieke tijd doorbrengt met zijn kind. Dus bijvoorbeeld... Uniek
Glenn van der Burg (host): is alleen, dus vrouwen
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): er niet bij? Alleen, zonder vrouwen erbij. Ja, oké, weg
Glenn van der Burg (host): vrouw.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Dus bijvoorbeeld de donderdag is het kind met de vader en de vrijdag is het kind met de moeder. Dat is heel goed voor vaders om een goede band op te bouwen met het kind. Het voorspelt ook hoe betrokken ze zijn, hoeveel ze doen.
Glenn van der Burg (host): Ik had met mijn vrouw de simpele afspraak, ik kan geen borstvoeding geven, tenminste tot dat moment niet. Misschien dat al een tussenverandering veranderd is. Je weet het maar nooit met de technologie, maar ik kan dat niet. Dus als er s'nachts voedingen waren, dan deed mijn vrouw dat. Maar als er s'nachts gegrild werd, dan was ik aan de beurt.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): En
Glenn van der Burg (host): zo kwamen we allebei aan te weinig slaap. Dus dat was ook goed geregeld. Ik heb net het 21 diner van mijn dochter gehad, die ondertussen bijna 24 is. Dus het was een beetje te laat met de 21 diner. Het verhaal wat ik haar verteld heb, ging over die nachten.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Dat
Glenn van der Burg (host): ze echt een kleine baby was en dat ze vreselijk aan het huilen was. Het moment zelf is natuurlijk heftig, want je wil ook wel slapen soms. Maar ik kijk er met heel veel... liefde en gelukzalig op terug op die momenten dat ik dat heerlijke babytje gewoon stond te troosten.
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Wat mooi om te horen want dat zien we ook weer uit onderzoek dat voor vaders het heel belonend en ze het waardevol vinden om dit wel te mogen doen.
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): Ja precies het is een privilege maar dat wil niet zeggen dat het niet ontzettend zwaar is. Dat hebben we allemaal meegemaakt inderdaad. Maar en laat je dus inderdaad ook niet als vader behouden van dat is niet stoer. Ook niet stoer dat je niet, want je bent geen echte man. Als jij ontroerd raakt door jouw kleine baby'tje s'nachts, terwijl je op je tandvlees loopt van slaapgebrek. En je komt s'morgens op je werk met wallen onder je ogen en je vertelt dat. Dat moet je dus ook gewoon als man kunnen vertellen. Die ruimte moet er dus op de werkvloer ook zijn, bij je collega's,
Glenn van der Burg (host): bij
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): je leidinggevenden.
Glenn van der Burg (host): Ja, en ik kan je zeggen als je ondertussen 55 bent en je dochter is afgestudeerd en bijna 24 dan en je vertelt zo'n verhaal over ondertussen, ja wat is het, bijna 24 jaar geleden dan hou je het ook niet droog. Ik vond het super leuk dat jullie er waren. We hadden natuurlijk niet genoeg tijd, maar dat kan ook niet met zo'n onderwerp. Misschien nog wel een belangrijke laatste vraag, Lianne. Waar kunnen we informatie vinden over alle mooie onderzoeken? Staat dat ergens?
Lianne Aarntzen (universitair docent sociale, gezondheids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Utrecht): Zeker. Dus jullie kunnen naar de website van economischeveerkrachtvrouwen.uu.nl. Van de website van de Universiteit Utrecht.
Glenn van der Burg (host): Helemaal goed. En dan Veerle, jullie hebben met Fenix waarschijnlijk ongetwijfeld ook een website waar mensen heen kunnen.
Veerle Slegers (directeur Feniks Emancipatie Expertise Centrum): Fenix.nl
Glenn van der Burg (host): Ja, hartstikke goed. Laten we allen herreizen uit de as, zeg ik dan maar even. Fijn dat jullie er waren. Lianne Aerns, Lea Kreuner en Veerle Sleeghers. Jij dank je wel voor het luisteren. Er is nog veel meer te luisteren op peoplepower.radio en natuurlijk via alle andere manieren en dat gaan we je nu uitleggen. Hoe kan jouw organisatie verbeteren? Hoe zorg je voor collega's die gelukkiger zijn? En hoe geef je zelf vorm aan je carrière? Je hoort het allemaal op het podcastkanaal New Business Radio Work. Met wetenschappelijke inzichten en de beste praktijkvoordeelden. Check je favoriete podcastplatform en abonneer je op New Business Radio Work!