Glenn van den Burg (host): Nieuw Business Radio. Let's talk business. Met nu People Power met Glenn van den Burgh. People Power is een programma over de kracht van mensen in organisaties. Deze week gaan we praten met Marjolein van Leeuwen en Johan Bos van Alliander, eigenlijk van de Alliander Foundation. Mijn co-host is er: Annette van Waning, terug van vakantie. En columnist Lonneke Rosa is in de studio. We hebben het vandaag over maatschappelijk betrokken ondernemen. Waarom doen bedrijven dit, wat is het effect op medewerkers en hoe pak je het aan? De Alliander Foundation is te gast: zij ondersteunen maatschappelijke initiatieven van eigen medewerkers. Straks hoor je Marjolein van Leeuwen van de Alliander Foundation en Johan Bos, Alliander-medewerker die regelmatig vrijwilligerswerk doet via de foundation. Er is een column van Lonneke Rosa. En Annette van Waning is vandaag mijn co-host. Dus welkom bij People Power in het tweede uur.
Glenn van den Burg (host): Nou Annette, je bent mijn co-host, dus dan is het belangrijk dat jij als eerste je laat horen. Fijn dat je er weer bent. De derde aflevering in onze reeks over Corporate Foundations. We hebben een intro gedaan over wat het is, Lonneke en Lucas gehad, de tweede editie ging over de Vebego Foundation. Nu begint het echte: wat doen andere foundations? Mooi en een eer om Marjolein en Johan hier te hebben. Marjolein van Leeuwen en Johan Bos zijn in de studio. Johan, excuses, ik zei net Bosch. Marjolein, jij bent van de Alliander Foundation. Wat doen jullie?
Marjolein van Leeuwen (Alliander Foundation): Wij helpen medewerkers om op hun manier het verschil te maken voor de maatschappij, en we steunen ze daarbij. We inspireren en motiveren collega's om vrijwilligerswerk te doen, in eigen tijd of met het team als maatschappelijk teamuitje. We helpen organiseren, bieden financiële ondersteuning voor eigen vrijwilligerswerk en medewerkers kunnen middelen van Alliander gebruiken, zoals intranet, om collega’s te werven. Dat kan handen uit de mouwen zijn of kennis inzetten voor maatschappelijke organisaties. We proberen zoveel mogelijk medewerkers te betrekken.
Glenn van den Burg (host): Waarom zijn jullie opgericht?
Marjolein van Leeuwen (Alliander Foundation): Zo’n elf jaar geleden kwamen er vaak verzoeken bij de Raad van Bestuur binnen van collega’s die iets moois deden, zoals een voetbaltoernooi voor kinderen met een beperking, en die zochten wat middelen. Sponsoring vond het te lokaal, MVO paste niet bij de business en er was geen potje. Verzoeken zwierven rond en waren te laat. Een aantal managers kreeg de opdracht: bedenk iets. Toen is de foundation opgericht, juist voor medewerkers. Het bedrijf vond het zinvol omdat je er veel van leert, en wilde dat ondersteunen.
Annette van Waning (co-host): Hebben jullie vanaf het begin zowel kennis en platform gefaciliteerd als financiële steun, of groeide dat?
Marjolein van Leeuwen (Alliander Foundation): Dat is gegroeid. Stimuleren was de hoofdmoot. Later kwam financiële steun erbij, want voor een uitje met ouderen heb je kaartjes nodig. Eerst deden we alleen Nederland, maar omdat leren voor medewerkers centraal staat, zijn we ook buitenlandse initiatieven gaan ondersteunen.
Glenn van den Burg (host): Hoe stimuleer je medewerkers?
Marjolein van Leeuwen (Alliander Foundation): Via intranet, campagnes, posters. We plakten bijvoorbeeld stickers op spiegels met “kijk eens naar een ander”. Bij vijf jaar maakten we een boekje met interviews: wat geef je en wat krijg je? Mensen krijgen een goed gevoel, waardering voor hun eigen leven en leren veel. Je komt in aanraking met doelgroepen die het minder hebben of beperkt zijn. Coaching van jongeren is een goed voorbeeld: je leert in de praktijk.
Glenn van den Burg (host): Onderzoek je HR-effecten?
Marjolein van Leeuwen (Alliander Foundation): We kijken nu of we impact kunnen meten. We organiseren binnenkort een brainstorm met collega’s; Lonneke sluit ook aan. Wat we wel al jaren doen: in het aanvraagformulier vragen we welke competenties mensen ontwikkelen, voor hun werk en overige competenties. Dat is een rijke bron voor analyse.
Glenn van den Burg (host): Maakt het uit wat voor vrijwilligerswerk iemand doet?
Marjolein van Leeuwen (Alliander Foundation): Nee, heel breed, met twee uitzonderingen: geen politieke doeleinden en geen religieuze zending. Een kerk die huizen bouwt is prima. Mensen moeten zich belangeloos inzetten voor een maatschappelijk doel. We gaan uit van waar iemands hart ligt; daar leer je het meest. Het komt zelden voor dat iets niet past.
Glenn van den Burg (host): Straks verder met Marjolein en Johan. Johan is Alliander-medewerker die vrijwilligerswerk doet en wordt ondersteund door de Foundation. We gaan zijn ervaringen horen.
Glenn van den Burg (host): Vandaag een volle studio met mensen van de Alliander Foundation en Alliander. En mijn co-host Annette van Waning. In het eerste blokje hadden we het over de foundation. Het mooie is dat hun focus echt op medewerkers ligt. Johan Bos is mee. Jij werkt bij Alliander, toch? Wat doe je daar?
Johan Bos (Alliander-medewerker en initiatiefnemer Sebo Werkgroep): Ik ontwerp elektriciteitsmasten.
Glenn van den Burg (host): En je doet vrijwilligerswerk. Waar maak jij je druk om?
Johan Bos (Alliander-medewerker en initiatiefnemer Sebo Werkgroep): Ik sta aan het hoofd van de Sebo Werkgroep, een kleine organisatie in Putten sinds 2006. Elke zomer gaan we met een groep naar de Dominicaanse Republiek om in een sloppenwijk gebouwen neer te zetten: een school met zes lokalen, een medisch centrum, toiletgebouwen. Afgelopen zomer 19 toiletgebouwen, waarvan vijf dubbel uitgevoerde door de Alliander Foundation betaald.
Glenn van den Burg (host): Waarom daar?
Johan Bos (Alliander-medewerker en initiatiefnemer Sebo Werkgroep): Ik ging eerder met World Servants mee, zeven keer, later als tolk. In 2006 heb ik een eigen organisatie opgezet en we hadden al contacten in El Cebo. Daar lag een project dat anders niet uitgevoerd zou worden, dus zijn we gestart.
Glenn van den Burg (host): Waarom vind je dit zo belangrijk?
Johan Bos (Alliander-medewerker en initiatiefnemer Sebo Werkgroep): Het is dankbaar werk en je ziet direct effect. In Schabon, een dorpje van zo’n 200 mensen zonder sanitair, deden mensen het in de bosjes, met stank en ziektes. Met vier dubbele toiletgebouwen hebben we dat in één keer opgelost.
Glenn van den Burg (host): Hoe bepaal je wat nodig is?
Johan Bos (Alliander-medewerker en initiatiefnemer Sebo Werkgroep): We hebben een lokaal team met veel contacten. In overleg bepalen we jaarlijks de prioriteiten.
Glenn van den Burg (host): Hoe werkt het met de Alliander Foundation?
Johan Bos (Alliander-medewerker en initiatiefnemer Sebo Werkgroep): Makkelijk: je vult een formulier in met wat je wilt doen en hoeveel geld je nodig hebt. Dat mag in totaal drie keer. Ik heb het twee keer gedaan en dit najaar de derde. Het is niet onze enige inkomstenbron; van de 19 gebouwen waren er vijf van de Foundation, de rest via andere fondsenwerving.
Glenn van den Burg (host): Klinkt als een megaklus.
Johan Bos (Alliander-medewerker en initiatiefnemer Sebo Werkgroep): Het was druk. Ik zat meer op de motor dan op een stoel: zes bouwploegen aansturen, leveranciers en aannemers spreken. Een dagtaak.
Annette van Waning (co-host): Uit ervaring weet ik hoe ingewikkeld dit is. Heel knap.
Glenn van den Burg (host): Marjolein, is dit een toevalstreffer of zijn er meer van dit soort verhalen?
Marjolein van Leeuwen (Alliander Foundation): Er zijn er meer. Projecten in Roemenië, Wit-Rusland, Oekraïne. Een collega in Brazilië met zonne-energieprojecten. Niet iedereen gaat zo ver als Johan, maar er gebeurt veel.
Glenn van den Burg (host): Zit er een maximum bedrag aan Johan zijn aanvragen?
Marjolein van Leeuwen (Alliander Foundation): De bedragen zijn niet heel hoog. We geven nooit het hele bedrag; we willen geen afhankelijkheid. Daarom een deelbijdrage en maximaal drie keer. Daarna is er altijd nog het actiebudget: 500 euro om een actie te organiseren, zoals bloembollen verkopen of een sponsorloop. De opbrengst gaat dan naar je project; dat mag je steeds aanvragen.
Glenn van den Burg (host): Als collega’s mee willen en Johan is door zijn drie keer heen, kan een ander dan aanvragen?
Marjolein van Leeuwen (Alliander Foundation): In de praktijk valt dat mee, maar in principe kan een collega met een eigen aanvraag komen.
Glenn van den Burg (host): Waarmee ben je geholpen, Johan?
Johan Bos (Alliander-medewerker en initiatiefnemer Sebo Werkgroep): Elke 600 euro helpt een gezin aan een toiletgebouw. Het gezin graaft zelf een gat van 2,10 meter. Wij metselen de beerput tot 30 cm boven vloer, storten een betonnen vloer, metselen een hokje, plaatsen wc-pot, deur en dak. Klaar.
Annette van Waning (co-host): Hoe zit het met schoonmaken en verstoppingen?
Johan Bos (Alliander-medewerker en initiatiefnemer Sebo Werkgroep): Er is geen leidingwater, maar mensen hebben een emmer en doekje. Ons lokale team geeft nazorg en uitleg, zelfs hoe je een zittend toilet gebruikt. Bij verstoppingen heb ik met een slang laten zien hoe je de zwanenhals ontstopt, en omwonenden het zelf laten doen. Vanaf nu weten ze het.
Glenn van den Burg (host): Mooi verhaal. En we zijn pas op de helft. Straks de column van Lonneke Rosa.
Glenn van den Burg (host): De specialist op het gebied van maatschappelijk betrokken ondernemen is hier: Lonneke Rosa, onderzoeker aan de Erasmus Universiteit. Lonneke, jij hebt een column voorbereid. Take it away.
Lonneke Rosa (onderzoeker Erasmus Universiteit, columnist): Vandaag over social impact denken: bewijzen dat je het kan versus investeren in het onbekende. Bedrijfsleven, sociale ondernemers, vermogensfondsen en non-profits zijn steeds meer bezig met sociale impact. Dat is goed: we willen weten of wat we doen helpt. Bij Alliander Foundation zou je willen weten of medewerkers na deelname meer maatschappelijk betrokken zijn dan zonder die steun. Idealiter weten we welke prikkels werken. Maar het risico is dat we, als we weten wat werkt, daarop gaan focussen en minder investeren in innovatie. Dan laat je onbedoelde effecten en mogelijke verbeteringen liggen en blijf je hetzelfde aanbieden terwijl context en medewerkers veranderen. Impact meten helpt doelen scherpen, maar kan innovatie remmen als al het geld naar bewezen interventies gaat. Ik pleit voor impact denken: weten wat werkt én investeren in innovatie, om nieuwe en betere interventies te ontwikkelen. Juist corporate foundations zouden op dat laatste inzetten. In de praktijk zie je vaker het eerste: bewijzen dat het werkt. Dat is jammer.
Glenn van den Burg (host): Dankjewel, Lonneke. Mooie knuppel in het hoenderhok. Reactie uit de studio. Marjolein, jullie staan aan het begin van impact meten. Stoppen nu?
Marjolein van Leeuwen (Alliander Foundation): Nee. Alliander vindt het interessant om te weten. Mijn zorg is vooral: hoe meet je het? We hebben niet heel veel harde data, behalve de competenties die collega’s zelf invullen. En we willen juist breed blijven, niet alleen focussen op uitkomsten. Er zijn veel onbedoelde of ongemeten effecten. In een MTO zagen we dat 65% van de medewerkers vrijwilligerswerk doet, terwijl het landelijk zo’n 40-42% is. Komt dat door de foundation? Misschien. Het kan.
Annette van Waning (co-host): Impactdenken is een doorlopend proces. Je kunt ook vragen: ben je vrijwilligerswerk gaan doen door de mogelijkheden van de Foundation? Interessant is onderscheid tussen directe en indirecte effecten. Vaak is het indirecte, onbedoelde effect groter dan wat je beoogde. En jullie verzamelen al data, zoals competenties en MTO. Als je bedenkt wat je wilt weten, heb je meer dan je denkt.
Johan Bos (Alliander-medewerker en initiatiefnemer Sebo Werkgroep): Toen ik 2,5 jaar geleden bij Alliander begon, deed ik al veel vrijwilligerswerk. Wat ik zie: rondom mijn projecten raken collega’s die eerder niet betrokken waren, ineens wel betrokken. Iemand neemt leiding op de grond bij Stichting Opkikker, een collega organiseert infosessies in de hal. Teamgenoten doen mee aan super Opkikkerdagen die Alliander bekostigt. Dat is toch een effect van de foundation.
Marjolein van Leeuwen (Alliander Foundation): Mooi om te horen. Wie financiële steun aanvraagt voor eigen vrijwilligerswerk, moet altijd een collega betrekken die helpt. Zo ga je er op het werk over praten en verbindt privé en werk. Dat is ook een effect.
Glenn van den Burg (host): In het laatste blok: wat doet dit met medewerkers? Wat is het effect van ruimte bieden aan vrijwilligerswerk op mensen en organisaties?
Glenn van den Burg (host): Met in de studio de Alliander Foundation, Marjolein van Leeuwen, Johan Bos, Lonneke Rosa en co-host Annette van Waning. Laatste blokje. Marjolein, elf jaar ervaring: welke waarde levert dit leren op?
Marjolein van Leeuwen (Alliander Foundation): Moeilijk, omdat we het niet hard gemeten hebben.
Glenn van den Burg (host): Johan?
Johan Bos (Alliander-medewerker en initiatiefnemer Sebo Werkgroep): Mijn netwerk is verbreed, bijvoorbeeld via Stichting Opkikker. Ik voel me erg gewaardeerd als medewerker. Ik kan niet zeggen dat ik nu ineens veel nieuwe competenties heb ontwikkeld door de steun, omdat ik al lang vrijwilligerswerk deed, maar ik zie collega’s die rondom projecten wel competenties opbouwen.
Glenn van den Burg (host): Hoe voelt het, en wat betekent het voor binding met Alliander?
Johan Bos (Alliander-medewerker en initiatiefnemer Sebo Werkgroep): Ik voel me echt gewaardeerd.
Marjolein van Leeuwen (Alliander Foundation): In Great Place to Work nemen we altijd een vraag mee over trots op ondersteuning van vrijwilligerswerk. We ondersteunen jaarlijks zo’n 17% van de medewerkers op een of andere manier. Toch is 85% trots dat Alliander dit doet. Je hoeft niet eens mee te doen om het te waarderen.
Annette van Waning (co-host): Hoe communiceren jullie hierover?
Marjolein van Leeuwen (Alliander Foundation): Intern veel: eigen social-achtige omgeving op intranet met blogs, ik schrijf blogs, en een nieuwsbrief. Extern weinig. We zijn een ANBI-stichting, dus geen commerciële doeleinden. We zijn bescheiden, wel een kort jaarverslag online.
Lonneke Rosa (onderzoeker Erasmus Universiteit, columnist): Waarom extern communiceren? Jullie doelgroep zijn medewerkers. Voor employer branding kan het interessant zijn, maar pas op met ANBI: je mag geen commerciële doelen dienen. Alliander pakt dat netjes aan.
Annette van Waning (co-host): Johan, helpt de steun van Alliander om andere partijen te vinden?
Johan Bos (Alliander-medewerker en initiatiefnemer Sebo Werkgroep): In Putten kennen bedrijven ons al 15 jaar. Ze sponsoren niet ineens omdat Alliander ook ondersteunt. Maar het helpt wel in het verhaal.
Marjolein van Leeuwen (Alliander Foundation): Collega’s zijn vaak blij met de steun en de ontvangende club ook. Het wordt gebruikt richting andere sponsors. Het stempel van de Foundation helpt.
Glenn van den Burg (host): We eindigen met een tip. Johan?
Johan Bos (Alliander-medewerker en initiatiefnemer Sebo Werkgroep): Stimuleer dat bij een aanvraag collega’s betrokken raken. Maak dat desnoods een voorwaarde. Zo vergroot je bekendheid en leert iedereen ervan.
Marjolein van Leeuwen (Alliander Foundation): Doe geregeld iets nieuws, maar gooi niet alles om. Continuïteit is belangrijk zodat mensen weten wat je doet en het gaan snappen. Als je te vaak verandert, haken mensen af.
Annette van Waning (co-host): Ik onderschrijf dit en wil impactdenken nog eens benadrukken.
Glenn van den Burg (host): Dank aan Marjolein van Leeuwen, Johan Bos, Lonneke Rosa en Annette van Waning. Volgende week zijn we er weer. Om drie uur hebben we een programma over de positieve impact van robots op werk, met onder meer de Start Foundation. In het tweede uur: wat doe je met de resultaten van Great Place to Work of MTO’s? Welke interventies gebruik je? Ook dan is Annette van Waning te gast. Tot dan.